Generated by All in One SEO v4.9.5.1, this is an llms.txt file, used by LLMs to index the site. # Sümbül Sokak Hatırlı Hayat Bilgisi ## Sitemaps - [XML Sitemap](https://sumbulsokak.com/sitemap.xml): Contains all public & indexable URLs for this website. ## Yazılar - [Şam-ı Şerif](https://sumbulsokak.com/sam-i-serif/) - [Tefrika halinde yayınlanacak olan bu yazımızın aslı Arapça olup, orijinal metin yazının sonunda yer almaktadır.] Cömertliğin ve cömertlerin şehri olan Şam şehri hakkında yazmaktan mutluluk duyuyorum. Şam şehrinin doğasını, havasını, adet ve geleneklerinin; iyilik ve hayırsever halkının insanlar tarafından bilinmesi beni çok memnun ediyor. Güzel şehrimiz hakkında size anlatacaklarımı dinleyin. Ben Şam şehrinin kızıyım. Orada - [Şam-ı Şerif II](https://sumbulsokak.com/sam-i-serif-ii/) - Dımaşk’ı andığımızda aklımıza aşk kavramı belirmektedir. Dımaşk aşktır. Her köşede, her caddede, her binada aşk hikayesi ve masalı vardır. Ve bitmez bir aşk davasıdır o. Dımaşklıların kanında Şam aşkı akar. Şam’daki minareler sıradan ya da taştan ibaret değildir. İçinde bir ruh olduğunu hissedersiniz, her şey bir ruha sahiptir ve ilham vericidir. Her bina diğer bir - [Emirgân Hamid-i Evvel Camii](https://sumbulsokak.com/emirgan-hamid-i-evvel-camii/) - İstanbul dört mevsim yerli ve yabancı turistler için görülmesi gereken şehirler listesinin ilk sırasında bir cazibe merkezidir. İstanbul’a gelen bir turistin gideceği yerlerin en başında ise Boğaziçi bulunur. Bugün size kendi şehrinde turist olan birinin gözünden kısa bir boğaz turu yaptırmak istedim. Şehir Hatlarının Üsküdar’dan kalkan boğaz vapuruna binerek gezimize başlayalım. Üsküdar’dan vapurla bir çok - [Bayram Kömbesi](https://sumbulsokak.com/bayram-kombesi/) - Hatay’da Bayram denilince büyük küçük herkesin aklına mis gibi kömbe kokan sokaklar gelir. Birçok baharatın bir araya gelerek oluşturduğu bu aromatik koku tıpkı bizim güzel şehrimiz Hatay’daki birçok kültürün bir araya gelerek oluşturduğu dokunun kokusu gibidir. Bu koku; Hoşgörünün, sıcaklığın, samimiyetin, dayanışmanın, estetiğin, çeşitliliğin, mirasın, muhabbetin kokusudur. Kömbe sadece Hataylıların değil, Hataylı tanıdığı olan herkesin - [İnsan-ı Kâmil](https://sumbulsokak.com/insan-i-kamil/) - "Kâmil mümin daima Hakk'ı sena edişi sebebiyle nefsine karşı müteşekkir olmaktan uzak kalan ve sürekli hukukullah ile meşguliyet yüzünden nefsanî hazlarını hatırlamaya vakit bulamayan kimsedir."(Hikem-i Atâiyye 241. Hikmet) Kâmil mümin kendinden zuhur eden ibadet, iyilik adına ne varsa Allah'tan bildiğinden, ve O'na müştak olduğundan kendinde beğenecek bir şey bulmaz. Allah'ın hak ve hukukunu yerine getirme - [Helal Et Meselesi](https://sumbulsokak.com/helal-et-meselesi/) - Ülkemizde herhangi bir restoranda yediğiniz etlerin, gittiğiniz bir misafirlikte önünüze konan yemeğin veya kasaptan alıp kendi evinizde pişirdiğiniz köftelerin helalliğinden hiç şüphe duydunuz mu? Peki ya bu etlerin helal olmayabileceği ihtimalini hiç düşündünüz mü? Muhtemelen “Hayır, düşünmedim” diyorsunuz. Belki de bu etlerin “helal olmama durumu” aklınıza bile gelmiyor. Peki ya bundan nasıl emin olabiliyorsunuz? Çünkü - [Avlu Mimarisi ve Sosyal Yaşam](https://sumbulsokak.com/avlu-mimarisi-ve-sosyal-yasam/) - Tarihsel süreçte hemen hemen tüm medeniyetlerde birlikte yaşama ortak bir ihtiyaç olmuştur. İnsanların bir arada çeşitli amaçlarla paylaşım içerisinde olma hali onları bu gereksinimleri için mekanlar oluşturmaya itmiştir. Eski Yunan döneminin agoraları, eski Roma döneminin forumları ve Ortaçağ kentlerinin piazzaları olarak ortaya çıkan bu mekanlar, benzer işlevlere cevap veren birlikte yaşama ihtiyacı için tasarlanmış alanlardır. - [Beni Tanıdınız mı?](https://sumbulsokak.com/beni-tanidiniz-mi/) - Ben kimim biliyor musun? Ne Asyalıyım dünyanın göbeğinde ne Afrikalıyım ne de Avrupalıyım ama onlara da çok yakınım. Dicle beni bölse de ikiye; kayıklarla, asma köprülerle birleşiyorum. Yuvarlak yüzlüyüm tıpkı mimarim gibi. Bazı eski tanıdıklarım el-Medine, el-Mudavara derler bana. Dört kapının sahibiyim. Kufe, Basra, Horasan ve Şam kapılarıyla dünyaya açılıyorum. Abbasiler beni kurdular. İsmimi Darü's-Selam - [1001 Gece Bağdat](https://sumbulsokak.com/1001-gece-bagdat/) - Şehrazat kellesini bu gece de kurtarmak için ne anlatacağını düşünürken aklına çok renkli ve her semti ayrı güzel, her köşesi ayrı ayrı gizemli hikayelerle dolu Bağdat şehri geliyor, "Hadi bugün de güzel ve eğlenceli bir hikaye anlatayım." diyor ve söze başlıyor. Bir varmış bir yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, develer tellal iken, pireler - [Karahanlılar: Satuk Buğra Han](https://sumbulsokak.com/karahanlilar-satuk-bugra-han/) - Türk Devletlerinin Asya'nın içlerine yayılması ile Asya'nın Türk Yurdu haline geldiği dönemde Orta Asya'da adı, sözü geçen iki büyük Türk devletinden bahsetmiştik. Bunlar Uygurlar ve Karluklar idi. Uygurların yerleşik hayata uygun maniheizm inancı ile tanışması ile durumlar değişmeye başladı. İnancın içerisinde et yemeyi ve savaşmayı yasaklayan öğretiler olması Uygurları zayıflatmış, diğer yandan başka bir Türk - [Nermidil Kalfa Sebil ve Sarnıcı](https://sumbulsokak.com/nermidil-kalfa-sebil-ve-sarnici/) - Tezim için çalıştığım yazma eserde karşıma çıkan Nermidil Kalfa Sebili'ni görmek için 19 ‎Ağustos ‎2024 ‎Pazartesi günü ‏‎11 civarlarında tekkeyi arayarak bulduğumda, tekkenin kapısı kilitli olduğundan girememiş geri dönmek zorunda kalmıştım. 23 ‎Ağustos ‎2024 ‎Cuma Günü, ‏‎cuma çıkışı Pazar Tekkesi'nin yanında bulunan Kürkçübaşı Ahmet Şemsettin Camii görevlisine tekkenin anahtarının onlarda olup olmadığını, tekkeye nasıl girebileceğimizi - [Tahta Kulak](https://sumbulsokak.com/tahta-kulak/) - Kulağında çekiç sesiyle uyandı. Sivri bir şeyler canını yakıyordu. Örs üzerinde dövülen çiviler, nağmelere dönüşmüştü. Tek tek vuruşları duyuyor, sesin şiddeti giderek azalıyordu. Kalkmaya yeltendi ama acı elini kolunu bağlamıştı. Kulaklarında bir doluluk, tanımlayamadığı bir tuhaflık vardı. Eliyle yokladı. “Bu ne!” Parmaklarını sokmaya çalıştı; ileri gitmiyordu. Tahtadan bir perde vardı sanki. Eski evlerin pencerelerine çakılan - [Niyet: Hayati Meselemiz](https://sumbulsokak.com/niyet-hayati-meselemiz/) - "Ey hak yolcusu, eğer idrak sahibiysen Efendimizin buyurduğu şu hadis-i şerife dikkatle bak, üzerinde düşün ve anlamaya çalış: "Kimin hicreti Allah ve Resülü'ne ise onun hicreti Allah ve Resülü'nedir. Kimin hicreti elde etmek istediği bir dünyalık ya da evleneceği bir kadınaysa onun hicreti de hicret ettiği şeyedir."(45. Hikmet, Hikem-i Âtâiyye) Ataullah El-İskenderi Hazretleri, niyetin insanın - [Beş Sevgi Dili](https://sumbulsokak.com/bes-sevgi-dili/) - "Evet, sevgimizi ifade ederiz ama mesajımızı bir türlü karşı tarafa aktaramayız, çünkü sonuçta onların bilmediği bir yabancı dilde konuşuyoruzdur.” Beş Sevgi Dili, yayınlandığı günden itibaren dünya çapında yoğun ilgi gören bir kişisel gelişim ve psikoloji kitabı. New York Times listesinde yıllarca kalmış ve 50’den fazla dile çevrilmiş olan eser eşler arasındaki problemlerin ve duygusal yetersizliklerin - [RIZIK](https://sumbulsokak.com/rizik/) - ''Yeryüzünde rızkı Allah'a ait olmayan hiçbir canlı yoktur. O, onların karar kıldıkları yerleri de, emaneten durdukları yerleri de bilir. Onların hepsi apaçık bir kitaptadır.'' (Hud, 11/6) Sanmayasın rızık bir hırka ve lokmadır Sahip olduğun her imkan bil ki rızıktır Kuşanır kainat Rezzak ismi şerifiyle Ya Rab en hayırlı rızıkla bizleri müşerref eyle Rızık - [Karluklar](https://sumbulsokak.com/karluklar/) - Karluklar devlet kurmadan yüzyıllar önce kendi boylarıyla anılmaya başlayan ve otoriteleri ile varlıklarını sürdürebilen kadim bir Türk boyuymuş. Türk boy ve aşiret yapısı içerisinde “On Oklar” boyundan gelmişler ve “Üç Oklar” olarak anılmışlar. Türkçede kar yığını olarak kullanılan Karlık kelimesi, kaynaklardaki telaffuz farklılıkları sebebi ile zamanla Karluk olarak söylenmeye başlamış. Karluklar kendilerini “Türkmen” olarak ifade - [Türgişler](https://sumbulsokak.com/turgisler/) - Türgişler olarak bildiğimiz bu Türk birliği, Çin kaynaklarında Çince telaffuzu Türgiş olması sebebi ile dilimize de aynı şekilde geçmiş olmasına karşın, bizim dilimizde Türkeş olarak okunması gerektiği yönünde yorumlar vardır. Fakat şimdilik alışageldiğimiz şekilde anmaya devam edelim. Türgişler Göktürk Kağanlığının topraklarında Issık gölü civarında yerleşik olarak yaşayan On-Ok’ların bir boyu olarak ortaya çıkmışlar. 552 yılında - [Süheyl Ünver'i Anmak](https://sumbulsokak.com/suheyl-unveri-anmak/) - Geçtiğimiz Şubat ayında Kıymetli Süheyl Ünver'in vefatının 40. sene-i devriyesi münasebetiyle düzenlenen bir anma programına katıldım. Kendisini talebelerinden, sevenlerinden dinleme imkanı bulduk. Süleymaniye Külliyesi'nin vakur ve sıcak atmosferinin içinde bulunan odalarından birinde gerçekleşen merasimde tatlı hatıraları yankılandı. Programda katılımcılar arasında talebelerinden Beşir Ayvazoğlu, Çiçek Derman, Günseli Kato, Nur Taviloğlu vardı. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanı - [Kayıp Coğrafyanın İzinde](https://sumbulsokak.com/kayip-cografyanin-izinde/) - “İslam, hayatın her alanını kuşatan, her konuda mutlaka kendi alternatif önerilerini sunan, mensuplarından da buna uygun eylemler talep eden bir dindir. Camisiz, cemaatsiz, ezansız, namazsız, tesettürsüz bir toplum, İslam’ı artık yaşayamıyor demektir.” Yazarı tarafından Doğu Türkistan Seyahatnamesi olarak adlandırılan eser aynı zamanda bir gazeteci ve ilahiyatçı olan Taha Kılınç’ın birçok insanın cesaret edemeyeceği bir yolculuğa, - [Uzak Kalmak Yetiyor](https://sumbulsokak.com/uzak-kalmak-yetiyor/) - Allah’a saygı, sevgi ve itaatini göstermek, O’nun hoşnutluğunu kazanmak niyetiyle insanın ortaya koyduğu belirli tutum ve gerçekleştirdiği davranışlar şeklinde tanımlanan ibadet, idrakli bir bilişin tezahürüdür. Bu idrakli bilişle yani marifete dayalı nasip ile; bizi sınırlandıran, nefsin kalıpları içerisinde kalmaya zorlayan meylin dışına çıkmış oluruz. İbadet kastıyla dindarlık üzerine geliştirilmiş rutinler, alışkanlığın ortaya çıktığı vasatlar olmaktan - [Metronom](https://sumbulsokak.com/metronom/) - Uyandım. Uyanmalı mıydım? Yoksa uyanmamalı mıydım? Bugün Pazartesi. Ya da öyle olmalı. Kimliğimi soruyorlar. Peki kimliğim nerede? Günlerden hangi gün? Zaten insan başka hangi gün komaya girer ki? Cumartesi girilmez. Çünkü resmî tatil. Borsa tatil. Altın kuru stabil. Elinden gelse ATM'ler bile işlemez. Tavana baktım. İnsan ne zaman hayatı sorguya çekse otomatik ödeme talimatı devreye - [Haseki Sultan Namazgâhı ve Meydan Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/haseki-sultan-namazgahi-ve-meydan-cesmesi/) - 26 Kasım 2024 tarihinde tezim için üzerinde çalıştığım yazma eserin 133. [201] sayfasında bulunan Dâvud Pâşâ Namâzgâhı Târîhi ve Yanındaki Hâseki Sultân Çeşmesi Târîhi başlıklarından yola çıkarak bu târîhî çeşme ve namazgâhın kitabelerine, görsellerine ve nerede olduğuna dair epey araştırma yapmıştım. En sonunda Kültür Envanteri isimli siteden bazı verilere ulaşmıştım. Sitede çeşmenin kitabesi vardı ancak - [Muhip Kime Denir?](https://sumbulsokak.com/muhip-kime-denir/) - Sevgiliden bir ivaz bekleyen veya onu bir maksatla seven muhip (seven) değildir gerçek muhip senden bir şey bekleyen değil senin uğrunda her şeyini harcayandır. (Hikem-iAtâyiye, 243. Hikmet) Sevgilisinden bir şey bekleyene 'aşık' ya da 'muhip' denmez. Muhip yani muhabbet duyan, seven, hesap etmeden her şeyini sevdiğinin uğrunda harcayabilendir. Muhip olarak tabir edilen kişi kim almış, - [Yüklerimiz](https://sumbulsokak.com/yuklerimiz/) - Zaman inkılap eder, insanlar değişir Yüklendiklerimiz de yüklerimiz de değişir Sırtımızda taşırız koca koca çuvallar. Kiminin çuvalı tuz ile dolu Ne ağırlığı ne de verdiği ıstırap umurunda. Kiminin de sırtında pamuktan çuvallar Bir dokun bin ah işit… Ezilmiş pamuktan yüklerin altında. Mütemadiyen bir yükün altında olacak insan Kimi ağır yüklerin altından üveyik gibi kanatlanacak Kimi - [Uygurlar](https://sumbulsokak.com/uygurlar/) - Uygurlar bir devlete sahip olmadan önce Orta Asya'nın kuzey bozkırlarında Asya Hun Devleti’ne bağlı olarak, Orhun ve Selenga nehirleri boyunca yaşamışlar. Kuzey Türklerinden biri olan Uygurlar, 9 Oğuz boyundan gelmişler. Bu sebeple kaynaklarda daha çok Dokuz Oğuzlar ya da Uygur Tölesleri olarak anılmışlar. Tölesler, Kuzey Türkleri olarak tanımlanmış. Uygurların Beyi olan İlteber'den, 627 de yüz bin kişilik - [Dönmek](https://sumbulsokak.com/donmek/) - eve dön şarkıya dön kalbine dön Kıymetli Sümbül Sokak sakinleri, Aralık ayının manevi iklimi içinden hepinizi hürmetle selamlarız. Miladi yılın gerek maddi gerekse manevi bir muhasebeyi de beraberinde getiren bu son günleri, Şeb-i Arus ile birlikte bir umudu da bizlere taşıdı. İdrak etmeye çalıştığımız Vuslat Yıldönümü, Hazreti Pir'in bize bıraktığı berhayat bir miras olarak daima yanı - [Sonra Pişman Olmamak İçin](https://sumbulsokak.com/sonra-pisman-olmamak-icin/) - İbni Abbas'tan (r.a.) rivayetle Peygamber Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyururlar; “İki nimet vardır ki, insanların çoğu bu nimetleri kullanmakta aldanmıştır: Sıhhat ve boş vakit.” (Buhârî, Rikak 1. Ayrıca bk. Tirmizî, Zühd 1; İbni Mâce, Zühd 15) Sahip olduğumuz en büyük nimetlerden olmasına rağmen en kolay harcadığımız şey nedir? Bu yazıyı okumaya başladığınız o dakikayı ne verseniz - [Büyük Hun Devleti](https://sumbulsokak.com/buyuk-hun-devleti/) - Tarihte bilinen ilk Türk devleti olan Asya Hun Devleti, tarih boyunca kurulan tüm Türk devletlerinin askerî, siyasi ve toplumsal yapısının temelleri anlamamız açısından önemli. Orta Asya’nın doğusunda, bugünkü Çin'in kuzeyinde yaşayan ön Türklerin bölgede çoğalması ve kültürlerinin egemen hale gelmesiyle birlikte birbirinden ayrı ve bağımsız yaşayan Hun kabileleri, Çine karşı zaman zaman bir araya gelerek - [Göktürkler (Kök Türkler)](https://sumbulsokak.com/gokturkler-kok-turkler/) - Göktürkler (MS 552-659) Orta Çağ’da Orta Asya'da kurulan göçebe bir Türk halkları konfederasyonu olarak bilinir. Göktürkler, Hun İmparatorluklarının yıkılmasıyla Asya steplerine yayılan Hun topluluklarından biri olan Aşina kabilesine dayanıyor. Köktürkler hakkında bilinen en önemli bilgi kendi milletleri olan Türk kimliğini devlet adında kullanan ilk Türk devleti olması. Bizim bugün diğer Türk devlet ve zümrelerinden ayırt etmek üzere - [Türkler ve İslamiyet](https://sumbulsokak.com/turkler-ve-islamiyet/) - Tarih her zaman merak uyandırıcıdır ve bizlere deneyim transferi yapan bir niteliğe sahiptir. Bu özelliği her daim insanı okumaya ve araştırmaya iter. Bizler de yazı dizimizde tarihin bir dönemini sizlerle inceleme fırsatı bulacağız. Tarihi incelerken, öncelikle kronolojik bir sıralama gözeteceğiz. Böylece hayat akışının uzun vadede etkilerini anlamamız kolaylaşacak. Fakat tarihin seyrini sadece kronolojik açıdan incelemek - [Tarihte En Bilindik Türk Birlikleri](https://sumbulsokak.com/tarihte-en-bilindik-turk-birlikleri/) - Tarih boyunca Türkler, 16 İmparatorluk, 38 Devlet, 37 Hanlık, 33 Beylik, 10 Cumhuriyet, 4 Atabeylik kurmuşlar. Araştırmalar birçok Türk kavminin Doğu'dan, Orta Asya'dan diğer bölgelere göç ettiğini gösteriyor. Yani Türklerin ana yurdu Orta Asya olarak kabul ediliyor. Türkleri yaşadıkları yerlere göre gruplandıran tarihçilerimiz olmuş. Sibirya Türkleri, Altay Türkleri, Abakan Türkleri, Doğu ve Batı Türkistan Türkleri, - [Erteleme Hastalığı](https://sumbulsokak.com/erteleme-hastaligi/) - "Ey Salik Allah Teala'dan şu anda içinde bulunduğun halden çıkartılıp da öylece güzel ameller yapmayı dileme! Zira o seni içinde bulunduğun ahvâli değiştirmeden de bu amelde muvaffak kılabilir." (Hikem-i Ataiyye 19. Hikmet) Kalbî neşesini beğenmeyen ve bundan dolayı da kulluk ve amel yapmayı ihmal eden veya kendince daha iyi bir zamana tehir eden şahsın serzenişini - [II. Göktürkler](https://sumbulsokak.com/ii-gokturkler/) - Birinci Göktürk imparatorluğu yıkıldıktan sonra bazı Türk boyları (Oğuzlar, Kırgızlar, Türgişler) bağımsızlıklarını korumuşlar. Fakat küçük devletçikler halinde oldukları için, dağılan Göktürk İmparatorluğu’nun yerini alacak, Çinlilerin eline esir düşmüş Göktürklere sahip çıkacak güçte değillermiş. Devlet teşkilatlanmasına geçemeyen Türkler, Çin esareti altında yaşamak zorunda kalmışlar. 50 yıl süren esaretin sonunda 680 yılında Aşina soyundan gelen Kutlug, Çin’e - [Divriği Ulu Camii ve Sembolleri](https://sumbulsokak.com/divrigi-ulu-camii-ve-sembolleri/) - Evliya Çelebi'nin ''Methine diller kısır, kalem kırıktır'' dediği, Divriği Ulu Cami cihanın bildiği bir şaheser. Dünya kültür mirası payesiyle 1985 yılında Unesco tarafından koruma altına alınmış. Öyle bir eser ki görmeden ihtişamını idrak etmek mümkün değil. Bunu muhteşem külliyeyi ziyaret etme fırsatı bulunca daha iyi anladım ve daha önce yazdığım Divriği Ulu Cami tanıtım yazısını - [Hucurat Suresi, 7-8. Ayetler](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-7-8-ayetler/) - “Şunu da bilin ki, aranızda her meselede kendisine müracaat etmeniz gereken Allah’ın Resulü bulunmaktadır. Eğer o Resul, birçok işte size uyacak olsa, başınız derde girer; gerçekten sıkıntıya düşersiniz. Ama Allah size imanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsleyip güzelleştirdi. Buna karşılık küfürden, her türlü günahtan ve isyandan sizi iğrendirdi. İşte itikat, amel ve ahlâk bakımından doğru - [Hucurat Suresi-I](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-i/) - Merhaba Kıymetli Okurlar, Sizlerle Hucurat Suresi özelinde bazı konu başlıklarını düşünmeye, konuşmaya gayret edeceğiz. Bu sure, edep ve adab-ı muaşeretin Peygamber Efendimiz’e karşı nasıl davranmamız gerektiği üzerinden anlatıldığı, Rabbimizin biz kullarına edebi tarif ettiği bir sure. Bu mübarek surede müminlere bazı görgü kurallarından bahsedilmekte, müminlerin Hz. Peygamber’e (s.a.s.) ve birbirlerine karşı nasıl davranacakları öğretilmektedir. Dilerseniz - [Hucurat Suresi Tefsiri](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-tefsiri/) - بسم الله الرحمن الرحیم يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا لَا تَرْفَعُٓوا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوا لَهُ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُونَ Ey iman edenler! Seslerinizi, Peygamber’in sesinin üstüne yükseltmeyin. Birbirinize bağırdığınız gibi, Peygamber’e yüksek sesle bağırmayın, yoksa siz farkına varmadan işledikleriniz boşa gider. Merhaba Kıymetli Okurlarımız; Eğitimimize Hucurat Suresinin - [Hucurat Suresi-3](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-3/) - Merhaba Kıymetli Okurlarımız Bugün birlikte itaatin kazanımlarını ve Allah Teala’nın sonsuz merhametini anlatan Hucurat Suresi üçüncü ayeti anlamaya çalışacağız. “Allah resulünün yanında seslerini alçaltanlar var ya işte onlar, Allah’ın kalplerini takva hususunda sınadığı kimselerdir. Onlar için büyük bağışlanma ve büyük bir ödül vardır.” Bu ayette Allah Teala, müminleri resulünün huzurunda seslerini kısmaya hem davet eder - [Hucurat Suresi (4. ve 5. ayetler)](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-4-ve-5-ayetler/) - "Odaların dışından sana seslenenlerin çoğu kuşkusuz düşünemiyorlar." (Hucurat 49/4) Merhaba kıymetli okurlarımız, Hucurat odalar demek olup, insanın kendisi için duvar ya da benzeri bir şeyle çevirdiği ve başkalarının izin alarak girebildiği özel alan demektir. Surede kastedilen odalar, müminlerin anneleri olan Efendimiz’in (s.a.s.) muhterem eşlerinin odalarıdır. Bu odalar, Efendimiz (s.a.s.) ve eşlerinin mütevazi hayatlarının yaşandığı, İslam’ın - [Bi'r-Rûh Bi'd-Dem Nefdîke Yâ Aksâ*](https://sumbulsokak.com/bir-ruh-bid-dem-nefdike-ya-aksa/) - İnsan yaşadığı yerin toprağına, suyuna, ovasına benzer diyor şair. Hakikaten doğrudur. Yaşanılan yer topografik bir zemin olmaktan çıkar; dolaşır adeta insanın damarlarında. Bu yüzdendir belki de, insanı mekandan ayırmak mümkün olmamıştır. Sevdiğimiz kişiler de, sevilenin ait olduğu mekanlar da bizim ruhumuzu başka cevherler ile rabt eder. İşte böyle bir meselenin düğüm noktası olarak hayatımızdadır Kudüs. - [Nur ve Zulmet](https://sumbulsokak.com/nur-ve-zulmet/) - "Yaratılmış ne varsa hepsi karanlıktadır. Zulmetten ibarettir. Ancak Hak tecellisi ile aydınlanmıştır. Bir kişi yaratılmış olanı görüp de onda Cenab-ı Hakk'ın bu 'hak nuru'nu görememesi durumunda sonradan olan bu hadiselerin bulut ve sisiyle aydınlanmadan mahrum kalmış olur." (Hikem-i Ataiyye, 14. Hikmet) Zulmet deyince bizde halk arasında kötülük, zulüm gibi mefhumlar akla gelir. Ancak Hikem-i Atâyiye'nin - [Kaptan Paşa Camii](https://sumbulsokak.com/kaptan-pasa-camii/) - Caminin kitabesinden de anlaşılacağı üzere Kaptan Paşa Camii’ni Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa yaptırmış. Paşa 1832 yılında dünyaya gelmiştir. II. Abdülhamid döneminde Bahriye Nazırlığı (Osmanlı Donanmasından sorumlu bakanlık) görevinde bulunmuş. Babası Bozcaadalı Piyale Hüseyin Paşa 1853 yılında meydana gelen Sinop baskınında şehit olmuş. Hasan Hüsnü Paşa 1867 yılında miralay, 1877 yılında ise Donanma Komutanı olmuş. 1880 - [Nazperver Afife Hazinedar Usta](https://sumbulsokak.com/nazperver-afife-hazinedar-usta/) - Nazperver Afife Hazinedar Usta Kimdir? Nazperver Afife Kalfa, Sultan III. Selim’in dadısıdır. Aynı zamanda Hazinedar Ustası ve kalfasıdır. Kalfalık görevini 1789 -1807 tarihleri arasında yapmıştır. Nazperver Afife Kalfa Sıbyan Mektebi ve Çeşmesi 1792 tarihinde kendisi tarafından yaptırılmıştır. Günümüzde iyi durumda olarak ayakta kalan ender mekteplerdendir. Nazperver Afife Kalfa’nın Davutpaşa, Cihangir ve Firuzağa’da üç çeşmesi bulunmaktadır. - [Mihrimah Sultan Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/mihrimah-sultan-cesmesi/) - Mihrimah Sultan kimdir? Mihrimah Sultan Kanuni Sultan Süleyman ile Hürrem Sultan’ın kızıdır. Doğum tarihi kesin olmamakla beraber 1522 yılında dünyaya geldiği tahmin edilmektedir. 1578 yılında vefat etmiştir. İsmi bazı kaynaklarda “Mihrmah, Mihrimah” olarak geçmekteyse de Osmanlı belgelerinde “Mihr ü Mah” olarak kayıtlıdır. Bu sebeple “Mihr ü Mah” olarak okunması daha doğru gözükmektedir. Ancak Mihrimah yazılışı - [II. Mahmut Han Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/ii-mahmut-han-cesmesi/) - Geçenlerde bir gün arkadaşlarla Edirnekapı Mihrimah Sultan Çeşmesi’nin kitabesini okuyup fotoğraflarını incelerken çeşme kitabesinde yazan yapım tarihi ile çeşmeyi tanıtan yazılarda bulunan yapım tarihinin aynı olmadığını fark ettik. Tabi epeyce şaşırdık. İşte II. Mahmud Han Çeşmesi’nin hikâyesi de bizim için böylece başlamış oldu. Tarih kitabeleri ile ilgili olarak karşımıza çıkan böyle durumlarda, doğruyu araştırmak için - [II. Abdülhamit Han Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/ii-abdulhamit-han-cesmesi/) - Topkapı istikametinden Eminönü istikametine doğru tramvayla giderken Sultan Ahmet durağında inince hemen az ileride sağda Firuz Ağa Camii görülür. Biraz daha aşağıya doğru inildiğinde solda Cevri Kalfa Çeşmesi ile Sıbyan Mektebi vardır. Buraların her karışı her toprağı buram buram tarih kokar. Hangi tarafa bakılsa ne tarafa dönülse hep tarihî eserler görülür. Sultanahmet ve Ayasofya Meydanı, - [Taksim Maksemi](https://sumbulsokak.com/taksim-maksemi/) - Yenikapı-Hacıosman metrosunun Taksim durağında inilip meydana çıkıldığında tarihî bir bina görünür. Ne olduğu merak edilip yanına gidildiğinde eserin Taksim Maksemi olduğu anlaşılır. Taksim Arapça bir kelimedir. Kasm kökünden gelmekte olup bölme, parçalara, ayırma, bölüm gibi anlamlar ifade eder. Maksem, maksim ise taksim edilecek, bölünecek, dağıtılacak yer; suyun kollara ayrıldığı yer, musluk, savak gibi manalara gelir. - [Derviş Paşa Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/dervis-pasa-cesmesi/) - Hacı Ahmed Cemaleddin Sindel'in İstanbul’da Mevcûd Cevâmi-i Şerîfe’nin Kapıları Üzerindeki İnşâ ve İtmâm Târîhlerini ve Kıyem-i Mi‘mâriyesini Gösterir Bir Risaledir isimli eserinde “53-Tâkyeci Câmi‘i [Takkeci İbrahim Çavuş Camii–Arakiyeci İbrahim Ağa Camii]” olarak kaydettiği bölümde, tespit ettiğimiz bir boşluğu bugün birlikte dolduracağız. Müellif eserinde cami hakkında bilgi vermiş, kapı kitabesi ile içinde bulunan sebil kitabelerini yazmış ve - [Ahiret Perspektifinin Kaybı](https://sumbulsokak.com/ahiret-perspektifinin-kaybi/) - Gazze için ne yapılabilir sorusu, her müminin yüreğinde yankılanması gereken bir sorudur. Ancak bu soruya verilen cevap, sadece hissî bir tepkiyle sınırlı kalmamalı. Dua etmek, asla küçümsenecek bir şey değildir. Fakat dua bir teslimiyet olduğu kadar bir yöneliştir de. Yani sadece elleri değil, hayatı da dua kıvamına getirmek gerekir. Öyleyse bu meseleye sadece “dua ettim” - [Dünya Bakış Açısının Bozulması](https://sumbulsokak.com/dunya-bakis-acisinin-bozulmasi/) - “İşte bunlar, senin sabredemediğin şeylerin iç yüzüdür.” (Kehf, 18/82) “Yoksa siz, sizden öncekilerin başlarına gelenler başınıza gelmeden cennete gireceğinizi mi sandınız? Onlara öyle yoksulluklar, sıkıntılar dokundu ve öyle sarsıldılar ki, sonunda peygamberleri ve onunla beraber iman edenler, ‘Allah’ın yardımı ne zaman?’ dediler. Bilin ki, Allah’ın yardımı yakındır.” (Bakara, 2/214) Biz bu dünyayı çok sevdik. - [Ne Sıklıkla Çamaşır Yıkıyorsunuz?](https://sumbulsokak.com/ne-siklikla-camasir-yikiyorsunuz/) - Çoğu insan seçtikleri temizlik ürününün, kıyafetlerini temizleyeceğini varsayarken sağlık ve çevresel etkileri gözden kaçırabilirler. Ancak çamaşır yıkama alışkanlıklarımız düşündüğümüzden çok daha fazla şekilde sağlığımızı ve çevremizi etkileyebilir. Zararsız gibi görünen bu günlük rutinin bedenimiz ve Dünya üzerinde bazı etkileri olabileceği konusu hepimizin dikkat kesilmesi gereken bir alan. Bu etkileri anlayabilmek için işe çamaşır deterjanlarının ne - [Peygamberimizin Güzel İsimleri IX](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-ix/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ "Hayır! Öyle (dedikleri gibi) değil. Rabbine andolsun ki (onlar) aralarında ihtilaf ettikleri meselelerde seni hakem yapmadıkça, sonra da verdiğin hükümden içlerinde bir sıkıntı (ve şüphe) duymadan, (sana) tam teslimiyetle teslim olmadıkça iman etmiş olmazlar." (Nisâ 4/65) Bu ayet-i kerimede Allah’ın ve Resûlullah’ın hükmüne razı olmayanların ve tanımayanların Allah’a iman etmemiş olduğu - [Sumud Filosu](https://sumbulsokak.com/sumud-filosu/) - Sumud. Arapça kökenli bu kelime azim, direnç, sebat, kararlılık manasına gelmekteymiş. Bu güne kadar pek duyulmayan bu söz şimdi yeni bir anlam ve ivme kazandı. Azim, sebat, direnç ve kararlılığı Ekim 2023 yılından beri tüm dünyaya gösteren Filistinli kardeşlerimizin kulağına okunmuş göbek isim gibi. Bu direncin, örnek alınacak azmin ve gözü kara kararlılığın karşısında olanlarıysa - [Direnişin Ülkesi Filistin'de, Direnen Ev ve Ayşe Masluhi](https://sumbulsokak.com/direnisin-ulkesi-filistinde-direnen-ev-ve-ayse-masluhi/) - Burak duvarının hemen karşısında bulunan, eski mütevazı bir binanın küçük penceresinden Mescid-i Aksa'ya özlemle bakan bir çift yaşlı göz. Bu gözler eski bir binanın, küçücük dairesinde yaşayan Ayşe Masluhi’nin gözleri ve bu da onun hikâyesi. Burası Yahudi Mahallesi kısmındaki, Selahaddin Eyyubi'nin Kudüs'ü fethinden sonra buraya yerleştirilen Faslılara nispeten Faslılar anlamına gelen Mağribe Mahallesi. Bu mahalle - [Pazartesi Sendromu](https://sumbulsokak.com/pazartesi-sendromu/) - Bu böyle midir? Evet böyledir. Gözlerinizi kapatıp bir kapıdan henüz çıkmış, yavaş yavaş merdivenlerden inen bir prenses hayal edin desem, pek çoğumuzun zihninde aynı görüntü canlanır. Ya da şey desek, dinî amaçlara hizmet ettiğini söyleyen teröristler. Nasıl bir görüntü canlanıyor gözünüzde? Mavi kravatlı, takım elbiseli biri değildir diye düşünüyorum. Prensesin indiği merdivenleri tekrar düşünmenizi istiyorum - [Nerede O Yeni Bayramlar](https://sumbulsokak.com/nerede-o-yeni-bayramlar/) - Sahabe efendilerimizden öğrendiğimiz şekliyle Peygamber Efendimiz bayram sabahı namazdan evvel bir miktar tatlı yer, sonra mescide geçerlermiş. Namazın akabinde ise hücrelerine avdet ederlermiş. Hz. Aişe annemizin naklettiğine göre bir bayram günü Efendimiz kendileriyle birlikte, sergilenen bir kılıç oyununu izlemiş. Asr-ı saadette bu günler mü'minlerin bolca sadaka verdiği, ibadetle süslenen ve sevinçle idrak edilen günler imiş. - [Komşuluk Hakkı](https://sumbulsokak.com/komsuluk-hakki/) - 6 Şubat 1952'de tahta çıktığında; Avusturalya, Birleşik Krallık, Güney Afrika, Kanada, Yeni Zelanda, Pakistan ve Seylan’ın Kraliçesi olan II. Elizabeth, bugün İngiliz Milletler Topluluğu üyeliği olan 16 ülkenin kraliçesidir. Şahsen siyasetten de ülkelerin yönetim biçimlerinden de pek anladığımı söyleyemem; Meşrutiyet, Genel Vali, Başbakan ve Kraliçe bir ülkeyi nasıl yönetir onu hiç bilemem. Lakin bildiğim bir - [Dijital Oyunlarda İslamofobi](https://sumbulsokak.com/dijital-oyunlarda-islamofobi/) - Uzun zamandır izlemeye doyamadığımız (!) Hollywood filmlerinde Müslümanlar kötü ve şeytanca kişiler olarak karakterize edildi. Hatta Müslümanlar bu filmler üzerinden kimliklerini tanımaya/bulmaya çalıştı ve bunun başka bir sonucu olarak farklı etnik grup Müslümanları birbirlerini ötekileştirmeye başladı. Müslümanlar ne kadar kötüydü ve onların dışındakiler ne kadar iyiydi. Diğer bir açıdan Müslüman Türkler nispeten iyi iken Müslüman - [Az Ama Devamlı](https://sumbulsokak.com/az-ama-devamli/) - Peygamber Efendimiz (s.a.s.) buyuruyor: "Allah’ın en sevdiği amel, az da olsa devamlı olanıdır." (Buhârî, İmân 32; Müslim, Misâfirîn 221) Bazen bir yeni bir dönem, yeni bir sene, yeni bir hafta, yeni senenin üç ayları, Ramazan gibi başlangıçlarda büyük bir heves ve heyecanla büyük büyük hedefler belirleriz kendimize. Başta her şey çok güzeldir, o hedefleri yapmanın - [Boykot Modası](https://sumbulsokak.com/boykot-modasi/) - Geçmişe dair güzel olarak hatırladığımız her şeyin içinde saklı olan tek şey samimiyettir. Bu yüzden içtenlikle yaptığımız her şey yüzümüzü güldürür. İnancımızın temeli de samimiyettir. Çünkü tek derdimiz Allah’ın rızasını gözetmektir ve bu ancak O'na karşı samimi olmakla mümkündür. İşte tam olarak da bu yüzden savunduklarımıza göre bir yaşam çizgisi gerekmiyor mu? Yiyip içtiğimiz her - [Sandığın Gibi Değil](https://sumbulsokak.com/sandigin-gibi-degil/) - Yok İsrail Amerika’da lobi kurmuşmuş, yok bu sayede sözleri bu kadar geçiyormuş... Efendim, işte Kamala Harris gibi göçmen bir ailenin çocuğu yönetimin zirvesindeki koltuklardan birine oturdu diye artık göçmenlerin de sesi duyulacakmış. Biz de Türkler ve Müslümanlar olarak Amerika'da yönetim katmanlarına gelirsek bizim de borumuz ötermiş. Ya Allah aşkına kim inanır buna? Bu iş şimdiye - [Son Akşam Yemeği](https://sumbulsokak.com/son-aksam-yemegi/) - Bugün bir fotoğraf ilişti gözüme. Fotoğraf parçalarına ayrılmış. Birleştirmek için çok uğraştım. Bir pazar sabahı. Evin en küçüğü koşa koşa fırından dumanı üstünde ekmek almaya gitmiş. Eve gelirken de dayanamayıp kenar kısımlarından tırtıklamış. Güneş bugün daha bir sevecen. Çocuğun ipekten saçlarını arasında geziniyor sıcaklığı. Bir yer sofrası kurulmuş. Sarı boyalı duvarlarına çarpıyor ailenin neşesi. Sofranın - [Ambar](https://sumbulsokak.com/ambar/) - Anneannem bir süredir rahatsız, Alzheimer hastalığı sebebiyle kimseyi tanıyabilecek durumda değil. Artık yemeyi içmeyi de unuttuğundan yoğun bakıma alındı. Kolay değil 80 küsur senedir dünyanın bin bir türlü cefasını çekmiş. Belki artık hatırlayıp üzülmesin diye Allah Teâlâ bu hastalığı vermiştir, bilemiyorum. Tarihi derinliği 5 bin yıla ulaşan Gazze, Filistin’in güneybatısında bulunan bir sahil kenti. Filistinliler - [Yürek Göz Göz Oldu](https://sumbulsokak.com/yurek-goz-goz-oldu/) - Güzel dilimizde sevgini anlatırken en fazla kullandığın kelimedir göz. Bizim orada sevdiğini gözünden gözüne vermezsin. Gözün gibi bakar korur kollarsın onu. Gözünü seveyim dersin nazının geçtiğine. Özlediğinde gözün yollarda kalır. Dünyaya hep onun gözünden bakarsın sevince. Sakınır saklarsın kem gözlerden. Gözünün bebeğinde korunur en kıymetli hatıralar. Göz aydınlığı evlatlar için dua edersin. Gözünün içine bakar, - [Gazze'ye](https://sumbulsokak.com/gazzeye/) - Başlamak zor, anlatmak zor, kalem tutan aciz ellerim, Sende bu kadar acı varken, dökülür belki hislerime ayna hecelerim Titriyor nefsim, davana gölge düşsün istemem Baharda taze fidanlar soldu, incitir, göğsümü gere gere gezemem Kimimiz hıçkırarak kimimiz sessizce içimize ağladık Gavurun malını boykot ederek gönlümüzü bağladık. Yeter mi bilemem huzur-ı mahşerde, İçten içe, kor kor yanmalı - [Gazzeli Bebek](https://sumbulsokak.com/gazzeli-bebek/) - Kelimelerim olmadı benim hiç cümle kuramadım Hayatım hayallerim Bugünüm yarınım geleceğim yarım kaldı Ağlarken işittim sesimi sadece Feryadı figanım yarım kaldı Kundağımın üzerine kan düştü Kana bulandı her bir yanım Annemin kokusu yayıldı tüm şehre Bakışlarındaki şefkat sardı sarmaladı beni Babamın kahramanlığı dillerde dolandı Daha fazla tanıyamadan tanışamadan Yaslarını tutmak bana kaldı Bebekler doğarken ağlarmış - [Guguk Kuşu](https://sumbulsokak.com/guguk-kusu/) - Doğada saklanmasıyla meşhur, sesi var kendi yok bir kuş türü olan Guguk, yavrulamak istediği zaman başka kuşların yuvalarını gözetleyip kendi yavrusunu da o yuvada büyümek üzere üvey anne babanın eline bırakır. Yuvanın sahibi olan anne kuş, yumurtaların üzerinde uzun süre kuluçkaya yatıp kendi yavrularının gelişimini beklerken Guguk kuşu yavrusu erkenden yumurtadan çıkıverir. Buraya kadar bile - [Murâbıt](https://sumbulsokak.com/murabit/) - Murâbıt, hayatını rabıta üzerine kurmuş, kalbini Allah (c.c.)'a bağlamış kimse anlamına gelir. Arapça “rabata/(ip ile) bağladı” fiil kökünden türemiş bir isimdir. Tarihte müslüman devletler, sınırlarına ve özel stratejik noktalarına ribat adı verilen yapılar inşa etmişlerdir. Bu binalar, medrese görevi gören, ilim tahsil edilen yapılardı. Mesela, Selahaddîn Eyyûbî Kudüs'ü fethedince burada yer alan Kamame Kilisesi'ni ve - [Bedava Seyahat](https://sumbulsokak.com/bedava-seyahat/) - Evinden çıkarılan Filistinli kadın üzerine bir yazı yazacaktım. Videoyu izlemişsinizdir. Kadın “Evimi benden çalıyorsun, geri ver” diyor. Yahudi adam da “Benimle alakalı değil, ben çalmıyorum, benim olmayan bir şeyi sana nasıl geri vereyim?” diyor. Adamın son söylediği bende bir ampül yakmıştı. Dedim ki, bu insanlar kendilerine ne denirse onu yapıyorlar, onların penceresinden bakınca onlar haklı. - [Zeytindağı](https://sumbulsokak.com/zeytindagi/) - Ne kadar ve ne kadar da mahzunsun Ey Filistin... 4000 yıllık bir geçmişe sahip. Gök kubbesi ve güneşi, seması ve toprağı, ağaçları ve kuşları 4000 yıldır dökülen her kana ve göz yaşına şahit. Tarih boyunca bu şehrin adı Salem, İevus, Sion, Eliya olarak da adlandırılmıştır. Hiç Şüphesiz ki en yakışanı Kudüs. Üç semai dinin de - [Halîlürrahman Camii](https://sumbulsokak.com/halilur-rahman-camii/) - Halîlürrahman Camii, el-Halîl İşgal altındaki Kudüs’ün otuz kilometre kadar güneybatısında Batı Şeria’da sulak ve bereketli bir arazide kurulmuş olan el-Halîl kenti İslâm âleminde Mekke, Medine ve Kudüs’ten sonra en çok kıymet verilen ve Haremeyn-i Şerîfeyn adıyla anılan bir şehirdir. Adını Hazreti İbrahim’in (a.s.) Halîlürrahman -Allah’ın dostu- sıfatından alır. Kentin tarihî ve dinî bakımdan önemi, Harem-i - [Keser Döner, Sap Döner](https://sumbulsokak.com/keser-doner-sap-doner/) - Keser Döner, Sap Döner, Gün Gelir Hesap Döner Senin için dua ediyorum, ey namaz şehri Senin için, şehirlerin en görkemlisi, şehirlerin çiçeği Ey Kudüs, ey Kudüs! Ey namaz şehri…[1] Ateş düştüğü yeri yakarmış derler. İmanı kemale eremeyen bizler için hakikatli bir söz. Oysa dünya bir vücut, Türkiye o vücudun başı gibi değil miydi? Dünyanın bir - [Bizi Merhamet Kurtaracak!](https://sumbulsokak.com/bizi-merhamet-kurtaracak/) - Sizler için belgeselleriyle tanınan Fransız sinemacı Anais Barbeau-Lavalette'in 2012 tarihli filmi İnşallah (Inch'Allah)’ı seçtim. Film, Filistin Ramallah’taki Türk doktorlara yardım eden Kanadalı bir doktorun gözünden, işgal altındaki toprakları anlatıyor. İzlediğiniz sahnede, aracın içerisinde doğumu başlayan kız kardeşini hastanenin olduğu bölgeye yetiştirebilmek için öz vatanında işgalci bir askerin iznine ihtiyacı olan, çaresiz bir abi ile işgalci - [Kudüs Algıları](https://sumbulsokak.com/kudus-algilari/) - Merhabalar... Kudüs'ün işgali sebebiyle beraberce dertlendik ve ne yapabiliriz diye düşünmeye başladık. Kudüs Müslümanların mukaddes bir emanetiyken, gündemimizde olmayışının eksikliğini ve ihmallerimizi fark etmiş olduk. Bu fark edişin hayırlara vesile olmasını umuyoruz. Öncelikle istenilen algının zihinlerde yerleşmesi için planlı olarak yapılan şeylere dikkat çekmek istiyorum. Bu hususta daha önce yaptığımız Kudüs ziyareti sırasında öğrendiğimiz bilgileri - [Beytülmakdis'in Göz Kamaştıran Kemerleri](https://sumbulsokak.com/beytulmakdisin-goz-kamastiran-kemerleri/) - Bu yazımızda size "Harem’in göz kamaştıran gerdanlığı" olan kemerlerden bahsetmek istiyorum. Çekilen tüm fotoğraflarında karşımıza çıkar özellikle Batı Kemerleri. Adeta fotoğrafçılar daha güzel kareler çeksin diye bilerek inşa edilmiş ve kondurulmuş gibidir Kubbetü’s-Sahra’nın önüne. Memlük sultanlarının Kudüs’e hediye ettikleri hürmet nişanesidir bu kemerler. 1376’da Memlük sultanı Melikü’l-Eşraf Şaban tarafından yaptırıldığı geçer kaynaklarda. Zaman içinde hasar - [Cumartesi Avcısı](https://sumbulsokak.com/cumartesi-avcisi/) - Sizler için İranlı sinemacı Parviz Sheikh Tadi’nin 2009 tarihli filmi Cumartesi Avcısı’nı (Saturday's Hunter) seçtim. Film bir annenin, oğlunu dedesinin yanına bırakması ile başlıyor. Filmde çocuğun siyonist olarak yetiştirilmesine ve geçirdiği değişime şahitlik yapıyoruz. Film, aynı zamanda siyonizmin temelini oluşturan düşünce ve duygulara yakından bakma fırsatı sağlıyor. İzlediğiniz sahnede, Filistinli ailelerin zorunlu göçe nasıl mecbur bırakıldıklarına, - [İslamofobi](https://sumbulsokak.com/islamofobi/) - İslamofobi "İslam" ve "fobi" kelimelerinden oluşan birleşik bir kelimedir. İslam, sözlükte Arapça "silm/selâm, selâmet, huzur ve barış" anlamına gelirken terim olarak Allah Teâlâ’nın vahyini Hz. Âdem'den (a.s.) başlayarak Hz. Muhammed Mustafa Efendimiz'e (s.a.s.) kadar tüm peygamberlerine bildirdiği ve Kur'an-ı Kerim'de "Bugün sizin için dininizi kemâle erdirdim, size nimetimi tamamladım, sizin için din olarak İslâmiyet’i beğendim." - [Fobi mi Kin mi?](https://sumbulsokak.com/fobi-mi-kin-mi/) - Sokağımızda bu ayın dosya konusu olarak İslamofobi seçildi. Biz de bunun üzerine bir kaç kelam etmek, kavramların düşünce şeklimizdeki tesirini ortaya koymak istedik. İslamofobi tabiri maalesef Müslümanlar arasında da yaygın olarak kullanılıyor. Kendimizi savunmaya çalışmaktan ziyade öncelikle bize yapıştırılan bu algı üzerinden hareketle, işe kelimenin gözüken anlamından başlayalım. Biz Müslümanlar İslam'a fobi olarak bakan insanlar - [Samsara](https://sumbulsokak.com/samsara/) - Samsara, yönetmen Ron Fricke'ın 1992'de yönettiği Baraka'dan uzunca bir süre sonra yine aynı minvalde çektiği belgeseli. 2011 yapımı olan, aralarında Türkiye, Suudi Arabistan, Filistin Myanmar, Hindistan, Fransa, Brezilya, ABD başta olmak üzere yirmi beş ülkede çekimleri beş yıl süren belgeselde muazzam bir emek söz konusu. Samsara, Sankritçede "Dünya" anlamına geliyor. Farklı kültürlerde ise doğum, ölüm, - [Kudüs Aşktır](https://sumbulsokak.com/kudus-asktir/) - Bismillahirrahmanirrahim Kudüs tüm dünyaya uğradığı zulümlerle adını yazdırsa da bana hep aşkı anlatmıştır. Filistin kökenli Yahudi bir ailenin kızı olan büyük babaannem Yesura Diamonte, ailesinin ticaret sevdasıyla çocukken İstanbul’a gelmiş; Mekke'den gelen dedem Ahmet ile burada tanışmış. İstanbul sadece onların aşkına değil Muhammedî kokuyu alan her gönle hep galebe çalmıştır. Babaannem ve dedem evlenmek istediklerinde - [Hak Yol](https://sumbulsokak.com/hak-yol/) - Tarihin her döneminde doğru ve yanlış herkese açık iki yol olagelmiştir. Kişiler, devletler, isimler değişmiş ama bu mücadele hep devam etmiştir. Hakkın yanında olanlar ve hakkı savunanlar, bir de heva ve heveslerinin peşine düşerek veya herhangi bir çıkar uğruna hak yoldan uzaklaşanlar. Batıl, hakkın üzerinin örtülmesi, gerçekle ilgisi olmayan şey demektir. İnsanın kendine verilen güzellikleri - [Deniz](https://sumbulsokak.com/deniz/) - İskelede bekleyen tek bir bank. Rüzgarın, kimi zaman okşadığı kimi zaman da dalgalandırdığı bir deniz. İlk baharın ilk güneşi. Kumsalda rızık için cıvıldaşan martılar ve güvercinler... Ummandaki balıklar benim kadar üşümediler bu âlemde. Kanat sesleri, kıyıya vuran dalgalar, karşımda duran dağ gibi dağ, yollar ve yıllar... Bu kadar hasret ile bu bankta beklerken, arkada ağlayan - [Saka](https://sumbulsokak.com/saka/) - Bu yazıyı yazmaya başladığımda ne yazacağımı ve neresinden başlayacağımı bilmeden oturdum bilgisayarın başına. Zira herkes huzursuz ve tedirgin. İnternette dolaşan videolarla herkes parça parça. Kimi etiyle kemiğiyle parça parça, kimisi de elim uzanmıyor kardeşlerimize diye parça parça... Herkes, kalbini bir yerlerde, bir sahnede bırakıyor. Bir bakışta, bir duruşta, bir tebessümde. Filistinli insanların gözlerinde tarifsiz bir - [Karpuz, Karpuz Değildir!](https://sumbulsokak.com/karpuz-karpuz-degildir/) - Bir karpuz sadece bir karpuz mudur? Bir karpuz gördüğünüzde duyu reseptörleri merkezi sinir sistemine sinyal gönderip koku ve tat belleğinin devreye girmesini sağlayarak kazanılmış bir refleks olarak ağzınınız sulanmasına ve o mis kokusunu almanıza, o tadı özlemenize sebep olur. Hatta görmenize bile gerek yoktur. İsminin geçmesi ve yadınıza karpuzun düşmesiyle vücudunuzdaki bu olaylar bütünün gerçekleşmesi - [Gazze'de Çocuk Olmak](https://sumbulsokak.com/gazzede-cocuk-olmak/) - Zamâne içre mücerribdir intikam-ı zamân Hemîşe yahşiye yahşî verir yamâna yamân "Zamanın intikam alıcılığı her dönemde tecrübe edilmiştir. İyiliğe iyilik verir, kötülüğe kötülük." Hattat Hamid Aytaç'ın talik hatla yazmış olduğu Fuzuli'nin beytinden bir levhayı görmekteyiz. Yukarıdaki beyti okurken kalbini Gazze'de bırakmış içimdeki mahzun çocuğa da bir teselli aradım. Filistin'de savaş adı altında yıllardır süregelen bu - [Hüzün Bize Nasıl Yakışır?](https://sumbulsokak.com/huzun-bize-nasil-yakisir/) - Yüz kere on veya on kere yüz, dokuz yüz doksan dokuzdan bir fazla olan Bin, çoğu kereler kendinden ziyade sayılamayan bir çokluğu ifade ederken çıkar karşımıza. Bin kere söylemek, binde bir gelmek, bin türlü olmak, bin pişmanlık ya da nicesi. Her bir halinde sayılamayan bu çokluk bugün sokakta misafir. Bin bir emekle vücuda gelen Sümbül - [Son Mukaddes Kitabın İlk Emri](https://sumbulsokak.com/son-mukaddes-kitabin-ilk-emri/) - Yağmurun sesinin çoğaldığı, kızıllaşan yaprakların muhteşem görsel şölenler sergilediği, gelişi ile sonbaharı müjdeleyen Kasım ayıyla kavuştuğumuzda yazmaya niyet ettiğim konuyu değiştirmek istedim. Sizlerle eğitim ve kişisel gelişim alanı hakkında tecrübelerimi paylaşmak üzere çıktığım bu yolda, 7 Ekim 2023 tarihinde Filistin halkına yapılmaya başlayan ve halen de devam etmekte olan bu zulmü kendi bakış açımdan ele - [İsrail Zulmünün Teknoloji Şirketlerine Yansımaları](https://sumbulsokak.com/israil-zulmunun-teknoloji-sirketlerine-yansimalari/) - Filistin'deki İsrail zulmü acımasızca devam ederken tüm dünya bu sürece seyirci kalıyor. Bu konuda açıkça tarafını beyan eden bir kesim var ki onlar aynı zamanda sermayenin büyük kısmını da ellerinde bulunduruyorlar. Parayla gelen gücü kullanarak devletleri ve şirketleri etkilemeye çalışıyorlar. Teknoloji şirketlerinden bahsediyoruz. Teknoloji şirketlerinin bu olayla ne ilgisi var diye düşünebiliriz. Maalesef teknoloji şirketlerinin - [Nasıl Bir Aralık?](https://sumbulsokak.com/nasil-bir-aralik/) - Dünya hayatının ebedi aleme verdiğimiz bir fasıla, aralık olduğunu hiç düşünmüş müydünüz? Elest bezminde, Allah'ın "Ben sizin Rabbiniz değil miyim?" sorusuna "Evet" dediklerinde, rabbinin sesini duyarak ona müştak olan ruhlar, bu sesi tekrar duyacakları zamanın hasreti ile beden ülkesinden dünyaya gözlerini açarlar. Allah’ın kendi üzerindeki muradını gerçekleştirmek, cevherlerini ortaya çıkarmak için dünyaya gelme şartına bağlı - [Falafel](https://sumbulsokak.com/falafel/) - Falafel... Geçtiğimiz günlerde Aksaray’dan otobüsle geçerken bir tabela dikkatimi çekti. Falafel yazıyordu restoran tabelasının üzerinde. Düşündüm kendi kendime ne kadar ahenkli olduğunu. Sonra bir vesile ile Filistin mutfağına ait bir atıştırmalık olduğunu öğrendim. Bir hocamdan duymuştum Filistin'de Arapça'nın çok ahenkli konuşulduğunu. Ne güzel değil mi yemek isimleri bile öyle. Son günlerde yaşananlar ne yapacağımızı şaşırttı. - [Filistin'e Veda](https://sumbulsokak.com/filistine-veda/) - "Yüreğimizin yarısı Mekke’dir, geri kalanı da Medine’dir. Üstünde bir tül gibi Kudüs vardır." der, merhum Nuri Pakdil. Öyledir, bir tül kadar zarif ve kuşatandır, mirâcın mekânı, ilk kıblemiz, peygamberler şehri Kudüs. Ve bizden Nuri Pakdil'inki gibi, hayatımızın merkezinde olmayı bekleyen, Kadim Kudüs… Bu ay köşemizde Kudüs’le ilgili bir yazıya ve yazının sonunda, Filistin’i konu eden - [Filistin Direnişinde Müzik](https://sumbulsokak.com/filistin-direnisinde-muzik/) - Hepimiz korkunç bir katliama şahitlik ederken ben ne yapabilirim diye içimizin içimizi yediği günler geçiriyoruz. Ben de kıymetli editörümüzün “Her ne işle memursan en güzel şekilde onu yapmaya devam et, zulmü gör, zulmedeni haykır!” çağrısı üzerine Filistin direnişinde müziğin yeri ile alakalı bir yazı yazabilirim diye düşündüm. Sanat sanat için midir toplum için mi tartışmalarını - [Amerika'da İsrail'i Boykot Etmek](https://sumbulsokak.com/amerikada-israili-boykot-etmek/) - İsrail’i boykot etmek ne demek? Boykot nasıl olur? Filistin meselesi Türkiye gündemine girmeye değecek kadar alevlendiğinde önümüze gelen “İsrail mallarını boykot” hareketi ne derece etkili olabiliyor? Başka ülkeler boykota dair neler yapıyor peki? Biraz gözümüzü dışarı çevirirsek bu sorulara daha rahat cevap bulunur diye düşünüyorum. Mesela Amerika'da durum nedir? Boykotun akademik, kültürel ve ekonomik olmak - [Hanzala](https://sumbulsokak.com/hanzala/) - Hepimiz hepimizin her şeyini bilirdik. Bir tek Hanzala anlatmazdı. Biz de sormazdık. Yalnız, sormaya ne hacet! Yaşananlar tüm dünyanın gözü önünce cereyan ediyor. Hepimiz dediğime bakmayın. İşte öyle kabala1 konuştuğum. Hiç üçü geçmedi sayımız. Hanzala, Naci ve bendeniz. Hah işte bu kadarız. Naci değişik adamdı. Hanzala’nın ahretliği. “İlle” dedi, “Cuma günü çıkalım gidelim Hanzala’nın - [Kudüs'ün Kılıcı: Filistin Direniş Sürecindeki Yeni Başlangıç I](https://sumbulsokak.com/kudusun-kilici-filistin-direnis-surecindeki-yeni-baslangic-i/) - Bu yazı Filistinli Meliha Maslamani tarafından yazılmış, Şeyma Neddef tarafından tercüme edilmiştir. Yazımız Arapça olarak kaleme alınmış olup asıl metin aşağıda yer almaktadır. Siyonist hareketin Filistin'e girmesinden bu yana yaklaşık bir asırdır Filistin mücadelesi birçok ayaklanmaya, halk direnişine ve Siyonist işgale karşı askeri operasyonlara tanık oldu. Ancak son dönemde Gazze'deki direnişçilerin Siyonist işgale karşı operasyonlarına - [60 Günde İsrail'i Anlamak, Sarah Glidden](https://sumbulsokak.com/60-gunde-israili-anlamak-sarah-glidden/) - Bu yazımda size Sarah Glidden'ın oldukça meşhur bir çizgi romanından bahsetmek istiyorum. Bu kitabı 2016’daki Kudüs gezimin dönüşünde Tel Aviv Havaalanı'ndaki kitapçıdan almıştım. Her gittiğim ülkenin havaalanında mutlaka kitapçılara uğrarım. O alışkanlıkla Kudüs'te de kendimi kitapçıda buldum. Önceleri bir anlam veremedim kitapta yazılanlara, fakat sonra İsrail hakkında ne denli önemli bilgiler içerdiğini anlayarak hayrete düştüm. - [60 Günde İsrail'i Anlamak-II](https://sumbulsokak.com/60-gunde-israili-anlamak-ii/) - Merhaba, Sarah Glidden'ın 60 günde İsrail'i anlamak isimli çizgi romanın ikinci bölümüyle karşınızdayım. Bir önceki yazıyı okumayanlarınız varsa önce 1. bölümü okumalarını tavsiye ederim. Golan Tepeleri, Kibbutzlar ve Tel Aviv En son bir otobüs dolusu Yahudi gencini Golan tepelerine doğru giderken bırakmıştık. Hepinizce malum Golan Tepeleri İsrail'in 6 gün savaşlarında Suriye'ye ait olan bölgeyi işgal - [60 Günde İsrail'i Anlamak-III](https://sumbulsokak.com/60-gunde-israili-anlamak-iii/) - Geldik kitabın son bölümüne. Daha önceki bölümlerde olduğu gibi Sarah ve Birthright organizasyonuna katılan Yahudi gençleri İsrail'in işgal ettiği Filistin topraklarını gezmeye devam ediyorlar. Sarah artık İsrail ile derin bir bağ kurmaya başladığını hissediyor. Ancak bu bağ büyük bir suçluluk duygusunu da yanında getiriyor. İsrail'in zulmünün farkında, bu gezinin hala bir beyin yıkama operasyonu olduğundan - [Soframıza Gelenler ve Kudüs Meselesi](https://sumbulsokak.com/soframiza-gelenler-ve-kudus-meselesi/) - Ne acıdır ki bir Ramazan ayında daha İsrail’in işgali altındaki Kudüs’te müslümanlara yönelik insanlık dışı saldırılarını konuşuyoruz. Müslümanlar ibadetleri sırasında ölçüsüz ve orantısız saldırılara maruz kalırken, tüm dünyaya yapılan çağrılar şimdilik cevapsız kalıyor. 9'u çocuk 20'yi aşkın sivilin hayatını kaybettiği son saldırılar Kadir Gecesi başladı ve günlerdir devam ediyor. İsrail devleti tüm dünyanın gözü önünde - [Mescid-i Aksâ'nın Kalbi](https://sumbulsokak.com/mescid-i-aksanin-kalbi/) - Kudüs, medeniyetin beşiği, mübarek ve mukaddes belde. Farklı din ve dillerin kültürlerinin bir arada yaşandığı kadim şehir. Peygamberler şehri, insanlık tarihinin şahidi, nice savaşlara nice güzelliklere ev sahipliği yapmış kutlu yer. Nice mübarekler ayak basmış, uğrunda yiğitler cenk etmiştir. Kudüs, sürur ve mahzuniyetin kol kola gezdiği yerdir, ümmet-i Muhammed'in can evidir. Kudüs'te bulunan Mescid-i Aksâ, - [Soykırım Var, Terörizm Var!](https://sumbulsokak.com/soykirim-var-terorizm-var/) - Lafı uzatmaya gerek yok arkadaşlar! Müslümanın tarafı bellidir. Bizler dîn-i mübîn-i İslâmız. Bu din bize iyiliği şiar edinip kötülükten sakındırmayı, kimsenin hakkına tecavüz edilmemesini sadece tavsiye etmez, emreder. Bu durum kimsenin inisiyatifinde değildir. Bizim dinimiz azîzdir, biz gözünü kan bürüyen katiller de değiliz. Bizimle savaşmayan ile savaşmayız. Fakat dikkatinizi çekerim, şunu gözden kaçırmayalım. Şefkat dini - [Gerçeğin İki Yüzü](https://sumbulsokak.com/gercegin-iki-yuzu/) - Görenedir görene, köre ne. Yazın kışı, gecenin gündüzü ya da ayın aydınlık ve karanlık tarafı olur da gerçeğin iki yüzü olmaz olur mu? Gerçek herkes için tek ve aynı değil midir? Bu ay insanların algıları ile nasıl oynanabileceğini ve gerçeklerin nasıl değiştirilebileceğini anlatmak üzere sizlerle beraberim. İnsan zihni, yaratılış itibari ile dünyayı doğrudan değil, algılar - [Peygamberimizin Güzel İsimleri VI](https://sumbulsokak.com/37194-2/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَمَا يَنْطِقُ عَنِ الْهَوٰىۜ اِنْ هُوَ اِلَّا وَحْيٌ يُوحٰىۙ "O arzusuna göre konuşmaz. O (nun sözleri/hükümleri ilhamdan) vahiyle bildirilenden (ve vahye uygunluktan) başkası değildir." (Necm Sûresi 53/ 3-4) Sultân-ı rusül şeh-i 'arefnâk Hâdî-i sübül delîl-i süllâk Der hakk-ı tû güft Hakk Te'âlâ Levlâke lemâ halaktü'l-eflâk Peygamberler sultânısın, ma'rifetullah şâhısın Hakk yolunun - [Peygamberimizin Güzel İsimleri VII](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-vii/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِه۪ نَافِلَةً لَكَۗ عَسٰٓى اَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا "Gecenin bir kısmında (uyan,) sana mahsus bir ilave olarak gece namazı (teheccüd) kıl. Rabbinin (böylece) seni övülmüş bir makama gönder(ip orada oturt)ması muhakkaktır." (İsrâ Sûresi 17/79) Beydâvî'ye göre ayet-i kerîmedeki “makâmen mahmûden” lafzı Efendimiz (s.a.s.) için şefaat makamıdır. İsra - [Peygamberimizin Güzel İsimleri II](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-ii/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَىٰ سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ طِبِّ الْقُلُوبِ وَدَوَائِهَا ❁ وَعَافِيَةِ الْأَبدَانِ وَشِفَائِهَا ❁ وَنُورِ الْأَبصَارِ وَضِيَائِهَا ❁ وَعَلَىٰ آلِهِ وَصَحْبِهِ وَسَلِّمْ ❁ “Allâhümme salli alâ seyyidinâ Muhammedin tıbbi’l-kulûbi ve devâihâ ve âfiyeti’l-ebdâni ve şifâihâ ve nûri’l-eb¬sâri ve diyâihâ ve alâ âlihî ve sahbihî ve sellim.” Ey Allah’ım! Kalblerin tabîbi ve devası, - [Peygamberimizin Güzel İsimleri VIII](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-viii/) - "Hakikaten Allah, mü’minlere büyük bir lütufta bulundu da: Kendi içlerinden, onlara âyetlerini okuyan, onları (fena huy ve günahlardan) temizleyen ve onlara Kitab’ı, hikmeti öğreten bir Resûl gönderdi. Halbuki onlar, bundan önce hiç şüphesiz açık bir sapıklık içinde idiler." (Âl-i İmrân 3/ 164) Âyet-i kerîmedeki “hikmet”, Allahu Teâlâ’nın Resûlü’ne indirdiği Kur’an’ın hükümlerini, gizli ve ince mânalarını - [Peygamberimizin Güzel İsimleri V](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-v/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ لَقَدْ جَٓاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ اَنْفُسِكُمْ عَز۪يزٌۘ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَر۪يصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِن۪ينَ رَؤُ۫فٌ رَح۪يمٌ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُۘ لَٓا اِلٰهَ اِلَّا هُوَۜ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظ۪يمِ "(Ey insanlar!) Andolsun ki size kendinizden öyle bir peygamber geldi ki, sıkıntıya uğramanız ona çok ağır gelir. [*] Size çok düşkün, - [Peygamberimizin Güzel İsimleri IV](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri-iv/) - “(Ey Muhammed!) Biz seni âlemlere ancak bir rahmet olarak gönderdik.” (Enbiyâ Sûresi 21/107) (Ey Resûlüm!) De ki: “Allah’ı seviyorsanız bana uyun ki Allah da sizi sevsin ve günahlarınızı bağışlasın. Çünkü Allah çok bağışlayan ve merhamet edendir. (Âl-i İmrân Sûresi 3/ 31) Âyet-i kerîmede Allah’ı tanımak ve bilmekten değil, O’nu sevmekten söz edilmektedir. Çünkü samimi sevgide, - [Peygamberimizin Güzel İsimleri III](https://sumbulsokak.com/peygamberimizinguzelisimleri3/) - Ebû Muhammed Ka’b bin Ucre (r.a.) şöyle anlatır: Bir gün Rasûlullâh sallâllâhu (s.a.s.) yanımıza gelmişti. Kendisine "Yâ Rasûlallâh! Sana nasıl selâm vereceğimizi öğrendik, ancak sana nasıl salavât getireceğiz?" diye sorduk. O da şöyle buyurdu: “Allâhümme salli alâ Muhammedin ve alâ âli Muhammed. Kemâ salleyte alâ İbrahime ve alâ âli İbrahim. İnneke hamidün mecîd. Allâhümme barik - [Peygamberimizin Güzel İsimleri](https://sumbulsokak.com/peygamberimizin-guzel-isimleri/) - بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ اِنَّ اللّٰهَ وَمَلٰٓئِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّۜ يَٓا اَيُّهَا الَّذ۪ينَ اٰمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْل۪يمًا "Şüphesiz ki Allah ve melekleri Peygamber’e salât eder (onu kutsar/övgü ve iltifatla anar)lar! Ey iman edenler! Siz de ona salât-ü selam edin (kutsayın, onun şanını yüceltmeye ve ona tam bir teslimiyete özen gösterin)." (Ahzâb Sûresi 33/56) Allah’ım - [Arz-ı Hal](https://sumbulsokak.com/arz-i-hal/) - Ruhumun derinliklerinde bir hikâye saklı. Neresinden başlasam, nasıl anlatsam? Sözcükler kalemin ucunda düğümleniyor. Ama sen söyleyemediklerimi de bilensin değil mi? Yüreğimde yıllardır taşıdığım bir yük var. Adını koyamadığım bir sızı… Bazen o kadar ağır geliyor ki, nefes alamıyorum. Bazen de sanki kayboluyorum; ne olduğumu, kim olduğumu unutuyorum. İçimdeki kaosta boğuluyorum. Bazen de içimde bir şeyler - [Kombin Yarışı](https://sumbulsokak.com/kombin-yarisi/) - Son günlerde bir ''kombin'' meselesidir almış gidiyor hayatımızı. Sosyal medyada başka amaçlarla takip ettiğimiz hanımlar dahi kombin önerisiyle karşımıza çıkabiliyor. Gerçekten bu kadar kolay mı, nedir bu kombin meselesi diyorsanız haydi biraz konuşalım. Eskiden evde herkesin ayrı gardıropları yoktu. Zaten kimsenin gardıroplar dolusu kıyafeti de yoktu. Annelerin siyah ve kahverengi olmak üzere; mevsimlik gabardin - [Osmanlı Kadın Hattatı: Esma İbret Hanım](https://sumbulsokak.com/osmanli-kadin-hattati-esma-ibret-hanim/) - Yukarıda Esma İbret Hanım'ın kaleminden sülüs nesih hatla yazdığı kıt'a formundaki eserini görmekteyiz. Gelin Osmanlı dönemi hanım hattatlarının önde gelen isimlerinden Esma İbret Hanım ile tanış olalım. 1780 yılında İstanbul'da dünyaya gelir. Babası Serhâsekiyân-ı Hâssa Ahmed Ağa'dır. Hattat Mahmud Celaleddin Efendi'den sülüs, nesih ve icazet yazılarını meşk eder. Henüz on beş yaşlarında iken hilye-i şerif - [Hayret Eden Hayran Olur](https://sumbulsokak.com/hayret-eden-hayran-olur/) - Rasûlullah (sav) Efendimiz buyurdular: “Allâh’ın yarattıkları üzerinde tefekkür edin...” (Deylemî, II, 56; Heysemî, I, 81) Fikretmek ve düşünmek. Düşünebilme, fikredebilme kabiliyeti yalnız insana verilen ve onu diğer tüm varlıklardan ayıran en temel yetidir. Bu yetiyi hakkıyla kullanmamız demek, aslında kainata “oku” emriyle bakmamız anlamına gelir. Esaslı bir okuma yapmak yalnızca bir kitabı okumak değil, tüm mahlukatı - [Vazgeçtim Düşünmekten](https://sumbulsokak.com/vazgectim-dusunmekten/) - Düşüncelerim tel örgülere takılmış Kurtarmaya çalıştıkça tırmalıyor beynimi Dibe vurdukça alçalıyor zihnim Bir üveyik gibi yükseleceğinden bîhaber Düşüncelerimi düşledikçe düşüyorum Kalkmaya takatim yok Bir ben var koca âlemde sanki bir de düşüncelerim Bir de ait olmadığım zaman Ne içinde ne de dışında muallakta kaldığım Maziyi teessürle yâd eden de ben İstikbale hasreden de Mihrak ibnu'l-vakt - [Chapter II](https://sumbulsokak.com/chapter-ii/) - “Her kim ahiret kazancını isterse, onun bu kazancını artırırız, her kim de dünya kazancını isterse ona da bundan veririz; ama onun ahirette hiçbir nasibi olmaz.” (Şûrâ Suresi, 20) Aslolan oyuncunun niyetidir. Yazılımdaki seçenekler, bu yönelime göre oluşur. Aslında oyuncunun en temelde tek bir eylemi vardır; o da hangi amaca talip olduğunu belirlemektir. Bu doğrultuda karşısına - [Kurstan Sahaya Kaptan Hacı Hüseyin Paşa Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/kurstan-sahaya-kaptan-haci-huseyin-pasa-cesmesi/) - Cumartesi günü Osmanlı Türkçesi kursunda hocamızla kitabe okuyorduk. Hoca birden ekrana çok güzel bir çeşme kitabesi yansıttı. Yıllardır kitabelerle ilgili olduğumdan hangi çeşme, nerede acaba diye çok merak etmiştim. Hocamız çeşmenin adını söyledi, ancak fotoğraflarda sadece kitabe vardı, başka bir bilgi yoktu. Kitabeyi çok beğenmiştim, mutlaka bu çeşmeyi bulmalı ve çalışmalıydım. Kaptan Hacı Hüseyin Paşa - [Canfedâ Hatun Cami](https://sumbulsokak.com/canfeda-hatun-cami/) - İstanbul’un sokak aralarında geçmişin sessiz şahitleri olarak saklanan tarihi camileri ziyaret etmek için yola koyulsak kim bilir kaç cami, kaç mescit gezmemiz gerekir? Zamanın ve tabiatın izleriyle dolu o güzelim ecdad yadigarı camileri tek tek dolaşmak, her birinde iki rekat mescit namazı kılıp banîsine Fatiha okumak mümkün olsa keşke. Kim bilir ne güzelliklerle karşılaşırız! Şehrin - [Keşke Şöyle Olsaydı](https://sumbulsokak.com/keske-soyle-olsaydi/) - "Allah Teala'nın bahşetmiş olduğu bir vakitte meydana çıkardığı hadiselerden başka bir tecelli yahut zuhurat olmasını isteyen kişi cehalet namına geride hiçbir şey bırakmamıştır." (Hikem-i Atâyiye, 17. Hikmet) Bu cümledeki kelimelerin üzerinde tek tek düşündüğümüzde Hikem-i Atâiyye'nin muhteşem mânâsına biraz daha yaklaşabiliriz. Bize bahşedilen zaman içerisinde Allah'ı bulmak ve kulluğumuzu idrak ederek zamanın hakkını verebilmek için - [Hucurat Suresi, 6. Ayet](https://sumbulsokak.com/hucurat-suresi-6-ayet/) - “…bir fasık haber getirdiğinde…” harekete geçmek ya da geçmemek hususunda, mutlaka haberin araştırılması gerekir! “Ey iman edenler! Bilmeden birilerine zarar verip de sonra yaptığınıza pişman olmamanız için, fasık (yoldan çıkmışın) biri size bir haber getirdiğinde doğruluğunu araştırın.” (Hucurat 49/6) Merhaba kıymetli okurlarımız, Hucurat Suresine edep suresi demiş ve bu güzel davranışları hayata geçirmek üzere yola - [Medine'ye Hasret](https://sumbulsokak.com/medineye-hasret/) - Medar-ı iftiharımız Dr. Hümeyra Ökten Hanım'a. Bulup bir yol Medine'ye varaydım Ya Rasûlallah O gül bağında... Ravzanda olaydım Ya Rasûlallah Sereydim geçtiğin yollara can ile başımı ben Sevenlerden senin sırrın soraydım Ya Rasûlallah Şifa bekler durur yıllarca gurbette kalan kalbim Kerem kıl ki huzuruna geleydim Ya Rasûlallah Senin ruha hayatlar bahşeden aşkınla mest olup Hevâ-ü - [Usta Eller](https://sumbulsokak.com/usta-eller/) - Çöpten bulunmuş mobilyaların, eski ahşap eşyaların dönüşüm videolarını hepimiz izlemişizdir. Adeta ekran başına kilitleyen o sihirli videoları... Sonunu görmeden geçemediğimiz o anları… Beni her defasında etkiliyor. Sizde de öyle mi bilemem ama, her denk gelişimde sonuna kadar izliyorum. Sonuna varmadan içim rahat etmiyor. Acaba bu, sadece bir merak duygusu mu, yoksa daha derin bir hakikatin - [Chapter 1](https://sumbulsokak.com/chapter-1/) - "(Oysa onların tek gerçek kabul ettikleri) bu dünya hayatı hakikatte sadece bir oyun ve eğlenceden ibarettir; âhiret yurduna gelince işte asıl hayat odur; keşke bunu bilselerdi!"(Ankebut, 64) Burası bir oyun. Başladığını bile anlamadan içine düştüğün, ama sona erdiğinde seni büyük bir gerçekle yüzleştirecek bir oyun. Hiçbir oyuncu, oyuna ne zaman ya da nerede başlayacağını seçemez. - [Selam](https://sumbulsokak.com/selam/) - Allah'ın selamı rahmeti bereketi üzerimize olsun. Merhaba sevgili okur. Siz de yukarıdaki bu muazzam levhada ne yazdığını merak ettiniz mi? Hem göze, hem gönle madem ziyafet, gelin biz de bırakalım kendimizi bu sofraya. Hattat Mehmed Emin Yazıcı Efendi'nin nam-ı diğer Neyzen Emin Dede'nin kaleminden celi sülüs hatla yazılmış olan levhaya bakıyoruz. "İnnallâhe vemelâiketehû yusallûne alennebiy. - [Temekkün](https://sumbulsokak.com/temekkun/) - "Amellerde güzellik, hallerde güzelliğin neticesidir; hallerin güzelliği de kalplere nazil olan makamlarla erişilen temekkünün semeresidir." (Hikem-i Atâyiye 49. Hikmet ) Hallere, amellere, ahlaka daima yansıyan bu güzelliğin sebebi olan temekkün ne anlama geliyor, mânâsını âlim ve ariflerin tarifleriyle inceleyelim. Sözlük anlamı, "yerleşmek, mekan tutmak ve sultan yanında rütbe sahibi olmak" şeklinde olan temekkün bazı eserlerde - [Rüyalar: Sembollerin Dili](https://sumbulsokak.com/ruyalar-sembollerin-dili/) - Gün içerisindeki tüm yorgunluklarımıza kısa bir ara vermek ve dinlenmek için günün en beklenen saati gelip başımızı yastığa koyup gözlerimizi kapattığımızda bambaşka bir alemin kapıları açılır bizlere. Uykuya daldığımızda sadece bedenimiz dinlenmez; zihnimiz de rüyalar aracılığı ile rahatlamaya başlar. Rüyalarımızda gördüğümüz her ayrıntı, renk, sayı ya da cisim yani her bir sembol bize bizimle ilgili - [Sarı Süpürge](https://sumbulsokak.com/sari-supurge/) - Sihirli süpürgeyi bir hışımla kavradı. Kara beton zeminde gelişi güzel savurdu. Saçlarını süpürge eden süpürgeden kulağı tırmalayan sesler çıkıyordu. "Bir şeyler söylemek isteseydi ne söylerdi?" diye düşündü. Sarı saçaklarının yere sürülmesinden belki o da memnun değildi. Tozlar, karanlık odanın içine sızan ışıkla oynaşıyordu. Havaya kalkan zerrelerden kendisi bile rahatsız oldu. Kesif bir kokuyla birlikte burnu - [Karabasan](https://sumbulsokak.com/karabasan/) - Vicdanların felç olduğu duyguların aforoz edildiği Bir karabasanın orta yerinden sesleniyorum Avazım çıktığı kadar haykırsam da beyhude! Ne sesimi işiten ne de gözyaşlarımda boğulduğumu gören var Ağır taşlarla derdest edilmiş yorgun ses tellerim İşe yaramazlığın ıstırabı ve öfkesiyle ruhumu kemiriyor En ufak fısıltıyı dahi duyarken ben Reva mıdır bu haykırışlarımı duymazdan gelmek Karabasan aleminden - [Mânevî Rızık](https://sumbulsokak.com/manevi-rizik/) - Söz ve ibareler, dinleyenler için azık ve gıdadır. Senin nasibin de ancak ondan aldığın ve sindirdiğin mânâdır. (188. Hikmet) İnsan bazen etkileyici bir söz duyar, hayret eder, hoşuna gider fakat tesiri uzun sürmez. Çünkü o sözü koyacak kabı, taşıyacak hali yoktur. Benliğinden geçerken kirlenir ve gözünde o güzel söz çok geçmeden pörsür. Kimisi de bir - [Okuyunca](https://sumbulsokak.com/okuyunca/) - Kur'ân-ı Kerim'in ilk inen ayetleri "Oku" emriyle başlıyor. Ne tuhaftır ki bu sure ْوَاقْتَرِب "yakınlaş" kelimesi ile son bulur. Bunu sadece basit bir tesadüf şeklindeki iç geçirmeyle açıklayamayız. Bunu aklımızda tutalım. Bir süre yakınlaşmak için okumaktan yana yazılar yazmayı planladık. Okumak tanışıklığı, tanışıklık yakınlaşmayı getirecek. Peki kime? Elbette kime yakınlık kurmayı istiyorsak ona. İslâmî hafızada - [Dervişka](https://sumbulsokak.com/derviska/) - Âh Dervişka*. Sana gelirken tüm yollar, ayağımın altındaki taşlara verdiğim belki de büyük bir insana nispetle kuş kadar hafif o yük, güneşli havalarda sığınıp duvar diplerindeki gölgeliklere sürtünerek kıyafetimize aldığımız o kirler ya da kapalı havalarda rüzgarın yarı açık yarı örtük başımızda uçuşturduğu saçlarımız, hepsi üzerimizdeki ağırlığı almaya sözleşmiş gibi olurlardı. Avlalı bahçelerin arasından eğilerek - [Mekanları Yaşatan Levhalar](https://sumbulsokak.com/mekanlari-yasatan-levhalar/) - Osmanlı döneminde konakların dış cephesine hat levhaları asılırdı. Bununla yangın, deprem gibi afetlere karşı mekanların muhafaza olunduğuna inanılırdı. Aynı zamanda içinde ikamet edenlerin de korunduğu inancı şüphesiz kaçınılmazdı. Sanatlı yazılmasına bakılmaz manası önem arz ederdi. Ayrıca mirasçısına büyük dedesinden kalan konak, ona müslüman kimliğini de hatırlatırdı. çeşme üzerinde "maşallah" Günümüzde tarihi konaklarla, yapılarla karşılaşanlar bilir. - [Aktif Akıllı Yenilebilir Paketler](https://sumbulsokak.com/aktif-akilli-yenilebilir-paketler/) - Gıda üreticileri, çevreye duyarlı tüketicilerin taleplerine karşılık vermek ve sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşılması amacıyla, gıda paketlemedeki yenilikleri desteklemektedirler. Bu sebeple, gıda paketleme yöntemlerinde çevresel etkilerin azaltılması gıda üreticilerinin nihai hedefleri olmuştur. Tüketicilerin sağlıklı ve sürdürülebilir gıda tercihleri, gıda sektöründeki yeniliklerin hızlanmasına neden olmaktadır. Bu, üreticileri daha verimli, çevre dostu ve güvenli ambalaj çözümleri geliştirmeye teşvik etmektedir. - [Gıda Katkı Maddeleri](https://sumbulsokak.com/gida-katki-maddeleri/) - Kendi başına gıda olarak tüketilmeyen ve normalde gıdanın tipik bir bileşeni olarak kullanılmayan; besin değeri olsun veya olmasın gıdaya, üretim, işleme, hazırlama, muamele, paketleme, ambalajlama, taşıma veya tutma sırasında teknolojik (organoleptik dahil) bir amaçla kasıtlı olarak eklenmesi, (doğrudan veya dolaylı olarak) bu gıdanın veya yan ürünlerinin bir bileşeni haline gelmesine veya başka şekilde bu gıdaların - [Suyun Şifası](https://sumbulsokak.com/suyun-sifa-gucu/) - Vücudumuzdaki her hücre, doku ve organ sağlıklı çalışabilmek için suya ihtiyaç duyar. Dünyanın 2/3'sinin suyla çevrili olması gibi, vücudumuzun da %70'inin yani 2/3'sinin sudan oluştuğu mütemadiyen söylenir. Su olmadan yaşamın devamlılığı düşünülemez. Bu açıdan bakacak olursak, bizi şifalandıracak önemli unsurlardan biri de elbette vücudumuzun önemli bir kısmını oluşturan ‘su’ dur. “Ayağını yere vur. İşte sana - [Emeviyye Cami](https://sumbulsokak.com/emeviyye-cami/) - Bu sayfalarda birlikte ziyaret ettiğimiz ibadethaneler arasında biri var ki şimdiye kadar yazmaya elimiz gitmemişti bir türlü. İslam medeniyetinin hem maneviyat hem de ihtişam olarak ilk sıralarında yer alan görkemli bir mabetti burası. Çok şükür ki artık gönlümüz ferah, içimiz rahat ve bir gün orada namaz kılabilme imkanımız mevcut. Bu sevinçle bir kaç cümle yazmak - [Sümbül Efendi Cami ve Âsitanesi](https://sumbulsokak.com/sumbul-efendi-cami-ve-asitanesi/) - KOCAMUSTAPAŞA Koca Mustapaşa! Ücra ve fakir İstanbul! Ta fetihten beri mü’min, mütevekkil, yoksul, Hüznü bir zevk edinenler yaşıyorlar burada, Kaldım onlarla bütün gün bu güzel rü’yada. Öyle sinmiş bu vatan semtine milliyetimiz Ki biziz hem görülen, hem duyulan, yalnız biz. Manevi çerçeve beş yüz senedir hep berrak; Yaşıyanlar değil Allah’a gidenlerden uzak. Bir bahar yağmuru - [Kullukta Sadakat](https://sumbulsokak.com/kullukta-sadakat/) - "Senin halinin hususiyetini insanların bilmesini istemen kullukta sadık olmadığının delilidir." (Hikem-i Atâyiye, 165. Hikmet) Allah Teala Kuran-ı Kerim'de sıdkı över. Ruhu'l-Beyan'da geçer: Resulullah'a "Kemâl hangi şeylerdedir?" diye sorduklarında "Doğru sözde ve sıdk üzere amelde." buyurmuştur. Demek sıdk mühim meseledir. Ashâb-ı kirâmın yaşantılarına baktığımızda da doğruluk ve samimiyetin onların en genel özelliklerinden olduğunu görürüz. Gazali "Sıdk - [Kalbimdeki Tını](https://sumbulsokak.com/kalbimdeki-tini/) - Yazardı, neredeyse her konuda yazardı. Her gün en az üç sayfa yazıp yayınlanması için gönderirdi. Arta kalan zamanlarda, hali de kalırsa kendi hikayesini yazardı. Bir gün onun hikayesi kitaplaşacak, birçoklarının esin kaynağı olacaktı. Bu sıralar ilhama takmıştı kafayı. Neydi bu ilham, yenir mi, içilir mi? Gelen bir şey mi, yoksa giden mi? Çalışarak mı oluşur, - [Biz Hiç Kimseler Değiliz](https://sumbulsokak.com/biz-hic-kimseler-degiliz/) - #2010 yılında vizyona girmiş çok önemli bir filmden bahsetmek istiyorum. Mr. Nobody. 2009 yılında Belçika, Kanada, Fransa, Almanya tarafından ortak yapılan "Bay Hiç Kimse" filmi, yapımında yer alan birden fazla ülke ile çok yönlü fikirleri ve soruları da bir araya getirmiş. Yönetmen Jaco Van Dormael, oyuncular ise Jared Leto, Diane Kuruger, Rhys Ifars ve Sarah - [Kapalıçarşı](https://sumbulsokak.com/kapalicarsi/) - Tez çalışmamda bulunan Sultan Ahmet Camii cümle kapısı kitabesinin fotoğrafını çekmek için 24 Ekim 2024 tarihinde Sultan Ahmet Camii’ne gidip fotoğrafları çektim. Buraya kadar gelmişken hafta sonu evlenecek olan arkadaşıma takı almak üzere Kapalıçarşı’nın Nuruosmaniye kapısı tarafında bulunan kuyumcuya gitmeye karar verdim. Çarşının Beyazıt kapısından Nuruosmaniye kapısına giderken ay yıldızlı bayrağımızın dükkanlarda ve yukarılarda asılı - [Antibiyotiksiz Süt](https://sumbulsokak.com/antibiyotiksiz-sut/) - Son zamanlarda, organik ve sağlıklı ürünlere talebin artmasıyla market raflarındaki satışa sunulan sütlerde antibiyotiksiz süt etiketi aranır oldu. Antibiyotikli sütün tüketimi, hassasiyeti olan insanlarda alerjik reaksiyonlara sebep olmaktadır. Genelde hafif seyreden bu rahatsızlıklara öncelikle penisilin sonrasında tetrasiklinler (antibiyotik türü) ve kloramfenikol (geniş bir yelpazedeki bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılan bir antibiyotiktir.) neden olmaktadır. Yapılan - [2000 Yıllık İstanbul Taşı: Küfeki](https://sumbulsokak.com/2000-yillik-istanbul-tasi-kufeki/) - Evliya Çelebinin rüyasını anlatıp, tabirini de bulduğu yaklaşık 400 yıllık Kasımpaşa Mevlevihanesi’nin 11 Mayıs 2024’de açılışı yapıldı. Meydan 99 yıllık suskunluğu sonrasında uyandırıldı. Kasımpaşa Mevlevihanesi Kasımpaşa Mevlevihanesi'nin açılış günü yapının duvarlarındaki küfeki taşlarında deniz kabuklularının fosillerini görmüştüm. Bunu o sırada yanımda bulunan genç bir kardeşim ile paylaştım. Ona duvarı oluşturan taşların hikâyesini anlattım. Milyonlarca yıl önce - [Emek Kıymetlidir!](https://sumbulsokak.com/emek-kiymetlidir/) - Mikdâm İbni Ma’dîkerib radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurdu: “Hiçbir kimse, asla kendi kazancından daha hayırlı bir rızık yememiştir. Allah’ın Peygamberi Dâvûd aleyhisselâm da kendi elinin emeğini yerdi.” (Buhârî, Büyû’ 15) Yaptığımız işler arasında en çok mutmain olduklarımız hangisidir? Sanıyorum bu soruya ‘en çok emek verdiklerimiz’ diye cevap verir - [O Gün De Sonbahardı](https://sumbulsokak.com/o-gun-de-sonbahardi/) - Sonbahardı. Bundan 11 yıl önceki bir sonbahardı. İlk çocuğumu kucağıma almama az bir zaman vardı. Bahçede, geleceğini bildiğimiz o aileyle ilk defa karşılaştık. Halep'ten gelmişlerdi. Sanki bu gelişe hazırlıksızdım ve toy bir gençlik esintisi her yeri kaplamıştı. Avlu içindeki iki odalı eve yerleşeceklerdi. İçeri girdik. Onu ilk gördüğümde odadaki divanın üzerinde oturuyordu. Elinde bir tesbih - [Hak Etmediğin Muamele](https://sumbulsokak.com/hak-etmedigin-muamele/) - "İnsanların seni yanlış anlayarak değerlendirdiklerini gördüğünde, asla hak etmediğin bir zanna veya muameleye maruz kaldığında hemen Allah'ına dön ve Allah'ın senin hakkındaki ilmine müracaat et." (Hikem-i Atâyiye) Hak etmediğimiz kötü bir muameleyle karşılaştık belki ama masum muyuz? Akaid bilgimize göre sadece peygamberler masumdur. Onlar bile en yakınları tarafından kötü muamelelere maruz kalmışlardır. Öyleyse ayet-i kerimede - [Kızıl Turâb](https://sumbulsokak.com/kizil-turab/) - O günden sonra reyhan kokusu da değişti. Çok suladık diplerini. Çapaladık. Hiç eskisi gibi kokmadı reyhanlar. Çok susadık. Bir bardak su içebilseydik değişecekti her şey. Toprak küpler su ile dolu. Yok mu bir bardak su veren reyhan kokulu. Bazı kişiler geliyor aklıma. Yüzler, gözler, suratlar, suratsızlar, iki yüzlüler, çok sözlüler, hırsızlar, haramiler, büyücüler, caniler, ayakta - [İyiliğin Sesi](https://sumbulsokak.com/iyiligin-sesi/) - “Bir iyiliğe öncülük eden kimseye o iyiliği yapanın ecri gibi sevap vardır.” (Müslim, İmâre 133. ) Her gün yeni bir kötü habere şahitlik ediyoruz. Daha kötüsü ne olabilir dedikçe hep daha fazla şaşırıyoruz. İşte tam da burada bizi harekete geçirecek olan bir sözü konuşalım gelin. Dünya zorluk ve kolaylıkların, iyilik ve kötülüklerin, güzellik ve çirkinliklerin - [Kibirden Kurtulmak](https://sumbulsokak.com/kibirden-kurtulmak/) - “Kulluğu bozar nitelikte olan beşeri vasıfların tümünden çık ki Hakk’ın çağrısına uymuş ve ilahi huzura yakınlaşmış olasın.” (Hikem-i Atâyiye, 35. Hikmet) Allah'a yakınlık elde edebilmek için; insanın fıtratını bozup, helâke sürükleyen beşeri vasıflardan uzaklaşmak önceliklidir demiş; bu vasıflardan gadap, kin ve hasedi İmam Gazali ve İmam Birgivî'den nakille geçen yazılarda işlemiştik. Bu yazıda da aynı - [Gül Çocuk](https://sumbulsokak.com/gul-cocuk/) - Bazen öylece durur vitrinde misafir bekleyen kristal çay bardakları, kadife üstüne nakış işlemeli kesede duran Kur'an, duvara monte erzak tereklerinde yazdan kalma reçel kavanozları, durmaktan kokmuş halı dürüleri, kem nazarları ve kötü ruhları kovalayacağına inanılan üzerlik dizileri... Hiç yorulmaz, art arda musluktan damlayan o küçük tane. Hiç kesilmez gelişleri gidişleri. Taştan yontulmuş yalağı bu azmi - [Trençkot Dosyası](https://sumbulsokak.com/trenckot-dosyasi/) - Değişen mevsime dair tüm ayrıntıyı hissetmek kuşkusuz yüce Allah’ın bize sunduğu bir lütuf. Güne üşüyerek başladığımız bu günlerde ise sonbaharın büyüsüne kapılıp ne giyeceğimize şaşırmak da mevsimin şanından olsa gerek. Hazır annelerimizin ‘’hırkanı giy’’ diye peşimizden koşturduğu günlerdeyken, biraz dış giyim konuşalım istiyorum. Sonbahar modası dediğimiz an karşımıza çıkan ilk parça; moda dünyasının vazgeçilmez ısrarlarından - [Pinokyo Bize Ne Söyler](https://sumbulsokak.com/pinokyo-bize-ne-soyler/) - Hakikatin hikâyeye dönüştürülerek anlatılmasındaki esrarın anlaşılması, kutsal metinlerde de kullanılan bu anlatı tarzının hikmetine ışık tutar. Metnin karnında gizlenen hakikat; kurgudan sıyrılıp tüm çıplaklığıyla okurun zihnine sunulduğu vakit bilincin sınırlayıcı gücü, verilmek istenen mesajı kendine göre algılar veya kolaylıkla reddeder. Bu yüzden verilmek istenen mesaj kurgu ve sembollerle anlatıldığında tam yerini bulur. Bu Erich Fromm’un - [Birden Karşıma Çıkıveren Vuslat Kadın Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/birden-karsima-cikiveren-vuslat-kadin-cesmesi/) - 3 Temmuz 2024 Çarşamba günü iş yerinde kullandığımız Taşınır Mal Programı güncelleneceğinden Zeytinburnu’nda bulunan iş yerinden Kasımpaşa’daki İstanbul Büyükşehir Belediyesi Ek Hizmet binasına eğitime gittim. Eğitim 9.00-16.00 saatleri arasında olacaktı. Teneffüste binanın en üst katında bulunan derslikten çıkıp çatıdan etrafa baktım. Tüm ihtişamıyla karşımızda duran Fatih, Süleymaniye, Şehzadebaşı Camilerini müşahede ettik. Tabi Kasımpaşa’da bulunan camiler - [Psikolojik Dayanıklılığı Güçlendirme Yolları](https://sumbulsokak.com/psikolojik-dayanikliligi-guclendirme-yollari/) - Birey, toplumun en küçük yapı taşıdır, aile ise en önemli kurumu. Son dönemlerde yaşanan sıkıntılar, aileleri endişelendirirken bireylerin de içsel dinamiklerinin dengesinin kaybolmasına sebep oldu. İyi olma hali bir süreçtir. Yaşamak, bir yolculuk. Bu yolculuğun farkında olmak hepimizi kendi yaşam koşulları içinde daha iyi hisseder hale getirebilir. Kendi iç dengemizi sağlamak adına bir mesele hakkında - [Yansımalar](https://sumbulsokak.com/yansimalar/) - Enes bin Malik’ten rivayetle Peygamberimiz (s.a.s) şöyle buyururdu: Mümin müminin aynasıdır. (Ebû Dâvûd, Edeb,49) Günde kaç kez aynaya bakarız? Ya da aynaya bakmadan bir gün geçirir miyiz? Ayna, karşısındakinin görüntüsünü yansıtan yapısıyla sade fakat özel bir nesnedir. Mühimdir bizim için ayna. İyi kötü, güzel çirkin her halimizi gösterendir. Peki bir insan diğerine nasıl ayna olur - [Ucub ve Tedavisi](https://sumbulsokak.com/ucub-ve-tedavisi/) - "Kulluğu bozar nitelikte olan beşeri vasıfların tümünden çık ki Hakk’ın çağrısına uymuş ve ilahi huzura yakınlaşmış olasın." (Hikem-i Atâyiye 35) Kulun Rabbine yaklaşmasına mani olan bu vasıfları İmam Gazali ve İmam Birgivî'den nakille zikretmeye devam ediyoruz. Resulullah efendimiz üç şey insanı helak eder buyurdu: Cimriliğe uymak, nefse uymak ve ucub (kendini beğenmek). İnsan nefsine uyarak yaşamayı - [Baharla Gelen Mevlid](https://sumbulsokak.com/baharla-gelen-mevlid/) - Yukarıda sülüs ve nesih hattıyla yazılmış levhayı zarafetli süslemeleriyle seyrinize sunuyoruz. “Vemâ erselnâke illâ rahmeten lil-âlemîn” (Resûlüm) Biz seni alemlere rahmet olarak gönderdik. İçinde bulunduğumuz Rebiülevvel ayı bize Efendimiz'i getirmişti. Bahar, bahar yağmuru, bereket anlamına gelen bu kutlu ay aynı zamanda mevsim adı olarak da kullanılmıştır. Şüphesiz ki Peygamberimiz'in (s.a.s) dünyayı teşrifi alemlere baharı müjdelemiştir. - [Hased ve İlacı](https://sumbulsokak.com/hased-ve-ilaci/) - "Kulluğu bozar nitelikte olan beşeri vasıfların tümünden çık ki Hakk'ın çağrısına uymuş ve ilahi huzura yakınlaşmış olasın." (Hikem-i Atâyiye, 35. Hikmet) Geçen yazılarda Allah'a yakınlık için uzaklaşmak gereken beşeri vasıflardan gadap ve kinden bahsetmiştik. Şimdi de hasedin ne olduğundan bahsedelim. Hased, karşıdaki kişinin iyiliğine üzülmek, kötülüğüne sevinmektir. Kin tutan ve hased eden kendini gıybet, yalan, - [Bu Dünyadan Bir Hamâme Nine Geçti](https://sumbulsokak.com/bu-dunyadan-bir-hamame-nine-gecti/) - Hani bazı insanlar olur ya; Anadolu'nun bir köyünde doğar, gençliğini başka bir şehirde geçirir, bambaşka bir şehirde evlenir ve yıllarca orda yaşar, öldüğü yer ise hepsinden farklıdır. Böyle insanlara denk gelmişizdir. Hatta belki hepimizden bir parça, başka başka yerlere ait olarak yaşamını sürdürmüştür. Fakat o öyle değildi. Hamâme Nine… Doğduğu yer ile gömüldüğü yer aynıydı. - [Mescid-i Nebevî](https://sumbulsokak.com/mescid-i-nebevi/) - Peygamber Efendimiz’in (s.a.s.) "Beni ölümümden sonra ziyaret eden, sanki hayatımda ziyaret etmiş gibi olur." müjdesini verdiği Mescid-i Nebevi'ye dair her Müslümanın zihninde ve kalbinde bir fotoğraf mevcuttur. Her Müslüman bu fotoğraftaki Yeşil Kubbe’ye, minarelere, avlusunu dolduran şemsiyelere, beyaz sütunlara ve Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) "Benim kabrim ile minberim arası cennet bahçelerinden bir bahçedir." buyurduğu Ravza-i Mutahhara'ya - [Boyalı Kuş](https://sumbulsokak.com/boyali-kus/) - Her yer bembeyaz. Beyaz her şey. Kuş da öyle. Beyaz, bembeyaz...Tüyleri yumuşacık. İpekten daha yumuşak. Beyaz kuş, bembeyaz. Üstünde beyaz boyası da var. Parlak, pasparlak. Cilalı... Kuş uçmayı seviyormuş. Çılgınlar gibi uçmayı, uçarken taklalar atmayı... Dümdüz uçamazmış o, uçarken şekiller çizer, yuvarlaklar yapar, yıldızlar yapar, değişik yörüngeler çizer, gökyüzüne imzasını atarmış... Bir zaman boya, o - [Rebiulevvel Mevsimi](https://sumbulsokak.com/rebiulevvel-mevsimi/) - Sümbül Sokak’a Rebiulevvel mevsimi geldi! Bu ay mevlid-i Nebi üzerinden veladet konusunu düşünelim istedik. Müslümanlar nezdinde kutlu olan bu doğumun üzerimizdeki tesirlerini düşünmeye, bunlar hakkında fikir alışverişinde bulunmaya, iyiye bir yol bulmaya niyetlendik. Peki bu “kutlulama” kim için? Kim neyi, niçin kutluyor? Biraz düşünelim, düşüncenin encamını sizinle de paylaşalım istedik. Peygamberimizin doğumunu kutladığımızda ne oluyor? - [Zamana Karşı](https://sumbulsokak.com/zamana-karsi/) - Bu dünyaya gelen her insan bu dünyayı anlamak için sorular sorar ve dünyayı yorumlamak ister. Sonra da deneme yanılma, tecrübe, başarı, başarısızlık arasında koşar durur. Cevapları bulmanın hep kısa yollarını arar. Çünkü insanın zamanı her zaman yetersizdir. Zamana Karşı filmi adından da anlaşıldığı gibi hep yakalamak istediğimiz ama kaçırdığımız zamanla ilgili. Yönetmenliğini Andrew Niccol’ün yaptığı 2011 yılı film, zaman, zamana karşı, andrew niccol - [Vincent’ten Sevgilerle](https://sumbulsokak.com/vincentten-sevgilerle/) - Hayatının sadece son on yılında resim yapmış; trajik hayatı ve de ölümü ile bir çok defa filmler konu olmuş meşhur ressam bin sekiz yüzlü yılların sonuna doğru eserlerinde kendine göre bir üslup geliştirmiş olsa da sağlığında tek bir eserini satabilmişti. Çok arkadaş canlısı olmasına rağmen etrafında onu dinleyen çok az kişi olmuştu. Belli ki bu - [Kin ve İlacı](https://sumbulsokak.com/kin-ve-ilaci/) - "Kulluğu bozar nitelikte olan beşeri vasıfların tümünden çık ki Hakk'ın çağrısına uymuş ve ilahi huzura yakınlaşmış olasın." (Hikem-i Atâyiye, 35. Hikmet) Geçen yazıda kulluğun özündeki fıtratı, mizacı bozan vasıflardan ve öfkeden bahsetmiştik. Yine İmam Gazali'den ve İmam Birgivi'den nakille öfkenin çocuğu gibi olan kin ve hasetten bahsedeceğiz. Öfkesini bile bile yenenin dini sağlam olur demiştik. - [Çifte Minareler ile Hasbihal](https://sumbulsokak.com/cifte-minareler-ile-hasbihal/) - Dedim ki Çifte Minareler'e "Siz asırlardır burada yerde durup göğe doğru bakıyorsunuz. Hele bi söyleyin oradan nasıl görünüyor yer ahalisinin hali!" "Sorma" dediler. "Yeryüzündeki çocukların acı çığlıkları semavatta tarif edilmez bir şeyi hazırlıyor." "Nasıl yani? Bizim bildiğimiz azaları kopmuş, babasının kefenini açıp yanağından son bir kere ağlayarak öpen, gözyaşının damlası ile hayat bulabileceğini umduğu cesedin - [Öfkeye Çare](https://sumbulsokak.com/ofkeye-care/) - "Kulluğunu bozar nitelikte olan beşeri vasıfların tümünden çık ki Hakk'ın çağrısına uymuş ve ilahi huzura yakınlaşmış olasın." (Hikem-i Atâyiye, 35. Hikmet) Devam eden birkaç yazıda İmam Gazali'nin Kimya-i Saâdet'inden ve İmam Birgivî'nin Tarikat-ı Muhammediyye'sinden nakille, insanın kulluğuyla beraber huzurunu da bozan ve onu aşağı çeken kötü huylardan ve bu huyların tedavilerinden bahsedecek, insanın bunlardan uzaklaştığında - [Kelimeler, Çekmeceler](https://sumbulsokak.com/kelimeler-cekmeceler/) - "Gadacığını alayım yavrucuğum." Woolf'un ses kaydını dinledim iki gün önce. Kelimelerden bahsediyordu. Yazarın içine kattıklarından çok, farkında olmadan bize kendi duygularımızı, düşüncelerimizi o kelimeye, "çekmece gibidir kelimeler" çekmeceye yüklemeyi öğretiyor. Bu cümle ile başladı hikaye. Aslında devamı da vardı. Neyse o bende kalsın. Gel gelelim kelimeler için çekmece gibi demişti. Bir kelimenin içine hangi manayı - [Sadeddin Efendi Çeşme ve Sebili](https://sumbulsokak.com/sadeddin-efendi-cesme-ve-sebili/) - 10 Eylül 2017 Pazar günü Karacaahmet Türbesi’nde bulunan kitabeleri çekmek için yola revan olmuştum. Türbede çeşme sebil ve türbe kitabeleri bulunmaktaydı. Önce türbe kitabelerinin fotoğraflarını çekmiş sonra da saat: 11.51’de türbenin bahçe kapısına doğru uzanan duvarında, Sadeddin Efendi’nin yaptırmış olduğu çeşmenin fotoğraflarını çekmeye başlamıştım. Ancak kitabeyi yukarıdan aşağıya doğru sarkan dallar ve yapraklar kapattığı - [Edirne İncisi Selimiye Camii](https://sumbulsokak.com/edirnenin-incisi-selimiye-camii/) - Edirne deyince siz ne hatırlarsınız? Benim hayalimde açılmış kollar gibi göğe uzanan minareleri, görkemli kubbesiyle Selimiye Cami canlanır hemen. Mimar Sinan’ın ihtişamlı ustalığı şehre yaklaştıkça etrafındaki her şeyi gölgesinde saklayarak kendini belli eder. Zarafetini inceliğinden ve dantel gibi işlenmiş bedenlerinden alan minareler şehre dört bir yandan gelenleri aynı davetle kendine çağırır. Rivayete göre şehre hangi - [Sefer Mi, Zafer Mİ?](https://sumbulsokak.com/sefer-mi-zafer-mi/) - Enes b. Mâlik"in naklettiğine göre, Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: “Birinizin elinde bir hurma fidanı varken kıyamet kopuyor olsa bile derhâl onu diksin!” (İbn Hanbel, III, 184) Aleyhisselâtü vesselâm Efendimiz, bir Müslümanın emek ve gayret noktasında nasıl davranması gerektiğini çok güzel bir buyruğuyla anlatıyor bizlere: Elinden geleni yapmak; gayret ve çabada sınır tanımamak. İnsan her durum - [En Bilinen Aşure Tarifi](https://sumbulsokak.com/en-bilinen-asure-tarifi/) - Hepimizin hafızalarında efsanevi aşure tarifleri vardır. Çok beğenilmiş, çok konuşulmuş tadı da damağımızda kalmış. Belki anneannemizin karanfillisi, babaannemizin narlısı. Hatta komşu annemizin dumanı üstünde sıcacık fındıklısı. Soğumasını bekleyemeden yediğimiz lezzet tarifleri. Hep sorulara, meraklılarına konu olmuş kişisine özel sırlı tarifler. Nesilden nesile aktarılırken her neslinde kendinden küçük dokunuşlar ekledikleri güzellikler. En çok da o özel - [Süleymaniye](https://sumbulsokak.com/suleymaniye/) - 1931 yılında doğan Cahit Güraydın çağdaş sanatçılarımızdan biridir. 2017'de aramızdan ayrılan sanatçı, İstanbul'un tarihî ve mimarî yapısını konu edinmiştir. Malik Aksel, Refik Epikman ve Şeref Akdik'ten tahsil görmüş olan Güraydın, hocaları gibi izlenimci ve realist eserler vermiştir. Bu eserinde de İstanbul'un yedi tepesinden biri olan Süleymaniye Camii'ni resmetmiştir. Siyahın ağırlıkta olduğu eseri sıcak renklerle desteklemiş. - [Sonsuzluk Teorisi](https://sumbulsokak.com/sonsuzluk-teorisi/) - 2015 yapımı "Sonsuzluk Teorisi" filmi, ünlü matematikçi Sirinivasa Ramanujan'ın hayatını konu alır. Genç yaşta hayatını kaybetmesine rağmen, birçok matematik formülünü ispat etmiş ve Cambridge Üniversitesi'nde dönemin diğer matematikçilerini, özellikle Godfrey Hardy'i çok etkilemiştir. Ramanujan bir Hintlidir vee ırkçılık konusunda tarafgir ve kibirli olanlara kendini kabul ettirme gibi bir çabası hiç olmamıştır. Buna rağmen herkes tarafından - [Gezinti (Le Promenade), C. Monet](https://sumbulsokak.com/gezinti-le-promenade-c-monet/) - Monet'in Gezinti adını verdiği ve 1875 yılında yağlı boya tekniği ile 81x100 boyutlarındaki bir tuval üzerine yaptığı bu tablo emprosyenist yani izlenimci bir eserdir. Güneşli bir günde yaptığı eserde ilk bakışta gökyüzü, -biri çocuk biri yetişkin olmak üzere- iki insan figürü, şemsiye ve çimenlik karşımıza çıkmaktadır. Aslına bakarsanız tabloda ressamın ailesi ile karşılaşmaktayız. Monet, eşini - [İç Mekan Bitkilerinde Bahar Bakımı](https://sumbulsokak.com/ic-mekan-bitkilerinde-bahar-bakimi/) - Onlara dünya hayatına dair şu örneği de ver: O gökten indirdiğimiz su gibidir. O su sayesinde yerdeki bitkiler gelişip birbirine karışır, sonra da bu bitkiler rüzgârın savurduğu çerçöp haline gelir. Allah her şeye muktedirdir.(Kehf 18, 45) Baharın gelmesiyle yaşam alanlarımızı paylaştığımız renk ve kokuları ile evimizin havasını değiştiren iç mekan bitkilerinin bakım zamanı da gelmiş - [Orkide](https://sumbulsokak.com/orkide/) - Yeryüzünü de döşedik, oraya sağlam dağlar yerleştirdik, orada gönüller, gözler açan her türlü bitkiyi çift çift bitirdik. (Kaf Suresi, 50/7) Orkide. Son derece asil, gösterişli, etkileyici ve karşı konulmaz güzellikte. O tam bir kraliçe. Allah Teala'nın ona bahşetmiş olduğu güzelliğin tamamen farkında. Ortamların en aydınlık, en güzel, en göz önünde olan yerleri hep ona rezervedir. - [Tayyare Şehitleri Anıtı](https://sumbulsokak.com/tayyare-sehitleri-aniti/) - İstanbul’un her köşesi, her meydanı, her sokak arası keşfedilmeyi bekleyen, buram buram tarih kokan bir yerdir. Herhangi bir köşe başında, sokak arasında, meydanda karşımıza ne çıkacağı, hangi tarihî eserle karışılacağımız bilinmez. Bu eserler her an keşfedilmeye hazır bir halde bizi beklemektedir. 2014 yılının Ekim ayında Edirnekapı'da bulunan iş yerimizi ani bir kararla Fatih İtfaiyesi'nin binasına - [Seyrimde Bir Şehre Vardım](https://sumbulsokak.com/seyrimde-bir-sehre-vardim/) - Bütün hikayeler iki şekilde başlar: Ya bir insan bir yolculuğa çıkar ya da şehre bir yabancı gelir. İşte böyle diyormuş Tolstoy. Hikayeler bizi çeşitli menzillerde bir hayata kavuşturur. Gitmek de gelmek de bu cümlede eşitleniyor. Fiilde birleşen bir hikaye var, hareketin ne yönde olduğu da asıl mesele olmaktan çıkmış gibi görünüyor. Çünkü bazen gitmekle başlıyor - [Lâle, Bir Öz Evlat](https://sumbulsokak.com/lale-bir-oz-evlat/) - Mazhar-ı ism-i Celâl olmasa hakkā lâle Bulamazdı bu kadar rütbe-i vâlâ lâle İzzet Ali Paşa (Lâle gerçekten Celâl isminin mazharı olmasaydı, bu kadar yüce bir rütbeyi bulamazdı.) Allah Teala dünya sahnesinde bizleri diğer canlılarla iş birliği halinde yaratmıştır. Bizlerin bitkilerle olan yakınlığı tesadüfi diyemeyeceğimiz kadar aşikardır. Eski çağlardan beri insanlar bitkileri hep sevmiş, onlarla bağ - [Bayramla Kutlandık](https://sumbulsokak.com/bayramla-kutlandik/) - Bir kez daha bayram sabahına uyandık. Eksiklerimizle ya da tamamlandığımızı düşündüklerimizle bir kutlamaya hazırlandık. Kimler geldi bayramlaşmaya, öncelikle kimler birbirinin bayramını kutladı? İlk önce bayramlaşmaya geceden başlayıp gün sonuna kadar bekleyerek rızkın kıymetini arttıranlar geldi. Rızkın sahibinin emri ile arasına bir süre mesafe koyanlar, ruhlarındaki ihtişamı işitenlerin kutlaması ve bayramlaşması her zamanki gibi çok şükürlü - [Balkon Sefası](https://sumbulsokak.com/balkon-sefasi/) - Her Hataylının yakından tanıdığı, dört mevsim yaşanan bir keyif sezonudur bu. Gece sefası, gündüz sefası, misafirle olanı, yalnızken olanı gibi birçok türü vardır. Her türlü sosyoekonomik seviyeye hitap eder, her eğitim seviyesindeki kişinin bayıldığı bir aktivitedir. Siz buna balkon sefası diyebilirsiniz, benim için bunun adı balkon sevdasıdır. Nisan ayından itibaren kahve sohbetlerinin taşındığı yerin adıdır - [Güzellik Sektörünün Çirkin Yüzü-II](https://sumbulsokak.com/guzellik-sektorunun-cirkin-yuzu-ii/) - Kozmetik Sektöründe Hayvanların Kullanılması Kozmetikten, ilaç, tıp, biyokimya, kimya endüstrileri gibi sektörlerde ürününün canlı üzerinde ne gibi etkileri olabileceği, tehlikelerin farkında olmayan savunmasız hayvanlar üzerinde yapılan deneyler ile test edilmektedir. Hayvanlar üzerinde uzun süreli ve tekrarlanan testler genellikle hayvanların rahatsızlığına ve acı duymasına sebep olmaktadır. Kozmetik ürünleri, formülasyon aşamasından, tamamlanmış ürün haline gelinceye kadar bir - [Oksijen Üreten Kayalar, Ama Nasıl?](https://sumbulsokak.com/oksijen-ureten-kayalar-ama-nasil/) - Dünyanın oluşumu başlayalı 500 milyon yıl olmuştu. Atmosferde nitrojen ve karbondioksit çoğunluktaydı. Okyanuslar daha yeni oluşmaya başlamış, yerkabuğu da soğumaya başlamıştı. Ama hala oksijen yoktu. Peki oksijen ne zaman ve nasıl oluşmuştu? Bilim adamları bu konuyu uzun süre araştırdılar. Bu bilim adamlarından biri de Dr. Martin Van Kranendonk’du. Van Kranendonk Avustralya'nın batı kıyılarında bulunan Shark - [Takı Meselesi](https://sumbulsokak.com/taki-meselesi/) - Çocukluğumda annemin dikiş malzemeleri hep en karıştırmak istediğim şeylerin başında gelirdi. Özellikle de boncuk kutusu. Tamamı ipe dizili incecik boncuklara dokunmam yasaktı. Oysa ki kafamda onlara dair ne çok hayalim vardı. Ama yaz gelince annem tüm boncukları çıkarır ve koluma muhakkak yaz boyu takacağım rengarenk bileklikler yapardı. Evimize kırk uçurmaya gelen kız bebeklerin kollarına boncuklar - [Velid Yasin (Waleed Yassin)](https://sumbulsokak.com/velid-yasin-waleed-yassin/) - Günümüz sanatçılarından 63 yaşında olan Velid Yasin (Waleeed Yassin) Mısırlıdır. Kahire Sanat Okulu'nda 1983'te eğitimini tamamlayan sanatçı Mısır'ın kadim ve köklü medeniyetini tuvale geçirmekte oldukça mahirdir. Eserde figür iç mekana üçgen kompozisyonu destekler biçimde yerleştirilmiştir. Kur'an-ı Kerim'in bir kısmının tuvalin dışına taşıyor olması açık kompozisyonu kullandığını da gösterir. Bu kompozisyonu Kur'an-ı Kerim'in varlığının devamı ile - [Sofa Camisi](https://sumbulsokak.com/sofa-camisi/) - Kapak Fotoğrafı: Mustafa Cambaz Topkapı’dan Eminönü istikametine doğru giden tramvaydan Sultanahmet Durağında inip aşağı doğru yürüdüğümüzde tüm ihtişamıyla Ayasofya Camisi çıkar karşımıza. Camiyi solumuza alıp yürümeye devam ettiğimizde ilk soldan dönüp biraz ilerleyince birden karşımızda 1299 ile 1923 yıllarında 624 sene hüküm süren Osmanlı Devleti’nin yönetim binası olan muhteşem Topkapı Sarayı'nı görürüz. Sarayın önündeki III. - [Benzeriyle Evlenmek](https://sumbulsokak.com/benzeriyle-evlenmek/) - Soru: İlişkilerde dönen kalıplar bizi nasıl etkiler? Anne babamıza benzeyen kişilerle mi evleniriz ya da evlenmeliyiz? İlişkilerle ya da evlilikle ilgili konuşmak veya yazı yazmak için birçok meseleyi gözden geçirmek gerekir. Çünkü ilişkiler çok parametrelidir bu sebeple çok yönlü bakılmalıdır. Nasıl ki insan biriciktir, parmak izi gibi yektir; ilişkileri ve evlilikleri de insanın biricikliği içinde - [Allah'a Göç](https://sumbulsokak.com/allaha-goc/) - "Ey hakikati arayan mürid! Bir oluştan başka bir oluşa geçip durma. Yoksa dönüp dolaşıp tekrar başladığı yere gelen değirmen merkebi gibi olursun. Öyleyse mevcudattan yola çık ve tüm varlıkları yaratan Zât'a doğru göç et. "Doğrusu son varış Rabbinedir!"(Necm, 53/42)" (Hikem-i Atâiyye, 44. Hikmet) Bu alem kevn ü fesat alemidir. Her oluş, bozulmak üzere meydana gelir - [Güzellik Sektörünün Çirkin Yüzü-I](https://sumbulsokak.com/guzellik-sektorunun-cirkin-yuzu-i/) - Çoğu zaman üretimlerin ardındaki hikayeleri bilmeyiz. Kozmetik, elektronik ve boya sektörlerinde çokça kullanılan mikanın elde edilmesi de çoğu zaman ardında trajik hikayeler barındıran üretimlerdendir. Zengin ülkeler için mika, ürünlere parlaklık sağlayan doğal bir mineral iken mika madenlerinde çalışan işçiler için gıda kaynağıdır. Kozmetik Sektöründe Mika Kullanımı Mika, makyaj malzemelerine ve çeşitli kozmetik ürünlere ışıltı katmak - [Şükür ve Teşekkür](https://sumbulsokak.com/sukur-ve-tesekkur/) - “İnsanlara teşekkür etmeyen, Allah’a da şükretmez.” (Tirmizî, Birr, 35.) Şükür ve teşekkür nimeti verene, iyilikte bulunana minnettar olmak demektir. Biri, insanın yaratıcısına biri de diğer insanlara karşı gösterdiği nezakettir. İnsan teşekkür etmeyi bilmelidir. Gerek diğer insanlara gerek yaratıcısına karşı bunu göstermelidir. Hadis-i şerifte şükretmenin de bir alışkanlık biçimi olduğu ifade edilmiştir. Önce yaratılana karşı teşekkürü - [99 Yıl Sonra](https://sumbulsokak.com/99-yil-sonra/) - İLAN "Muhammen kıymeti 400, teminatı 30 TL. Kasımpaşa'da vaki mülga Mevlevihane Tekkesi'nin mutfak ve dervişan odalarının enkazı satılıktır. İhaleler 12.6.1942 günü saat 11'dir. İsteklilerin o gün vakıf akar ve mahlukat kalemine müracaatları." Tasvir-i Efkar gazetesi okuyucuları 1942 yılının 10 Haziran'ında işte böyle bir ilanla karşılaştılar. 29 Mart 1924 tarihli Resimli Gazete'de dergahların ilgasıyla ilgili bir - [Rahatsızlık mı Alışkanlık mı?](https://sumbulsokak.com/rahatsizlik-mi-aliskanlik-mi/) - Yazımızda ele alacağımız rahatsızlık ve alışkanlık kavramlarına yakından bakabilmek için önce "Psikolojik rahatsızlık ne demektir?" sorusunu cevaplamamız gerekir. Psikoloji, pozitif bilim dalı kabul edildiğinden beri psikolojik rahatsızlıklar; normal ve anormal kavramları üzerinden değerlendirilir. Ruh sağlığı uzmanlığında bu konu hakkında hemfikir olunan ortak bir tanım bulunmamaktadır. Bu tanım kültürden kültüre değiştiği için, kesin ve net bir - [Çocukluğa İnmek](https://sumbulsokak.com/cocukluga-inmek/) - Psikoterapi; bireyin duygu ve davranışlarını, zihinsel süreçlerini ve problemlerini anlamak ve bunları çözümlemek için uygulanan sistematik bir yöntemdir. Psikoterapi yöntem ve teknikleri çok çeşitlidir. Dünya genelinde yaklaşık dört yüz farklı teknik kullanıldığı kaydedilmiştir. Türkiye'de bu alanda çalışan meslektaşlarımızın aldığı eğitimler genellikle dünya genelinde kullanılan tekniklerle aynıdır. Bu alanda çalışanlar, söz konusu eğitimleri alarak bu mesleğe - [Tutabiline Aşk Olsun!](https://sumbulsokak.com/tutabiline-ask-olsun/) - Günlerin, haftaların, ayların birbirini ışık hızıyla kovaladığı, başımızın bu çılgın hızdan döndüğü ve elimizden kayarcasına uçup gittiği takvimlerden zamanın zaman üstüne evla olduğu, her anın içinde sayısız bereketin olduğu o mübarek Ramazan ayı gönül hanelerimize geldi, kondu ve uçtu. Durup düşünmek, hayat penceresini usulca açıp olan bitene başka bir nazardan bakmak, her anı içimize çekerek - [Bayram ve Çocuk](https://sumbulsokak.com/bayram-ve-cocuk/) - Bayramın ilk günüydü. Kapıların tüm çocuklara koşulsuz açıldığı gün. Bir çocuk gelmişti kapıya. Birazcık topluca. Yanakları tam mıncırmalık. Bir kaç saniye bakışmanın ardından çocuğun dili çözüldü. -"İyi bayramlar teyze." -"İyi bayramlar canım." Şeker tabağı uzatılınca çekingen avuçları bir kaç tane şekere uzandı. -"Yook.. Öyle değil. Bugün bayram. Avuçla al ceplerini doldur." Çocuğun yanakları kızardı. Tabağı - [Özrün En Kıymetlisi: Tövbe](https://sumbulsokak.com/ozrun-en-kiymetlisi-tovbe/) - Egarr İbni Yesâr el-Müzenî radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Ey insanlar! Allah’a tövbe edip O'ndan af dileyiniz. Zira ben O'na günde yüz defa tövbe ederim.” (Müslim, Zikir 42. Ayrıca Ebû Dâvûd, Vitir 26; İbni Mâce, Edeb 57) İnsanlar olarak hata edebiliyoruz ve hatalarımız yalnızca bilerek yaptıklarımızdan ibaret değil, - [Diyarbakır Ulu Camii](https://sumbulsokak.com/diyarbakir-ulu-camii/) - Geçtiğimiz günlerde Sümbül Sokak’ta yazdığımı bilen bir yakınımla Diyarbakır Ulu Camii hakkında konuşmuştuk. Ne kadar etkileyici ve tarihî bir mabed olduğundan, İslam aleminin beşinci büyük ibadethanesi kabul edildiğinden bahsederken burayı yazmamı rica etti. Bu yazıda Diyarbakır Ulu Cami’nin konu edilmesinin sebeb-i hikmeti işte bu ricaya icabet etmek efendim. Şehrin en merkezi ve kalabalık yerlerinden birinde - [Riya-II](https://sumbulsokak.com/riya-ii/) - Bir önceki yazımızda riyadan nasıl kurtulabiliriz bahsinde kalmıştık. Bu soruyu kendimize soralım, riyadan kurtulmak için ne yapılabilir? İnsan ne yaparsa, ondan lezzet aldığı için yapar. Fakat sonundaki zararın dayanamayacak derecede olduğunu bilirse ondan el çekmesi kolay olur. Riyaya sebep olan üç esas vardır: Birincisi övülmeyi ve methedilmeyi sevmek, ikincisi kötülenmekten ve ayıplanmaktan korkmak, üçüncüsü insanlardan gelecek - [Boşu Boşuna](https://sumbulsokak.com/bosu-bosuna/) - "Ölüm bu hayattan daha merhametli. Bunların hepsi boşuna." Ramazan, hiç şüphesiz her haneye, sokağa, caddeye, şehre, ülkeye yakışır. Geldiği yeri de şenlendirir. Benim içinse Kudüs'ün sokaklarına asılan yıldızlar, uyandırılan fenerler, çiçek bahçesine dönen sokaklar, Kubbetü's- Sahra'nın bahçesine kurulan artsın eksilmesin taşan dökülmesin sofralar, upuzun teravih safları, renk şölenine dönen haneler Ramazan'ın habercisi. Çocuklar, tekne oruçlarıyla - [Mesîhî'den Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/mesihiden-bir-beyit/) - Solmamaga sünbül-i zülfüñ sifâl-i sînede Su serper reyhâncı gibi dîde-i giryân sana (Mesîhî D. 5. G. / 4) (Ey sevgili) senin zülfünün sümbülü gönül çömleğinde solmasın diye ağlayan göz bir reyhancı (bahçıvan) gibi sana su serper. Klasik Türk şiirinde sevgili tüm unsurlarıyla ideal olanı temsil eder. Sevgiliye dair her şey tüm varlıkları gölgede bırakacak bir - [Âh Mine'l-Heyecan](https://sumbulsokak.com/ah-minel-heyecan/) - Onun sesini ilk duyduğumda şu sözcüğü işitmiştim: "Âh mine'l-heyecan! Heyecan güzel şeydir" demişti. Hocamız, mukaddes kitabımız Kur'an-ı Kerim'i okurken kadife sesiyle dinleyenlerin sinesine dokunuyordu adeta. Kur'an'a yeniden hayran oluyordu işiten insan, eşya ve her şey. Tüm sesler susmuştu. Gözleri Kur'an'ın satırlarında gezinirken dinleyenleri başka alemlerin seyrine götürüyor gibiydi. Okunan ayet-i kerimelerin telaffuzundan manasına kadar bir - [İbni Kemâl'den Bir Beyit: Hilali Gözlemek](https://sumbulsokak.com/ibni-kemalden-bir-beyit-hilali-gozlemek/) - "Ġam rūzesin tutup dil gözler hilāl-i zülfin Akşama muntazırdur her kande ise sā’im" (İbni Kemal D. 258.G./4) (Ey sevgili) gönül, gam orucu tutmakta ve zülfünün hilalini gözlemektedir (bu durum tıpkı) her nerede oruç tutan biri varsa (onun) akşamı beklemesi gibidir. Klasik Türk şiirinde şairler sosyal hayatın içerisindeki alışkanlıkları, adetleri, inanışları, insan ve topluma dair her - [Beş Kadın Bir Sergi](https://sumbulsokak.com/bes-kadin-bir-sergi/) - 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü geride bıraktığımız şu günlerde size tesadüf eseri önünden geçtiğim bir serginin bende nasıl bir farkındalık oluşturduğunu anlatacağım. Sanatın evrenselliğinin ve birleştirici gücünün nasıl kullanıldığının çok güzel örneği olan bu sergide beş kadın sanatçının eseri yer alıyor: Farah Trablsie, Maryam Mazrooei, Sara Shahzadeh, Sinur ve Walaa Tarakaji. Kadın Eserleri Kütüphanesi Bilgi Merkezi - [Riya-I](https://sumbulsokak.com/riya/) - Bazı kere halk seni görmediği zaman da riya yapmış olabilirsin. (Hikem-i Atâiyye 164. Hikmet) Riya, amelin karşılığını dünyada beklemektir. Allah’a itaat eder görünerek kulların takdirini kazanmayı isteme” (Gazzâlî, III, 297); dünyevî çıkar peşinde olma; Allah’ın emrini yerine getirmek maksadıyla değil insanlara gösteriş olsun diye iyilik ve ibadet yapma” (Kurtubî, V, 422; XX, 212); “insanların görmesi - [Allah'ın lütfu nasıl gelir?](https://sumbulsokak.com/allahin-lutfu-nasil-gelir/) - "Cenab-ı Hak seni nefsine havale eylerse kötü hallerine ve kabahatlerine bir son bulunmaz ve eğer lütuf ve cömertliğini senin üzerinde tezahür ettirirse iyi ve güzel işlerine nihayet olmaz." (Hikem-i Atâiyye, 128.Hikmet) Efendimizin meşhur duası vardır, "Allah'ım beni bir an bile nefsimle baş başa bırakma." (Ebu Davud, Edeb, 101.) Biz de Allah'tan bizi nefsimizle baş başa - [Sıkıntının Ardındaki Müjde](https://sumbulsokak.com/sikintinin-ardindaki-mujde/) - Ebu Said’den rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.s) şöyle buyurdu: "Yorgunluk, hastalık, tasa, keder, sıkıntı ve gamdan, ayağına batan dikene varıncaya kadar Müslümanın başına gelen her şeyi, Allah onun hatalarını bağışlamaya vesile kılar." (Buhârî, Merdâ1, 3; Müslim, Birr 49) İnsan yaratılışından ötürü hata yapan bir varlıktır. Yaptığı hatalar çoğu zaman ona huzursuzluk verir, hatasından pişmanlık duyar - [Su ve Denizler Nasıl Oluştu?](https://sumbulsokak.com/su-ve-denizler-nasil-olustu/) - Suyun varlığı kâinatta canlı yaşamının varlığına işaret eder. Bütün canlıların az veya çok suya ihtiyaçları vardır. Peki sular, okyanuslar dünyada nasıl oluştu? Dünyanın oluşum safhasında yeryüzü çok yüksek sıcaklıklara sahipti, magma ve lavlar ile kaplıydı. Yeryüzü bu halden mavi gezegen adını alacak kadar nasıl sularla kaplandı? “…Bâzı rivâyetlerde şöyle denilir: Allah Sübhânehû ve Teâlâ, gökleri - [Lütfa Sebep Dua Değildir](https://sumbulsokak.com/lutfa-sebep-dua-degildir/) - "Senin sonradan ettiğin dua ve talebin Cenabı Hakk'ın ezelde sabık olan lütuf ve ihsanına nasıl sebep olabilir? Ezel hükmü ise sebeplere bağlanmış olmaktan çok üstün ve yücedir." (Hikem-i Atâiyye, 170. Hikmet) Burada bahsedilen ezel hükmü Allah'ın ihsanıdır. Sebepler de talep ve duadır. Sonradan olan talep ve dua ezeldeki lütuf ve ihsana nasıl tesir edebilir? Bir - [Bunca Acı Niye!](https://sumbulsokak.com/bunca-aci-niye/) - "Takvâ sahipleri cennetlerde ve ırmak kenarlarındadır. Doğruluğun hâkim olduğu bir ortamda, gücüne sınır olmayan bir hükümdarın huzurundadırlar." (Kamer, 54/54-55) "Mihnet yurdu olan şu dünyada kaldığın sürece üzüntülerin kederlerin meydana gelmesi garibine gitmesin. Çünkü dünya ancak kendi vasfına layık ve doğasının gereği olan keyfiyeti ortaya koyar." (Hikem-i Atâiyye, 25. Hikmet) Dünyanın üzüntü ve meşakkat yeri olmasındaki - [Zihin Kirliliği](https://sumbulsokak.com/zihin-kirliligi/) - Son yıllarda üretimin ve aşırı tüketimin çevre üzerinde ne denli etkileri olduğunu henüz tam olarak bilmiyoruz. Bu bilinmezliğin olumsuz etkilerini en aza indirmek için sürdürülebilir uygulamalar geliştiriliyor, ürün reklamlarında dahi çevreye duyarlı üretim süreçleri ile çalışmalar yapılıyor. Tüm bu üretim ağı içerisinde yer alan hazır giyimden elektroniğe, yiyecekten turizme kadar geniş bir yelpazede dünya çapında - [Kurşuna Dizilenler~Francisco Goya](https://sumbulsokak.com/kursuna-dizilenlerfrancisco-goya/) - Romantik akım öncülerinden olan Goya'nin Kurşuna Dizilenler adlı bu eseri yaşanmış bir olayı seyrimize sunar. Eserin bir diğer ismi 3 Mayıs 1808'dir (olayın gerçekleştiği tarihin ertesi günü). İspanyol ressam olayın gerçekleştirilmesinden tam bir yıl sonra bu eseri meydana getirir. İspanya Kraliyet Ailesi'nin saray ressamı olan Goya yıllar sonra bu tablosu sorulduğunda şöyle cevap vermiştir: "Avrupa'nın - [Görüyormuş Gibi](https://sumbulsokak.com/goruyormus-gibi/) - Ebû Hureyre’nin (r.a.) naklettiğine göre Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmuştur: "İhsan, Allah'ı görür gibi ibadet etmendir; çünkü sen O'nu görmesen de O seni görmektedir." (Buhârî, İman 1) İhsan, güzel olmak manasına gelen hüsn kökünden türetilmiş bir kelimedir. Buna göre güzel olan, güzel yapılan, güzel niyetlenilen her iş insanın ihsanı yakalaması yolunda bir adımdır. Bu güzel olma - [Fırıncı](https://sumbulsokak.com/firinci/) - Bu, dükkanından ekmek kokusu gelen adamın ve onun pişirdiği ekmeklerin hikayesidir. Hani ramazan ayında oruçluyken iftardan hemen evvel açlığımız doruk noktasına ulaştığında pide sırasında alınan o muazzam, taptaze ekmek kokusu. Her sabah seherde dükkanını besmeleyle açar, tertemiz hâkim yakalı önlüğünü özenle giyer, daha sonra başlığını takardı. Her gün bu rutini eksiksizce yerine getirmesi işini ne - [Siyahtan Süzülen Aydınlık](https://sumbulsokak.com/siyahtan-suzulen-aydinlik/) - Sinema severlerin çoğunun bildiği bir filmden bahsetmek istiyorum. Sesler sessizliğe döndüğünde, aydınlık karanlığa geçtiğinde yaşanılan çaresizlik feryadı... Birde su damlası hatta tertemiz kar tanesinin avuçlara dokunuşunun adım adım iyileştirdiği yüreklerin huzuru... İşte hepsini bir arada yaşatan bir film. Karanlıkta kalmış gören gözlerin bile çaresiz kaldığı, kaderle savaştıklarını zannettikleri an... Işıkların söndüğü, bir yol gösterenin olmadığı - [Sen Benim Kim Olduğumu Biliyor Musun?](https://sumbulsokak.com/sen-benim-kim-oldugumu-biliyor-musun/) - Belgeselde iki taklacı güvercinin birbirilerine karşı üstünlük kurma savaşını doğa bilimciler foto kapanlarla kayıt altına almışlar. Yapımcının birisi de yapıma. Kanalın birisi de yayına. Biri tutmuş biri yakalamış biri de hani bana hani bana demiş dünyasını izlerken bir yandan da reklamlarla bunaldık. Bir konferansta konuşmacı "Reklam yediğinizin farkında mısınız?" diye sormuştu. O ana kadar - [Nureddin Mahmud Zengî-I](https://sumbulsokak.com/nureddin-mahmud-zengi-i/) - Uzun bir aradan sonra yeniden merhabalar kıymetli okuyucularımız, Bu yazımda sizlere Türk-İslam tarihi ile Doğu ve Batı tarihini derinden etkileyen, yetiştirdiği zatlar ve hayalini kurduğu ideallerle tarihe yön veren fakat kendisi hakkında fazla bilgi sahibi olmadığımız Nureddin Mahmûd Zengî'nin hayatını anlatmaya çalışacağım. Yaptığı siyasi ve askeri hamleler incelendiğinde Büyük Selçuklu Devletinin dağılması sonrasında yaşanan olaylar açısından - [Namazı İkame Etmek](https://sumbulsokak.com/namazi-ikame-etmek/) - "Sendeki bıkma sıkılma ve usanma özelliğini Cenâb-ı Hak bildiğinden ötürü sana ibadetleri çeşitli eyleyip değişik hal ve vaziyetlerde kıldı. Ayrıca sende hırs olduğunu da bildiğinden ibadet ve tâati bazı vakitlerde yasak ederek sınırlama koydu. Tâ ki bütün himmet ve gayretin namazı sadece kılmak değil aynı zamanda ikame etmek olsun. Çünkü her namaz kılan namazı ikame - [Bir Olabilmek](https://sumbulsokak.com/bir-olabilmek/) - Numân İbni Beşir radıyallahu anhümâ’dan rivayet edildiğine göre, Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Müminler birbirlerini sevmekte, birbirlerine acımakta ve birbirlerini korumakta bir vücuda benzerler. Vücudun bir uzvu hasta olduğu zaman, diğer uzuvlar da bu sebeple uykusuzluğa ve ateşli hastalığa tutulurlar.” (Buhârî, Edeb, 27; Müslim, Birr, 66) Yalnızca iman edene mi mümin denir yoksa - [Yıldız Hamidiye Camii](https://sumbulsokak.com/yildiz-hamidiye-camii/) - Uzun ve sıcak geçen yazın sonunda okullar açıldı, yıllık izinler bir sonraki tatile kadar askıya alındı ve şehirlerde hayat adeta yeniden başladı. Tertemiz bir pencerede yeni yıkanmış bir tülün uçuşması gibi ferah bir nefes üflendi gönüllere. Bitmeyen işlerin ve sorumlulukların arasında yaşadığımız şehrin tarihî camilerinde kılınacak bir vakit namazı, avlusunda verilecek kısa bir mola bu - [Çocuklar Güldürülür](https://sumbulsokak.com/cocuklar-guldurulur/) - Çocuklar güldürülür. Çocuklar mutlu olsun diye koca koca adamlar kılıktan kılığa girmekten hiç mi hiç çekinmezler. Kimse de çocuğu güldürenin yaptığı şaklabanlıklara saçmalık gözüyle bakmaz. Çocuğun gözleri tertemiz bir aynadır. Bakınca kendini görürsün. Sana seni gösteren çocuğun başını okşarsın. Samimidir çocuk. Severse esaslı sever. Yalansız, riyasız, ayrımsız. Cebinde varsa bir topak lokum verirsin. Çocuğu mutlu - [İyi Giyinmek Hakkında](https://sumbulsokak.com/iyi-giyinmek-hakkinda/) - Yazı uğurlamadan vitrinlere dolan trikolar, şişme montlar, çizmeler hepimizi bir anda şaşırtıyor malum. ‘’Moda işte böyle hızlıdır, eğlencelidir, sihirlidir’’ gibi sloganlar duyuyor olabilirsiniz. İşte burada araya girip biraz konuşalım istiyorum. ‘’İyi giyinmek’’ denince tam olarak neyi anlıyoruz? İhtiyacımız olan nedir, moda ihtiyacımızı karşılar mı? Ve asıl soru; önemli olan tarz mı, şıklık mı, konfor mu? - [Allah'a Yakınlık](https://sumbulsokak.com/allaha-yakinlik/) - "Senden Cenab-ı Hakk'ı; ancak sana çok yakın oluşu gizledi. Dahası Allah Teâlâ zuhurunun şiddeti yüzünden perdeli ve nurunun azametinden dolayı görünmez oldu." (Hikem-i Atâiyye) İnsan, mesela hava gibi kendini her bir taraftan kuşatan bir şeyin içindeyken onu göremez. Balık susuz yaşayamasa da denizi görmez. Yakınlığın şiddeti idrake perde olur. Ruhu insana ne kadar yakındır ama - [Sanal Okur Yazarlık](https://sumbulsokak.com/sanal-okur-yazarlik/) - Çok sevdiğim bir yazar "Kısa yazacak kadar çok vaktim yoktu." der. Eskiden öyle imiş, herkesin sanatlı anlatımlara biraz daha vakti varmış. Ama şimdi dikkat süremiz yedi saniyeden, üçe düşmüş. Belki de bu iyi haber, yakında "an"ın bir kıymeti olacak. Şimdi bana "Yazınızı bekliyoruz." denildiğinde kendi okumayacağım uzunlukta olmamalı diyorum. Sanırım o yüzden uzun sürüyor bu - [Kızılırmak ve Türkü](https://sumbulsokak.com/kizilirmak-ve-turku-okuyorum-h/) - İçimde hiç susmayan bir kırık saz Ah uykuları terk ettiren yaramaz Sürekli tıngırdar dilini bilen az Derdine derman olandaysa çoktur naz Aşıklar, Hakk'ın ankalarıdır demiş eskiler. Bizim Anadolu'muzu, adım adım gezsen, suyundan avuç avuç içsen, her taşın altı aşık ocağı. Kızılırmak aktıkça ankalar kanatlanmış gibi. Serin serin suların sayebanında dört bir yana savrulmuş gibi. Çağladıkça - [Balkanlarda Camiler](https://sumbulsokak.com/balkanlarda-camiler/) - 0Yakın zamanda güzel bir grupla Balkanlardaydım. Gitmekte bu kadar geç kaldığım için kendime esef ederek dolaştım ecdat yadigârı toprakları. Mostar Köprüsünün ihtişamı, Blagay Tekkesinin uhrevî güzelliği, Saraybosna kahvesindeki misafirperverlik kalbimde saklı. Alaca Cami’de sesi titreyerek, yaşlı gözlerle “Memlekete hoş geldiniz, burası sizin, hoş geldiniz memlekete.” diyen yaşlı beyefendiyi unutmak mümkün değil. Ohrid’deki Zeynel Abidin Paşa - [Alman Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/alman-cesmesi/) - Beyazıt’tan Eminönü istikametine doğru giden tramvaydan Sultanahmet Durağında inince biraz aşağıda hemen sağ tarafta, Atmeydanı ile Divanyolu Caddesi’nin kesiştiği köşede II. Bayezid’in baş hazinedarı Firuz Ağa’nın 1490-1491’de yaptırmış olduğu Firuz Ağa Cami’ni görürüz. Biraz aşağıya doğru gidip sağ tarafa Atmeydanı yönüne doğru ilerlediğimizde Bizans döneminde hipodrom olarak kullanılan meydanda Türk usulü tarihi eserlere benzemeyen ihtişamlı - [Sigaranın Çevresel Etkileri](https://sumbulsokak.com/sigaranin-cevresel-etkileri/) - Sigara içmenin sağlık üzerindeki etkileri hakkında pek çoğumuz bilgi sahibiyiz. Sigaranın insan sağlığını nasıl etkilediği bir çok yerde belgelenirken, tütünün çevresel etkileri daha az incelenmekte ve çoğu zaman göz ardı edilmektedir. Sigaranın oluşturduğu sağlık problemleri görünür riskleri ihtiva ettiğinden daha çok araştırma konusu olup gündeme getirilmekte, üretimi, kullanımı ve atık haline gelmesi ile çevreye verdiği - [Üniversiteye Merhaba!](https://sumbulsokak.com/universiteye-merhaba/) - Eylül kelimesi dilimize Arapçadan gelmiş, Süryanice Arami/Süryani takviminin altıncı ayına atıfta bulunan “elul” kelimesinden alıntıdır. Bu isim ise köken açısından Akadca hasat festivali ve bu festivalin yapıldığı ayı tanımlayan “elulu/elunu” kelimesinden türemiştir. Yani ekilenlerin biçildiği ve meyvelerinin yendiği, içinde bolluk ve bereketin ve yeni başlangıçların barındığı, benim de pek sevdiğim Eylül ayı, Türkiye’de 18 milyon - [Çiğdem](https://sumbulsokak.com/cigdem/) - Depremi kalben ve bedenen yaşamış herkese ithafen Biz bitkilerden bahsederken gündelik olayların yazının içerisinde ilerlemesi olağan bir durumdu. Tabiat hayatı etkileyen ve ondan etkilenen bir unsur olduğundan güncelimizle iç içe girer, akıp giderdi. Derin yaralarımızın açıldığı bugünlerde de bir bitkiyi konu edinmek isterken yaşadığımız zelzele gün gibi yazının ortasına konuverdi işte. Ben Kahramanmaraş topraklarında doğan - [Üşüyorum](https://sumbulsokak.com/usuyorum/) - "Güneşin ne zaman doğacağını Allah'a bırakalım, bizim işimiz karanlığa bir mum yakmaktır." Kim cesaret edebilir ki iliklerine kadar üşümeye? Zemheri ayazını geçebilen, güneşe dönüyor yüzünü. Erbain yerini nevbaharın mutlu havadiscilerine bırakıyor. Pencere önlerine komşu sevindiren sıra sıra saksılar diziliyor. Kimi nergis oluyor, kimi sümbül, lale, kimisi gözü kara kardelen. Dağların vefakâr çiçeği. Efsaneleşmiş hikâyesi çok. - [Vech-i Baki](https://sumbulsokak.com/vech-i-baki/) - Hz. Ali* (r.a.) rivayet etti ki, Resûlullah (s.a.s.) yatağına yatarken şöyle dua ederdi: "Ey Allah’ım, alnından/nâsiyesinden tuttuğun şeylerin şerrinden kerem sahibi olan zatına/vechine ve tam olan kelimelerine sığınırım. Allah'ım, borcu ve günahı sen giderirsin. Allah'ım, askerin yenilmez, vaadinin aksi yapılmaz ve zenginlik sahibine senden (gelecek azaba karşı) zenginliği fayda vermez. Seni her türlü eksiklikten tenzih - [Ayna](https://sumbulsokak.com/ayna-2/) - Elimden aynam düşmez benim. Çocukluğumdan beri aynam elimdedir. Döndüğümde etekleri kocaman balon gibi açılan dantelli elbisem, horozlu çoraplarım ve kırmızı ayakkabılarımı giydiğim gün, doğum günümde hediye ettiler aynamı bana. O günden beri elimden hiç düşürmedim. Her gün, her gün bakar, nasıl güzel bir prenses olduğumu seyrederdim o aynadan. Bazen prenses olup narin bir kuğu gibi - [Kültürel Mirası Korumak](https://sumbulsokak.com/kulturel-mirasi-korumak/) - Bulunduğumuz coğrafyada önceki kuşaklardan günümüze kalmış olan, coğrafyanın tarihine tanıklık etmiş, korunarak gelecek nesillerin ilgi ve hafıza ortaklığına taşınmış, bölgenin insanı tarafından üretilerek insanlığın hizmetine ya da faydasına sunulan ve temsil özelliği bulunan kıymetler kültürel miras adı altında değerlendirilir. Kültürel mirasa, anıt, kitabe, heykel gibi somut kültür; dil, folklor gibi soyut kültür ve biyolojik çeşitlilik - [Yeni Bir Çerçeve](https://sumbulsokak.com/yeni-bir-cerceve/) - Merhaba Sümbül Sokak Okurları, Bu ay size güzel bir başlık ile geldik. Yaz döneminin rehavetinden zaferle çıkmayı ümid ediyor, Hz. Peygamber’in veladet mevsimine ulaşmakla huzur dönemine erişiyoruz. Bu vasıl olma durumunun bu ay sokağımıza yeni bir bakış getirmesini, yazılarımızda da bu konu üzerine özelleşen başlıklar sunabilmeyi hedefliyoruz. Eylül ayı çoğu kişi için rutinlerin başlangıcı olarak - [Gıda Takviyeleri-I](https://sumbulsokak.com/gida-takviyeleri-i/) - Merhaba kıymetli Sümbül Sokak okurlarımız, Mevsim sonbahardan kışa doğru yol alırken tabiat da kendini yenilemeye hazırlanıyor. Yeterli besin kaynağı bulamayan bazı hayvanlar vücut sıcaklıklarını dengede tutabilmek için kış uykusuna geçiş yapıyor, ağaçların yaprakları yenilerine yer açmak için sararıp dökülüyor. Doğadaki bu değişim, gelişim ve yenilenme süreci günlük yaşamda yoğun bir tempo içerisinde koşturmakta olan biz - [Gıda Takviyeleri-II](https://sumbulsokak.com/gida-takviyeleri-ii/) - Önceki yazımızda mevsim değişikliği ile birlikte vücudumuzun da direnç olarak değişim yaşadığından ve gıda takviyelerine duyulan ihtiyaçtan bahsetmiştik. Böylesi bir direnç düşüklüğü durumunda alınabilecek takviye gıdalardan B12, C ve D vitaminlerinin ise bizim yazılarımızın konusu olduğunu ifade etmiştik. İlk yazımızı takiben yayınlanan bu yazımızda C ve D vitaminlerinin vücudumuzda hangi görevi yerine getirdiklerinden ve eksikliklerinde - [Hakiki Kulluk ile İmanın Tadına Varmak](https://sumbulsokak.com/hakiki-kullukla-imanin-tadina-varabilmek/) - Abbâs bin Abdülmuttalib* (r.a.), Efendimiz’in şöyle buyurduğunu işitmiştir: “Allah’ı Rab, İslâm’ı din, Muhammed’i (s.a.s.) Peygamber olarak benimseyip onlardan râzı olan kişi, imanın tadını almıştır.” (Müslim, İman, 56; Tirmizî, Îmân, 10/2623; Ahmed, I, 208) Rızâ, bir şeyle yetinip başka bir şey aramamak demektir. Nitekim Allah’ı Rab, Resulullah’ı (s.a.s.) peygamber kabul eden kişinin ikisinden başka bir şey - [Kimin İçin?](https://sumbulsokak.com/kimin-icin/) - Ebu Ümâme'nin* (r.a.) rivayet ettiğine göre Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Kim Allah için sever, Allah için nefret eder, Allah için verir, Allah için engel olursa imanı kemale ermiş olur.” (Ebu Davud, Sünen/15) Hadis-i şerif bize, yapılan her işte Allah’ın rızasını gaye edinmeyi anlatarak başlar. Biz de o gayeyi yani ihlası konuşarak başlayalım. Samimiyet, Allah’ın rızasını temele - [Ahlak](https://sumbulsokak.com/ahlak/) - Amr bin As'ın* rivayet ettiği haliyle, Peygamberimiz (s.a.s.) şöyle buyuruyor: “Mü’min, bal arısına benzer. Bal arısı gibi hep temiz olanı yer, temiz, güzel şeyler ortaya koyar. Temiz yerlere konar ve konduğu yeri ne kırar ne de bozar .” (Ahmed bin Hanbel, II, 199) Rasûlullah Efendimiz (s.a.s.) bize bir arıdan bir misal veriyor. Hep güzel temiz - [İftar Topu](https://sumbulsokak.com/iftar-topu/) - Ramazan ayında çocuk olmanın keyfine değmeyin gitsin. İlk oruçlarını Külhan Celal Abiye satan iki kafadar öğle vakti oruçlarını açmak üzereyken çocuklardan birisi; "belki ikindin ezanına kadar dayanabiliriz ne dersin?" dedi. "Denemeden bilemeyiz toprağım." "Tamam deneyelim." Oruçları uzatma kararı konseyden geçmişti geçmesine de zaman ilerledikçe susamışlardı da. Top bugün erken patlasa ne güzel olurdu hayalleri dolaşmaya - [Anı Allah ile Yaşamak](https://sumbulsokak.com/ani-allah-ile-yasamak/) - "Alıp verdiğin her nefeste Allah Teala'nın senin hakkında icra edeceği bir kader vardır." (Hikem-i Atâiyye, 23. Hikmet) Nefes gibi hayati bir şeyin ücretsizce ve meşakkatsizce daima alınıp veriliyor olması onun ne büyük bir nimet olduğu gerçeğini unutturabiliyor. Her nefes, Allah'ın kuluna lütfu ve emanetidir, büyük bir sermayedir. Fırsattır. Biz öğrenmeyi okul, cami, kurs gibi yerler - [Eğitimcilerin Ergen Bireylere Yaklaşımı](https://sumbulsokak.com/egitimcilerin-ergen-bireylere-yaklasimi/) - Kişi hayatı boyunca pek çok insanla karşılaşır. İnsanların birbirlerine olumlu veya olumsuz, bir şekilde bıraktıkları bazı izler olur. Çocukluk döneminde yolların kesiştiği en önemli kişilerdir öğretmenler. Kişi ilkokul öğretmeninin gönlüne tatlı bir dokunuşunu, ortaokul veya lisede herhangi bir branş öğretmeninin kendisine bir hitabını ya da davranışını ömrünün sonuna kadar hatırlayabilir. Ergenlik döneminde karakter oluşumunu aileden - [Özel Gereksinimli Çocukların Ailelerine Tavsiyeler](https://sumbulsokak.com/ozel-gereksinimli-cocuklarin-ailelerine-tavsiyeler/) - Özel gereksinimli çocuklarda; problemin zamanında fark edilmemesi ya da geçer diye üzerinde durulmaması gibi sebeplerden ötürü, belkide hafif atlatılabilecek bir rahatsızlığın kalıcı olabildiğini görmekteyiz. Çocuğu iyi gözlemlemek, davranışlarındaki değişik hâlleri fark edip takibe almak, erken tanı ve tedavisi için önemlidir. Ancak bu değişik durumla karşılaşan aileler de neye dikkat etmeleri gerektiğini, hangi durumlarda bir uzman - [Ekran Maruziyeti](https://sumbulsokak.com/ekran-maruziyeti/) - Merhaba kıymetli okurlar, Bu yazımızda sizlerle, bizim evde de mütemadiyen dozu fazla kaçan, bu sıralar çevremde gördükçe derinden üzüldüğüm bir mevzuya değinmek istedim. Çocuklarda ekran (televizyon, tablet, telefon) maruziyeti. Geçtiğimiz günlerde oğlumun ablasına “İskender dayıııı, kalk televizyonun başındaaan”’ diye seslendiğini duydum. O anda bir aydınlanma yaşadım sanki. Bu sıralar ekranın dozunun fazla kaçtığının farkına vardım. - [Kalple İyiliği Bulmak](https://sumbulsokak.com/kalple-iyiligi-bulmak/) - Vâbisa İbni Ma’bed* radıyallahu anh’den rivayet edildiğine göre Peygamber Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyurdular: "İyilik, nefsin uygun gördüğü ve yapılmasını kalbin onayladığı şeydir. Kötülük ise içini tırmalayan ve başkaları sana yap diye nice nice fetvalar verse bile içinde şüphe ve tereddüt uyandıran şeydir." (Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 227-228; Dârimî, Büyû’ 2.) Efendimiz (s.a.s.) bu sahabiye - [Hayatımızdaki Bulaşıklar](https://sumbulsokak.com/hayatimizdaki-bulasiklar/) - Sizlere güzel bir pazartesiden yazıyorum bunları. Sıcağın, işlerin, çamaşırların, bulaşıkların, ekmek parası kazanmanın ve çocuk ihtiyaçlarının hatta insan olarak kalabilmenin zorluğu içerisinde yorulmuş zihinlerimizin yükünü paylaştığımızı bilmenizi umarak yazıyorum. Sanki uzayan, içerisinden çıkılmayan bir girdapta savrularak oradan oraya koşuşturuyor gibiyiz. Aklımızda, gönlümüzde nereden nereye doğru gittiğimizin ayırdında olmamanın verdiği bir bulanıklık. Sanki ruhumuz erimiş, etten - [Canım İstanbul](https://sumbulsokak.com/canim-istanbul/) - Necip Fazıl Kısakürek, Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının önemli isimlerindendir. Özellikle yazdığı şiir türündeki eserleriyle bilinse de tiyatro, hikâye, roman, eleştiri vb. türlerde de yazdığı eserleri vardır. Necip Fazıl’ın yazdığı eserlere genellikle mistik bir hava hâkimdir ve eserlerinin felsefi, metafizik bir yönü bulunmaktadır. Mücadeleci, güçlü, cesaretli, zeki, hazırcevap, nüktedan kişiliğinin yanı sıra büyük bir dava adamı - [Şeytanı Bil, Hak'tan Gafil Olma](https://sumbulsokak.com/seytani-bil-haktan-gafil-olma/) - "Şeytanın senden hiç bir an gafil olmadığını bil ve, sen de tasarrufun kudret elinde olan Cenabı Hak'tan gafil olma." (Hikem-i Atâiyye, 235. Hikmet) Şeytan hased ettiği, düşman bellediği insanı yoldan çıkarmak üzere bir rol üstlenmiş ve her an iş başındayken, kul olarak bizim de Cenab-ı Hak'tan gafil olmamamızı, daima uyanık olmak üzere bir gayret ve - [Google Dökümanlarda Erişim İzinleri Kullanımı](https://sumbulsokak.com/google-dokumanlarda-erisim-izinleri-kullanimi/) - En son yazımızda Google Drive’da dosya erişim izinleri üzerine inceleme yapmıştık. Bu yazımızda ise tanımlanan erişim izinlerinin nasıl kullanıldığını inceleyeceğiz. Google dokümanlar dosya üzerinde 3 farklı erişim izni tanımlamıştır. Bunlar: Görüntüleme (Viewing) Düzenleme (Editing) Yorumlama/Önerme (Suggesting) Eğer birisi sizinle Görüntüleme seçeneğini işaretleyerek bir dosya paylaştıysa dosya üzerinde herhangi bir değişiklik yapamazsınız. Dosya size Görüntüleme modunda - [Çocuğum Senden İzin Alabilir Miyim?](https://sumbulsokak.com/cocugum-senden-izin-alabilir-miyim/) - Eğitmen: Aslı Özçimi Çocuk anne rahmine düştüğünde orada bir kese içinde var olur ve dar bir kanaldan dünyaya doğar. Bebeği anne karnındayken pek çok zarardan koruyan bu kese, aslında insana güvenli sınırların gerekliliğinin bir işaretidir. 0-2 yaş dönemi çocuğu sonsuz bir sevgi ve şefkatle sarma dönemidir. Bu dönemde çocuğun ihtiyaçlarını zamanında karşılamak ona sınırlarını öğretmenin - [Kemal Hazinesi](https://sumbulsokak.com/kemal-hazinesi/) - Yürük değirmenler gibi dönerler El ele vermişler Hakk’a giderler Gönül Kabe'sini tavâf ederler Muhammed’in kösü çalınır bunda Haziran ayındayız. Bu ayın sonu, içerisinde bir bayramı müjdeleyecek bize; kurban. Yakınlığı ve yaklaşmayı maddi unsurlar üzerinden iletebilmenin tek başına yetersiz olduğunu, niyet ve samimiyetin, kalbi ortaya koyabilmenin özü oluşturduğunun önemini idrake vesileler sunacak. Herkes belirli mükellefiyetler çerçevesinde - [Özel Gün Elbisesi](https://sumbulsokak.com/ozel-gun-elbisesi/) - Malum yaz yaklaştıkça davetiyeler de gelmeye başladı. Gardıropların en arkalarına el atıyoruz bu kez. Düğün, nişan, mezuniyet, davet gibi organizasyonlara katılırken giydiğimiz kıyafetleri konuşalım diyorum. Ne giyeceğimizi bilemediğimiz ya da bazen uygun model bulamadığımız zor bir mesele bu. Haydi başlayalım; nedir bu özel gün elbisesi? Özel gün elbisesi; günlük ve rahat kıyafetlerimizin dışında; el işçiliği - [Hayatımız Sınav](https://sumbulsokak.com/hayatimiz-sinav/) - Geçen hafta yurt genelinde Liselere Geçiş Sistemi kapsamındaki sınava tam 1 milyon 246 bin öğrenci katıldı. Sınava katılan öğrenci sayısını, öğretmenler, idareciler, anne ve babalar veya öğrenciye bakmakla yükümlü velileri de eklersek, LGS'nin etki alanının ne kadar büyük olduğunu ve bu alanın yaklaşık 4 milyon kişiyi kapsadığını söylememiz sanırım doğru olacaktır. Sonuçlar açıklanmadan evvel, sınavın - [Tuzak Duygular ve Çocuk](https://sumbulsokak.com/tuzak-duygular-ve-cocuk/) - Eğitmen: Uzm. Psk. Ayşe Uğurlu Önal İnsanların ilişki kurma şekillerinde kendilerini tekrar eden bazı kalıplar vardır. Bilinçdışı oluşan ve tekrar eden bu kalıplar psikolojide "patern" olarak adlandırılır. Ailemizle kurduğumuz ilişkide sorunlu diyebileceğimiz bazı durumlar, ileriki yaşlarımızda duygu tuzaklarına dönüşebilir ve paternlere sebep olabilir. Biz bir konuda hassas isek, o bizim tuzak duygumuzsa o konuda aşırıya - [Hat Sanatı ile Hilye-i Şerîf](https://sumbulsokak.com/hat-sanati-ile-hilye-i-serif/) - Sahabeler döneminden bu yana, metinleri belgelemek ve aktarmak gibi ihtiyaçlara binaen gerek duyulan, daha sonra devlet işleri veya özel işler gibi kullanım alanlarına göre gelişen; “Allah güzeldir güzeli sever.” hadis-i şerifi ile yola çıkarak, nihayetinde bu topraklarda en gelişmiş şeklini alan hat sanatı, bir çok istif ve oturmuş kalıpla yazılmıştır. Bunlardan biri şüphesiz Hilye-i Şeriftir. - [Kim O?](https://sumbulsokak.com/kim-o/) - "Hey! Sen kimsin?" "Ben benim, ya sen kimsin?" Her gün aynı saatte aynı yerde. Hiç şaşmaz. Yeni gün ritüelimizi bu günde eksiksiz yerine getirmenin haklı gururunu yaşıyoruz. Bu sabah da aynı saatte tekrar buluşmuştuk. Ama bugün yalnız gelmemiş. Yanında biri vardı. İnsanı ilk bakışta ürkütüyordu bu yeni gelen. Saçlarımdan süzülen tarağın dişlerini seyrediyordum. Tarağın dişlerinde parıldayan - [Yol Açık, Göz Kapalı](https://sumbulsokak.com/yol-acik-goz-kapali/) - "Senin korkman gereken şey yolların sana karışık gelmesi değil, heva ve hevesin mağlubu olmandır." (Hikem-i Atâiyye, 110. Hikmet) Karşılaşılan hadiseler ve zorluklar, kimi insanı altüst ederken kimini geliştirir, güçlendirir. Bu durum çok zaman hayata bakış şekliyle alâkalıdır. Kendi heva ve hevesine göre yaşamak isteyen bir kişi için en ufak terslik bile sıkıntıdır. Olaylara Allah'ı görmek - [Mahfil'de Takı Atölyesi](https://sumbulsokak.com/mahfilde-taki-atolyesi/) - Efendim, Mahfil'in hizmet verdiği kesim hanım kardeşlerimizden oluşuyor. Malum-i âlîleriniz de takdir ederler ki hanımların süse püse düşkün oldukları aşikardır. Biz de bu ilgi alanını Mahfil'deki katılımcılarımız açısından değerlendirmek istedik ve bir atölye planladık. Büyük bir heyecanla işe başladık. Kısmet işte, bu atölyede biraz daha elimiz yatkın olaydı hem kolye hem de bileklik yapacaktık. Ama - [Nev’îzâde Atâyî’den Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/nevizade-atayiden-bir-beyit/) - "Bahr-i aşk içre dil-i ehl-i gama keşti-sıfat Galip oldukca heva eksük değildir ıstırap" (Nev'îzâde Atâyî D. 10.G. /4) Aşk denizinde bir gemiye benzeyen gam ehlinin gönlünde heves galip oldukça sıkıntı eksik olmaz. Beyitte gerçeklik üzerine kurulan tasvire baktığımızda denizdeki bir gemiye hava galip oldukça sıkıntısının hiç bitmeyeceği anlatılmaktadır. Gemiye havanın galip olması tabiri; hava şartlarına. - [Öğrenilmiş Ebeveynlik](https://sumbulsokak.com/ogrenilmis-ebeveynlik/) - Eğitim Tarihi: 21.12.2021 Eğitmen: Aslı Özçimi Kendinizi "Annem gibi olmayacağım, çocuğumu çok farklı büyüteceğim, onun gibi yapmayacağım" derken, bir anda annenizin size kaldırdığı terliği kaldırmış, size sarf ettiği cümleleri sarf etmişken buldunuz mu hiç? Böyle zamanlarda çocukken annemizden duymayı sevmediğimiz kelimeleri, çocuğumuza söyleyiveririz bir anda. Hatta maruz kalmaktan hoşlanmadığımız davranışları sergileyiveririz. Kriz anlarında vereceğimiz doğru - [Mahfil'de Manevi Mekanlar ve İnsan Üzerine](https://sumbulsokak.com/mahfilde-manevi-mekanlar-ve-insan-uzerine/) - İnsan, varlığını sorgulayan, hayatı ve hayat içerisindeki konumunu yaşayış ve inançları ile değerlendiren bir varlıktır. Mahfil'de bir araya geldiğimizde bizler birbirimiz ile ünsiyeti bizi güzel olana yakınlaştıracak bir asla bağlamayı, bu asıl çerçevesinde oluşacak hayat tasavvurumuzu geliştirebilmeyi hedefliyoruz. Bu hedef ile ele aldığımız konulardan biri de "Manevi Mekanlar ve İnsan" isimli konu başlığı oldu. Bu - [Öğrenme ve Epigenetik Miras](https://sumbulsokak.com/ogrenme-ve-epigenetik-miras/) - Eğitim Tarihi: 23.11.2021 Eğitmen: Uzm. Psk. Ayşe Uğurlu Müjde! Bugün Sümbül Sokak Uçan Terlik eğitimlerinin ilk oturumu yukarıda gördüğünüz tatlı mekanda gerçekleşti. Bereketli bir kahvaltı sonrasında çocuklar oyun ablaları ile vakit geçirirken biz de duygu transferi ve regülasyon hakkında sohbet ettik. Duygu transferi bir çeşit duygu aktarımı anlamına geliyor ve özellikle anne-çoçuk arasında yoğun bir - [Gıda Üretiminde Tozlayıcılar](https://sumbulsokak.com/gida-uretiminde-tozlayicilar/) - Tarımsal üretim geçmişten günümüze gıda endüstrisinin temelini oluşturmaktadır. Birçok gıda ürününün yetişmesi ekim dikim ve sulamanın yanında tozlayıcılara ihtiyaç duyar. En çok üretimi yapılan tahıl gibi temel gıda ürünleri tozlayıcılara bağımlı olmamakla beraber tozlayıcı böcekler ortadan kalkarsa bu ürünlerin verimliliğinin düştüğü gözlemlenmiştir. Peki Tozlanma Nedir? Eşeysel olarak çoğalan bitkilerde meyvenin oluşabilmesi için erkek organdan bitkinin - [Uçan Terlik Geliyor](https://sumbulsokak.com/ucan-terlik-geliyor/) - Pardon bakar mısınız, evet evet siz, sevgili bebekli anneler! Şöyle bir nefes olsa da alsam dediğinizde gidecek yeriniz var mı? Evet, evet tahmin ettik ve tam da böyle bir ihtiyaçtan doğduk. Uçan Terlik Ebeveyn Eğitim programları Sümbül Sokak çatısı altında, bebeklerinizle gidebileceğiniz, çayınızı sıcakken içebileceğiniz, arkadaşlarınızla muhabbet edebileceğiniz, hem kendinizi hem de anneliğinizi güzelleştireceğiniz bir - [Google Drive’da Dosya Erişim İzinleri](https://sumbulsokak.com/google-driveda-dosya-erisim-izinleri/) - Google Drive çeşitli dosya türlerini online olarak bir sisteme kaydetmemize ve ayrıca bu dosyaları başkalarıyla paylaşmamıza olanak tanıyan bir "bulut" sistemidir. Kaydettiğimiz dokümanlar Google platformu tarafından güvence altında olduğu için platform büyük arızalar geçirmediği sürece (ki bu oldukça ender gerçekleşen bir olaydır) güvenli bir şekilde erişmenize ve kullanmamıza olanak sağlar. Hatta bilgisayarımız çöktüğünde eğer bir - [Tılsımdan Sanata: Türk İslam Sanatında Tılsımın İşlendiği Eserler](https://sumbulsokak.com/tilsimdan-sanata-turk-islam-sanatinda-tilsimin-islendigi-eserler/) - Tılsımlar toplumlarda genel olarak gizemli yanları ile dikkat çekmiş olsalar da “İslam Kültüründe Tılsım” yazı serimizde tılsım-vefk gibi kavramların İslamiyet’te “çare-tedbir” anlamında kullanılan ibareler olduğuna dikkat çektik. Besmele, ayetler, dualar, Kelime-i Tevhid, Esmâ-i Hüsnâ, bazı harfler ve rakamlar, hurûf-u mukatta, sevakıt-ı Fatiha harfleri, pençe-i âl-i abâ, Zülfikar, Mühr-i Süleyman gibi semboller, Ashâb-ı Kehf isimleri, İslam - [Şifa](https://sumbulsokak.com/sifa/) - Şifa nedir, nerede, ne ile şifalanırız? -İlaç, hastane, eczane... Evet benim de aklıma ilk bunlar gelmişti. Ta ki Şifa kitabıyla tanışıncaya kadar... Her şey yolunda gittiği zaman iyi hisseder insan. Yazar, "Peki, ya işler yolunda gitmediğinde iyi hissetmek için gerekli olan şifa nerelerde olabilir?" diye soruyor hikâyenin girişinde. Biliyoruz ki, hasta birinin moral ve duygu - [Erguvan](https://sumbulsokak.com/erguvan/) - Herkese merhaba, Bu yazıda İstanbul’u bir kazan olarak düşünelim istiyorum. İçerisine atmışsınız erguvan tohumları, suyunu ilave etmişsiniz, biraz da toprak eklemişsiniz üstüne. Yılın mayıs ayı gelmiş, bu kazanın içerisinde erguvanın çiçekleri patır patır her yerden patlıyor. Tepelerden, korulardan, deniz kenarından… Hayatımızda bu kadar çılgınca çiçekler açan bir başka ağaca rast geldiğimizi sanmıyorum. Boğaziçi'nin eflatun güzeli erguvan, Carl - [Yeniden İnşa](https://sumbulsokak.com/yeniden-insa/) - Merhaba Kıymetli Sümbül Sokak Sakinleri, Ramazanı uğurlayıp bayrama kavuşurken sizlerle gönülden bir selamlaşma, bayramlaşma sadedinde bu yazıyı hazırlamak istedik. Bereketli, övülmüş, seçilmiş bir ay Ramazan. İbadet ile kulun Allah’a çekimlendiği, maddi ve manevî arzularından sıyrıldığı, tabiri caizse Allah ile buluşmamızın yine Allah tarafından hazırlandığı bir buyruğun dışavurulduğu ay. Bu hazırlık bir buyruk ile vücud buluyor; - [Hatay'da Meze Kültürü](https://sumbulsokak.com/hatayda-meze-kulturu/) - Meze dediğimiz şey tat, lezzet, çeşni, zevk demektir aslına bakarsanız. Hatay’da mezeler, coğrafyamızın kültürel çeşitliliğinin soframıza yansıyan simgesidir. Hatay mezeleri Türk, Rum, Ermeni, Süryani, Kürt ve Arap komşularımızın ortak sofrasındaki renk cümbüşünün adıdır. Beyaz, sarı, kırmızı, mor, albenili, yeşil dokunuşlu ne kadar renk ne kadar kültür ne kadar yaşam varsa hepsinin coğrafyamıza sığıp soframıza taşmasıdır. - [Tekbir ve Salât-ı Ümmiye](https://sumbulsokak.com/tekbir-ve-salat-i-ummiye/) - TEKBİR Tekbir kelimesi dilimizde sıklıkla karşımıza çıkan sözcükler arasındadır. Sözlükte "yüceltmek, büyük olduğunu kabul etmek" anlamına gelen Arapça kökenli bir kelime grubudur. Terim olarak Allah’ın büyüklüğünü, yüceliğini anmayı ifade eden "Allahu ekber" cümlesine veya bunu söylemeye tekbir denilir. Türk Mûsikîsinde tekbir aynı zamanda bir mûsikî formudur. Allâhü ekber Allâhü ekber lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber Allâhüekber - [Emanet Ehli Olmak](https://sumbulsokak.com/emanet-ehli-olmak/) - “Ey insan, keremi bol Rabbine karşı seni aldatan ne?” (İnfitar, 82/6) İnfitar suresinde geçen ve ‘aldatan’ olarak çevrilen (غَرّ) “garre” kelimesi bir kıraatte (غرور) ‘gurur’ yani kandırıcılar, ayartanlar şeklinde okunmuştur. Gurûrun, kendine güvenmekten gelen övünç, benlik, kibir, azamet gibi manaları vardır. Bizi aldatan yine kibrimiz, gururumuzdur. Bu ise Kerîm ve mülkün sahibi olan Allah’ın nimetlerini - [Külhan Celal](https://sumbulsokak.com/kulhan-celal/) - Ramazan boyunca kârlı bir ticaretin içine giren çocukların ilk oruçlarının taliplisi çarşının Külhan Celal abisi. Kim bu Külhan Celal? Mahallenin eski kabadayılarından. Fesi her daim yan takanlardan. Cekete sığmayıp omza atanlardan. Bir gün yolu bir tekkeye düşüp tüm karanlık hayatı birden aydınlananlardan. Ramazanda gece boyu ahaliyi sahura aydıranlardan. 40-45 yaşlarında, gayet cüsseli ve uzun, boyuna - [Tekne Orucu](https://sumbulsokak.com/tekne-orucu/) - Tepeden koşup gelen çocuklar avazları çıktığı kadar bağırdılar. "Müjdemizi isteriz! Müjdemizi isteriz!" Fırıncı omzundaki beyaz havluya alnının terini sildi. Tüm esnaf kapılarda müjdeli haberi karşılamak için bekliyor. Nefes nefese kalmış iki çocuktan biri "Müjdemizi vermezseniz söylemeyiz" diye yan yan gülümsedi. Pamuk eller cepte, ne varsa onu çıkarttılar. Kimi akide şekeri, kimi kuruşluk, kimi tezgahından bir - [Mahfil Zamanı](https://sumbulsokak.com/mahfil-zamani/) - Sümbül Sokak’ın yazı faaliyetinin bir meyvesi olarak Sümbül Sokak Mahfil nasıl ortaya çıktı dersiniz? Kendi kendinize evinizin oturmaktan biraz da gevremiş o koltuğunda çayınızı içip iyi bir şeyler yapabilmenin yolunu sorguladığınız elbette ki olmuştur. Bu bizim de birçok kez yaşadığımız anlardan biridir. İki yıl önce sokağımızda bir yıllık adımlarımız yeni bir döngüye hazırlanırken bu adımları - [Son Kuşlar](https://sumbulsokak.com/son-kuslar/) - Sait Faik Abasıyanık, Modern Türk hikâyeciliğinin önde gelen isimlerindendir. Çağdaş hikâyeciliğe büyük katkıları olmuştur ve Çehov tarzı olarak da bilinen durum öykücülüğünün öncülerindendir. Hikâyelerinde anlık ortaya çıkan duygularına, düşüncelerine, hayallerine, iç konuşmalarına yer verir. Sait Faik’in hayatının bir dönemi babasından kalan, Burgazada’daki evlerinde geçtiği için yazılarında özellikle ada halkı, deniz, balıkçılar, doğa unsurları karşımıza çıkar. - [Ağaç Halkaları, Yüz Çizgileri](https://sumbulsokak.com/agac-halkalari-yuz-cizgileri/) - Nihayet oraya geldiklerinde vaktiyle yaptıklarından dolayı kulakları, gözleri ve derileri onların aleyhine şahitlik eder. Derilerine, “Niçin aleyhimize şahitlik ettiniz?” diye sorarlar. “Her şeyi konuşturan Allah bizi de konuşturdu” derler. (Fussilet, 41/20-21) Ağaç gövdesinin gelişimi sırasında oluşan iç içe geçmiş yıl halkaları, geçmişte yaşanmış birçok doğa olayının kesin tarihinin belirlenmesi ve aydınlatılması açısından önemli bilgiler taşır. - [Allah'ım Bu Kula Kendin Selam Ver](https://sumbulsokak.com/allahim-bu-kula-kendin-selam-ver/) - Kıymetli bir hocam sohbetine başlamadan evvel şöyle dedi: “Allah’ın selâmı, rahmeti ve bereketi üzerinize olsun, yâni türkçesi, es-selâmu-aleyküm, rahmetullâhu ve berekâtühû.” Ne kadar güzel bir duâ. Derler ki; söze selâm ile başlamak, kardeşim benim, elimden, dilimden sana karşı bir zarar gelmeyecek demektir. Bu sebeple önce selâm, sonra kelâm. Zirâ selâm duâsı ile karşı tarafa güvence - [Kedi İle Kırmızı Balık](https://sumbulsokak.com/kedi-ile-kirmizi-balik/) - Fovizm (vahşilik) akımının öncüsü olan Henri Matisse'nin 1914 yılında yaptığı asıl ismi The Cat with Red Fish (Kedi İle Kırmızı Balık) olan eserini görmekteyiz. Matisse'nin tuval üzerine yağlı boya tekniği ile ortaya koyduğu bu eserde betimsel bir çalışma örneği sunuluyor. Direkt olarak esere baktığımızda göze çarpan bir pencere, pencere önünde sehpa, sehpanın üzerine çıkmış fanustaki - [Mevlana Cevizi](https://sumbulsokak.com/mevlana-cevizi/) - Eski denizcilerin bildiği bir bağ çeşidinin adıdır Mevlana Cevizi. Türk cevizi olarak da bilinir. Tek veya çifte gerdel düğümünün üstüne fener düğümünün sonuna bir halat sonu yapılır. Çifte gerdelin üzerine fener düğümü tamamlandıktan sonra kollar inceltilip halatın gövdesine sıkıştırılırsa düğümün nerede başlayıp nerede bittiği belli olmaz. Halatların delikten kaçmasını engellemeye yarayan bu düğümü Mevlevi sarığına - [Ariflerin Nurları](https://sumbulsokak.com/ariflerin-nurlari/) - "Kur'an'dan indirdiklerimiz, mü'minler için şifadır, rahmettir. Zalimlerin ise yalnızca hüsranını arttırır." (İsra Suresi, 17/82) "Ariflerin nurları, sözlerinin önlerindedir." (Hikem-i Atâiyye, 183. Hikmet) Ariflerin nurları sözlerini geçmiştir. Onların sözleri hikmet saçan güzellikte olsalar da nurları, bunun üzerindedir, şeklinde anlaşılabilir. Kul, hikmet ehli bir insan-ı kâmili dinlemeye, gafletten uyanmaya, ondan feyiz almaya niyet ettiğinde bu iki kişi arasında - [Mehmet Zahit Kotku-II](https://sumbulsokak.com/mehmet-zahit-kotku-ii/) - Merhaba; Eğer layıkıyla geçirebilmeyi başarabilirsek; bizler için fırsatlarla dolu; Rabbimizin bize hediyesi mübarek üç ayların başlangıcı Recep ayına girecek olmanın heyecanı ve mutluluğu ile başlıyorum bu haftaki yazıma. "Allahümme bârik lenâ fî Recebe ve Şabân ve belliğnâ Ramazân." "Allah’ım Recep ve Şaban’ı bize mübarek kıl ve bizi Ramazan ayına ulaştır." Bu mübarek zamanın bizim üzerimizdeki - [De Novo: Sil Baştan](https://sumbulsokak.com/de-novo-sil-bastan/) - Hepimiz şehrimiz gibi buruk, şehrimiz kadar yıkık, şehrimizle enkaz altındayız. Kimimiz ölmeden öldük, kimimiz ölenlerle gömüldük, kimimiz kahrolduk. Kan bağımız olmasa da birbirimizle aile gibi büyüyen çocuklardık biz Hatay'da. Herkesin birbirini tanıdığı, yolda giderken selam verdiğimiz büyüklerin anne-babamıza selam yolladığı mahallelerde büyüdük. Şimdi kaybolan her can kendi canımızdan gitti, kendimizden bir parça eksildi. Yıkılan her - [Saat Kaç?](https://sumbulsokak.com/saat-kac-2/) - “Saat kaçta?” “…” “Benimle oyun oynama!” “…” “Tamam orda görüşürüz.” Kısa bir konuşmanın ardından telefonu kapattı. Yine aynı soğuk şakayı yapmıştı telefondaki. "Adamın biri saat kaç demiş? saatte kaçmış. ha ha ha..." Gözleri, geçmişin izlerini taşıyan evin tavanında gezindi. Bu buluşmaya hazır olup olmadığını sorguladı. Hazır değilse de kimin umurunda. O kadar zor ikna etmişti - [Afet Zamanında İnsan Halleri](https://sumbulsokak.com/afet-zamaninda-insan-halleri/) - Hepimiz yaşamımız boyunca bazı dönemlerde birtakım zorluklarla karşı karşıya kalırız. Karşı karşıya kaldığımız güçlüklerle sergilediğimiz tutumlar arasında bizi büyüten, kendimizin farkına vardıran, etrafımıza daha nitelikli bir biçimde bakmaya yol açan irtibat noktaları vardır. Zorluklar bizi güçlendirir, silker, ayıltır. Ancak buradan zorluklar kendimizin daha iyi farkına varmamızın vesileleridir gibi kategorik cümlelere gidemeyiz. Bir zorlukla, musibetle karşılaştığımızda - [Orada Kimse Var mı?](https://sumbulsokak.com/orada-kimse-var-mi/) - Orada kimse var mı!?? Parça parça olmuş ruhsuz betonlara bin bir umutla binlerce kez sorulmuş bir soru. "Orada kimse var mııı?" Güven ve huzurla sarıp sarmaladığımız o duvarlar bir anda kolumuzu kanadımızı kırar da cevabımızı duyurmaz olur. Kim bilir bu soru o ruhsuz ve soğuk betonların içinden de kaç milyon kere sorulur. Duyamadığımız her çığlık - [Niyet Ettim, Niyetlendim](https://sumbulsokak.com/niyet-ettim-niyetlendim/) - Şimdi tekrar ne yapsam dedirtme bana ya rabbi Kırılacak odunu göster taşınacak suyu Ülkemizin içinde bulunduğu yas süreci boyunca hepimiz elimizden gelen maddi manevi yardımları yaptık, yapmaya devam ediyoruz. Afetin ilk dakikalarından itibaren herkes gücü yettiğince elini taşın altına koydu. Evinde olanlar sıcak yatağından utandı, elindeki suyu içmeye, evladını sarıp koklamaya ar duydu. Sadece şu - [Su Hakkında Bilmediklerimiz](https://sumbulsokak.com/su-hakkinda-bilmediklerimiz/) - Dünyanın %70'ini oluşturan suyun asıl kaynağının ne olduğunu, nasıl oluştuğunu ve nereden geldiğini bilmiyoruz. Yapılan araştırmalar sonucunda; dünya ile aynı zamanda oluşan göktaşlarından elde edilen bulgular doğrultusunda suyun uzaydan gelen ve ateşe dayanıklı mineraller içeren kozmik toz parçacıklarında bulunan moleküllerden oluştuğu, bununla beraber astroitlerle çarpışma yoluyla da elde edildiği izlenimine varılmaktadır. Su hakkında bilmediklerimiz onun - [Minik Moda Sözlüğüm II](https://sumbulsokak.com/minik-moda-sozlugum-ii/) - Çocukluğumun geçtiği yıllarda moda sadece mağaza vitrinlerinde sergilenirdi. Anneannelerin ördüğü kazakların altına, anneler hemen vitrinde gördüğü eteğin aynısından dikiverirdi. Modellerin isimleri belliydi. Tekstil sektörü önceleri yaz ve kış olmak üzere yılda iki ayrı koleksiyon hazırlarken, artık yılda 6-8 koleksiyon hazırlıyor. Hal böyle olunca değişen talepler doğrultusunda yeni modeller üretiliyor. Ben klasikten yanayım aradığım basit bir - [Medine Tren İstasyonu ve Amberiye Mescidi](https://sumbulsokak.com/medine-tren-istasyonu-ve-amberiye-mescidi/) - Siz hiç Hicaz’a gittiniz mi? Evet ise cevabınız, Kutsal toprakları ziyaret etmek, Peygamber Efendimiz’in (s.a.s.) huzuruna varmak, Uhud Şehitliği'nde gözyaşı dökmek, Kâbe’yi tavaf etmek, Arafat’ta vakfeye durmak nasip olduysa eğer; vazifenizi kolay ve çabuk bir şekilde uçakla gidip dönerek, konforlu otellerde konaklayarak yerine getirmiş olmalısınız. Eskiden elbette durum farklıydı. Bundan iki üç asır önce hacı - [Bezmialem Valide Sultan Çeşmesi](https://sumbulsokak.com/bezmialem-valide-sultan-cesmesi/) - Bezmialem Valide Sultan Kimdir? Bezmialem Valide Sultan küçük yaşta saraya cariye olarak gelmiştir. Gürcü asıllıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. Sarayda yetiştirilip eğitildikten sonra II. Mahmut’un eşi olmuştur. 1823 yılında oğlu Abdülmecit’i dünyaya getirmiştir. Bezmialem Valide Sultan akıllı, cömert, tedbirli, ince ruhlu, şefkat ve merhamet sahibi bir insandır. Kendisini dünyevi hırs ve gösterişlerinden alıkoymayı başarmış güzide bir - [Kanun](https://sumbulsokak.com/kanun/) - Bu yazı dizisinde sizlere Türk musikisinde kullanılan enstrümanlardan bahsedeceğim. Kanun ile başlamamın torpil olduğunu düşünenleriniz olabilir. Kabul ediyorum, kanunu, bendeki duygusal yerinden dolayı kayırdığım doğrudur. Heybetli görüntüsü ve görkemli sesiyle günümüz klasik Türk müziğinin vazgeçilmez bir parçası olarak kabul edilen kanun sazının bugünkü haline gelmesi aslında tarihsel süreçte biraz zaman aldı. Pek çok farklı coğrafyada - [Musikide Meşk Usulü](https://sumbulsokak.com/musikide-mesk-usulu/) - Dilimize Arapça'dan gelen meşk kelimesinin sözlük anlamlarından biri, yazı veya müzikte alışmak ve öğrenmek için yapılan çalışma, el alıştırması, şeklinde geçmektedir. Daha çok klasik Türk-İslam sanatlarından hat ve musiki alanlarında kullanılan meşk etmek, meşk vermek, meşk almak tabirlerinin dilimizdeki karşılığı öğrenmek, ders vermek, ders almak şeklindedir. Talebenin hocasını gözlemleyerek dersini tatbik ettiği bir öğrenme biçimidir - [Türk Musikisinde Edvar Geleneği](https://sumbulsokak.com/turk-musikisinde-edvar-gelenegi/) - Musikide meşk usulü ve şifahi, sözlü aktarımın öneminden bir önceki yazımızda bahsetmiştik. Peki hiç mi yazılı eserimiz yok! dediğinizi duyar gibiyim. Musiki alanında elbette yazılı eserlerimiz var. Bu yazıda musiki nazariyat kitaplarının genel adı olan edvarlardan bahsedeceğiz. Musiki literatüründe nazariyat kelimesi müzik teorisi manasında kullanılmaktadır. Edvar ifadesi ise ilk kez XIII. yüzyılda dönemin en iyi müzik - [Gün Doğumu, Claude Monet](https://sumbulsokak.com/claude-monet-gun-dogumu/) - Büyük bir akıma öncülük eden bu eser 1872'de Claude Monet tarafından yapılmıştır. Eserde mavi rengin çoğunlukta kullanıldığını, iki küçük tekneyi ve doğmak üzere olan bir güneşi görmekteyiz. Fransızca Soleil Levant olarak adlandırılan eserin dilimiz karşılığı Gün Doğumu'dur. C. Monet bu eseri verirken kendi döneminde alışık olunan resim anlayışının dışına çıkıp atölyede resim yapmak yerine doğayı - [Ayasofya Sebili](https://sumbulsokak.com/ayasofya-sebili/) - Hoca Ali Rıza ve Süheyl Ünver tarzının son temsilcisi olan Ahmet Yakupoğlu ile Eylül’e merhaba demiş olalım. Şöyle bir bakınca Yakupoğlu'nun dış mekan mimari çalıştığını kolaylıkla söyleyebiliriz. Esere ismini veren Ayasofya Sebili sanat tarihçisi Semavi Eyice'nin incelemelerinde şöyle yer almış: Ayasofya Sebili mermerden yapılmış bir köşe sebilidir. Cadde seviyesinin yükseltilmesi sonunda gerçek nisbetlerini bozacak biçimde - [Hoca Ali Rıza ve Denize Açılan Sokak](https://sumbulsokak.com/hoca-ali-riza-ve-denize-acilan-sokak/) - Ah... Bu resme bakınca kimin içi huzurla dolmaz ki? Sol tarafta ulu bir çınar, sağ tarafta cumbalı bir ev, denize çıkan sokak... İçimizi ısıtan bu eserin sanatkarı Hoca Ali Rıza'dır. Eserlerinde bizleri eski İstanbul'la karşılayan daha doğrusu bizi yaşadığı zamana davet eden Hoca Ali Rıza İstanbul'a âşık asker bir ressamdır. Elimizle dokunup da şu sokaklara - [Sürdürülebilir Gerçeksizlik](https://sumbulsokak.com/surdurulebilir-gerceksizlik/) - Vakti zamanında Yörüklerden bir kadın, kasabada yaşayan bir adamla evlenmiş. Bir gün çarşıya götürmüş kocası. İşlerini görmüşler, eve geri gelmişler. Adam yine çarşıya gideceğinde kadına bir isteği var mı diye sormuş. Kadın adama, hiç yemediği ve ilk defa komşuda gördüğü lokumu kast ederek "Çarşıda satında dört köşe beyaz bi'şey vardı, ondan getiriver," demiş. Karısının gerçekte - [Korku ve Ümit Dengesi](https://sumbulsokak.com/korku-ve-umit-dengesi/) - "Ümit kapısının açılmasını dilediğin zaman Hak'tan sana gelen nimetlere bak ve korku kapısının açılmasını istersen ona karşı ettiğin isyanı hatırla." (Hikem-i Atâiyye, 153. Hikmet) Rahmetinden daima ümitvar olmak için Allah'ın bahşettiği nimetleri; halimize çeki düzen vermek içinse bu nimetleri bahşeden Rabbimiz'e karşı olan kabahatlerimizi hatırlamayı tavsiye ediyor Atâullah el-İskenderî. Beyne'l- havf ve'r-reca veya Türkçe'si korkuyla - [Enerjinin Geçmişi](https://sumbulsokak.com/enerjinin-gecmisi/) - Geçmişten günümüze canlılığın devamı için önemli yaşam kaynaklarından olan enerji, ülke ekonomisinde ve üretim yapısında köklü değişimlerin yaşandığı Sanayii Devrimi'nden önceki dönemlerde daha çok mekanik yöntemlerin kullanılmasıyla elde edilmiş. Bu dönemde üretim insan ve hayvan gücüne bağlı olarak elde edildiğinden, kaynaklar sınırlı kullanılmış; su ve rüzgar gücü ile tahıl öğütülmüş, su ile çalışan basit makinelerden - [Su Gibi Aziz](https://sumbulsokak.com/su-gibi-aziz/) - Merhaba Sevgili Sümbül Sokak okurları; Ocak ayının gelmesiyle birlikte türlü değişimleri, gelişimleri, dönüşümleri yaşadığımız bir yılı da geride bıraktık. Pek çoğumuz yeni seneyle birlikte yeni başlangıçlara merhaba dedik. Dileriz ki 2023 yılında sağlıklı, mutlu, huzurlu günleriniz olur; hayatınız ve hayatımız su gibi akar ve yolunu bulur. Gece karanlığında akan bir suya ışık vurduğunda su üzerinde pırıltılar - [21. Meleklere İman](https://sumbulsokak.com/21-meleklere-iman/) - Meleklere iman, onların âlemde mutlak teslimiyetin ve anlık tecellîlerin mazharı olmaları dolayısıyla bize farklı bir kavrayış kazandırır. Böylece varlığın yalnızca duyulara konu olan nesnelerden ibaret olmadığını ve sonuçların her zaman sebeplere bağlı bulunmadığını düşünme imkanı buluruz. İnsan, mutlak itaat üzere olmaları ve hayra mazhar kılınmaları bakımından meleklerle istitâat (fiilleri yapabilme kabiliyeti) noktasında farklılaşır. Hayra ve - [Android Telefondan Google Drive'a Dosya Yüklemek](https://sumbulsokak.com/android-telefondan-google-drivea-dosya-yuklemek/) - Çoğu zaman arkadaşlarımızla ve sosyal çevremizle video, müzik dosyaları paylaşmak isteriz fakat dosyanın boyutu ve uzun bekleme süreleri bizi canımızdan bezdirmeye yeter. Bu problem, birçok sosyal ağın dosya paylaşımı konusundaki kısıtlamalarından kaynaklanıyor. Örneğin; WhatsApp uygulamasında izin verilen limit sadece 16 MB iken Telegram uygulamasında bu limit ancak 2 GB'a kadar çıkabiliyor. Bununla birlikte bazen çok daha - [Bu da Geçer ya Hû](https://sumbulsokak.com/bu-da-gecer-ya-hu/) - İsmail Hakkı Altunbezer'in kaleminden h. 1336 tarihli celi sülüs hattıyla yazmış olduğu "Bu da geçer yâ Hû" levhasına bakıyoruz. Bu sözle ilgili şöyle bir rivayet anlatılır: Osmanlı Padişahı II. Mahmud sıkıntı ve zorluk içinde olduğu bir dönemde vezirlerine şöyle demiş: "Bana öyle bir söz bulun ki bu sıkıntıların arasında onu okuduğumda tasam gitsin, ümidim artsın. - [Konya’nın Camileri](https://sumbulsokak.com/konyanin-camileri/) - Aralık ayında Konya dünyanın cazibe merkezi olur. Renkleri, dilleri, giyim kuşamları alışkanlıkları farklı binlerce insan Hazreti Mevlâna’nın çekim alanına girer ve Konya’nın sokaklarını, meydanlarını, türbelerini, camilerini ve elbette ki Hazreti Pir’in huzurunu şenlendirir. Ardından Şems’i Tebrizî’yi, Sadreddin Konevî’yi, Ateşbâz Veli’yi ziyaret eder, vakit namazlarını her biri birbirinden güzel tarihi camilerde kılmaya gayret gösterirler. Konya, Selçuklu - [Biyogaz](https://sumbulsokak.com/biyogaz/) - Biyogaz, organik maddenin karbondioksit ve metan gazına dönüşmesiyle oluşan yenilenebilir enerji kaynağıdır. Biyogaz elde ediniminde temel madde olarak bitkisel atıklar, hayvansal atıklar ve hayvan gübresi kullanılmaktadır. Organik maddelerden hayvansal gübreler kullanımının verimli olması sebebiyle dünya genelinde en çok tercih edilen biyogaz kaynağıdır. Ayrıca, belediye atığı olarak nitelendirilen ticari, endüstriyel ve kurumsal atıklar ile atık sahalarına - [Minik Moda Sözlüğüm](https://sumbulsokak.com/minik-moda-sozlugum/) - Modayı ister takip edin ister etmeyin o bir şekilde kendisini hayatımıza dahil ediyor. Televizyon, internet ya da dergilerde, hatta günlük sohbetlerimizde dahi fark etmeden modaya yer veriyoruz. Anlamını bildiğimizi düşündüğümüz modaya dair birçok kelimeyi cümle içinde kullanıyoruz. Peki, bu kelimelerin anlamını gerçekten biliyor muyuz? Hayalindeki etek gerçekten kloş mu? Dergideki gelinliğin üzerindeki kıvrımların adını hiç - [Bu Böyledir](https://sumbulsokak.com/bu-boyledir/) - “Bu dünya hayatı ancak bir eğlence ve oyundan ibarettir. Ahiret yurduna gelince, işte gerçek hayat odur. Keşke bilselerdi!” (Ankebut, 29/64) Türk edebiyatının önemli isimlerinden biri olan Mustafa Kutlu, özellikle Türk insanını anlattığı hikâyeleri ile tanınır. Deneme ve inceleme türünde de birçok eseri olan yazarın bir de "Yıldız Tozu" isimli bir çocuk kitabı bulunmaktadır. Mustafa Kutlu, - [İnsan Cennet İçindir](https://sumbulsokak.com/insan-cennet-icindir/) - "Cenab-ı Vehhab; senin üzerine hizmeti vacib kıldı, lakin hakikatte ancak cennete girmeni vacib kıldı." (Hikem-i Atâiyye, 197 Hikmet) Burada hizmetten kasıt Allah'a kulluktur diyebiliriz. Her ne kadar hizmet deyince aklımıza ilk etapta Allah'a ibadet gelmese de Atâullah el-İskenderî burada hizmet tabirini kullanarak, kullara hizmet gibi Allah'a ibadetin de aslında Allah için bir işe soyunmak ve - [Mevlevi Dedesi](https://sumbulsokak.com/mevlevi-dedesi/) - Aşağıda Ahmet Yakupoğlu'nun 28x38 boyutlarındaki tuval üzerine yağlı boya tekniği ile yapmış olduğu Mevlevi Dedesi'ni görmekteyiz. Sanatçı eserine isim verirken Mevlevi Saatçi Akif Dede, 1001 gün çile çıkarmış ve şeyh olmuş diye şerh düşmüş. Mevlevi Dedesi tuvalin tam ortasına tek başına bir figür olarak yerleştirilmiş. Çalışılmak istenilen figür realist bir şekilde ortaya konulmuş. Ahmet Yakupoğlu'nu - [Bir Çorapla Ne Yaparsın?](https://sumbulsokak.com/bir-corapla-ne-yaparsin/) - Kış gelince sanki ip yumakları odaların köşesinden yuvarlanıp önümüzde birikir. Yazın kız çocuklarının ellerine tutuşturulan tığ ve dantel ipleri yerini şiş ve örgü yumaklarına bırakır bu yüzden. Mevsimin gereğine göre iş tutmak, zamanın gerektirdiği şekilde davranmanın kavrayışına ilişkin bir dışavurum olmalı. Örgü de bunun yollarından biri. İhtiyacı fark etmek yani, hem iş görmüş hem de - [20. Peygamberlik Gerekli Midir?](https://sumbulsokak.com/20-peygamberlik-gerekli-midir/) - İnsanın bu dünya ve ötesine bakan iki vechesinin olması, bu iki âlem arasında bizlere ilâhî muradı aktaracak bir resulün varlığını da gerekli kılmaktadır. Resul ve nebilerin insanın hem cinsinden var edilmesi îlâhî rahmetin eseri olup yaratıcının lütufkârlığının zuhur bulmuş halidir. Ser-i kûyunda âşıklar yüzünden gördü Allah'ı Gubâr-ı dergehin kühl-i ıyândır yâ Resûlallah Osman Şems Efendi - [İyilik Nedir?](https://sumbulsokak.com/iyilik-nedir/) - İyilik (الْبِرَّ), yüzlerinizi doğu ve batı tarafına çevirmeniz değildir. Asıl iyilik, o kimsenin yaptığıdır ki, Allah’a, âhiret gününe, meleklere, kitaplara, peygamberlere inanır; (Allah’ın rızâsını gözeterek) yakınlara, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara, dilenenlere ve kölelere sevdiği maldan harcar; namazı kılar, zekâtı verir. Antlaşma yaptığı zaman sözlerini yerine getirir. Sıkıntı, hastalık ve savaş zamanlarında sabreder. İşte doğru olanlar - [Çocukların Damak Tadı Nasıl Bozuluyor?](https://sumbulsokak.com/cocuklarin-damak-tadi-nasil-bozuluyor/) - Yaptığımız paylaşımlarda, seminer ve söyleşilerimizde pek çok kez şekerin sağlığa zararları sebebiyle hastalıklara nasıl davetiye çıkardığını anlatmaya çalıştık. Hatta bunu yaparken markaları gizlemeden, ürünler üzerinden örnekler vererek, en net ve yalın haliyle sizlere aktardık. Söylemlerimizde bile hep kulağa "hoş gelen" ifadelerde kullanılan şeker, gözle görülmeyen zararları pek de önemsenmeyen bir "gıda maddesi" olarak biliniyor. Çünkü şeker hakkında - [Biz Kimiz?](https://sumbulsokak.com/biz-kimiz/) - Bir sokak hayal ettik yazılarımızı sizinle paylaşmak için. Hep birlikte göreceğiz bu sokakta neler olup bittiğini. Özgün Yazılar... ve biz... - [Şehvet Kalpten Nasıl Çıkar?](https://sumbulsokak.com/sehvet-kalpten-nasil-cikar/) - "Çok kere senin üzerine nefsani zulmetlerin gelmesi, Hak Teâlâ'nın sana ihsanlarının değerini, onlarla bildirmek içindir." (Hikem-i Atâiyye 199. Hikmet) Zulmet kelime anlamı olarak karanlık demektir. Bu cümlede, kişinin üzerine nefsani zulmetlerin gelmesi, belki perde düşmesi yahut karanlıkta kalmak gibi düşünülebilir. İnsan bazen namazı kılar feyiz almaz veya hiç kılamaz hale gelir. Harama düşer de utanmaz, - [Üzerlik](https://sumbulsokak.com/uzerlik/) - Fındık’ın kızı derlerdi ona. Kendi adı unutulmuştu. Annesinin sadece ismini almıştı. Bir de uzaktan akraba Hacı Anne’nin kapısını bırakmıştı annesi. Ziyaretine gittiğinde eli boş göndermeyen, zekattan, kurbandan onun da payını ayıran, merhametli bir kadındı. Fındık’ın kızıyla yaşıt, elleri pamuk, saçları ipek, dişleri mercan gelinlik torunları vardı Hacı Anne'nin. Yardımlarına karşı gururu kırılmasın diye çeyizlik sipariş - [Bülbülü Öldürmek](https://sumbulsokak.com/bulbulu-oldurmek/) - Bir çocuğun gözünden yazılan en güzel yetişkin kitaplarından birisidir Harper Lee'nin Bülbülü Öldürmek isimli eseri. 1926'da avukat bir babanın kızı olarak Alabama'da doğan Harper Lee, hayatını yazarak geçirmek istediği için New York'taki küçük dairesinden dışarıya neredeyse hiç çıkmayarak bir roman yazmıştır. Çocukluğunda gözlemlediği olayları iyisiyle, kötüsüyle, yalın ve gerçekçi bir şekilde resmetmek istemiştir. Henüz 5 - [Musibet Neden Gelir?](https://sumbulsokak.com/musibet-neden-gelir/) - "Seni belaya dûçar edenin Cenab-ı Hak olduğunu bilmek, üzerindeki bela kederlerinin ağırlığını hafifletmelidir. Çünkü başına gelen her bir şeyi takdir eden yüce zat senin için hayırlısını seçmeyi adet edinmiş olan Hak Teâlâ'dır." (Hikem-i Atâiyye 108. Hikmet) O, takdirinde insana hep güzel şeyleri vermeyi adet edinmiş Allah'tır. Eğer kulda böyle bir biliş şekli yoksa her türlü - [Gözü Açık Âmâ](https://sumbulsokak.com/gozu-acik-ama/) - Âmâ olanın mı gözü açıktır, gözü açık olan mı âmâdır? Bunu apaçık bilemeyiz lâkin bilinebilirliği olan yegâne gerçek, bize öğretilenlerdi. Uzun yıllar önce öğretmen bir hanımla tanışmıştım, âmâ öğrencisinin gözünden görebilmeyi derinliklerine kadar anlatmıştı bize, iyi de yapmıştı çünkü bakmak gözün işiydi, görmekse kalbin. Tam olarak da şöyle söylemişti: “Bak kızım asıl gören, gözlerimiz değil - [Hz. Hatice](https://sumbulsokak.com/hz-hatice/) - Vahyin ilk şahidi, ümmetin annesi Aslında hiçbir şey göründüğü kadar kolay veya sanıldığı gibi zor değildi bu hayatta. İyi kulları için her zorlukla beraber bir kolaylık Yaratan vardı. Dünyanın ilk gününden bugüne kadar insanı yeryüzünde yalnız ve dermansız bırakmayandı O. Babasız kalan çocuklarını şefkatli kanatları altında himaye eden Hatice’nin de rabbiydi. Vefat eden eşinden kalan - [Android Telefona Zoom Programını Yüklemek](https://sumbulsokak.com/android-telefona-zoom-programini-yuklemek/) - Herkese Merhabalar! Bu haftaki konumuz Android telefonlarda Zoom programını yüklemek. Bunu gerçekleştirmek için aşağıdaki basamakları takip ediniz. Öncelikle telefonumuzda Google Play Store uygulamasını açıyoruz. Google Play Store uygulaması açıldığında bu şekilde görünmektedir. Play Store bu aramanın sonucu olarak bize çıkan sonuçları gösteriyor. ZOOM Cloud Meetings uygulamasını seçerek Yükle butonuna basıyoruz. ZOOM - [Bismillah](https://sumbulsokak.com/bismillah/) - Bir varmış bir yokmuş, Bir olan Allah'ın nimetleri çokmuş. Allah Teala kaleme yaz dediğinde Kalem: "Allah'ım ne yazayım?" diye sormuş. Allah: "Besmele ile başla." emrini vermiş. Kalem yazmış, yazmış, yazmış… Az gitmiş uz gitmiş, dere tepe düz gitmiş ve bu rahmet deryası kelimeyi yedi yüz senede ancak yazabilmiş. İnsan çoğu zaman unutuyormuş ama sadece "Bismillah" - [Kubbe](https://sumbulsokak.com/kubbe/) - Yaşadığımız, gezdiğimiz, gittiğimiz her semt ve her şehirde gözü namazda, kulağı ezanda olan gönüller için vakti girince usulca süzülüp Rabbinin huzuruna çıkabileceği bir kubbe altı mevcuttur. Şükür ki, incelikle işlenmiş, birbirinden zarif, birbirinden görkemli binlerce mescidin, caminin bulunduğu ve zamanı beş vakit ezan sesiyle tayin edebildiğimiz bir coğrafyada yaşıyoruz. Vakti girince, asırları devirmiş selâtin camilerin - [Bir Garip Sanduka](https://sumbulsokak.com/bir-garip-sanduka/) - Rotamız İstanbul Katip Sinan Camisi. Cami Nişanca Mahallesi, Çoban Çavuş Medrese Sokak’ta, Fatih semtinde bulunuyor. Katip Sinan Camisi II. Bayezid’in Matbah-ı Amire (Osmanlı Saray Mutfağı) katibi Sinan Bey tarafından 1496’da inşa edilmiştir. Fakat bu cami sıradan bir cami değil. Bu camide dünyadaki başka hiçbir camide göremeyeceğiniz bir farklılık var. Bu farklılık dıştan bakıldığında herkes tarafından anında - [Allah Bizim Neyimiz Olur?](https://sumbulsokak.com/allah-bizim-neyimiz-olur/) - Adab-ı muaşeret denen kuralları öğrenmeye başladığımız yaşlarda, ilk öğrendiğimiz şeylerden biri de büyüklere nasıl hitap edileceğidir. Öğretmenimize, tanımadığımız büyüklerimize “sen” demenin ayıp olduğunu öğreniriz. Sonra bu kullanım genişler, iş arkadaşlarımızı, patronlarımızı, devlet büyüklerini hatta öğrencilerimizi, okuyucularımızı, dinleyicilerimizi saygı gereği ikinci tekil şahıs olarak değil de ikinci çoğul şahıslar olarak görmeye başlarız. Özellikle yoğun bürokrasinin hâkim - [Bir Başkadır: Yurtdışı](https://sumbulsokak.com/bir-baskadir-yurtdisi/) - Yurtdışı deyince aklımıza ilk Avrupa ülkeleri ve bizim kısaca Amerika diye adlandırdığımız, Kuzey Amerika kıtasında yer alan Amerika Birleşik Devletleri(ABD) geliyor. Peki en çok neyi merak ediyoruz yurtdışına dair ? Bir kara parçasını; egemen olan toplumun devleti, yönetim sistemi, yasaları, ekonomisi, iklimi, sosyal yapısı, ahlakî değerleri, tarihi gibi bir bütün halinde orayı ülke yapan birçok - [Gönül Tahtımızın Yegâne Sultanı](https://sumbulsokak.com/gonul-tahtimizin-yegane-sultani/) - Hak yarattı âlemi, aşkına Muhammed’in Ay ve günü yarattı, şevkine Muhammed’in Ol dedi oldu âlem, yazıldı levh-ü kalem Okundu hatm-i kelâm şanına Muhammed’in Hep Erenler geldiler, kundağa yüz sürdüler Zikri tevhid ettiler, nuruna Muhammed’in Yunus kim ede methi, över Kur’an âyeti O’na ver sen salâvatı, aşkına Muhammed’in Allah Teâlâ'nın âlemleri ve bu âlemler içindeki her - [İlâhî Ente Maksûdî ve Rıdâke Matlûbî](https://sumbulsokak.com/ilahi-ente-maksudi-ve-ridake-matlubi/) - Ya İlahî, maksadım sensin ve amacım senin rızanı kazanmaktır. Köşemizdeki ilk yazımıza Esmaü’l-Hüsna olarak bildiğimiz Allah’a (c.c) ait güzel isimlerden Tevvâb ism-i şerîfini tanımak gayretiyle başlayacağız. Her hayrın başı besmele olduğu gibi her salih amelin öncesi de tövbedir. Zira tövbe, yapılacak olan ibâdetin, zikrin, fikrin, her güzel amelin katışıksız olarak sinelere nüfuz etmesi için ilk - [Din-İman Meselesi](https://sumbulsokak.com/din-iman-meselesi/) - Bismillahi birsin Ve billahi nursun Yetmiş bin Âyete’l-kürsi Dağlar gibi etrafımda dursun Bu nenemgilin duası. Hem anânem (doğru yazılışını biliyorum) hem babannem her evden çıkarken bu duayı okurdu. Okunmayan yetmiş bin Âyete’l-kürsi onları dağlar gibi korurdu. Korudu da. Ama beni korumadı. Din, imanla başlıyor. Onların imanı dinleri oldu. Allah da dinini korudu. Ne acayipli insanlar - [Tala ve Mes (Altın ve Bakır)](https://sumbulsokak.com/tala-ve-mes-altin-ve-bakir/) - “Herkes bir ömür cennetin anahtarını aradı. Bir hazine ya da bir kimya, iksir… Bu hazineyi hayal edenler bu hayal ile hazineyi kaçırıyorlar… İnsanların arayıp durduğu bu kimya aşktır, gerisi çer-çöptür… Eğer okuduklarınız bizimkiyle aynıysa, yırtıp atın kitaplarınızı. Çünkü, aşk ilmi hiçbir kitapta yazmaz!” Yönetmenliğini Homayaun Assadian’ın yaptığı 2011 yapımı İran filmi olan “Altın ve Bakır” - [Aşk İle Bir Dahi](https://sumbulsokak.com/ask-ile-bir-dahi/) - Abdülfettah Efendi’nin celî sülüs hattıyla yazdığı “Fedâke Ebî ve Ümmî Ya Rasûlallah” (Anam babam sana feda olsun Yâ Rasûlallah) levhası. Sahabe-i Kiram'ın sıkça söyledikleri "Fedake ebî ve ümmî ya Rasûlallah/ Anam babam sana feda olsun ya Rasûlallah" sözünde, iki mana vardır diyor alimler: Birincisi; Araplarda anne babayla, soy-sopla övünmek çok önemlidir. Anne babası, ailesi olmayan bir - [Atık](https://sumbulsokak.com/atik/) - Kulanım ömrü dolmuş her türlü madde, yaşam döngümüzde yerini atık olarak alır. Bir günde kişi başına 1,20-1,50 kg kadar atık oluşurken milyonlarca insanın bir günde ne kadar atık çıkardığını düşününce tonlarca atığın olduğu çöp dağları gözümün önünde beliriyor. Bu bir sorun olabilir mi? Günlük faaliyetlerimiz sonucunda çeşitli atıklar oluşmakta, oluşan bu atıklar doğru ayrılıp doğru - [Leğenim Damdan Düşmesin!](https://sumbulsokak.com/legenim-damdan-dusmesin-yayimla-ocak-1-hafta/) - “Leğeni damdan düşmek” tabirini duyanlarımız varsa da çok azdır. Bu tabir rezil rüsva olan kişi için kullanılırmış evvelden. Yani şimdiye kadar ne kadar kabahat ettiyse hepsi damla damla birikti, leğenden taşıp ortaya saçıldı anlamında kullanılan bir tabir. Şöyle bir düşünürsek iç dışa dış içe çevrilse hangimiz birbirimizin yüzüne bakabiliriz ki. “Rabbim sen Settâr’sın setreyle, rabbim - [Merhaba](https://sumbulsokak.com/merhaba/) - Bir cuma sabahı… Madem ki sizlerle paylaşmak için Akbaba Mehmet Efendi Hazretleri aklıma düştü, gidip görüp yerinde hissedip sizlerle de paylaşmak istedim duygularımı. Şu an sabah 4’e geliyor saat ve kalbim heyecanla sabah namazını bekliyor. Eşimle sözleştik, beraber ziyarete gideceğiz inşallah bu mübarek zâtı namazdan sonra. Sizler için birkaç fotoğraf çekmek ve oradaki huzuru, dinginliği - [Hoştgörü](https://sumbulsokak.com/hostgoru/) - "Ne olursan ol yine gel!" Dediler de, gel de bu dini kirlet demediler. Biraz Budizm, biraz Hristiyanlık, biraz Yahudilik, biraz Şamanizm derken ortaya çıkan yeni trend; yılbaşı ağacına Mevlana biblosu kondurmak. Biblo dediysek, İran çizimi bir karalamadan esinlenerek yapılan obez bir figür. Gerçi, deveye "Boynun eğri." demişler, "Nerem doğru ki?" diye sormuş. Hadi gözümüzü kapayıp - [Günah Bizi Nereye Götürür?](https://sumbulsokak.com/gunah-bizi-nereye-goturur/) - Tacuddin Atâullah el-İskenderî Hazretleri, Hikem-i Atâiyye adlı eserinde 52. Hikmet’de, “Allah’a hüsnü zandan alıkoyacak kadar günahını büyük görme. Çünkü Rabbini bilen bir mümin, işlemiş olduğu günahı O’nun keremi yanında küçük addeder.” diyor. Yani günahlarının ne kadar büyük olduğunu düşünsen de, bu düşünce seni Allah’a suizan etmek noktasına götürmesin. Günah, kalbimizi karartan, benliğimizi büyüten, Allah’la aramıza - [Su Perisi](https://sumbulsokak.com/su-perisi/) - Hızlı soluklarından ve kurumuş yaprakların üzerindeki telaşlı adımlarından başka bir şey duyamadığını fark eden Tunay nihayetinde durmayı düşünebildi. Abayın sık sık söylediği gibi göremediğini duymak için yavaşlamalıydı. Burada olsaydı çok gürültü çıkardığı için sırtına kızılcık sopasıyla vururdu. Bu yalgının etkisiyle yanındaki ağacın kalın gövdesine yaslandı, nefes alışverişinin normale dönmesini ve bir şaman davulu gibi atan - [Tövbe](https://sumbulsokak.com/tovbe-yayimla-ocak-1-hafta/) - Allah’a dönmek demektir. Allah yolunda ilerlemenin başlangıcıdır. Hiçbir insan tövbe dışında kalmaz. Estağfirullah diyerek Allah’tan bir bağışlanma dileriz. Estağfirullah deyip teslim olduğumuzda önümüzde yeni bir yol açılır. Gazâlî Hazretleri “Tevbenin esası, pişmanlık neticesinde meydana gelen bir iradedir” der. Müslüman kendisinde meydana gelen bu cüzî irade ile daima Allah’ın rızasını gözeterek seçimler yapar. Bedenini, organlarını dahi - [Çakıltaşlarının İzinde](https://sumbulsokak.com/cakiltaslarinin-izinde/) - Masallarda anlatılır ya hani; taş kalpli cadı, küçük çocuğu gece karanlığında alır götürür, vahşi hayvanların cirit attığı o korkunç ormanın karanlığında bırakıverir, yuvaya dönüş yolunu bulamayıp telef olup gitmesi en olasıdır, O’nu her an koruyup kollayan bir güç olmasa… Tüm benzer masallarda o saf çocuğu, iştahını kabartan lezzetli bir şeyin vaadi ile kandırıp birlikte gitmeye - [Yasin Suresi Bize Neler Anlatıyor?](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-neler-anlatiyor/) - Sure Hakkında Yâsin Suresi Mekke döneminde inmiştir. 83 ayettir. Sure, adını ilk ayeti oluşturan "Yâ-Sin" harflerinden almaktadır. Surede insanın ahlakî sorumlulukları, vahiy, Hz. Peygamber’i (s.a.v) yalanlayan Kureyş kabilesi, Antakya halkına gönderilen peygamberler, Allah’ın birliğini ve kudretini gösteren deliller, öldükten sonra dirilme, hesap ve ceza gibi konular hakkında ayetler vardır. Mushaftaki sıralamada otuz altıncı, iniş sırasına - [Bitkinin Ötesi](https://sumbulsokak.com/bitkinin-otesi/) - Tabiat ile insanın münasebetine en güzel örneklerden biridir belki de bitkiler. Benzerliğimiz derindendir bizim. Toprağa aşinalığımız bizi yoldaş, sırdaş yapmış; hemhal olmuşuz. Öyle ki yeme içmenin ötesinde üstümüze çatı, altımıza minder olur. Çocuğa salıncak, sobaya yakacak, hastaya şifa, dertliye deva vesilesi olur bitki. Dedelerimiz, ninelerimiz senenin mahsulünden tohumluk ayırıp bir sonraki sene dikmek için kaldırır. - [Saâdet'in Kimyâsına, Satırlardan Sadırlara Yolculuk](https://sumbulsokak.com/saadetin-kimyasina-satirlardan-sadirlara-yolculuk/) - "Hakîkî var ve bir olan Allah Teâlâ'ya, yağmur damlalarının, gökteki yıldızların, ağaçlardaki yaprakların, sahralardaki kumların, yer ve gökteki zerrelerin adedince hamd ve senâlar olsun. Peygamberlerin Efendisi, müminlerin yol göstericisi ve rehberi, Allah Teâlâ'nın seçtiği, beğendiği Muhammed Mustafa'ya (s.a.s), her biri ümmetin rehberi ve şeriatin bildiricisi olan ashâbına ve ehl-i beytine salât ve selâm olsun." Bu - [Raskolnikov’un Anlam Arayışı](https://sumbulsokak.com/raskolnikovun-anlam-arayisi/) - Başlığı görüp üzerine tıklayan ey okuyucu, Senin gizli bir Dostoyevski hayranı olduğunu ya da kendisiyle uzaktan uzağa bakışan bir kitapsever olduğunu hayal ediyorum. Her zaman okumak istediğin “Suç ve Ceza” isimli kitabın kahramanı olan Raskolnikov’u tanıyorsun. Onun tefeci kadını baltayla öldürdükten sonra, işlediği suç ve almaktan korktuğu cezayla hesaplaşmalarını da biliyorsun ki bu yazıya tıkladın, - [Orhun Abideleri](https://sumbulsokak.com/orhun-abideleri/) - Türkler için, sonsuz Asya bozkırlarının çocukları denir. Bu uçsuz bucaksız bozkırda Türkler bu ismi hak edecek sayısız hatıra ve iz bırakmışlardır. Türk tarihinde çok özel bir yere sahip olan, Türk adını ilk defa resmi devlet adı olarak kullanan ve Türk milleti kavramını açıkça ilan ederek zihinlere yerleştiren Göktürklerden kalan Orhun Abideleri bu izlerin başında gelir. Günümüzde - [Ben Ettim Sen Eyleme Allah'ım](https://sumbulsokak.com/ben-ettim-sen-eyleme-allahim/) - “Eğer siz hiç günah işlemeseydiniz, Allah Teala sizi helak eder ve yerinize, günah işleyecek fakat peşinden tevbe eden kullar yaratırdı.” (Müslim,Tevbe,9) Mademki suretimize insan kılıfı giydirildi insan olmanın, insan kalabilmenin buna uygun bir hayat sürebilmenin olmazsa olmazları vardır. Din, Kur’an, İslam hepsi insan içindir, muhatabı insandır. Efendimiz (s.a.s) tarafından talim ettirilerek bizlere kadar korunarak gelmiş - [Hz. Ebubekir: Sıddık](https://sumbulsokak.com/hz-ebubekir-siddik-ocak-2/) - "Rasul-i Ekrem’in hayatta iken veziri, vefatından sonra ise halifesi" İnsan ayrılığı, ölümü ve acıyı yaşama katık edip mes'ul olduğu asıl vazifeyi bihakkın îfâ edebilirmiş meğer. Bir insan düşünün, doğduğu andan itibaren babasını hiç görmeden yaşayabiliyor. Yetim. Küçük yaşta annesiz, sonra dedesiz sonra amcasız kalmasına rağmen hayatta dimdik durabiliyor. Çok sevdiği eşinin vefatına tanık olup onu - [Üniversite Okumayana İş Miş Yok!](https://sumbulsokak.com/universite-okumayana-is-mis-yok/) - Ülkemizde üniversitede istediğimiz bölüme girebilmek için hırsla ve pes etmeden çalışmak gerekiyor. Çünkü ancak on iki yıllık eğitim hayatının sonunda gireceğimiz kapsamlı sınavdan iyi bir puan alabilirsek üniversiteli olabiliyoruz. Evet gençler, normal şartlar altında hedefe yönelik istikrarlı bir çalışma yaptıysanız istediğiniz bölüme veya üniversiteye girebilirsiniz. Çok yüksek dereceler elde ettiyseniz vakıf üniversitelerinde burslu okuyabilirsiniz. Dahası - [Oh Allah! You Are All I Want](https://sumbulsokak.com/oh-allah-you-are-all-i-want/) - İllâhî ente maksûdi, ve rıdâke matlûbî. Oh God, you're all I want and all my purpose is to gain your consent. O Divine, Thou are purpose of mine and my sole intention is to receive thine consent. The very first article in my column, I would like to begin with devoting effort to write about - [Şeyma'nın Gidişi](https://sumbulsokak.com/seymanin-gidisi/) - 21 Ramazan 1442 Ey gönül bakma cihana, gün gelir seyran gider Durma ağla gözlerim gel, bu kafesten can gider Sağlığı sen bil ganimet, gönlünü ezkâre ver Çağrılır kabre girersin, sonra bu meydan gider Bu yazı bir gidişin ardından kaleme alınmıştır. Bugün ikindi vaktine doğru Sümbül Sokak'ın kıymetli sâkini Şeyma ablamızın âlem-i bekaya irtihalinin haberini aldık. - [Bağış](https://sumbulsokak.com/bagis/) - İsrafı azaltmanın en etkili yolu, ilk etapta israf edilen ürünü oluşturmamaktır. Bir malzemeyi üretirken hem hammaddeye hem de enerjiye ihtiyaç duyulur. Üretildikten sonra kullanıcıya ulaştırılması için taşınmalıdır. Bu işlemlerden kurtularak, tasarruf sağlamanın en etkili yolu, ürünü yeniden kullanma ve satın alma miktarını azaltma ile olacaktır. Bu şekilde kendi bütçemiz ve sınırlı hammadde kaynakları için tasarruf - [Hem Kel Hem Fodul](https://sumbulsokak.com/hem-kel-hem-fodul/) - “Hem kel hem fodul” deyimini illa ki duymuşuzdur. Elinden bir iş gelmez, boş laflarla üstünlük taslar, atar tutar. İşte böyle kimseler için kullanılan bir deyim. Hemen ilk anda, kahvehane köşelerinde elindeki 33’lük tesbihi sallayarak çok bir şey biliyormuş edasıyla uzman kesilip atıp tutan, engin fikirleriyle(!) ülke kurtarmaya çalışan boş işler müdürü pala bıyık amcalar canlanıverdi - [Kudüs Hattatı Şefik Bey](https://sumbulsokak.com/kudus-hattati-sefik-bey/) - Mehmet Şefik Bey'in kaleminden h. 1273 tarihli celi sülüs hatla yazılmış olan levhaya bakıyoruz. Okunuşu ve manası şöyledir: "Allahu veliyyü't-tevfîk: Başarıyı sağlayan Allah'tır." Hattat Şefik Bey, Beşiktaş'ta dünyaya gelmiştir. İlk olarak Ali Vasfi Efendi'den hat meşk etmiş fakat hocasının vefatıyla Kazasker Mustafa İzzet Efendi'ye talebe olmuş ve icazetini almıştır. Teyzesinin zevci yani eşi olan Kazasker - [Hallederiz](https://sumbulsokak.com/hallederiz/) - Okullar tatil olunca salgın yüzünden evde hapsolan çocuklar birkaç yeşillik görsün değişiklik olsun diye Kurban Bayramı'nda memlekete geldik. Anadolu'da gündüzleri hava sıcak olsa da gölgede biraz dinlenebiliyorsunuz. Havası nemsiz, geceleri de serin oluyor. Son zamanlarda ülke gündemi farklı bizim evin gündemi farklı. Daldan dala atlıyoruz ve ne yaptığımızı kendimiz bile bilmiyoruz. Sonu gelmeyen salgın hastalığın - [Önce Canan Sonra Can](https://sumbulsokak.com/once-canan-sonra-can/) - Kazasker Mustafa İzzet Efendi tarafından Ayasofya Camii için hazırlanmış, Hz. Ali'nin ve sevgili oğlu Hüseyin Efendimiz'in isminin yazılı olduğu celi sülüs levhalara bakıyoruz. İslam medeniyetinin paha biçilemez değeri Ayasofya'nın içindeki bu kadim levha, eşi ve benzeri bulunamayacak orijinallikte olup dünyanın en büyük sanat abidelerindendir. Devamını sadece Ayasofya Camii'nin içinde görebileceğimiz bu levhalar aynı zamanda kendine - [Azrail’in Danasını Kurt Yemez!](https://sumbulsokak.com/azrailin-danasini-kurt-yemez/) - “Azrail’in danasını kurt yemez!” demiş büyük büyük atalarımız. Böyle bir söz söylendiğine göre Azrail korkulası bir şeydir diye mi düşünmeli yoksa birilerini ikaz için söylenmiş bir sözdür mü demeli? Yerine göre her ikisi de olur sanki. Demek kurt bile korkusundan Azrail’in danasına dadanmazmış! Ya Allah’tan korkmazlar? Allah’tan korkmaz, kuldan utanmazlar kurt kadar bile olamayıp hadlerini - [Lütfen Mesafeyi Koruyalım](https://sumbulsokak.com/lutfen-mesafeyi-koruyalim/) - Bir süredir zihnimde onlarca sekme açık ve her birinde hali hazırda bir yazı yazılıyor. Her bir sekmede ayrı meseleleri düşünüyorum. Düşünüyorum, düşünüyorum. Var mıyım bilmem ama düşünüyorum ve yorgunum. Keza boş vitese alamadığım bir zihni her yere taşıyorum. Yazıya dökmek ise belli bir demlenme aşamasından sonra mümkün oluyor. Bugün bu yazıyı demlemek için düştüm yollara. - [Hû Medeniyeti'nde İnsanca Yaşamak](https://sumbulsokak.com/hu-medeniyetinde-insanca-yasamak/) - Merhaba sevgili okur, Nasılsınız? İki buçuk aylık bir aradan sonra tekrar yazıyorum. Hayatımda önemli değişiklikler, yeni başlangıçlar oldu çok şükür. Bu vesile ile sizlere de hayırlı değişiklikler, mutlu başlangıçlar dileyerek yeni hicri senenizi tebrik ediyorum. Bir önceki yazımda ben ve öteki kavramlarına, kimliğe ve aidiyet duygusuna değinmiştim. Tarif gereği öteki olmadan beni, diğerleri olmadan da - [Rotamız İnsan Olsun](https://sumbulsokak.com/rotamiz-insan-olsun/) - Yazımıza Posta Kutusundaki Mızıka kitabından bir alıntıyla başlamak istiyorum. Şöyle diyordu Ali Ural; Bu sabah kuş sesleriyle uyandım. Ne güzel değil mi? Hayır, güzel değil! Açık penceremden ok gibi dalıp yastığıma saplanan karga sesleriydi. Kuş sesleri dediğimde aklına asla karganın gelmediğini biliyorum. Bu, karganın da bir kuş türü olduğunu bilmeyişinden değil, karganın türünün en önemli - [Seni Uzaktan Sevmek](https://sumbulsokak.com/seni-uzaktan-sevmek/) - Bir insanı en iyi nasıl tanırız? Bu sorunun cevabını merak etmeyen yoktur herhalde. Keza hayatımıza insanlar girer, çıkar. Biz insanların hayatına girer, çıkarız. Bu giriş çıkışlar ister istemez bir tanımayı, tanışmayı; bilmeyi ve bilişmeyi getirir. Ünsiyet kurulur, yakınlıklar peyda olur. Yahut bağ kurulamaz, uzak daha da uzağa atılır, yakınlık arzulanmaz. Yıllar geçtikçe, insan tanımak da - [Mozaik Cenneti Hatay](https://sumbulsokak.com/mozaik-cenneti-hatay/) - Mozaik nedir? Mozaik; küçük, renkli cam veya renkli taşların yan yana döşenmesiyle yapılan bir resim çeşididir. Bilinen en eski mozaik, çakıl taşlarından yapılmıştır. Zamanla siyah, beyaz ve grinin tonlarındaki çakıl taşları, daha sonraları ise, kırmızı ve yeşile boyanmış çakıl taşları kullanılarak zemin ve yol döşemeleri yapılmıştır. Yunan döneminde ise mozaik sanatında cam kullanılmaya başlandı. İlk - [Nutkun Canı Vardır](https://sumbulsokak.com/nutkun-cani-vardir/) - Nutkun canı vardır derler. Ağızdan çıkan sözlerin dua mahiyetinde olduğunu bilmeli vesselam. “Ya hayır konuş ya sus!” buyurmuş Peygamber (s.a.s.). Bu konuyu başka bir sefer yine irdeleriz nasip olursa. Bu tabir için Mehmet Zeki Pakalın’ın Tarih Deyimleri Sözlüğü’ne baktığımızda “Ehlullah’ın sözleri boş değildir, onlarda başka bir ruh vardır.” anlamında kullanıldığını da öğreniriz. Öyleyse şu güzel - [Paris İklim Anlaşması](https://sumbulsokak.com/paris-iklim-anlasmasi/) - Geçtiğimiz günlerde Paris İklim Anlaşması'nın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair yeni bir kanun yayımlandı. Paris İklim Anlaşması, Dünya'nın ortalama yüzey sıcaklık artışını yaklaşık iki derecenin (2º) altında tutmayı ve bir buçuk (1,5º) derece ile sınırlandırmayı hedeflemektedir. Bunu sağlamak için anlaşma dahilinde bulunan ülkelerin, karbon emisyonlarını azaltma ve sıfırlama yönünde 2030 ve 2050 hedefleri var. İklim değişikliğini - [14. Rü'yetullah Nimetlerin En Yükseğidir](https://sumbulsokak.com/14-ruyetullah-nimetlerin-en-yuksegidir/) - Ehl-i sünnet akaidinde Allah'ın görülmesi (rü'yetullah) müstakil bir konu olarak karşımıza çıkar. Allah'ı görmek ahirette müminlerin erdirilecekleri nimetlerin en yükseğidir. Görmeyi sağlayan şartlara ve görülenin niteliklerine ilişkin tartışmaların ortaya çıkması yer yer rü'yetullah bahsini yok saymaya ve yanlışlamaya itmişse de Ehl-i sünnet bu meseleyi nakle dayalı olduğu kadar akla dayalı olarak da temellendirmiştir. Fe-yensevne'n-na'îme izâ - [Evham](https://sumbulsokak.com/evham/) - Evhâm, gerçekte var olmayan, fakat var olduğu sanılan, varmış gibi tasarlanan düşünce ve zan demektir. Evhâm, vehim kelimesinin çoğuludur. Dilimizde 'evham yapmak' deyimini ve 'evhamlı' sıfatını sıkça kullanırız. Yaşadığımız anın dışına çıkıp gelecekle ilgili düşünmeye başladığımızda gözümüz birden belirsizliklere doğru açılır. Bu belirsizlik bazılarımızda yoğun kaygı uyandırabilir. Aslında hepimiz biraz evhamlı kimselerizdir. Ama eğer zan - [Karaköy Yeraltı Camii](https://sumbulsokak.com/karakoy-yeralti-camii/) - İstanbul’un sevdiğim özelliklerinden biri, nereye giderseniz gidin, her mahallesinde tarihi ve mimarisiyle ilgi çeken, birbirinden güzel camilerle karşılaşabiliyor olmaktır. Niyetine girerseniz gün içinde vakit namazlarının her birini farklı semtte, ihtişamlı selatin camilerinde ya da etkileyici bir mescitte kılmanız mümkündür. Mesela öğlen namazında Üsküdar’da sizi karşılayan çifte sultan camilerinden birinde; Mihrimah Sultan’ın ya da Valide Gülnûş - [Doğal Taşlar ve Şifa](https://sumbulsokak.com/dogal-taslar-ve-sifa/) - Selamların en güzeli ile kıymetli okurlarımızı selamlıyor, değerli taşların merak edilen özelliklerini sokağımızda sizlerle paylaşmaya devam ediyoruz. Bir önceki yazımda akik taşını incelemiş ve kaynak eserlerde bahsi geçen özelliklerine yer vermiştik. Doğal taşların her bir rengini, çeşidini dikkatlice incelediğinizde gözünüzden gönlünüze adete huzur dolar. Yansıyan renklerin ahengi, bazılarının içeriğinde bulunan başka başka minerallerin parıltısı, kimi - [Bir Harf Bir Nesil](https://sumbulsokak.com/bir-harf-bir-nesil/) - Bugün, 24 Kasım’da, tam da yeri gelmişken, çok önemli bir diğer meslekten bahsetmek istiyorum. İnsan yetiştiren, nesil yetiştiren, anne babalıktan sonra belki en kutsal uğraş. Onlar nesillerin yetişmesindeki en büyük ve en temel tuğlaları yerleştirenler. İnsanlığın içine ahlak tohumları serpiyorlar; insana değer vermeyi, yalan söylememeyi, birbirine saygılı ve muhabbetli olmayı, güler yüzü, disiplini, çalışmayı öğretiyorlar. - [Tahnîk](https://sumbulsokak.com/tahnik/) - Hazret-i Fatıma validemiz evlenme çağına eriştiğinde kendisini pek çok kimseler istemişti. Resulullah (s.a.s.) ise bunlara iltifat etmeyip “Onun işi Hakk Teâlâ’nın emrine bağlıdır” buyurdular ve beklediler. Ta ki o nasip günü gelene kadar. Hazret-i Ali Efendimiz (r.a.) Hazret-i Fatıma validemize talip oluşunu şöyle anlatıyor: "Resulullah’ın huzuruna utanarak ve sıkılarak girdim. Resulullah’ın bütün heybet ve vakarı - [Bir Varmış Bir Yokmuş](https://sumbulsokak.com/bir-varmis-bir-yokmus/) - Bir varmış bir yokmuş, Evvel zaman içinde, gül sümbül içinde Zamanlardan bir zaman, yedi uyur misali karanlıkta duran yedi kalem varmış. Bir gün bir gece bir ışık uyanmış, tek tek kalemleri dolanmış. Ayaklanan kalemler her bir taşı ayrı yapılmış, her penceresi ayrı oyulmuş, her tuğlası ayrı konulmuş bir sokakta buluşmuşlar, işe koyulmuşlar. Geceler günlere ulanmış, - [Vird](https://sumbulsokak.com/vird/) - "Cenabı Hakk'ın sürekli zikir ve ibadette bulundurduğu bir kulda eğer ariflerin halini göremezsen sen yine de Hak Teâlâ'nın ona ihsanını küçümseme. Çünkü Hak Teâlâ ona feyiz ve muhabbet vermeseydi devam ettiği bir vird ve zikir olmazdı." (Hikem-i Ataiyye, 71. hikmet) Merhaba Kıymetli Okurlar, Önce vird kelimesinden bahsedelim. Vird için maksuda varmak üzere Allah'ın seçip kuluna - [Mesai](https://sumbulsokak.com/mesai/) - Mesai (mesa'y) kelimesinin, “sa’y” yapmaktan geldiğini biliyor muydunuz? Mesai, bir iş bir uğraş için harcanan emek ve üzerinde geçirilen zaman dilimini ifade eder dilimizde. Kelimenin aslı Arapçadır (ﻣﺴﺎﻋﻰ). Arapça “Sa’y” yani “gayret çaba göstermek, koşuşturmak” anlamındaki fiil kelimesinden türemiş bir isimdir. Sa’y, kelimesi çok tanıdık gelmiş olmalı. Bildiğiniz gibi “sa’y” yapmayı yani gayreti Hacer validemizden öğrenmişizdir. - [Muvahhit-I](https://sumbulsokak.com/muvahhit-i/) - Muhakkak ki sana biat edenler; ancak Allah'a biat etmektedirler. Allah'ın eli onların elleri üstündedir. Onun için kim, ahdini çözerse; ancak kendi aleyhine çözmüş olur. Kim de Allah'a verdiği ahde vefa gösterirse; ona da Allah büyük bir ecir verecektir. (Fetih, 48/10) Hz. Peygamber'de (s.a.s.) bir hadis-i şerifinde, "Allah ümmetimi dalalette birleştirmez (dalalette birleşmelerine izin vermez). Allah’ın - [Dur Biraz Dinle](https://sumbulsokak.com/dur-biraz-dinle/) - Geçtiğimiz yıllarda Amerikalı yazar Lori Deschene tarafından ortaya konulan bir kavram ortalığı kasıp kavurmuştu, Practise the Pause yani "Duraklamayı Uygula." Ben de özellikle fazlaca koşturduğunu, durmaksızın çalıştığını bildiğim arkadaş ve tanıdıklarımın paylaşımları üzerine bu cümle ile ilk defa tanışmış oldum. Ne olmuştu da bu koşangiller birden duraksamayı, şöyle rahat bir nefes almayı düstur edinmişler, bu - [Fausto Zonaro ve Kılıç Ali Paşa Camii](https://sumbulsokak.com/fausto-zonaro-ve-kilic-ali-pasa-camii/) - Yukarıda görmüş olduğunuz eserin sanatkarı Fausto Zonaro, Abdülhamid Han Dönemi'nin Ressam-ı Hazret-i Şehriyari (saray ressamı) olarak ün kazanmıştır. Zonaro, empresyonizme yani izlenimcilik akımına yakın realist eserler vermiştir. Bu haftaki eserimizde Zonaro'nun, güzel İstanbul'un güzel semti Tophane'de bulunan Kılıç Ali Paşa Camii'ni resmedişi üzerine konuşacağız. Fausto Zonaro, camiyi tuval üzerine açık kompozisyon şeklinde yerleştirmiş. Yağlı boya - [Övgü](https://sumbulsokak.com/ovgu/) - "İnsanlar sende olduğunu düşündükleri iyi nitelikler sebebiyle seni medh ettiklerinde sen de nefsinde olduğunu bildiğin kötülenmeye müstehak hallerden dolayı nefsini zemmet." (Hikem-i Atâiyye, 146. Hikmet) İnsanların ekserisi övüldüklerinde kendilerini unuturlar. Her övüldüğünde, nefsindeki kötü halleri hatırlaman amacıyla bu övgü senin için bir bahane ve vesile olsun diyerek kişiyi ikaz ediyor Atâullah el-İskenderî. Kendisinin bir mürşid olduğunu - [Osmanlı Askerî Teşkilat Giyimi](https://sumbulsokak.com/osmanli-askeri-teskilat-giyimi/) - Eski zamanlarda orduda bulunan her asker istediği kıyafeti giyerek savaşa giderdi. Bunun sebebi ise her ulusun kendine özgü bir kıyafetinin bulunması ve herkesin savaşta kendi yurttaşlarını ulusal kıyafetlerinden ayırt edebiliyor olmasıydı. İslamiyet'ten sonra da her Müslüman cihat görevi ile yükümlü olsa da herhangi bir askeri kıyafet belirlenmemişti. Osmanlı devleti kuruluş dönemine gelindiğinde bir düzen ve - [PDF Belgesini Word'e Dönüştürme](https://sumbulsokak.com/pdf-belgesini-worde-donusturme/) - Geçtiğimiz ay yazımızda Word belgesini PDF'ye çevirmek üzerine inceleme yapmıştık. Bu ayki yazımızda ise tam tersi işlem gerçekleştirerek PDF belgesini Word'e dönüştürme üzerine konuşacağız. PDF, belgenin orijinal biçimiyle uyumlu bir programa sahip olmayan alıcılara aktarılmasını kolaylaştıran bir araştır fakat PDF formatı belgenin düzenlenmesine izin vermez. PDF’yi Microsoft Word ile uyumlu bir biçime dönüştürmek, alıcının belgeyi - [Molla Zeyrek Camii](https://sumbulsokak.com/molla-zeyrek-camii/) - İstanbul’un tanıtıma ihtiyacı olmasa da güzelliğini dünyaya hatırlatmak için çekilen filmlerde Unkapanı’ndaki Bozdoğan Kemeri mutlaka yer alır. M.S. IV. yüzyılda inşa edilen bu muhteşem eser asırlar boyu şehrin sarnıçlarına ve depolarına su taşımış. Günümüzde bir mihenk taşı olarak İstanbul’un görkemli mazisine şahitlik etmeye devam ediyor. Bozdoğan Kemeri’nin yakın çevresindeki tarihî camilerin bazılarından daha evvel söz - [Küçük Prens](https://sumbulsokak.com/kucuk-prens/) - Merhaba sevgili okurlar, Bu ay Exupery'nin Küçük Prens isimli kitabını inceleyeceğiz. Küçük Prens okuduğumu hatırladığım ilk kitap. Sanırım yedi ya da sekiz yaşlarındaydım. Okumayı yeni öğrenmiştim. Yıllar sonra, 2015'te yazarın vefatının üzerinden yetmiş yıl geçince bütün yayınevleri Küçük Prens'i basmaya başladılar. O yıl kitabı yeniden edinmek beni geçmişe götürdü. Çocukluğun bazen soğuk geçen gecelerinde yalnız - [Kardeş Bitkiler](https://sumbulsokak.com/kardes-bitkiler/) - Birbirlerine yakın dikilen bazı bitkiler, birbirlerine fayda sağlar ve doğal yöntemlerle yetiştirildikleri için de biyo çeşitliliği korur. Doğal zararlılarla mücadele, toprağın organik yapısının korunması, yapay gübre kullanımının ortadan kalkması gibi birçok fayda kardeş bitkilerin yan yana ekilmesi ile sağlanır. Biz de bahçe işlerinin hız kazandığı Eylül ve Ekim ayları için size güzel bir yöntemden bahsetmek - [Babüsselam Kitabeleri](https://sumbulsokak.com/babusselam-kitabeleri/) - Babüsselam yani selam kapısı, Topkapı Sarayı’nın ikinci avlusuna geçişi sağlayan en büyük kapısıdır. Orta Kapı olarak da adlandırılan Babüsselam, iki tarafında yükselen kulelerin arasında ihtişamlı bir görünüşe sahiptir ve halk nezdinde devletin simgesi olmuştur. Gerçek Sarây-ı Hümâyun bu kapıdan itibaren başlamaktadır. Topkapı Sarayı İstanbul’un Fatih İlçesi Cankurtaran Mahallesinde olup Marmara Denizi ile İstanbul Boğazı ve - [Çuval](https://sumbulsokak.com/cuval/) - İçine atıyordu. Tıka basa doluydu ama içine atıyordu. Kurtulmak istiyordu artık. Hepsini boşaltmak. Ama evrende bunları boşaltabileceği tek bir yer bile yoktu sanki. Çöp dolu bir çuvaldı içi. Peki bir çuval ne kadar kötü kokardı? Her gün onunla baş başaydı. Çöpün mide bulandırıcı kokusuna dayanamıyordu artık. En dayanılmaz koku zayıflıkları, zaafları ve günahlarından geliyordu. Neler yoktu - [Geri Dönüştürülemeyen Plastikler için Yeni Uygulama](https://sumbulsokak.com/geri-donusturulemeyen-plastikler-icin-yeni-uygulama/) - En son incelediğim makalelere göre geri dönüştürülemeyen, tek kullanımlık plastik kapların çöp sahalarına gitmelerini önleyebilecek çalışmalar yolda. Bu durumun uyandırdığı heyecanı hemen sizinle paylaşmak istedim. Yeni yapılan bazı araştırmalarda, bakkal poşetleri, şişeler, pipetler ve yiyecek kapları gibi tek kullanımlık geri dönüşümü zor ürünler, tekrar kullanışlı plastiklere dönüştürülmek yerine, ilk etapta onları yapmak için kullanılan petrol - [İsa Bey Camii](https://sumbulsokak.com/isa-bey-camii/) - İsâ Bey Camii, İzmir’in Selçuk ilçesinde yer alıyor. Efes Antik Kenti, Meryem Ana Kilisesi, Artemis Tapınağı kalıntıları, Selçuk Müzesi ve Şirince ile beraber görülmesi gereken muhteşem eserlerden biri. İsâ Bey Camii'ni geçtiğimiz aylarda, yabancı turistlere kendi dillerinde cami ve İslam dini hakkında bilgi veren, birçok dilde Kuran-ı Kerim meâlini onlara hediye eden İmam İbrahim Taşdemir'le - [Çocuklarda Ekran Süresi](https://sumbulsokak.com/cocuklarda-ekran-suresi/) - Yıllarca televizyonu bir aptal kutusu olarak tanıdık ve çocukların mümkün olduğunca televizyondan uzak tutulması gerektiği ebeveynlere sıkıca tembih edildi. Şimdilerde ise çocuklar televizyona ilaveten telefon, tablet, bilgisayar bombardımanı altında birinden diğerine savrularak ömür tüketiyorlar. Hatta televizyon ailece seyredilebilen bir mekana yerleştirildiğinden, çocukları takip etme imkanı daha kolayken şimdilerde çocukların tükettiği içerikleri takip etmek neredeyse imkansız - [Mâverâünnehrin Yıkılamayan Abidesi](https://sumbulsokak.com/maveraunnehrin-yikilamayan-abidesi/) - Buhara şehrini gezmeye; kültürünü, tarihini ve güzelliklerini keşfetmeye kaldığımız yerden devam edelim. Şehri tadına vara vara, yavaş adımlarla gezdiğimizi fark etmişsinizdir. Özbekistan'ın her şehrinde, her sokağında bir başka güzellik, tarih, kültür ve ilim kokusu alırsınız. Ayrıca bazı ince ruhlu kişilerin gönüllerinden ellerine dökülmüş nice eserler bize, bir solukta tükettiklerimizin ötesinde heyecanlar yaşatıyor. Seyhun ve Ceyhun nehirleri arasında kalan, Kırgızistan, Türkmenistan ve Özbekistan'ın - [Moda ve Tüketim İlişkisi](https://sumbulsokak.com/moda-ve-tuketim-iliskisi/) - Günümüzde tüketim ve çeşitliliğin her geçen gün artmakta olduğunu çok rahat gözlemleyebiliyoruz. Birey olarak her birimizin tüketim konusunda bilgili olmamız gerektiğini düşünerek sizinle moda ile tüketim ilişkisine biraz değinelim istedim. Allah (c.c.) tüm kainatı sürekli bir yenilenme döngüsü çerçevesinde yaratmıştır. Günler, mevsimler, iklimler, ağaçlar, çiçekler, bitkiler, hatta her birimizin duyguları bile sürekli bir yenilenme ve - [Mühr-i Süleyman](https://sumbulsokak.com/muhr-i-suleyman/) - Mühr-i Süleyman biçim olarak birinin tepesi diğerinin tabanına geçmiş iki eşkenar üçgenden oluşmaktadır. Şekilsel olarak tarih boyunca birçok medeniyetin maddi kültür ögeleri üzerinde yer alan bu sembol, Müslüman toplumlarda "hâtem-i Süleyman", Yahudi ve Hristiyan toplumlarda "Dâvûd Yıldızı" olarak adlandırılmakta ve Hz. Davud ile ilişkilendirilmektedir. Bir rivayete göre Hz. Davud dev Golyat’a karşı savaşırken kendisini koruyan - [Takdir Edilmiş Son Günah](https://sumbulsokak.com/takdir-edilmis-son-gunah/) - "Bir şey verilmesi seni ferahlatıyor ve bir şeyden men edilmek üzüp daraltıyor oldukça bu durum senin henüz çocukluk mahallinde olduğunu sabit eder ve kullukta sadık olmayışını gösteren bir işarettir." (Hikem-i Atâiyye, 151. Hikmet) Hakk'ın muradını kendi arzularına tercih edenler; istediğine kavuşunca çok sevinen, oyuncağı elinden alınınca ağlayıp mızmızlanan çocuk gibi olmazlar. Atâullah el-İskenderî Hazretleri böyle - [Mevsim-i Uşşâk](https://sumbulsokak.com/mevsim-i-ussak/) - "İyilikle kötülük bir olmaz. Kötülüğü en güzel bir şekilde sav. Bir de bakarsın ki, seninle arasında düşmanlık bulunan kimse sanki sıcak bir dost oluvermiştir." (Fussilet Sûresi, 41/34) Açıldı cennetin bâbı Nesîm-i pür-safâ geldi Gülistân-ı cihâna Revnak u hüsn ü bahâ geldi Derûn-i Mekke'den Nûr-i nübüvvet parlayup çıkdı 'Avâlim nûra gark oldu Resûl-i Kibriyâ geldi Efendim - [Elimde Değil](https://sumbulsokak.com/elimde-degil/) - Seneler önce hissettiğim müthiş bir ağrı sebebi ile doktora gitmiştim. Daha önce hiç tanımadığım, bilmediğim değişik bir ağrı. Tetkikler sonucunda bu ızdırabın sebebi ortaya çıktı: böbrek taşı düşürüyordum. Doktor ne yersin ne içersin diye sorduğunda, her gün fazla miktarda çikolata tükettiğimi söylemiştim ve beynimde çınlayan ve hayatımı karartacağını düşündüğüm şu cümle doktor beyin ağzından dökülmüştü: - [Nazargah](https://sumbulsokak.com/nazargah/) - *Adiyy b. Hâtim (r.a.)’tan rivayet edildiğine göre Resûlullah (s.a.s.) şöyle buyurmaktadır: Resulullah (s.a.v.), üç defa cehennemden söz edip ondan Allah'a sığındı ve yüzünü çevirdi. Sonra da: "Yarım hurmayla bile olsa cehennemden (sadaka vermek suretiyle) korunun. Eğer sadaka verecek yarım hurma bulamazsanız, o zaman güzel bir söz söylemekle (cehennemden korunun)" buyurdu.1 Sadaka, Allah’ın insanlara bahşettiği bütün - [Gül Bahçesinde Bülbüller I](https://sumbulsokak.com/gul-bahcesinde-bulbuller-i/) - Seyir O, öyle bir nehirdir ki, Durmaksızın akışında Üzerindeki çer çöp de sürüklenir, Dipdeki ağır taşlar da... d.t. / 07.2012 Kapak: Gül Bahçesinde Bülbüller I, Elvan Tekcan. - [Gül Bahçesinde Bülbüller II](https://sumbulsokak.com/gul-bahcesinde-bulbuller/) - Ya Vedud O’nun en yüce lütfudur, Sonsuz sevgi deryasından O billur kevser pınarından Akan o muhabbet şarabından Seni seçmişse eğer Dökülüp süzülsün diye yüreğinden Bir damlasını dahi o ummanın Akıtan gönlünün çeşmesinden O derin deniz ki uzanır sonsuz ufka Bir katresine nehir olansan sen Gözlerinden akarsa yol bulup kuluna Ondan gelip içinden geçen Sen ki - [Şem‘î’den Bir Beyit: Gül ile Bülbül](https://sumbulsokak.com/semiden-bir-beyit-gul-ile-bulbul/) - Elifler sînede servüm olupdur dâğlar güller Dil âşüfte bülbüldür öter her dem bu gülşende (Şem‘î D., 158. G. / 4) "(Ey sevgili) (çekilen) elifler göğüste selvi ağacı, yaralar ise güller gibidir, gönül bu gül bahçesinde perişan bir bülbül misali daima öter." Gül ile bülbül klasik Türk şiirinde aşık ile maşuğu ifade eden mazmunlardandır. Gül, maşuğu - [Ne Giymesem](https://sumbulsokak.com/yazin-ne-giymesem/) - Yazın son günlerini yaşıyor olsak da sıcaklar hala devam ediyor. Eyyamı bahur günlerinde, hala dolaba bakıp bakıp yazın ne giysem diyor olabilirsiniz. İki aydır ketenlerden, şile bezlerinden bahsedip mümkün olduğunca tiril tiril gezindik. Konuşulabilecek daha birçok pamuk içerikli ürün mevcut ama daha kısa bir yol seçip yazı dizimizi onunla bitirelim istiyorum: Acaba yazın ne giymesem? - [Sabina Voloder Strınıc İle Sohbet](https://sumbulsokak.com/sabina-voloder-strinic-ile-sohbet/) - Merhaba Kıymetli Okurlar, Geçtiğimiz aylarda İstanbul'da gerçekleşen Beyoğlu Kültür Yolu Festivali etkinliklerinde karşılaştığımız Bosnalı gazeteci yazar Sabina Voloder Strınıc ile kitabı Bacı: Müslüman Dindar Kadınlar* üzerine konuştuk. Tasavvuf kültüründe hanımlara nispetle kullanılan "bacı" kavramının toplumdaki rolünü belki de bu keyifli sohbet ile takip edeceksiniz. Keyifli seyirler dileriz. *Badjize: Pobozne Müslimanke - [Hamdî'den Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/hamdiden-bir-beyit/) - Pinhan olursa n’ola saçun ey çerağ-ı dil Gözden hemişe çünki nihândur duhân-ı şem (Hamdî, 80. G./2) "Ey gönlün kandili (olan sevgili) şaçının görünmemesi şaşılacak şey değildir çünkü mumun dumanı (da) daima gizlidir." Sevgili, aşığın gönlünde aşk ateşiyle yakılmış ve gönlü aydınlatan bir kandil gibidir. Sevgiliye hitap eden şair, saçlarının görülmemesine şaşırılmaması gerektiğini söyler. Tıpkı yanan - [Baki’den Bir Beyit: Bir Çınardan El Almak](https://sumbulsokak.com/bakiden-bir-beyit-bir-cinardan-el-almak/) - Kapak Görseli: Zehra Kakı Eşcâr-ı bâğ hırka-i tecrîde girdiler Bâd-ı hazân çemende el aldı çenârdan (Bâkî D., 371. G. / 2) "Bahçenin ağaçları tecrid hırkasına girdi, sonbahar rüzgarı yeşillikte çınar ağacından el aldı." Klasik Türk şiirinde anlam genellikle tek beyitte tamamlanır fakat bazen birkaç beyitte bazen ise tüm şiirde aynı konu işlenir. Bâkî’nin bu gazelinde - [Fuzûlî'den Bir Beyit: Âh](https://sumbulsokak.com/fuzuliden-bir-beyit-ah/) - Ney-i bezm-i gamem ey âh ne bulsan yele ver Oda yanmış kuru cismümde hevâdan gayrı (Fuzûlî D., 266. G. / 2) "Ey ah! Ben gam meclisinin neyiyim, (aşk) ateşinde yanmış kuru cismimde aşktan başka ne var ise yele ver." Fuzûlî, Osmanlı edebiyatının klasik dönem şairlerindendir. Türk edebiyatında en çok okunan eserlerden Hadîkatü’s-Süedâ’nın müellifi ve döneminin - [Huş Ağacı](https://sumbulsokak.com/hus-agaci/) - Gariptir ki huş ağacından konuşalım diye niyet ettiğimden beri hemen hemen her bitkide izlediğim benzer yolda yer alan bilgi kaynaklarım tıkanıverdi. Bunların ilki büyüklerimin ve bahçe sahiplerinin tecrübeleriydi. Hangisine sorduysam hiç duymadıklarını -ki bu çok nadir yaşanan bir şeydir- söylediler. Bilimsel kaynaklarda yer alan bilgiler ise damla damla akıyordu. Derken bir ilçe ziyaretine giderken yol - [Semerkant'ta Bir Ulu Çınar](https://sumbulsokak.com/semerkantta-bir-ulu-cinar/) - Kur’an-ı Kerim’den sonra, alimlerin ellerinden düşürmediği söylenilen el-Câmiü's-Sâhîh isimli hadis kitabıyla meşhur muhaddis İmam Buhârî hazretlerinin, Miladi 810 yılında Buhara'da doğmuş olduğunu bilmekle beraber, türbesinin Semerkant'ta olduğunu bilmeyenlerden biriydim. 10 yaşında hadis tahsiline başlayan İmam Buhari, kendi beyanıyla 200 bine yakın hadis kaydetmiştir. Bu hadisleri ve daha fazlasını ezberlediği de söylenir. Çok güçlü bir hafızasının olduğu - [Yoğun Bakım](https://sumbulsokak.com/yogun-bakim/) - Aldırma, deli gönlüm, Giden gitsin, Sen şarkılar söyle içinden boş ver... ♫♫♫ Bu şarkı en son duyduğum şeydi... Uyandığımda kendimi yoğun bakım ünitesinde buldum. Çok rahatsız edici bir ses, bağırarak ismimi söyledi. Gözlerimi açtım, başımda yeşil önlüklü bir sürü insan vardı. İçlerinde en güler yüzlü olanı, ‘ameliyatınız başarılı geçti, şu an yoğun bakım servisindesiniz’ dedi. - [Dilin Mecrası](https://sumbulsokak.com/dilin-mecrasi/) - Merhaba kıymetli okurlar, Akış kelimesini hepiniz duymuşsunuzdur. Günümüzde özellikle bir sosyal medya terimi olarak kullanılan bu kelime hepimizin az çok hayatının bir yerinde duruyor. Sosyal medya hesaplarında takip ettiğiniz (ve maalesef etmediğiniz) kişilerinin paylaşımlarını gördüğünüz ana ekran bölümü timeline/akış olarak adlandırılıyor. Kendi özünde geçip gitme anlamı barındıran bu kelime bir süredir neredeyse hepimizin takılı kaldığı - [Titus-Vespasianus Tüneli](https://sumbulsokak.com/titus-vespasianus-tuneli/) - Hatay'ın Samandağ ilçesine 5 kilometre uzaklıkta yer alan, dağlık ve denize hâkim yamaçlarda bulunan, yapımı yüzyılı aşkın süren Titus-Vespasianus Tüneli Hatay’da görülmesi gereken yerler listesinin başlarında yer alıyor. İçine girdiğiniz ilk andan itibaren kendinizi büyülenmiş gibi hissediyor, hayranlıkla etrafınıza bakmaya başlıyorsunuz. Kapısı sanki bu çağ ile eski zamanları ayıran bir zaman süzgeci, bir ayraç. Göz - [Kar Tuzlarına Yazın Ne Oluyor?](https://sumbulsokak.com/kar-tuzlarina-yazin-ne-oluyor/) - Kar yağışlarında önlem olarak yollara kamyonlardan küreklerle tuz atıldığına şahit olmuşsunuzdur. Doğal bir madde olduğundan herhangi bir zararı olabileceğini aklınıza getirmemiş olabilirsiniz. Peki yollara atılan tuzlara yaz aylarında ne olur? Yapılan araştırmalar, yol tuzunun sadece ince havaya çözülmediğini gösteriyor. Bunun yerine, sodyum ve klorür iyonlarına bölünürken yol kenarındaki bitkiler tarafından emilir veya yeraltı sularına karıştığından - [Hana ve Kuşları](https://sumbulsokak.com/hana-ve-kuslari/) - Harabeden bozma, içi inşaat çöpleriyle dolu derme çatma bir dükkânın üst katında yaşıyorlardı. Dışındaki kırık borudan sızan suyun oluşturduğu siyaha yakın renkte yosunlu ve boyası dökülmüş müstakil bir binaydı. Pencerelerin kenarlarına çarşaf bağlanmış olduğundan içerisi hiç görünmüyordu. Karşı cephesi güneş de almıyordu, içerisinin ne kadar rutubetli olduğu kokudan tahmin edebiliyordu. Kornişsiz pencerenin ucuna iple bağlanmış - [Bozkırın Kuyumcuları İskitler ve Alp Er Tunga](https://sumbulsokak.com/bozkirin-kuyumculari-iskitler-ve-alp-er-tunga/) - Bu yazımızda sizlere, atlı kavimler medeniyetinin içinde çok önemli bir yere sahip olan, Grek kaynaklarında Skythai, Asur kaynaklarında Aşguzai, Pers kaynaklarında Saka ve Çin kaynaklarında Sai şeklinde farklı isimler ile anılan, Mançurya'dan Macaristan'a Kafkaslardan Mısır'a kadar büyük bir coğrafyada at koşturan ve İlhami Durmuş Hoca'nın sözleriyle tarih yapan, ama tarih yazmayan İskitleri anlatacağız. İskitler M.Ö. VIII. - [Zülfikar](https://sumbulsokak.com/zulfikar/) - Türk İslam sanatı süsleme unsuru olarak mimari ve el sanatlarında yer alan Zülfikar tılsımlarda da yaygın olarak kullanılan sembollerdendir. Zülfikar Hz. Ali’nin kılıcı olup iki tarafı keskin, ortası yivlidir. Bu kılıcın Uhud Savaşı’ndan önce gökten indirildiği ve Hz. Ali’nin bedenine yetmiş yara almasına rağmen son ana kadar Hz. Peygamber’i (s.a.s.) savunması sonucunda Cebrail’in, "Lâ fetâ - [Güneş Yanığı](https://sumbulsokak.com/gunes-yanigi/) - Malumunuz hava sıcaklığı bu aralar yüksek derecelerde seyrediyor, biraz serinlemek biraz da güneşlenmek amacıyla hem sahillerimiz hem de mesire yerleri dolup taşıyor. Bu günlerde güneşlenirken ya da güneşin farkında olmadığımız bir zaman diliminde cildimizde güneş yanıkları meydana gelebilir. Bu nedenle güneş yanığından, nedenlerinden, korunma yollarından ve tedavilerinden biraz bahsedelim istedik. Hepimizin bildiği ‘çoğu zarar, azı - [Balkanlarda Muharrem Ayı](https://sumbulsokak.com/balkanlarda-muharrem-ayi/) - Balkanlarda varlığını devam ettiren Müslüman halklar ve akraba topluluklarımız (Türkler, Boşnaklar, Arnavutlar, Pomaklar, Torbeşler vd.) en üst kimlik olarak dini mensubiyetlerine tutunarak bu bölgede varlıklarını muhafaza etmektedirler. Dinî günler ve gecelere hürmet ve bu günleri layıkıyla ihya etmek büyük öneme sahiptir. Rumeli ve Balkanların İslamiyet’le tanışması dervişlerin eliyle olduğu için tasavvufî neşve Balkan Müslümanlarının hayatlarının - [Daima Muhtaç Olduğumuz İki Nimet](https://sumbulsokak.com/daima-muhtac-oldugumuz-iki-nimet/) - "İki nimet vardır ki hiçbir varlık bunların haricinde kalamaz ve her yaratılmış için lazımdır. Onların biri icad nimeti, diğeri imdad nimetidir." (Hikem-i Atâiyye, 100. Hikmet) "Yoktan var etmek ilk nimet, varlıkta tutmak da ikinci nimetidir." (Hikem-i Atâiyye, 101. Hikmet) "Allah her an yeni bir yaratıştadır." (Rahman, 55/29) Daima yeniden icad eder. Görünen, zahir alemde böyle - [Terk Etmeyen Dost](https://sumbulsokak.com/terk-etmeyen-dost/) - "Hakk'ın güzelce örtüşü olmasaydı amellerin hiçbiri kabule şayan olmazdı." (Hikem-i Atâiyye, 135. Hikmet) İnsanın iyi amel olarak yaptıkları; kıldığı namaz, tuttuğu oruç, yaptığı hac kendi nispetinde ortaya koyduğu şeylerdir. Kulun idrakine göre kemâlâtı değişse de hepsi neticede eksik ve kusurludur. Peygamber dahi olsa kimin yaptığı ibadet Allah'ın şanına layık olabilir? Ataullah el-İskenderi'nin bu sözünden sonra - [Unutmabeni Çiçeği](https://sumbulsokak.com/unutmabeni-cicegi/) - Hayatın akışı içerisinde unutma beni diyen ne çok şey var değil mi? Bir yavru annesine, talebe hocasına, kardeş abisine, işveren çalışanına ve daha çoğaltabileceğimiz pek çok şey çeşitli yollarla unutma beni deyip durur. Kimi zaman zaruri bakım ihtiyacını gidermeye yönelik eylemler unutma beni der, biz de gereğini yapar, deriz: Buradayım! Benim en sevdiğim unutma beni - [Meyve Eşittir Fruktoz Değildir](https://sumbulsokak.com/meyve-esittir-fruktoz-degildir/) - Gıda sektöründe "meyve şekeri" olarak bilinen fruktozun, genel kabul gören bu tanımlanması sebebiyle toplum içinde yaşanan bazı yanlış yönelimler olduğunu görüyoruz. Öyle ki, toplumda genel kanı "meyvede yer alan şeker" mantığından ziyade, "meyvede çokça yer alan şeker" mantığına kayıyor. Bazı uzmanlar tarafından meyveler "kaçınılması gereken" gıdalar olarak da tanımlanınca bu yanlış algı alıp başını gidiyor. - [Word Belgesini PDF'e Dönüştürme](https://sumbulsokak.com/word-belgesini-pdfe-donusturme/) - Çoğu zaman kelime işlemci programlarını kullanırken Microsoft Office Word programı tercih edilir. Bununla birlikte özellikle başkalarına dosya gönderiyorsak ve ortak çalışmalar yapıyorsak word dosyası her zaman kullanışlı olmayabilir. Bu gibi durumlarda genelde karşı taraf bizden PDF şeklinde dosya göndermemizi ister. PDF dosyası birçok durumda bize kolaylık sağlar. Bu durumlar aşağıdaki gibi sıralanabilir: Yazdırma: Yüksek çözünürlüklü - [Vegan Cupcake](https://sumbulsokak.com/vegan-cupcake/) - Vegan ve vejetaryen beslenme biçimleri çoğu zaman birbirine karıştırılır. Vejetaryen, sadece hayvan eti yemeyen kişilere denir. Veganlık ise hayvan etiyle beraber hiçbir hayvansal ürün tüketmeyen bir beslenme çeşidi olmakla birlikte, aynı zamanda tüm bu ürünlerin kullanımını giyim, kozmetik vb. her alanda reddeden bir yaşam tarzıdır. Veganlık ve vejetaryenlik tercih olabileceği gibi bazı gıda alerjileri sebebiyle - [Her İnsan İyidir](https://sumbulsokak.com/her-insan-iyidir/) - Herkesin iyi olduğuna dair bu inancım biraz iddialı gelebilir sizlere. Herkes iyiyse ortada dönen bunca kötülüğü kim yapıyor? İlk bakışta haklı olduğunuzu söyleyebilirim. Sonuçta dünya cennet değil, görünen köy misali. Peki şöyle dışardan, kısa bir an için gördüğünüz bir köy hakkında ne yorum yapabilirsiniz? Evlerin kaç katlı olduğu, insanların kaşı-gözü, havası hakkında birkaç fikir belirtebilirsiniz - [Yazın Ne Giysem II](https://sumbulsokak.com/yazin-ne-giysem-ii/) - Çocukluğumda, mahalledeki bazı komşu teyzelerin isimlerinin önüne nereli oldukları eklenirdi. Onlardan bazılarını hâlâ hatırlarım; Ankaralı Sevim, Erzurumlu Fatma teyze ve daha pek çokları. Ancak içlerinden biri bana, diğerlerinden çok daha farklı gelirdi ki o da Şileli Emine teyzeydi. Kocaman bir çantası vardı. İçindeyse enfes nakışlarla işlenmiş Şile bezi elbiseler ve gecelikler. Aralarından zihnime kazınanlar hep - [Ev Bitkileri Havayı Temizler mi?](https://sumbulsokak.com/ev-bitkileri-havayi-temizler-mi/) - NASA tarafından yapılan bir araştırmada bazı ev bitkilerinin iç mekân hava kirliliğini filtreleme görevi yaptığı gözlemlenmiştir. Bu çalışma; sigara dumanı, organik çözücüler ve muhtemelen radon gibi yüksek konsantrasyonlarda olan iç mekân hava kirleticilerinin bulunduğu ortamlarda, bitkilerin nasıl bir sistemle filtreleme görevi yaptığını araştırmak amaçlı yapılmış. Bitki kökleri ve bunlarla ilişkili mikroorganizmalar patojenik virüsleri, bakterileri ve - [Mâsiyet](https://sumbulsokak.com/masiyet/) - "Sonucu mahviyyet ve boyun eğiş olan bir günah (mâsiyet), izzet ve mağrurluğa yol açan ibadetten evlâdır." (Hikem-i Atâiyye, 99. Hikmet) Burada Atâullah el-İskenderî'nin günah karşılığında seçtiği kelime, metnin orjinalinde "mâsiyet" olarak geçiyor. İsyan etmekten türeyen bir kelime olan mâsiyet; başkaldırmak, haddi aşmak, helal ve haram sınırlarını çiğnemek, Allah’a ve Rasûlü’ne karşı gelmek anlamlarına gelir. Sonu - [Galata Mevlevihânesi ve Arap Camii](https://sumbulsokak.com/galata-mevlevihanesi-ve-arap-camii/) - Sümbül Sokak sayfalarında camileri anlatıp tanıttıkça, gittiğim mabedlerin tarihine, mimari yapısına, ilgi çekici özelliklerine olan merakımın gün geçtikçe arttığını daha önce sizinle paylaşmıştım. Bu merak ile görmediğim camiler için yolumu değiştirmeye, gezi planları yapmaya başladım. Algıda seçicilik bu olsa gerek ki yolumun üzerinde camii işaret eden tabelalar görmem ve adımlarımın o tarafa yönelmesi sürpriz olmuyor - [Hediyeli Tebrik Kartları](https://sumbulsokak.com/hediyeli-tebrik-kartlari/) - “Nerede o eski bayramlar” sözünü yakın zamanda mutlaka duymuşsunuz veya cümle içinde kullanmışsınızdır :) Muhabbetle andığımız, özlemini çektiğimiz o eski bayramlar çocukluk bayramlarımız olabilir mi? Ufak şeylerle mutlu olduğumuz, bol şekerli, bol harçlıklı tatlı zamanlar. Bu bayramların hatırına çocuklarınızın bayramına neşe katmanız için size hediyeli bayram kartları hazırladık. Kalıpları buradan indirerek kullanabilirsiniz, yapılışı ise - [İnsanlar Temiz Hava İster](https://sumbulsokak.com/insanlar-temiz-hava-ister/) - Hava kirliliğine uzun süre maruz kalma durumuyla kardiyovasküler hastalıklar ve solunum yolu hastalıkları arasında bir bağlantı vardır. Bu iki sağlık sorununun hem COVID-19’a duyarlılığı arttırdığı hem de prognozu (hastalığın seyrine bağlı olarak yapılan tahmin) olumsuz etkilediği bilinmektedir.1 Pandemi döneminde birçok üretim faaliyetinin durması ve araç kullanımının azalması sebebiyle havaya salınan kirleticilerden azot dioksitin yoğun miktarda azaldığı görülmüştür. - [Galata Mevlevihanesi ve Arap Camii-II](https://sumbulsokak.com/galata-mevlevihanesi-ve-arap-camii-ii/) - Galata Mevlevihanesinden coşkudan başım dönerek çıkınca Karaköy İskelesine yürümek istedim. Karşıdaki tabelada Arap Camii ibaresini okumam yolumu camiye doğru çevirmeme yeterliydi. Perşembe Pazarı denilen muhitte, İstanbul’un yedek parça ve hırdavat toptancılarının, kepenklere çizilmiş envai çeşit grafitilerin, ağızları kalabalık çırakların önünden hızla yürüdüm. Arap Camii'ni gösteren sokakta başımı kaldırdığımda alışık olduğum Osmanlı tarzı yuvarlak minareler yerine - [Hüsn-i Nazar](https://sumbulsokak.com/husn-i-nazar/) - *İbn Abbas, (r.a.) Allah Resûlü’nün (s.a.s.) şöyle dediğini naklediyor: "Nazar haktır. Eğer kaderin önüne bir şey geçecek olsaydı, göz değmesi onu geçerdi. Sizden birinizden (nazardan dolayı) abdest alması istenirse derhal abdest alsın."1 "Bakmak, görmek; düşünmek” anlamındaki nazar kelimesi Türkçe'de "beğenilen bir şeye kıskançlıkla bakmak ve zarar verecek şekilde onu etkilemek" manasında nazar etmek (göz değmek), - [Fatiha Suresi, Besmele](https://sumbulsokak.com/fatiha-suresi-besmele/) - Evvelâ Fâtiha ser-tâc-ı suver Ana hem seb’a mesânî dirler Heft âyâtdur ol icmâ’en Muhtelifdir iki âyet ammâ Yâ olur besmele-i feyz-nümûd Yâhud en’amte ‘aleyhim ma’dûd1 Kıymetli Okurlar, Hepinizi kalbî duygular ile selamlarım. Bu yazı dizimizde Kur'an-ı Kerim'in başında yer alan Fatiha Suresi'nin tefsirini Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini Kur'an Dili isimli eserini takip ederek - [Cehaletin Alâmetleri](https://sumbulsokak.com/cehaletin-alametleri/) - "Eğer bir kimse sorulan her soruya cevap veriyor, gördüğü her şeyi tabir ediyor, her bildiğini söylüyorsa, bil ki onda çöreklenmiş bir cehalet vardır." (Hikem-i Ataiyye, 73. Hikmet) Efendimiz aleyhisselam buyurdular ki: "İlim üçtür; biri farzlar, diğeri sünnetler, biri de lâedridir yani her suale cevap vermeye kalkışmayarak 'bilmiyorum' demektir." [Ebu Davud, Feraiz 1(2285); Ibnu Mace, Mukaddime - [Hattat, Neyzen Emin Efendi](https://sumbulsokak.com/hattat-neyzen-emin-efendi/) - Yukarıda medeniyetimizin nadide isimlerinden Mehmed Emin Yazıcı Efendi'nin kaleminden celi sülüs hatla yazılmış olan Enbiya suresinin 87. ayeti kerimesini görmekteyiz. Arapça okunuşu ve mealini aktaralım: "Lâ ilâhe illâ ente sübhaneke innî küntü mine'z-zâlimiyn" "Allahım! Senden başka hiçbir ilah yoktur. Seni noksanlıklardan tenzih ederim. Doğrusu ben kendine zulmedenlerden oldum." Hz. Yunus'un duası olan bu ayet-i kerime - [Isıl İşlem Görmüş Ballar Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?-I](https://sumbulsokak.com/isil-islem-gormus-ballar-sagligimizi-nasil-etkiliyor-i/) - Market raflarında yer alan balların tamamına yakınının pastörizasyon benzeri bir işlemden geçtiğini yani ısıl işleme tabi tutulduğunu biliyor muydunuz? Bu işlem balın "şekerleme" denilen kristal parçacıklara ayrılmasını engelleyerek görüntüsünün bozulmasının önüne geçmek için yapılmaktadır. Türkiye'de bilinen tüm ballarda uygulanan bu işlem yalnızca "ham bal" yani ısıl işlem görmemiş, kovandan toplandığı haliyle tüketiciye sunulan ballarda yapılmıyor. - [Isıl İşlem Görmüş Ballar Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?-II](https://sumbulsokak.com/isil-islem-gormus-ballar-sagligimizi-nasil-etkiliyor-ii/) - Önceki yazımızda ballardaki HMF miktarının etkilerinden bahsetmiştik. Bu yazımızda tablolar ile durumu daha iyi anlamaya çalışacağız. Tablolarda görüleceği üzere çam, narenciye, ayçiçeği, pamuk ve kekik ballarında uygulanan ısıl işleme göre ayrı ayrı HMF değerleri tespit edilmiştir. Buna göre çam balı ısıtılmadan yani ham bal olarak 1,2 mg./kg. HMF değerine sahipken, 75 derece ısıtıldığında bu değerin - [Pençe-i Âl-i Abâ / Fatıma Ana Eli](https://sumbulsokak.com/pence-i-al-i-aba-fatima-ana-eli/) - Tılsımların yüzeylerinde vefk, cedvel ya da sadece yazılar olabildiği gibi bazı eserlere sembol, figür ve işaretler de kazınmış ve bunların içerisine de yazılar işlenmiştir. Bu sembol ve figürler Türk İslam toplumlarında ifade ettikleri sembolik dilin ortaklığından dolayı İslam sanatında farklı malzemeler üzerinde de uygulanmıştır. Tılsımlarda yaygın olarak kullanılan sembollerden birisi pençe-i âl-i abâ/hamse-i âl-i abâ - [Yeryüzünü Dengede Tutan Dağlar](https://sumbulsokak.com/yeryuzunu-dengede-tutan-daglar/) - Dağlar yere kazık gibi saplanarak dengeyi kuruyor. Kur’an-ı Kerim’de dağların sağlamlığını ve sabitliğini anlatan birçok ayet mevcuttur. Günümüzde jeoloji alanındaki gelişmeler ayetlerde belirtilen dağlarla ilgili örneklerin daha kapsamlı anlaşılmasını sağlamıştır. Kur’an 1400 sene öncesine hitap ettiği gibi günümüz insanına da hitap etmiş ve gelecekte de kıyamete kadar sürecek zaman dilimindeki insanlara hitap edecektir. Kur’an’da dağların - [En Başarılı Su Filtresi](https://sumbulsokak.com/en-basarili-su-filtresi/) - Dünyada bir milyardan fazla insanın temiz içme suyu bulma konusunda sıkıntı çektiği söyleniyor. Bu sayının önümüzdeki yıllarda artması beklenirken, içinde bulunduğumuz mevcut durum tatlı su kaynaklarının korunması gerekliliğini göstermektedir. Bu yüzden sağlıklı ve temiz içme suyunun hesaplı yollardan elde edilmesini sağlayan çözümlerin üretilmesi çok önemli. DSİ (Devlet Su İşleri) verilerine göre ülkemizde 2000 yılında kişi - [Dostoyevski'den "Ezilenler"](https://sumbulsokak.com/dostoyevskiden-ezilenler/) - Merhaba sevgili Sümbül Sokak okurları, Bu sefer Dostoyevski'nin Ezilenler isimli romanıyla karşınızdayım. 1821'de yani bundan 100 yıl önce doğan Rus yazar, zor bir çocukluk dönemi geçirmiş, problemli bir babayla büyümüş, Çarlık Rusya'sının baskıcı uygulamalarından dolayı oldukça zor günler geçirmiş hatta genç yaşta idama mahkum edilmiştir. Ancak kurşuna dizilmek üzereyken cezası sürgün ve zorunlu askerliğe çevrilmiştir. - [Kazasker Mustafa İzzet Efendi](https://sumbulsokak.com/kazasker-mustafa-izzet-efendi/) - Şüphesiz Kazasker Mustafa İzzet Efendi deyince ilk olarak hatırlara Ayasofya Camii'ni donatan eşsiz hat levhaları gelir. Bununla birlikte istedik ki Hazreti Peygamberimiz'in (s.a.s.) aşkı ve hürmetiyle bir ömür sürmüş hattatımızın yazmış olduğu Enbiya Suresi 107. ayet-i kerime ile merhaba diyelim. Arapça okunuşu ve manasını dikkatinize sunuyoruz. Vemâ erselnâke illâ rahmeten lil-âlemiyn Ey Muhammed! Seni ancak - [Amelin Kabul Şartı](https://sumbulsokak.com/amelin-kabul-sarti/) - "Gözüne görünmeyen ve varlığına ehemmiyet vermediğin amelden ziyade kendisiyle kalplerin ıslahı umulan bir amel olmadı." (Hikem-i Atâiyye, 54. Hikmet) Amelin kabul şartı onu görmemek, ona itibar etmemektir. Mümin, ibadet ve salih amele ancak Allah'ın lütfu ile muvaffak olabileceğini bildiğinden amelini görmez, kendine mâl etmez. İmam Zeynel Abidin yaptığın iyi bir amel gözüne görünürse bu onun - [Kahverengi ve Mavinin Şehri](https://sumbulsokak.com/kahverengi-ve-mavinin-sehri/) - Özbekistan'ı gezmeye devam ediyoruz. Orta Asya'nın en eski yerleşim yeri kahverengi ve mavinin şehri Buhara'ya çeviriyoruz bu sefer yolumuzu. Perslerin yerleşimi ile kurulan şehir VII. yüzyılda İslamiyet ile şereflenmiştir. Sadece kadim tarihiyle değil, fiziki ve coğrafi yapısı; kültür, sanat ve mimari dokusu, sulama kanalları, kaleleri, çarşıları ile ekonomik, zırai ve ticari potansiyeli ile İpek Yolu'nun - [Kayrevan](https://sumbulsokak.com/kayrevan/) - İslam coğrafyasının birçok yerinde Müslümanlar tarafından kurulan şehirler mevcuttur. Bağdat, Kûfe, Basra, Fustat ve Kayrevan bu şehirlerin başında gelir. Bulundukları konum ve kuruluşları itibariyle medeniyet tarihinde çok önemli yerlere sahiptirler. Bu yazımızda, Afrika kıtasında ilk ezan sesinin yükseldiği yer olan fakat ismi ve tarihi diğer şehirler kadar bilinmeyen Kayrevan şehrinin ne zaman, ne amaçla ve - [Kadın Elinden Sanata](https://sumbulsokak.com/kadin-elinden-sanata/) - Annelerimizin kalplerinden ellerine dökülen, ellerinden de emeklerine ve ürünlerine yansıyan çalışmaları; onların günlük ihtiyaçlarını karşılamak için gerçekleştirdikleri bir uygulama olmasının yanı sıra yaşam biçimlerini, inançlarını ve değer yargılarını yani kısacası kültürlerini yaşatma ve koruma amacı taşımaktadır. Hataylı kadınların, el emeği göz nuru olan bu çalışmaları, ister zevk için ister ticari amaçlı olsun; yüzyıllardan beri süregelen - [Teknolojik Aletler Bizi Nasıl Tanır?](https://sumbulsokak.com/teknolojik-aletler-bizi-nasil-tanir/) - Önceki yazımızda teknolojik aletlerin bizi nasıl anladığı ve sesli komutları nasıl gerçekleştirdiği üzerinde durmuştuk. Bu yazımızda ise teknolojik aletlerin bizi görmesi ve tanıması üzerine konuşacağız. İnsan yüzü, parmak izi gibi her kişiye özel olduğu için biyometrik veriler arasında sayılıyor. Biyometri insan özellikleri ile ilgili vücut ölçüleri ve hesaplamalarıdır. Bu sebeple, her bireyin biyometrik ölçümü kendisine - [Tefekkür Yürüyüşleri](https://sumbulsokak.com/tefekkur-yuruyusleri/) - Yazar: Merve GÜLCEMAL Resimleyen: Büşra GAFAROV Editör: Meryem UÇAR Eğer doğa yürüyüşleri yapmayı seviyor, dünyadaki renklerin ve doğada yaşayan canlıların yaşam döngümüzde öylesine var olmadıklarını düşünüyorsanız, bu kitapta geçen hikâyenin sizleri heyecanlandıracağını düşünüyorum. Ailece geçirilen zamanların başlı başına bir öğreti olduğuna inanan yazar bu hikâyede, orman yürüyüşüne çıkan bir ailenin, bu yürüyüşde deneyimlediklerini konu almakta. - [Geçmiş Acı Verebilir](https://sumbulsokak.com/gecmis-aci-verebilir/) - Sizler için özgün adı The Lion King olan bizim ise Aslan Kral olarak tanıdığımız 1994 Walt Disney yapımı ödüllü müzikal animasyonu seçtim. Aslan Kral çocuklara özel tasarlanmış neşeli bir film olarak bilinse de aslında babasının ölümünün ardından depresyonla mücadele eden genç aslan Simba’nın öyküsünü anlatır. Aynı zamanda psikolojik açıdan incelediğimizde filmin depresyon, post travmatik stres - [Ekmek Kadar Mübarek](https://sumbulsokak.com/ekmek-kadar-mubarek/) - Desem ki vakitlerden bir nisan akşamıdır, Rüzgarların en ferahlatıcısı senden esiyor, Sende seyrediyorum denizlerin en mavisini. Ormanların en kuytusunu sende gezmekteyim, Senden kopardım çiçeklerin en solmazını. Toprakların en bereketlisini sende sürdüm, Sende tattım yemişlerin cümlesini. Desem ki sen benim için, Hava kadar lazım, Ekmek kadar mübarek, Su gibi aziz bir şeysin; Nimettensin, nimettensin! Böyle diyordu - [Küçük Mavi Kapaklar](https://sumbulsokak.com/kucuk-mavi-kapaklar/) - Hikâyemiz Eskişehir’in Odunpazarı ilçesinde yaşayan Halit Aydoğan ve torunu Melike Sarıtaş’ın, bundan yaklaşık 13 sene öncesindeki “dede torun mavi kapak” kampanyası ile başlıyor. Melike okulunda mavi kapak toplayarak tekerlekli sandalye alınması için başlatılan yarışmaya katılmış ve yeterli kapağa ulaşamamıştır. Dedesi bundan dolayı çok üzülen Melike’ye yardım etmek için kapak toplamaya başlar ve böylece kampanyalarının ilk - [Vuslat Nasıl Gerçekleşir?](https://sumbulsokak.com/vuslat-nasil-gerceklesir/) - "Şayet senin Hak Teâlâ'ya kavuşman ancak kötülükleri imha ve iddiaları izaleden sonra gerçekleşecek olsaydı bu ebediyen mümkün olamazdı. Lakin o seni kendine vasıl etmek dilerse, vasfı ile vasfını, sıfatıyla sıfatını örter. Dolayısıyla senin Cenab-ı Hakk'a vuslatın senden O'na olan gayret ve amelle değil, ancak O'ndan sana tecelli eden ilahi lütfuyla hasıl olur." (Hikem-i Atâiyye 134. - [Kerevizden Kelebeğe](https://sumbulsokak.com/kerevizden-kelebege/) - -Sen hiç Konya'ya gittin mi? -Hiç gitmedim. Ama mahalleye afişlerini asmışlardı. Yaz tatilinde Konya'ya gelmek için çok sebebiniz var diye. - Kelebekler Vadisi var Konya'da. Kocaman bir kozanın içine orman sığdırmışlar. -Nasıl yani kocaman ormanı küçücük kozanın içine mi sığdırmışlar? -Hayır akıllım kocaman kozanın içine kocaman ormanı sığdırmışlar. -O zaman orman da büyük koza da - [Yazın Ne Giysem?](https://sumbulsokak.com/yazin-ne-giysem/) - Güneşin tüm enerjisini üzerimizde hissedebildiğimiz yaz günleri çok şükür başladı. Sıcaklar arttıkça ve yükselen serotoninin de etkisiyle daha renkli giyinmek isteyebiliriz. Rengarenk aksesuarlar, desenli eşarplar, işlemeli bandanalar, hasır çantalar ve ayakkabılar dikkatimizi çekerken; aynı zamanda daha ferah hissettirecek giysi arayışında olabiliriz. İşte tam olarak bu hususu değerlendirmek adına küçük bir yazı dizisine başlıyoruz. Yazın ne - [Hatay'da El Sanatları](https://sumbulsokak.com/hatayda-el-sanatlari/) - Kültür ve sanat mozaiği şehrimiz Hatay, binlerce yıllık tarihinden gelen zengin mirasını geleneksel el sanatlarına ilmek ilmek işleyerek yansıtmıştır. Halkın kendine özgü kültürü ve yaşam biçimini yansıtan el sanatları aynı zamanda şehrin ekonomik yapısının da bir parçası haline gelmiştir. Hatay’ı kültürel ve sanatsal yönden tanıtmanın yollarından birisi de buraya ait olan el sanatı ürünlerini doğru - [Ayasofya'daki Padişah Hatları](https://sumbulsokak.com/ayasofyadaki-padisah-hatlari/) - Ayasofya bizim için hem kutlu fethin bir sembolüdür hem de o heyecanı-imanı hep taze tutan nişânelerden biridir. Yüzyıllardır aynı hisleri kuşaktan kuşağa aktaran bu mabedi Osmanlı padişahları kılıçlarıyla değil kalemleriyle cûşa getirmişlerdir. İslam medeniyetinde gaye sadece topla-tüfekle toprak kazanmak, sınırları genişletmek olmamış, bilakis önce gönüllere girmek düstur edinilmiştir. Bu düstur fetih ve ele geçirme arasındaki - [Bilmece](https://sumbulsokak.com/bilmece/) - Hangi çocuk sevmez ki yaz tatilini? Bütün çocuklar okulun açıldığı ilk günden itibaren başlar yaz tatili için şafak saymaya. Yaz mevsimi olan sıcaklığı ile geldiyse, okullar tatile girdiyse, sıla-i rahim için niyet edip yolculuğa çıkma zamanı gelmiş demektir. Çantalar hazırlanmaya başlanır, evde herkeste bir telaş, koltukta oturan muavin her daim bellidir. Annem. Ön koltuğun ayak - [Doğayı Temaşa](https://sumbulsokak.com/dogayi-temasa/) - Geçenlerde renk terapisi olarak adlandırılan bir terapi yöntemi olduğunu öğrendim. Tamamlayıcı ve alternatif tıp yöntemi olarak kullanılan bu terapinin aslında uzun bir geçmişe sahip olduğu bilgisi de paylaşılmıştı. 20. yüzyılın başında akıl hastalıkları için popüler bir tedavi olan renk terapisinde akut manisi olan hastalar siyah odalara, melankoli hastaları kırmızı odalara, sinirli ve agresif kişiler mavi - [Münâcât](https://sumbulsokak.com/munacat/) - *Ebû Mûsâ el-Eş'arî (radıyallahü anh) şöyle demişti: Biz Rasûlullah'ın beraberinde (seferde) bulunduk. Bizler bir vâdî üzerinde yükseldikçe Lâ ilahe illah tehlîlini ve Allâhu Ekber tekbîrini söylerdik de seslerimiz yüksek olurdu. Bunun üzerine Peygamber sallallahü aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Ey insanlar, nefislerinize yumuşak davranın, seslerinizi yükseltmeyin. Şüphesiz sizler sağırı ve gaibi çağırmıyorsunuz. Dua ettiğiniz o - [Telefon Görüşmeleri](https://sumbulsokak.com/telefon-gorusmeleri/) - Evlendim. Bir hafta sonra yurt dışına çıktık. Bir sene sonra ziyaret için Türkiye'ye gittiğimizde bütün evli çiftler çok şanslı olduğumuzu söyleyip duruyorlardı. Hem kız hem de oğlan tarafının ailelerinden çok uzakta bir hayat sürdüğümüz için. Biz hiç tecrübe etmediğimiz için tabi bilmiyoruz, bu kadar zor olan nedir? Bitmeyen akraba ziyaretleri, gönül koyan amcalar, teyzeler; "iyiliğiniz - [Teknolojik Aletler Bizi Nasıl Anlar?](https://sumbulsokak.com/teknolojik-aletler-bizi-nasil-anlar/) - İlk zamanlar sadece hesap makinesi olarak insanların işlerini kolaylaştırmak amacıyla kullanılan bilgisayarlar, son yıllarda yüksek hızlı işlem kapasitesi ile evrendeki sırları çözmeye yardımcı olmak gibi amaçlarla da kullanılıyorlar. Bizim de cebimize giren minik bilgisayarlarımız, yani telefonlarımız, ihtiyaçlarımız doğrultusunda işlevsellikleri ile günlük işlerimizi kolaylaştırmamıza yardımcı oluyorlar. Bu bilgisayar, telefon gibi işlevsel olan teknolojik aletler, genellikle insani - [Ekmek Davası](https://sumbulsokak.com/ekmek-davasi/) - Gıda üretimi ve tüketimi aşamalarındaki ürün kayıpları ve sonrasında oluşan atıklar, toprak, su, enerji, iş gücü kayıplarına sebep olarak, kaynakların süratle azalmasına neden olmaktadır. Birleşmiş Milletler Gıda Örgütü, gıda israfının, üretilen gıdaya oranının 1/3'ü olduğunu söylemektedir. Gıda israfı çoğunlukla, yanlış tüketim alışkanlıklarımız ve gıda işletme hatalarından kaynaklanmakta olup ekmek israfının gıda israfı içinde büyük bir - [Mete Han ve Islıklı Ok](https://sumbulsokak.com/mete-han-ve-islikli-ok/) - Türkler, çağına göre daima yüksek bir harp sistemi ve sanayisine sâhip olmuşlar ve geliştirdikleri harp taktikleriyle de diğer toplumlar üzerinde tartışmasız bir üstünlük sağlamışlardır. Savaş teorisine “Türk atışı” olarak geçen at üstünde ok atma yöntemi de sadece Türk kavimlerine has bir olgudur. Küçük yaştan itibaren Türkler dörtnala koşan atın üzerinde ayağa kalkarak ok atmayı öğrenmektedirler. - [Giysi Bakım Rehberi](https://sumbulsokak.com/giysi-bakim-rehberi/) - Geçmişte anneniz size der miydi bilmiyorum ama benim annem yeni bir şey satın almak istediğimde bana hep aynı şeyi söylerdi; "Yeni almak marifet değil; marifet, eskiyi iyi kullanabilmekte." Bunu her alanda düşünebilirsiniz; yeni bir ev eşyası, kıyafet, aksesuar… O zamanlarda alım gücünün düşük ve üretimin az olması gibi sebepleri burada sıkça konuşuyoruz ancak içimize işleyen - [Nur, Güneş, Pervane](https://sumbulsokak.com/nur-gunes-ve-pervane/) - Dedi gördüm ol Habib'in ânesi Bir aceb nur kim güneş pervanesi (O habibin annesi acayip bir nur gördüğünü söyledi. Bir nur ki güneş onun pervanesi.) Berk urup çıktı evimden nâgehân Göklere dek nûr ile doldu cihân (Bu nur birdenbire parıldayıp evimden yükseldi. Bütün cihan göklere kadar nur ile doldu.) Gökler açıldı vü feth oldu zulem - [Ömer bin Abdülaziz](https://sumbulsokak.com/omer-bin-abdulaziz/) - İslam tarihi detaylı olarak incelendiğinde her devirde çok mühim dönüm noktalarının yaşandığını görmek mümkündür. Özellikle siyasi tarih açısından yaptığımız incelemede, ilk olarak dört halife yani Hulefâ-yi Râşidîn döneminden sonra Suriye’nin merkezi Dımaşk’ta kurulan ve İslâm tarihinin ilk hanedan devleti olan Emeviler'in bir dönüm noktası olarak karşımıza çıktığını görürüz. Bu yazımızda sizlere Emeviler dönemine yaptığı icraatlar - [Rahman ve Rahîm](https://sumbulsokak.com/rahman-ve-rahim/) - Lazfazatullah ism-i azamdır Allah Allah diyen mükerremdir Rahmetinden açıldı her gülşen Dîdeler oldu nurdan rûşen Hakkıyâ zeyl-i rahmeti tutagör Vasl-ı Rahmân ü Rahîme yetegör Allah lafzı Arapça bir sözcüktür. Herhangi bir kelimeden türemiş değildir. Bir tercümesi veya karşılığı da bulunmamaktadır. Çünkü Allah'ın uluhiyeti kendisindendir; Allah ismi de yaratıcının tüm esma ve sıfatlarını ifade eden ism-i - [Hz. Ömeru'l-Faruk](https://sumbulsokak.com/hz-omerul-faruk/) - İnsan kuşatılmıştı. Dünyaya ait birçok duyguyu belki de bile bile kuşanmıştı. Kimisi sevgi, vefa, iyilik, adalet gibi güzel hasletlerle, kimisi kin, öfke, haksızlık, zulüm gibi duygularla sarıp sarmalanmıştı. Kimisi yola düşmüş, insanı insan yapan ne varsa onu aramaya koyulmuştu. Asıl olan gözünü ve gönlünü ne ile doldurduğunu bilmekti. Kendini tanımak; aklın ve muhakeme gücünün alametiydi. - [Tılsımlarda Kullanılan Dini İbareler](https://sumbulsokak.com/tilsimlarda-kullanilan-dini-ibareler/) - İslam kültüründe şifa tası, bazı kıyafet ve mühür türündeki eserler üzerinde yer alan ayet, dua, Esmâ-i Hüsnâ, vefk, cedvel gibi ibareler araştırmalarda genel olarak “tılsım” kavramı ile ifade edilmiştir. Bu tür eserler üzerinde dini ibarelerin yer alması yardımın ve şifanın Allah tarafından olduğunu belirten ayetlerin seçilmesi bu tılsımlardan değil yine Allah’tan yardım dilendiğinin ve sonuca - [Musiki Üzerine](https://sumbulsokak.com/musiki-uzerine/) - Musiki hakkında yazmak... Uzun uzun düşündüm, ne yazsam nereden başlasam diye. Madem ki musiki konusunda yazacağım, o halde geçmişime yolculuk edip, tüm bu hikâye benim için nasıl başlamıştı bir göz atalım. Ben ve çevremdeki birçok arkadaşım ailelerimizin de yönlendirmesiyle; bir Müslümanın sanattan edebiyattan tutun da dil ve tarihe kadar her alandan az çok haberdar olması - [İslam Âlimlerine Göre Çocuğun Gelişim Dönemleri](https://sumbulsokak.com/islam-alimlerine-gore-cocugun-gelisim-donemleri/) - Hayat, dünya ve ahiret hayatı olmak üzere iki kısımdır. İslam dini ikincisini birincisinin devamı olarak ele alarak insan ömrünü de doğum öncesinden başlayarak çocukluk, erginlik, yetişkinlik, olgunluk ve yaşlılık şeklinde safha safha, fakat bir zincirin halkaları şeklinde bütün olarak ele alır. Çocuk terbiyesini, gelişimini, eğitimini çok önemseyen İslam âlimleri, çocukluk dönemi üzerinde yaptıkları çalışmalar neticesinde, - [Yarenler](https://sumbulsokak.com/yarenler/) - Oğlan babadan öğrenir sohbet gezmeyi Kız anadan öğrenir sofra düzmeyi Biz küçükken çok dinlemiştik, eminim ki çoğunuz da dinlemişsinizdir büyüklerinizden. Kara kış gelince kerpiç hanelerin damlarından aşağı kadar sarkaçlar inermiş. Soğuk geceleri bir lüküs lamba aydınlatırmış. Anadolu'da uzun kış gecelerini aydınlatmak için sadece lüküs lambaları değil kalplerdeki kardeşlik duygusu da kullanılmış. Kış gecelerinden çıkıp tüm - [Temcid](https://sumbulsokak.com/temcid-2/) - Hazreti Bilal'in, bayram sabahına eriştirecek olan gecede şöyle nida ettiği rivayet olunur: Uyanın uyanın ey uyuyanlar Ey uyuyan, uykundan uyan Ey uykusuna dalıp kendini kaybetmiş olan Rabbin seni kapısına davet ediyor Efendimiz Mustafa'ya salât olsun Fecir, karanlığın askerlerine galebe çaldı Gecen hızla hezimate uğradı Sen uyursun ama Rabbin uyumaz O'ndan intikam olmaksızın afv niyaz et - [Aziz Mahmut Hüdâyi Külliyesi](https://sumbulsokak.com/aziz-mahmut-hudayi-kulliyesi/) - Günler gelip geçmekteler Kuşlar gibi uçmaktalar Ramazanın sonuna yaklaştığımız şu günlerde Aziz Mahmud Hüdâyî hazretlerinin bu beyiti zihnimde dolaşıp duruyor. Zamanın akıp geçtiğini, bir ramazanın daha kuş gibi uçup gitmekte olduğunu hüzünle fark ediyorum. Göz açıp kapayıncaya kadar geçse de zaman, aşklarını ve imanlarını kalplere muhabbetle nakşedenlerin isimleri maneviyatımızı aydınlatmaya devam ediyor. Onlardan birini, İstanbul’un - [Ayçiçeği](https://sumbulsokak.com/aycicegi/) - Geçmişten bugüne bitkilerin birçok bilimsel teori ve kanunun temelini oluşturduğunu söyleyebiliriz. Genetiğin babası olarak bilinen Gregor Johann Mendel, bizler pek bu yönünü bilmesek de botanik üzerine de derin çalışmaları olan Charles Darwin, yıllarca üniversitelerde ders kitabı olarak okutulan el-Kânûn fi't-Tıbb (Tıp Kanunu) adındaki eseri yazan İbn Sînâ, diyar diyar gezip bitki örneklerini tek tek inceleyerek onların - [Ramazan-ı Şerif'in Bize Kazandırdıkları](https://sumbulsokak.com/ramazan-i-serifin-bize-kazandirdiklari/) - Ramazan ayı, insandaki güzellikleri ortaya çıkaran bir mevsimdir. Yaratılmışların en şereflisi olan insan, Ramazan ayında yaptığı ibadetlerle fıtratına uygun davranarak, Allah Teâlâ'nın kendisine ezelden bahşettiği güzelliğe yaklaşır. Her sene yepyeni bir insan inşa ederken sağlam bir irade kazandırır. Ve yine bir Ramazan ayı daha geldi, üzerimizde ne kadar kir, pas, gaflet varsa temizledi ve yeniden - [Sokaklarda Öğrendik](https://sumbulsokak.com/sokaklarda-ogrendik/) - Hatay deyince aklıma en çok sokaklarında halat çekme yarışlarıyla rekabeti, mücadeleyi aynı zamanda ekip çalışmasının önemini öğrendiğimiz yıllar geliyor. İstanbul'da çocuk büyüten bir ebeveyn olarak size Hatay'ın bir de çocuklara bakan bu yönünden bahsetmek istiyorum. Biz paramız olmasa da bir çözüm bulmayı; poşetlere bağladığımız iplerle umudumuzu havalarda uçururken öğrenen çocuklardık. Sokak sokak gezer, gazoz kapaklarını - [24 Saat Açık Camii](https://sumbulsokak.com/24-saat-acik-camii/) - Camilerimiz, Hz. Peygamber'in Medine'de ashabıyla beraber inşa ettiği Mescid-i Nebevi'den bu yana süre gelen zaman içerisinde bizlere bıraktığı kutsal mekanlarımızdır. Hz. Peygamber ashabı ile beraber bu mescidi inşa ederken, her ne kadar sahabe efendilerimiz O'na kıyamasa da, iki cihan saadeti Efendimiz'in mübarek elleriyle tuğlalarını taşıyarak her karesinde emeği olduğunu hepimiz duymuşuzdur. Mescid-i Nebevi'nin inşasında ve - [Özel Gereksinimli Çocuklar Kimlerdir?](https://sumbulsokak.com/ozel-gereksinimli-cocuklar-kimlerdir/) - Özel gereksinimli çocuklar; hastalık, kaza ve sendrom gibi nedenlerden ötürü, zihinsel ve fiziksel olarak akranlarından farklı davranışları olabilen, eğitim ve gelişim süreci biraz daha uzun ve zor, aynı zamanda normal standartın üzerinde seyreden, bu sebeplere bağlı olarak da hayatlarının her alanında özel bir bakıma ve eğitime tâbi tutulması gereken çocuklardır. Onları tanımak, toplum içerisinde onları - [Sultan II. Abdülhamid ve 93 Harbi](https://sumbulsokak.com/sultan-ii-abdulhamid-ve-93-harbi/) - Sultan II. Abdülhamid 21 Eylül 1842 tarihinde Eski Çırağan Sarayı’nda doğdu. Babası Osmanlı Devleti’nin otuz birinci padişahı olan Sultan Abdülmecid, annesi ise Tir-i Müjgan Kadın Efendi’dir. Şehzade Hamid Efendi 10-11 yaşlarında annesi Tir-i Müjgan Kadın Efendi’yi veremden kaybetti.1 Böylece Şehzade Abdülhamid, Sultan Abdülmecid’in çocuksuz hanımlarından olan Perestü Kadın Efendi’ye emanet edildi. Perestü Kadın onu kendi evladıymış - [Ebeveyn Kontrol Programları](https://sumbulsokak.com/ebeveyn-kontrol-programlari/) - Günümüzde teknoloji tercih edilen bir araç olmaktan ziyade mecbur olduğumuz, kendisinden vazgeçemediğimiz bir sahaya dönüştü. Teknolojinin yaşamımıza kattığı önemli değişikliklere binaen yaşadığımız çağı "teknoloji çağı" olarak isimlendiriyor, bu çağda yaşayan nesli de ona nispetle "teknoloji çağı nesli" olarak ifade ediyoruz. Teknoloji çağında doğan çocuklar da kendilerini akıllı sistemlerin içinde buluyorlar ve onlarla büyüyorlar. Teknoloji, hızla - [Dürr-i Yekta](https://sumbulsokak.com/durr-i-yekta/) - Ol rebîu'l-evvel ayı nicesi On ikinci gece isneyn gecesi (Aylardan bir Rebiülevvel ayında On ikinci geceye rastlayan pazartesinde) Ol gece kim doğdu ol hayru'l-beşer Ânesi onda neler gördü neler (Beşerin en hayırlısı olan Hz. Muhammed'in doğduğu gece annesi neler gödü neler) Dedi gördüm ol Habîb'in ânesi Bir aceb nûr kim güneş pervanesi (O habibin annesi - [Hidayetin Hidayeti](https://sumbulsokak.com/hidayetin-hidayeti/) - Ebû Mûsâ el-Eş’arî radıyallahu anh'den* rivayet edildiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: "Allah’ın benimle gönderdiği hidayet ve ilim, uzun süre beklendikten sonra yağan yağmura benzer; öyle hoş bir toprağa düşer ki birçok ot ve çayır bitirir. Öyle toprağa da düşer ki suyu tutar, Allah da ondan insanları yararlandırır. Ondan içerler, hayvanlarını ve - [Soğuk Sultan](https://sumbulsokak.com/soguk-sultan/) - Akşamın ayazı bıçak gibi kesiyordu. Sokak lambaları yeni yeni ışıklanıyordu. Kaldırımın kenarında yere serdiği yaygının üstünde maydanoz, taze soğan, pekmez, nar ekşisi, afyon, haşhaş sürtmesi satarken tanıştık. Yanında bir eski pazar arabası, başında ise iki müşterisi vardı. Selam verip dahil olduk alışverişe. -Adın nedir teyze, dedim. -Sultan, dedi. Müşterileri araya girdi; -Soğuk Sultan de sen. - [Osmanlı İlmiye Sınıfında Giyim](https://sumbulsokak.com/osmanli-ilmiye-sinifinda-giyim/) - Osmanlı Devleti'nde ilmiye sınıfını; hukukçular, eğitimciler, din adamları, hadis, fıkıh, kelam gibi ilimlerle uğraşanlar oluşturmaktadır. Kazasker, şeyhülislam, müderris ve kadılar bu gruptandı. Görevleri ise; ülke içinde adaleti sağlamak, mesleki ve dini eğitim vermek, yargı görevlerini adil bir şekilde yerine getirmekti. Osmanlı ilmiye sınıfına ait kıyafetleri; başlık, dış giyim, iç giyim olarak üç ana başlık altında - [Özel Gereksinimli Çocuklar ve Toplum](https://sumbulsokak.com/ozel-gereksinimli-cocuklar-ve-toplum/) - Özel gereksinimli çocuklarını sosyal hayatın içinde var olması için topluma ve hayata kazandırmaya çabalayan ailelerin bir sıkıntısı da, toplum içerisine girdiklerinde insanların çocuklarına ve kendilerine karşı olan davranış biçimleridir. Özel gereksinimli çocuklar, akranlarından farklı olarak standartın çok üzerinde bir algıya sahip olduklarından, çevresel ve toplumsal faktörlere bizler gibi tepki veremezler. Ayrıca duygu ve düşünceleri ile - [Kara Kedi](https://sumbulsokak.com/kara-kedi/) - Bir haftadır her sabah kapısının önünü süpürmek için kapıyı açtığında eşikte ya ölmüş bir kuş, ya bir fare, ya börtü böcek ya da uçuşan tüyler görmekten bayağı bıkmış ve söylenmeye başlamıştı. Avının arkasında avcı ruhuyla göğsü kabaran bir komutan gibi duran mahallenin ağır abisi, kara kedisi. Kara kedinin uğursuzluk getiriyor diye adı çıkmış ya bir kere - [Amelinin Meyvesi](https://sumbulsokak.com/amelinin-meyvesi/) - "Her kim dünyada, amelinin semeresini (meyvesini yani manevi lezzetini) bulduğunu içinde duyarsa, işte bu duyuş ahirette o amelin kabul edileceğine işarettir." (Hikem-i Ataiyye, 75. Hikmet) Bir amelin salih amel olabilmesi için şer-i şerife uygun olması ve niyet şartı vardır. Salih amel, kulun günahlardan uzaklaşarak temiz, fıtrata uygun ve memnun bir hayat sürmesini beraberinde getirir. Amellerin - [Tespih ve Semendel Kuşu](https://sumbulsokak.com/tespih-ve-semendel-kusu/) - Ribat'ın kıyılarında otururdu nenem. Âmâ idi, tespih dizmeyi severdi. Biriktirdiğimiz tespih ağacı tanelerini, zeytin çekirdeklerini belli zamanlarda ona götürürdük. Hep aynı kayıkçı ile karşıya geçer çekirdekleri bırakır geri dönerdik. Kayıkçı artık tanımıştı bizi. "Çok birikmiş bu sefer. Kaç tespih çıkartacak acaba?" diye sordu. Omzumu silktim. "Sıkılmıyor musun nene tek tek uğraşıyorsun?" diye sorardım her sefer, - [Pusula](https://sumbulsokak.com/pusula/) - Merhaba! “Buyur, evimiz senin için geniş ve rahat bir yer olacak, burada dostluk bulacaksın, kendini rahat hisset” anlamındaki bu güzel kelime bir selâmlama tabiri olmanın yanında “Allah sana bolluk ve rahatlık, huzur ve âfiyet versin” mânasında bir duadır. Her ikisini birlikte niyetimizde tutarak hem sizleri hem de mübarek mâh-ı Ramazan'ı selamlar, hilalin görünmesi ile evlerimizi - [Balkanlarda Ramazan](https://sumbulsokak.com/balkanlarda-ramazan/) - Maneviyat dünyamıza önce üç aylar şimdi de Ramazan ayı bir güneş gibi doğdu. Sanki iklimin kıştan bahara girmesi gibi, Edirne’den çıkıp Balkanlara adım atar atmaz havanın değişmesi gibi, mübarek topraklara gider gitmez yaşanan manevi hâller gibi bir fevkaladelik içinde herkes bu mübarek ayın başladığını anladı. Fakat dünyanın ve kendi gündelik hayatımızın büyük bir süratle değişen - [Diş Macunlarındaki Kimyasallar ve Etkileri](https://sumbulsokak.com/dis-macunlarindaki-kimyasallar-ve-etkileri/) - Diğer kişisel bakım ürünleri gibi diş macunları da birçok kimyasal madde içermektedir. Bu kimyasalların üretim aşamasında çevreye, kullanımında ise insan sağlığına olumsuz etkileri olabilmektedir. Diş macunlarında bulunan bazı kimyasalları ve bu kimyasalların sebep oldukları olumsuz etkileri maddeleyelim. 1. Florür Florür, florozise* dişlerde renk değişikliğine, nörolojik ve endokrin disfonksiyon (görevini yerine getirememe) dahil olmak üzere bir - [Bir Nefisle Mücadele Hikâyesi: Sanki Yedim Camii](https://sumbulsokak.com/bir-nefisle-mucadele-hikayesi-sanki-yedim-camii/) - Bu hafta size ramazanın infâk ve nefis terbiyesi ruhuna yakışan bir hikâye anlatmak istiyorum. Hikâyeler çoğu zaman sıra dışı olayları ve kişileri anlatırken bize de ders verirler aslında. Aşağıda okuyacağınız hikâye sıra dışı bir kahramanın başından geçen olağanüstü olayları anlatmıyor. Bu hikâye emsâli olmayan bir sabır ve azim hikâyesidir. Hadi şimdi birlikte XVIII. yy. İstanbul’una - [Bir Mektup Hikâyesi](https://sumbulsokak.com/bir-mektup-hikayesi/) - Türk milletinin karakteristik özellikleri sorulduğunda, bizi dünya üzerinde diğer toplumlardan ayırt ederek seçkin bir yere taşıyan en güçlü özelliklerin "vicdan" ve "merhamet" duygularımız olduğu dile getirilir. Bu güzel iki hasletin devamında ise yardımseverlik, temiz kalplilik, sevecenlik, açık yüreklilik, misafirperverlik gibi birçok olumlu özellik ile milletimiz diğer milletler arasında tebarüz etmiştir. İzleyeceğiniz bu röportajımızda da bu - [Çocuk Takip Programları](https://sumbulsokak.com/cocuk-takip-programlari/) - 20 Kasım 1989 tarihinde Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından imzalanan ve 2 Eylül 1990 tarihinde de yürürlüğe giren Çocuk Hakları Sözleşmesi ile çocuk haklarının korunması amaçlanmıştır. Sadece kendi çocuklarımız değil etrafımızdaki bütün çocukların şiddet, sömürü ve istismara karşı maddi ve manevi güvenliği mutlak önceliğimizdir. Konunun önemine ve sokağımızın aylık gündemine binaen bu yazımızda, çocuklarımızın güvenliği - [Zillet Ağacı](https://sumbulsokak.com/zillet-agaci/) - "Zillet ağacının dalları, ancak tamah tohumu üzerine neşv ü nema bulur." (Hikem-i Atâiyye, 63. Hikmet) Tamah, açgözlülük veya doymazlık olarak tanımlanabilir. İnsandaki yetinmeme duygusu da diyebiliriz. Daha iyiye çıkabilmek için yetinmemeye, azimet göstermek denebilir. Fakat tamah Allah'ın razı olmadığı bir yetinmeyiştir. Tamahın köklerine bakacak olursak kendini bilmemeyi, kendisine neyin yarayıp, neyin yaramayacağını bilmeyecek bir gafleti, - [Dil Yarası](https://sumbulsokak.com/dil-yarasi/) - Bir önceki yazımızda hayat boyu geçtiğimiz yollardan bahsettik, şimdi birdenbire bu Orhan Gencebay şarkısına nereden geçtik diye düşünebilirsiniz. Gelin görün ki hayat aklımızın alamayacağı muazzam bir plan dahilinde ilerleyen olaylar örgüsüdür. https://sumbulsokak.com/wp-content/uploads/2022/01/orhan-gencebay-dil-yarasi.mp3 Geçen gün yolda araba ile giderken radyoda bu şarkı çalıyordu. Aklıma yıllarca Orhan Baba'nın şarkıya neden bu ismi verdiğini anlamadığım bu adamın - [Kıl Kopuz](https://sumbulsokak.com/kil-kopuz/) - Tarihte efsane çoktur. Efsaneyi dinleyenleriyle birlikte anlatanı da çoktur. Efsane bu ya, çok eski zamanlarda yüreği cesur, bileği bükülmez bir alp yaşarmış. Attığı her ok hedefi bulurmuş. Haliyle tuttuğu avın haddi de hesabı da yokmuş. At binmekte de baya hünerliymiş. Her yarışta birinci gelen çok da güzel bir atı varmış. Efsane de olsa fesat yürekliler - [Bozdoğan Türküsü](https://sumbulsokak.com/bozdogan-turkusu/) - Vatan dediğin ateşi sönmeyen, acısı dinmeyen, dumanı üstünde bir sevdadır guzum. Ne yar sevdasına benzer ne dünya belasına.. Çocukların hepsi heyecanla dinleyecekleri savaş hikâyesini bekliyorlardı. Ayşe Bacı'nın ise gözleri çok uzaklardaydı. Savaşlardan çok vuslat sevdası dökülecekmiş gibi yüreğinden. Neresinden tutsa da anlatsa? Ne anlatırsa anlatsın omuzlarından dökülen, uzun beliklerine düşen aklara kılavuz olabilir miydi? Hasretten - [Kara Ayşe Teyzenin Hikayesidir](https://sumbulsokak.com/kara-ayse-teyzenin-hikayesidir/) - Bazı kelimeler ne kadar ilginçtir, sanki okurken kelimenin içerisinde biri belirir, var gücüyle bağırdıkça bağırır. Avaz gibi. Bazı kelimelerin de canı var; "ben", "sen" deyince çoğu zaman bir şey olmuyor ama "biz" dediğimizde hemen sağlam iplerle bağlayıveriyorlar bizi de can cana, gönül gönüle oluyoruz. Geçen gün annemle yoldayken oradan buradan konuşuyorduk. Laf lafı açtı, bizim - [Yakîn](https://sumbulsokak.com/yakin/) - Geçtiğimiz günlerde duyduğumuz bir haberle sevindik. Unesco (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) Süleyman Çelebi'yi, anma ve kutlama yıl dönümü programına dahil etti. Süleyman Çelebi, vefatının 600. yıl dönümü olan 2022 yılında bir anma programı ile anılacak. İnsan istiyor ki sevdiğini tüm dünya duysun ve sevsin. Tıpkı Süleyman Çelebi'nin Vesiletü'n-Necat'ında Efendimiz'e olan derin sevgi, - [Selanik Türküsü](https://sumbulsokak.com/selanik-turkusu/) - Selanik içinde salâ okunur Salânın sedası cana dokunur Selanik'in Şadırvan Mahallesinde, Şeyh Hortacı Süleyman Camii'nden ezan-ı ekber dalga dalga yayılırken zaptiye binası yakınındaki manifaturacı dükkanına çakır gözlü bir delikanlı girdi. Rendalı Rüstem Ağa'nın zamanla güvenip de dükkanı bırakacağı bir delikanlı. Hatta bir zaman sonra biricik kızı Fitnat'ını emanet edeceği bir delikanlı. Mazganlı Mehmet dedikleri delikanlı. - [Mevlid](https://sumbulsokak.com/mevlid/) - Mevlid kelimesi, Arapça “velede/doğurdu” fiil kökünden ve “viladet/doğmak, doğuş” isim kökünden gelmektedir ve “doğum yeri ve zamanı” anlamını ifade eder. Bununla birlikte dilimizde mevlid kelimesine özel bir anlam yüklemiş atalarımız. “Mevlid, Hz. Peygamber’in doğumu; doğum yıl dönümü vesilesiyle yapılan törenlere verilen isim; bu törenlerde okunmak üzere yazılmış eserlerin hepsinin ortak adı” olarak dilimize yerleşmiştir diyebiliriz. - [Deli Ormanlı Yusuf](https://sumbulsokak.com/deli-ormanli-yusuf/) - Şu yeryüzü er meydanı Gönül sevmez her meydanı Yüreksize yorgan döşek, Koç yiğite ver meydanı. "Bre pehlivan bre pehlivan! İki yiğit çıktı meydane ikisi de birbirinden merdane!" Diye inler yağlı güreş meydanları. Zurnalar ise ortamı şenlendirir. Heyt beee! Bizim ata sporumuz olması yanı sıra milli duygularımızı da kamçılayan bir yanı var güreşin. Şimdilerde var mı - [Nineden Mektup Var](https://sumbulsokak.com/nineden-mektup-var/) - Ey benim, gözümde tüten, gönlümde biten, fistanımın yaması, torunların hası, ince sezgilim, datlı ezgilim, gara yazgılım, gurbet guşum... - [Çocuk Terbiyesinden Ne Anlıyoruz?](https://sumbulsokak.com/cocuk-terbiyesinden-ne-anliyoruz/) - Anne olmak, insan imar etmektir. Anne, dünyaya gelmesine vesile olduğu yavrusunun güzel ahlaklı olması, toplumun yararına işler yapacak kabiliyette olması için takdire şayan bir çaba gösterir. Baba olmak da insanın imarına memur olmaktır. Bir çocuğun ahlakını, terbiyesini inşa etmek, ince ince hesap edilmesi gereken bir mühendislik projesine benzer. Nasıl ki bir mühendis elindeki malzemeyi değersizleştirmeden işe - [Şampuanlardaki Kimyasallar ve Etkileri](https://sumbulsokak.com/sampuanlardaki-kimyasallar-ve-etkileri/) - Alışveriş zamanımız, belki, iki işin arasına sıkıştırdığımız bir görevdir çoğunlukla. Bu sıkışıklık arasında etiket okumak biraz külfetli bir iştir. Ürünün içeriğini okumak, okuduğumuz isimlerin hangi kimyasal olduğunu, ne manaya geldiğini anlamak zahmetlidir. Gıda ve temizlik ürünleri gibi kişisel bakım ürünleri hakkında yapacağımız ufak çapta bir araştırma, belki de hayatımız boyunca, çevremize ve kendimize fayda sağlayabilecek - [Aranan Kurabiye Tarifi](https://sumbulsokak.com/aranan-kurabiye-tarifi/) - Herkese merhabalar... Biraz beklettim ama beklediğinize değecek, yine çok kolay, çok lezzetli ama en önemlisi çok fonksiyonlu aranan kurabiye tarifi ile karşınızdayım. Tarif defterinizde "Annemin Kurabiyesi" başlığıyla not aldığınız tariften hemen sonra ikinci sırada yer alacak bu başucu tarifi "Aslı'nın Kurabiyesi" başlığı ile yazın, her yapışınızda beni anın olur mu? Fırına girdiği gibi çıkan, kabarmayan, - [Zamanın Gözyaşı: Tac Mahal](https://sumbulsokak.com/zamanin-gozyasi-tac-mahal/) - Kadın ölmek üzereydi. Parlak siyah saçları yastığa yayılmıştı. Yatağın dört yanındaki ince kıvrımlı sütunlara bağlanan tüy kadar hafif cibinlik, yumuşak bir esintiyle uçuşuyordu. Sırtı yatağa dönük adam gün doğumunun alacasında, geniş ve ihtişamlı çadıra girip çıkan telaşlı cariyeleri, çaresizce ellerini ovuşturan ebe kadını görmüyor, annesinin yorgun bedeniyle bağı henüz kesilmiş bebeğin ilk çığlıklarını duymuyordu. Yumrukları, - [İslam Kültüründe Tılsım](https://sumbulsokak.com/islam-kulturunde-tilsim/) - Fotoğraf: Yalvaç Müzesi Env. No. 136 Olan Eser (Ceylan Erol, 2021: 25) Tılsım kelimesi Arapça’ya Grekçe “telesma” sözcüğünden geçmiş olup “esrarlı bir kuvvet taşıdığına inanılan şey, kimse, çare, tedbir, sihir, büyü” anlamlarını ifade etmektedir. Tılsım kelimesi ile ilişkili olarak vefk ve cedvel kavramları da vardır. Vefk kelime olarak “uyma, uygunluk, tılsımlı dua” gibi anlamlara gelmektedir. - [Hat Sanatında Bir Mektep: Mustafa Râkım Efendi](https://sumbulsokak.com/hat-sanatinda-bir-mektep-mustafa-rakim-efendi/) - Basmasa mübarek kademin rûy-i zemîne Pâk etmezdi kimseyi hak ile teyemmüm "Ya Resûlallah, mübarek ayağın yeryüzüne basmasaydı, toprakla alınan teyemmüm kimseyi pâk etmezdi." Yukarıda Mustafa Râkım Efendi'nin kaleminden celi sülüs hatla yazılmış olan beyti okuduk. Hüsn-i hat sanatının celi sülüste muazzam bir tekamül ile gelişimine katkı sağlayan Rakım Efendi'yi minnetle yad ediyoruz. Şimdi gelin kendisiyle - [Katip Bartleby](https://sumbulsokak.com/katip-bartleby/) - Merhaba sevgili Sümbül Sokak sakinleri, Bu ay Katip Bartleby isimli kitapla karşınızdayım. Amerikan edebiyatının büyük yazarlarından Herman Melville'in bu 50 sayfalık kısacık ama derin kitabını bu yaşıma kadar keşfedememiş olduğum için hayıflanıyorum. Sık sık adını duymuştum ama okuyamamıştım. Kısmet bugüneymiş diyerek kitap tahliline başlayalım. Küçük yaşta çalışmak zorunda kalan, çok farklı ortamlara girip, çok farklı - [Ergen Çocukları Olan Ebeveynlere Tavsiyeler](https://sumbulsokak.com/ergen-cocuklari-olan-ebeveynlere-tavsiyeler/) - Ailelerin küçüklüğünden itibaren tanıdığı, huyunu suyunu çok iyi bildiği çocuklar, büyüyüp okula başladıklarında farklı davranışlar gösterebiliyorlar. Çocuk topluma dahil olup, özgür bir birey olma yolunda ilerken gözlemcisi ve takipçisi olan öğretmeni, ailesiyle iletişimde olup, tavsiyelerde bulunabilir. Öğretmenimizin gözlemledikleri doğrultusunda, ailelere yönelik tavsiyelerini istifadenize sunuyoruz. - [Osmanlı Dönemi Çocuk Giyim](https://sumbulsokak.com/osmanli-donemi-cocuk-giyim/) - Osmanlı dönemi çocuk giyimi ve eşyaları incelendiğinde, çocukların doğduğu cinsiyete göre giyim, beslenme, arkadaşlık, kullanım eşyaları gibi konularda büyük farklılıklar olduğu; erkek çocukların erkek yetişkinlerle, kız çocukların ise kadın yetişkinlerle aynı giysileri giydiği görülmüştür. Resimli kaynaklardan da görülebildiği üzere bu dönemde çocuklar, özellikle de giyim kuşamlarından dolayı büyüklerin bir minyatür örneği gibi gözükürlerdi. Osmanlı döneminde - [Bayezıd Camii ve Külliyesi](https://sumbulsokak.com/bayezid-camii-ve-kulliyesi/) - Bayezıd Camii İstanbul’a gelen turistlerin ve şehrin sakinlerinin sıklıkla önünden geçtiği bir güzergâhta olmasına rağmen etrafındaki diğer camilerin, tarihi eserlerin ve çarşıların gölgesindeymiş gibi gelir bana. Turistler gezi planlarına nadiren alır, şehirde yaşayanlar vakit namazlarını en yakın camide eda eder, hemen yanı başındaki üniversitenin öğrencileri dünyanın en sıradan yerindeymiş gibi etraflarındaki şaheserleri görmeden koşturup derslerine, - [İki Keklik](https://sumbulsokak.com/iki-keklik/) - Vur âşık sazının en nazlı teline... Balıkesir dolaylarının sonbaharları meşhurdur. Bilen bilir telaşını. Edremit deyince mübarek nimet zeytin düşer insanın aklına. Her zeytinlikten sesler yükselir. Zahmetlidir zeytinin hasadı. Telaşı, koşuşturmacası. Yağ olacak zeytini ayrı, kırma yapılacağı ayrı... İki keklik bir kayada ötüyor Ötme de keklik derdim bana yetiyor Şöhret Hanım derler bana. Balıkesir'in en varlıklı - [Ergenlikte Okul Başarısı](https://sumbulsokak.com/ergenlikte-okul-basarisi/) - Çocukluktan yetişkinliğe geçiş süreci olan ergenlik döneminde; psikolojik, biyolojik, bilişsel ve fiziksel olarak gelişim ve değişim yaşayan çocuğun, okuldaki ders başarısında da bazı farklılıklar görülebilir. Vaktinin çoğunu okulda geçirmesi sebebiyle çocukla en çok iletişim halinde olan ise öğretmenleridir. Biz de konuğumuz, Özel İstanbul Mahir Okulları Türkçe Öğretmeni Sümeyra Yıldız Gökçe’ye bu sürecin, çocukların akademik başarısına - [Kem Âlât ile Kemâlât Olmaz](https://sumbulsokak.com/kem-alat-ile-kemalat-olmaz/) - Yukarıda Mehmed Celaleddin Efendi'nin sülüs hatla yazmış olduğu Rûhî-i Bağdâdî'ye ait olan beyti görüyoruz. Okunuşu ve manasına gelin birlikte bakalım. Hep maglatadır laklaka-i bâtın u zâhir Bir nokta imiş aslı-ı sühân evvel ü âhir "Görünen ve görünmeyen hakkındaki lakırdılar hep yanıltıcı laflardır. Bir nokta imiş sözün aslı önünde sonunda." Medeniyetimizde bir sanatçının yetişmesi, eserler verebilmesi - [Gelincik](https://sumbulsokak.com/gelincik/) - Beklediğimiz son cemre de toprağa düştüğüne göre dikkatler göklerden inen rahmet ile birlikte, yerden çıkan nimetlere yönelmeye başlıyor. Bugünlerde boynu eğik yumurta şeklindeki çiçek kapsülleri ile yeryüzüne çıkmaya başlayan gelinciklerden söz edelim isterim bu yazıda. Bu kapsüller bahar aylarında sepalleri düşerek içerisindeki buruşuk taç yapraklarının genişlemesine izin verir. Yaprakları haricinde, tüylü yapısıyla dikkat çeker. Bu - [Şehriyar](https://sumbulsokak.com/sehriyar/) - Her çocuk bir göz aydınlığıdır. Herkes şu dünyaya sinesinde sakladığı cevher ile gelir. Kimisi ünlü bir doktor olur kimisi avukat, kimisi gerçekten cevherini bulup âşık olur, aşkla olur. Aşk demişken, Yar Kasidesi'nden bir mısra düşer yadıma; Sen yarımın qasidisen (habercisisin) Eyleş sene çay demişem Xeyalını (hayalini) gönderibdir Bes (çünkü) ki men (ben) axvay (ah vay) - [Bilinçli İnternet Kullanıcısı](https://sumbulsokak.com/bilincli-internet-kullanicisi/) - İnternet günümüzde dışında kalamadığımız bir erişim sahasını meydana getiriyor. Bu erişim sahası bizleri bilgiye ya da ilgilerimize hızla ulaştırırken kontrolü kaybettiğimiz zamanlarda tehlikeye açık hale getiriyor. Kişilerin özel alanlarını koruyabilmeleri, bilinçli internet kullanıcısı olabilmek için uygulayabilecekleri basit fakat önemli adımları konuğumuzdan dinleyelim. - [Çocuk Fotoğrafları](https://sumbulsokak.com/cocuk-fotograflari/) - Sosyal medyanın hayatımızda tuttuğu yer artık görünenin çok daha ötesinde. Araçsallaştırdığımız birçok şey gibi yüzlerimiz, tercihlerimiz ve hayatlarımız da artık bizi popüler hale getirmenin bir yolu haline geldiler. Sosyal medya platformlarında paylaşılan çocuk fotoğrafları da zaman içinde bu amaca hizmet eder hale geldiler. Peki çocukların fotoğraflarını kimler, hangi sınıra kadar paylaşabilir? Çocukların fotoğraflarının paylaşılması hukuki - [Siber Zorbalığın Hukuki Boyutu](https://sumbulsokak.com/siber-zorbaligin-hukuki-boyutu/) - Bir kişinin, bir başka kişi tarafından kasıtlı ve düzenli olarak sanal ortamda rahatsız edilmesi, maddi ve manevi zarara uğratılması amacını taşıyan eylemlere siber zorbalık diyoruz. Siber zorbalık tehdidi altında bulunan büyük ya da küçük her bireyde birçok travma gelişebilir ve bu kişilerin ruh sağlığı bozulabilir. Özel hayat ihlalinin ve kişilik haklarına saldırının gerçekleştiği bu tarz - [Antikacı Rafet Amca](https://sumbulsokak.com/antikaci-rafet-amca/) - Antikacı Rafet amca Bursa'da doğmuş ve 86 yıldır aynı şehirde ikamet ediyor. Mesleği olan kuyumcu ustalığını şehrin tarihi geçmişinin en yoğun olduğu Hanlar Bölgesinde bulunan Kapalıçarşı'da icra etmiş. 30 yıllık meslek hayatının akabinde emekli olmuş. Geçmişi, şimdiki zaman ile buluşturan antika eşyalara olan ilgisi nedeniyle zaman içinde büyük bir koleksiyona sahip olmuş. Biriktirdiği koleksiyon parçalarını - [Yörük Ali Efe](https://sumbulsokak.com/yoruk-ali-efe/) - https://sumbulsokak.com/wp-content/uploads/2022/02/Yoruk-Ali-Efe-Turkusu.mp3 Şu Dalma’dan geçtin mi Soğuk ta sular içtin mi Efelerin içinde Yörük de Ali’yi seçtin mi Hey gidinin efesi, efelerin efesi Sarıtekelilerin Abdi emmiden olma, Atmacaların Fatma anadan doğma aslan parçası bir oğlan doğdu. Duyduk duymadık demeyin ey ahali! Egenin efesi de zeybeği de çoktur. Emme şimdikiler zeybeği oyun havası sanır olmuş. Zeybek dedin - [En Güzel Çocukluk](https://sumbulsokak.com/en-guzel-cocukluk/) - "Görgülü kuşlar, gördüğünü işler." Çocukluğumu hatırladığımda, hafızamda boyumu aşan çayırların içinden önce gülüşmeleri ardından ayak sesleri gelen çocukların, kir pas içinde bile sevimli görünen yüzleri canlanır. Sabah kahvaltısından sonra evlerinden çıkan, akşam ezanından sonra ilaçlama arabasının peşinde koşan, vakitlice eve gelmediği için çok da pedagojik olmayan yöntemlerle eve alınan -çünkü o zamanlar pedagoji yoktu- çocuklardan - [Çocuklar ve Sınırlar](https://sumbulsokak.com/cocuklar-ve-sinirlar/) - Sümbül Sokak'ta Şubat ayında gözlerimizin nuru, başlarımızın tacı, hayattaki en kıymetli varlıklarımızdan olan çocuklarımızı ele almak istedik. Hycinth ve eğitimci olarak sizlerle farklı pencerelerden çocuklarımızın dünyalarına bakabilmeyi ve onların gelişimi için pek mühim olan “sınırlar” konusunu enine boyuna masaya yatırmayı arzu ettim. Yirmi yıllık eğitimcilik hayatımda gözlemlediğim ve hepimizin de pekâlâ bildiği en önemli şey, - [Mefkûre](https://sumbulsokak.com/mefkure/) - İbn Abbâs radiyallahu anh* Hz. Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) kendisini bineğinin terkisine aldığı günkü buyruğunu şöyle rivâyet eder: “Bir gün ben Hz. Peygamber'in terkisindeydim. Bana dedi ki; “Ey oğlan! (İyi kulak ver.) Sana birkaç nasihatim var; Allah’ı (n emir ve yasaklarını) gözet, Allah da seni (dünyanın musibetlerine, ahiretin azaplarına karşı koruyup) gözetsin. Allah’ı gözet ki O’nu - [Rumeli’nin Kalbi Kosova](https://sumbulsokak.com/rumelinin-kalbi-kosova/) - Balkanların merkezi neresidir, diye soranlara Kosova’dır derim. Bunun birinci nedeni Kosova’nın haritaya baktığımız zaman Balkan ülkelerinin tam merkezinde kalan coğrafi-jeopolitik konumudur. Fakat tarihi ve manevi açıdan baktığımızda bizler için önemi, Osmanlıların fethettiği en eski yerlerden biri olmasıdır. Uğruna bir sultanımızı, Sultan I. Murat’ı (1359-1389) şehit vermişiz ve ilelebet bir sultanımızın kalbini bu topraklara emanet etmişiz. - [Çocuğun Modası](https://sumbulsokak.com/cocugun-modasi/) - Yenilik, değişiklik, yahut farklı görünme isteğiyle biz yetişkinlerin hayatına dayatılan moda endüstrisinin hayatımızın her alanına girdiğinin artık farkında bile değiliz. Yetişkin kadın yahut erkeğin yeniye olan ilgisini bir yere kadar anlayabiliyorum. Fakat çocuk modasının gerçekten çocuk ihtiyaçlarına göre mi hazırlandığını düşünüyorsunuz? Her anne baba çocuğunun güzel giyinmesini ister. Ancak çocuklardaki şıklık durumunu biraz yanlış anlıyoruz. Tüm - [Deterjanlar, Etkiler, Etiketler III](https://sumbulsokak.com/deterjanlar-etkiler-etiketler-iii/) - Standart çamaşır deterjanları, yumuşatıcılar ve yüzey temizleyicilerinin insan bedeni üzerindeki tahribatından, önceki yazılarımızda bahsetmiştik. Bugün ise çevre dostu bir deterjanın muhtemel içeriğine ve etiketlerine ilişkin bir yazı okuyacaksınız. Hazır alınan her üründe olduğu gibi temizlik maddelerinde de etiket okuma alışkanlığını kazanmamız sağlığımızı ve ekosistemi koruma yolunda büyük bir adımdır. Bu davranışın bize bilinçli bir tüketici - [Saklambaç](https://sumbulsokak.com/saklambac/) - Merhaba benim adım Meltem. Ah ah, nerde o eski zamanlar dedikleri zamanlardan yazıyorum size. Hani şu "Akşam ezanı ile imam Allahu Ekber dediği an evdesin" tembihli zamanlardan. Güneşin sıcacık yüzü yazdan sonbahara dönerken ben de pencerenin önüne oturmuş siyah önlüklü abilerin, ablaların okula gidiş telaşlarını izliyorum. Ütülü bembeyaz yakalar, işlemeli mendiller, rugan pabuçlar, bembeyaz fırfırlı - [Siber Zorbalık](https://sumbulsokak.com/siber-zorbalik/) - Bilgi ve teknolojik imkanların ilerlemesi ve bunlara ulaşma yollarının kolaylaşması sebebiyle artık dünyanın diğer ucunda olan bir kişiyle ya da bilgiyle anında iletişim ve etkileşim halinde olabiliyoruz. Hayatlarımızın kolaylaştırılmasını sağlayan bu ulaşılabilirlik durumu kimi zaman psikolojik travmaların kapısını aralayabiliyor, bizleri tehlikenin odağındaki isim haline getirebiliyor. Bu travmaların sebeplerinden biri de hepimizin sıkça duyduğu siber zorbalık. - [Gökten Üç Elma Düştü](https://sumbulsokak.com/gokten-uc-elma-dustu/) - Küçükken masal dinlemeyenimiz var mı? Hepimizin çocukken dinlediğimiz, hafızamızda yer eden masallar vardır; dinlerken sevindiğimiz, şaşırdığımız, korktuğumuz ya da heyecanlandığımız masallar. Bu masallar duygularımıza hitap ettiği için onları unutamayız. Bazı insanlar masalların faydalarına inanmaz. Günümüzde sıkça kullandığımız "bana masal okuma," diye olayların gerçek yüzünü anlatmayanlara söylenen bir deyim bile vardır. Masalları sevmeyenler de olabilir. "Çok - [Ana Dili Gibi İngilizce](https://sumbulsokak.com/ana-dili-gibi-ingilizce/) - Millet olarak hepimiz ana dilimiz gibi İngilizce konuşabilme sevdasındayız. İngilizce okuyoruz, yazıyoruz belki ama iş konuşmaya gelince herkes dut yemiş bülbüle dönüyor. Pek tabii bu çekingenliğin birçok sebebi olabilir; eğitim sistemi, öğretmen, aile gibi. Ama en baba sebebi, hata yapmaktan çekiniyoruz. Diğer bir deyişle eleştirilmekten çok korkuyoruz. Çünkü biz de eleştirmeye bayılıyoruz. Yanlışlıklar asla gözümüzden - [Çocuklarda Obezite Gerçeği](https://sumbulsokak.com/cocuklarda-obezite-gercegi/) - XX. yüzyılın ortalarına kadar belki de hiçbirimizin duymadığı, toplumsal bir sağlık sorunu olarak dikkate alınmayan obezite; bugün bilim çevreleri tarafından XXI. yüzyılın en önemli halk sağlığı sorunu olarak nitelendiriliyor. Dünyada her yıl yaklaşık 3 milyon insan, fazla kilolu olma durumu ve obezite nedeniyle hayatını kaybediyor. Bugün önlenebilir ölümler arasında sigaradan sonra ikinci sırada yer alan - [Mutfakta Güzel Bir Koku](https://sumbulsokak.com/mutfakta-guzel-bir-koku/) - Yaşadığınız şehri tek kelimeyle anlatın denildiğinde, her Hataylı'nın cevabı muhakkak "künefe" olacaktır. Şehrimizin sembolleri arasında yer alan bu güzellik, yemek kültürümüz açısından da önemlidir. Hatay mutfağının vazgeçilmez ve eşsiz lezzetinin adıdır künefe. Bizde künefe deyince akan sular durur. Sadece yöre halkının değil tabi ki, Hatay’a uğrayan herkesin mutlaka yapacağı şeylerin üst sıralarındadır, yemekten sonra bir - [Amin Alayı](https://sumbulsokak.com/amin-alayi/) - Pek çok kimse için yeni yıl Ocak ayı ile başlar. Öyle ya da böyle bir muhasebe zamanıdır bu. İhtimam gösterilir, taze kararlar alınır. Yeni bir devrin başlıyor olması heyecan uyandırıcıdır. Bir de yeni yıla Eylül ayında başlayan, tüm bu heyecanı o ayda yaşayanlar vardır. Talebe, hoca yahut onları destekleyenlerden oluşan bu grup her sene Eylül - [Keloğlan](https://sumbulsokak.com/keloglan/) - Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, Develer tellal iken, pireler berber iken, Ben anamın beşiğini tıngır mıngır sallar iken, Az gittim uz gittim, dere tepe tuz gittim. Çayır çimen geçerek, lâle sümbül biçerek; Soğuk sular içerek, Ayla ayla bir güz gittim. Bir de dönüp ardıma baktım ki, ne göreyim? Gide gide bir arpa boyu gitmemiş - [Deterjanlar, Etkiler, Etiketler II](https://sumbulsokak.com/deterjanlar-etkiler-etiketler-ii/) - Güvenli, toksinlerden uzak, çevre dostu bir yaşam tarzına geçmeye çalışırken evimizde ilk değiştirdiğimiz alışkanlık, yediklerimiz oluyor. Oysa kozmetik ürünlerinden plastik eşyalara, kişisel bakım ürünlerinden giysilere kadar birçok ürün toksik madde içermektedir. Ayrıca her yüzey için ayrı ayrı satın aldığımız temizlik ürünleri de cabası. Son derece spesifik bir ürüne ihtiyacımız olduğuna inanmaya başladıysak şunu düşünelim: Gerçekten - [Çocukluk Bağı](https://sumbulsokak.com/cocukluk-bagi/) - Bir ağaçtır bu âlem Meyvesi olmuş âdem Maksûd olan meyvedir Sanma ki ağaç ola Bir zerrenin toprağa düşmesi, tohumun toprağı delip yüzeye çıkması, incecik fidanın kalınlaşıp ağaç olması. Dalların çiçeğe durup meyveye varması, meyvenin rengini bulması, olgunlaşıp dalından alınması ve öze ulaşılması. Daima gözümüzün önünde cereyan bu olaylar bize zamanı, devri, doğumu, hayatı ve ahirete - [Dijital İnsan-Cyborg](https://sumbulsokak.com/dijital-insan-cyborg/) - Son zamanlarda uzmanlar teknolojinin insanlığa daha uzun ve sağlıklı bir yaşam sunacağını yazıyor. Bilimsel alandaki çalışmalar insan ve makine arasındaki çizgiyi daha da belirsizleştirecekmiş. Peki, insan ve makine arasındaki çizginin belirsizleşmesi ne anlama geliyor? Yani insan öyle özelliklere sahip olacak ki artık ona tam olarak insan demek mümkün olmayacak. Terminatör filmi başta olmak üzere bize - [Çocukla Camii ve Sokollu Mehmet Paşa Camii](https://sumbulsokak.com/cocukla-camii-ve-sokollu-mehmet-pasa-camii/) - Ortaokul yıllarımda Bakmak ve Görmek başlıklı bir metin okuduğumu hatırlıyorum. İnsanın baktığı şeyi farkında olarak görmesinin öneminden bahsediyordu. Çok etkilenmiştim. Sümbül Sokak çatısı altında mabedlerimizi anlatırken, bu konudaki farkındalığım arttı ve baktığımı görmeyi öğrendim. Camilerdeki muhteşem mimarinin ve hayranlık verici estetiğin cezbedici etkisini hissettim. Çocukluğumda babaannemin elimden tutup hatim sürmeye, teravihe götürdüğü ve yaz tatillerinde - [Semerkant'a İlk Adım](https://sumbulsokak.com/semerkanta-ilk-adim/) - Semerkant, Özbekistan'ın nüfus bakımından en büyük ikinci şehridir. Semerkant ismi, eski Farsça'da "taş/kaya" anlamındaki asmara ve Soğdça'da1 "kent /kale" anlamındaki kand kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. Büyük bir şehir olduğunu ifade eden "صآمِز كآند Semiz kend"de denilmiştir. 3000 yıllık kadim bir geçmişi olan Semerkant, Persler tarafından kurulmuş ve uzun yıllar Persler'in hâkimiyetinde kalmıştır. Bu sıralarda Zerdüştîlik dininin - [19. Mükellefiyet ve Hikmet](https://sumbulsokak.com/19-mukellefiyet-ve-hikmet/) - Mükellef kılınmamız bir hikmete dayalıdır. Bu hikmet Allah'ın muradı üzere açığa çıktığı için mükellefiyet sınırları içerisinde olup biten her şey hikmetlidir. Bize gücümüzün yetmeyeceği bir şey teklif edilmemiştir. Öyleyse mükellefiyette hem hikmet vardır hem de rahmet vardır. Mükellef kılınmamızı, vazife kavramının yanı sıra rahmet kavramını hatırlayarak düşünmeye başladığımızda kulluğun mesuliyet kadar edep ve muhabbete de - [Ayak Oyunları](https://sumbulsokak.com/ayak-oyunlari/) - Günümüzde birçok seçenekle karşımıza çıkan sağlık sektörlerinden biridir, ayak sağlığı birimi. Ayak doktoru, ayak sağlığı için özel poliklinikler, ayakta bulunan noktalara uygulanan masaj teknikleri, kremler, özel çoraplar ve en bilineni ortopedik ayakkabılar… Peki, daha bebeklik ve çocukluk çağlarında iken yapılacak doğru ayakkabı seçimi ile hayata sağlıklı adımlarla başlamanın mümkün olacağını söylesem? Gelin bu yazımızda bebek ve - [Kulluğu İdrak Vesilesi Olarak Şükür](https://sumbulsokak.com/kullugu-idrak-vesilesi-olarak-sukur/) - Âişe radıyallahu anhâdan* rivayet edildiğine göre Nebî (s.a.s.), gece ayakları şişinceye kadar namaz kılardı. Hz. Âişe, Peygamber Efendimiz'e hitaben: - Niçin böyle yapıyorsun (neden bu kadar meşakkate katlanıyorsun) ey Allah’ın Resûlü? Oysa Allah senin geçmiş ve gelecek hatalarını bağışlamıştır, deyince Peygamberimiz (s.a.s.) - Şükreden bir kul olmayı istemeyeyim mi? buyurmuştur. 1 İnsanoğlunun değişken ve aceleci - [Kağıt ve Yapım Aşamaları](https://sumbulsokak.com/kagit-ve-yapim-asamalari/) - Kaydetme, muhafaza etme gibi fiiller, insanoğlunun tabiatındaki yatkınlıklarından olsa gerektir ki; taşa, deri parçasına, deniz kabuklarına, ağaç kovuklarına, mağara duvarlarına ve kayda değer gördüğü nice eşyaya nakşetmiştir ademoğlu ahvalini. Ben de bu yazı serisinde insanın kendisiyle ilişkilendirdiği bir anın, bir halin, bir güzelliğin, bir yaşanmışlığın aktarılması için aracı edindiği bunca eşya arasından kâğıdı seçmiş, kâğıt - [Kalpten Kalbe Bir Yol](https://sumbulsokak.com/kalpten-kalbe-bir-yol/) - Yukarıda Mehmed Şefik Seyfi Efendi'nin kaleminden, sülüs-nesih hattıyla yazılmış olan koltuklu kıt'ayı görmekteyiz. Gelin hep beraber yazının manasına bakalım: Sülüs hattıyla yazılı olan ilk satırda, Ey halimi bilen (Allah'ım), Sana güvenip sana sığınırım. anlamındaki "Yâ âlimen bi-hâlî, aleyke ittikâlî" Arapça ibare yazılıyken, nesih hattıyla belirtilmiş olan alt satırda ise Hz. Ali Efendimiz'in (k.v.) bir tavsiyesini - [Çocuk Büyüdükçe Derdi de Büyür mü?](https://sumbulsokak.com/cocuk-buyudukce-derdi-de-buyur-mu/) - Çocuk büyüdükçe derdi de büyür derler. Çocuk büyütmek yorucudur. Harcanan emek çoktur, tatil veya dinlenmek diyebileceği süresi de yoktur. Bir yürüsün, oynamaya başlasın, okula başlasın kolaylaşır derken bir de büyüyünce derdi de büyüyor diye düşünmek istemez insan. Dertler büyür mü gerçekten? Beraber düşünelim. Öncelikle çocuklar büyürken kendi içimde yaptığım bazı muhasebeleri sizinle paylaşmak istiyorum. Küçücükken - [Kendimize mi Güveniyoruz, Allah'a mı?](https://sumbulsokak.com/kendimize-mi-guveniyoruz-allaha-mi/) - "Yanılarak günaha düştüğü zaman kişinin umudunun azalması, evvelden ameline güvendiğini gösteren bir işarettir." buyuruyor Ataullah el-İskenderî Hazretleri. - [Egom ve Ben](https://sumbulsokak.com/egom-ve-ben/) - Merhaba Sevgili Okur, nasılsınız? Sümbül Sokak’ta Psikolojik İşler köşemizde bir yılı tamamladık elhamdülillah. Bazen klinik psikoloji bazen de kültürel/sosyal psikoloji sahasında sizlerle düşüncelerimi ve hissiyatımı paylaştım. Yorumlarınız ve geri bildirimleriniz için teşekkür ederim. Yeni senede köşemizin içeriği biraz daha farklı olacak. Geçtiğimiz sene yazılarımda kullandığım bazı psikolojik mefhumlara hem biraz daha yakından bakmak hem de - [Hâce Yesevi ve Çay](https://sumbulsokak.com/hace-yesevi-ve-cay/) - "1 çay beyhûde, 2 çay fâide, 3 çay kâide, iç 4'ü at derdi, madem çıktın 5'e, sürgit 15'e" Hazreti Türkistan, Hâce Ahmet, Hazret Sultan, Baba Erenlerin Ocağı, Bozkırın Serdarı... Türkler arasındaki ilk tasavvuf yolu kurucusudur Pîr-i Türkistan Ahmet Yesevi. Dîvân-ı Hikmet'i bin yıl önce hediye etmiştir bize. Bin yıldır biz Türklerin gönül çerağını harlamaktadır. Satırlarından - [Kafkas Kartalı](https://sumbulsokak.com/kafkas-kartali/) - "Gönüllerden kibri çıkartmak, yüce dağları iğne ile kazımaktan daha zordur." Şeyh Şamil Coğrafyanın zorluğu insanlara sirayet eder mi? Karadeniz ve Hazar Denizi arası yalçın kayalıklarla çevrili Kafkasya, bölgesel şartlar açısından ne kadar zorsa, insanları da hayat koşulları karşısında bir o kadar gözü karadır. Çilesi de cilvesi de güzel Kafkasya. Güzel olanın başından düşmanın eksik olduğu - [Deterjanlar, Etkiler, Etiketler](https://sumbulsokak.com/deterjanlar-etkiler-etiketler/) - Deterjan tercihi ve kullanım miktarının önemli olmasının birkaç büyük nedeni var ve her durum sağlığımızı yakından ilgilendiriyor. Bu yazıda tüketici olarak neler yapabileceğimizi birlikte düşüneceğiz. Günümüzde insanlar sağlığına olabildiğince dikkat ediyor. Gıda maddelerinden giyime, ev ürünlerinden enerjiye kadar geniş bir ürün yelpazesinde organiği ve çevreye daha az zararlı olanı kullanmak istiyor. Sebzenin, meyvenin, etin, organik - [Bir An](https://sumbulsokak.com/bir-an/) - Günlerden bir gün, anlardan bir an öyle bir kaza olmuş ki; dinleyene hikâye, yaşayana anlı şanlı hakikat. Güneşe eşlik etmek isteyen bir beyaz tekne açılmış uzaklara. İçinde küslükler, kırgınlıklar ve dostluklar varmış. Hava bozukmuş az. Öyle rüzgârlar öyle rüzgârlar esiyormuş ki ne siz sorun ne de ben söyleyeyim. O sırada gökyüzünde, bulutlar arasında, gagasında zeytin - [Gönül Orucu-III](https://sumbulsokak.com/gonul-orucu-iii/) - Merhabalar.. Geçtiğimiz iki hafta gönül orucundan ve onu bozan, sakınmamız gereken hususlardan bahsetmiştik. Şimdi tekrar etmeden devam edelim ama isteyenler buradan hatırlayabilirler. Her sene Ramazan ayı, gönül orucuna iştirak eden kişiler yavaş yavaş eksikliklerini tamamlar; alıcılarını açar gönül aynasında. Cenab-ı Hakk'ın güzelliklerini, mânâ âleminin esrarını seyredecek bir hâle getirirler gönüllerini. Ramazanı bu güzellikleriyle yaşamayı tehir etmeyelim, - [Cerr](https://sumbulsokak.com/cerr/) - Halka hizmet yolunda, Osmanlı medrese talebelerinin üç aylarda, kasaba ve köylere ziyaretlerine cerre çıkmak tabir olunur. - [Haydi, Örgü Vakti!](https://sumbulsokak.com/haydi-orgu-vakti/) - Uzun, soğuk hatta karlı kış akşamlarında otururken hem elimiz oyalansın, hem de yeni işlerle meşgul olalım ne dersiniz? Cevabınız evetse, son yazımızda sözleştiğimiz üzere birlikte boyunluk örmeye başlayabiliriz! Örgü örmek gibi el işleri oldukça dinlendiricidir; günün yorgunluğunu atmanıza yardımcı olur. Geçmişte büyüklerimizin kış boyu ellerinden düşürmedikleri şişler ve tığlar, kendi küçük dokuma tezgahları gibiydi. Marifetli - [Uyanan Prenses](https://sumbulsokak.com/uyanan-prenses/) - Masallar kuşaktan kuşağa, dilden dile aktarılırken ilk hikâye edildikleri toplumun inançlarını, duygu ve düşüncelerini de taşırlar. Bu sayede masalın anlatıldığı dönemde hakim olan hayata bakış açısı, din ve dünya görüşü, kadının ve erkeğin toplumdaki yeri ile ilgili metaforlar ve simgeler dinleyicinin bilinçaltına kodlanır. Benzer konulardaki masallar az gider uz gider, dere tepe düz gider, dağları - [Bir Konya Geleneği: Şivlilik](https://sumbulsokak.com/bir-konya-gelenegi-sivlilik/) - Recep ayının ilk cuma gecesi olan Regaip; rahmeti, bereketi ve mağfireti bol üç ayların manevi iklimine girildiğinin habercisidir. Allah'ın mağfiretinin, engin lütuf ve kereminin üzerimize sağanak sağanak yağdığı bir rağbet gecesi. İstek, arzu ve beğenmedir rağbet. İnsan rağbet ettiği değerlere göre rağbet görür. Regaip Kandili ise her türlü arzu ve isteklerimizi, emel ve tutkularımızı, rağbetlerimizi - [Söğüt Ağacı](https://sumbulsokak.com/sogut-agaci/) - İnsan, hayatın akışında bir ormana ihtiyacı olduğunu ancak yüksek rakımlarda, usul usul akan bir su kenarında, ormanın temiz havasını solurken hatırlıyor. Ağaçlarla tanışıklığımın olması için ormanlarda gezerken onlara dokunup yapraklarını seviyorum. Bir büyüğümün elini öpüp, hal hatır sorar gibi huzur veriyor. Yere dökülmüş birkaç yaprağı da varsa yanıma alıp onun bir parçasını beraberimde götürüyorum. Bunları yaparken - [Şükredenlerin Durumları Farklı Mıdır?](https://sumbulsokak.com/sukredenlerin-durumlari-farkli-midir/) - Bizlere bahşedilen nimetler ve nimetlerin çeşitliliği onları üzerinde bulunduran kişilerin durumlarında da çeşitliliğin ortaya çıkmasına sebebiyet verir. Peki bizler bunu nasıl anlamalıyız? Şükredenlerin durumlarının farklı olması konusunu gelin kıymetli konuğumuzdan dinleyelim. Buyurunuz, iyi seyirler. - [Kur'an Kursu Öğreticisi Emel Abla](https://sumbulsokak.com/kuran-kursu-ogreticisi-emel-abla/) - İnsanlar hayatlarında güç aldığı birilerini görmek isterler ya da başarmış birilerinin izinden gitmek isterler. İlla ki azmedip de emeline ulaşmış insanların yoldaşlığını ister. İşte Emel ablamızda öyle bir azim öyküsünün baş rolü. Zor şartlarla başarmış ve başarıya inanmış bir hanım. İki üniversite bitirip, okuma aşkı ile kendisini hep ileriye taşıyan üreten bir hanım. Dilerseniz biz - [Barış Manço](https://sumbulsokak.com/baris-manco/) - Bugün, şarkılarında kimi zaman güldüğümüz kimi zaman da içten içe hüzünlendiğimiz bir isimle yakından tanışacağız. 7'den 77'ye herkesin sevdiği bir isim. Türkiye'nin ve adam olacak çocukların Barış Abi'si; Mehmet Barış Manço. Rikkat Uyanık ve İsmail Hakkı Manço çiftinin ikinci çocuğu olan Mehmet Barış Manço, 2 Ocak 1943 tarihinde, Üsküdar Zeynep Kâmil Hastanesinde dünyaya geldi. II. - [Şükrün Amellere, Fiillere ve Niyetlere Nüfuz Etmesi](https://sumbulsokak.com/sukrun-amellere-fiillere-ve-niyetlere-nufuz-etmesi/) - Şükrün bir kavrayış olarak hayatımızda yer alması onun amellerimizde, fiillerimizde ve niyetlerimizde kendisini göstermesini beraberinde getirir. Peki şükür amellere, fiillere ve niyetlere nasıl sirayet eder; bunun için ne yapılmalıdır? Gelin bu soruların cevabını kıymetli konuğumuzdan dinleyelim. - [Bizim Rumeli](https://sumbulsokak.com/bizim-rumeli/) - Anadolu’da kurulan ikinci ve en uzun soluklu Müslüman Türk Devleti Osmanlı Devletidir. Bir beylik olarak geldiği Anadolu’dan; kanadının birini batıya yani Balkanlara, diğerini de doğuya açarak, adaletin ve medeniyetin öncüsü olduğu devirlerde, kuzeye ve güneye de hükmetmesi kaçınılmaz olmuştur. Böylece bir cihan imparatorluğu olarak dünyada altı asırdan fazla adalet ve medeniyetin temsilciliğini yapmıştır. Fakat canlı - [Tahtta Oturan Âlim: Uluğ Bey](https://sumbulsokak.com/tahtta-oturan-alim-ulug-bey/) - Bu yazımızda sizlere, kendisinden yüzyıllar sonra bile bilim dünyasına ışık tutan çalışmaların sahibi, ünlü Türk bilgini ve devlet adamı Uluğ Bey'in hayatını anlatmaya çalışacağız. XV. yüzyılda zamanının en önemli bilimsel keşiflerini yapan, astronomi, matematik, mantık ve geometri alanında uzman bir bilim adamı; Kur’an-ı Kerim’i yedi vecih üzere okuyabilen bir kıraat âlimi ve hâfız, o döneme - [Hadîd ve Hematit](https://sumbulsokak.com/hadid-ve-hematit/) - بسم الله الرحمن الرحیم ".... Bir de demiri indirdik ki onda büyük bir güç ve insanlar için yararlar vardır. Böylece Allah, görmeden iman ederek kendisine ve peygamberlerine yardım edecekleri ortaya çıkaracaktır. Şüphesiz Allah güçlüdür, üstündür."(Hadid, 57/25) Kur'an-ı Kerim'de taş ismi geçen ayetleri araştırırken rastladığım bu ayetteki hadid yani demir kelimesinin aynı zamanda okuduğum sûrenin ismi - [Teşekkür](https://sumbulsokak.com/tesekkur/) - "Teşekkür" kelimesi Arapça Allah’a verdiği nimetlerden dolayı memnuniyet duymak, şükretmek anlamındaki "şekera" fiilinden türetilmiştir ve yine bir fiil olarak yapılan bir işe karşı memnuniyetini belirtmek anlamını verir. "Teşekkür ederim" ifadesi ise dikenli telleri, ses geçirmez yüksek duvarları aşabilen, teknolojik bir uygulama programının giriş komutu gibi; bu sözü söylüyorsunuz ve program size "Hoş geldiniiz. Hemen size içimi - [Hattat Hafız Osman'ın Vav'ı](https://sumbulsokak.com/hattat-hafiz-osmanin-vavi/) - Yukarıda Hattat Hafız Osman'ın, ilk satırını sülüs yazıyla sonrakileri ise nesih hattıyla yazmış olduğu "koltuklu kıt'a" formunu görmekteyiz. Hafız Osman Efendi'den daha önceki bir yazımızda bahsetmiş idik. Şimdi kendisiyle ilgili bir hatıratı sizlerle paylaşmak isteriz. Rivayet odur ki, Hattat Hafız Osman Efendi Beşiktaş'tan Üsküdar'a geçmek üzere bir kayığa biner. Kayık, Üsküdar İskelesi'ne yaklaşınca yolcular paralarını - [Nusretiye Camii](https://sumbulsokak.com/nusretiye-camii/) - İstanbul Boğazı, günümüzde gökdelenlerin, betonların, bina kalabalığının gölgesinde kalsa da güzelliği olağanüstüdür. İstanbul'u ilk gördüğünüzde duyduğunuz hayranlık hissi, boğazı her geçtiğinizde kendini hatırlatır. Bu şehre eğer deniz yoluyla gelirseniz, bulunduğunuz gemi, sizi yeni açılan Galata Port Limanı'na getirecektir. Kıyıya adım attığınızda göğe uzanan minareler, kubbeler, ihtişamlı saraylar, uzaktaki köprü ve yalılar bir saltanat payitahtına vardığınızı - [Nimetin Şükrü Kendi Cinsindendir](https://sumbulsokak.com/nimetin-sukru-kendi-cinsindendir/) - Allah'ın verdiği nimetler karşısında varlıkların minnetlerini dile, eyleme dökme hallerine şükür denilir. Kulun aciz, yaratıcının ise tüm kemal sıfatları ile muttasıf olması her fiilimizde Allah'a karşı minnet duygusuyla yönelmemizi gerektirir. Peki nimetlerin şükrünün kendi cinsinden olması ne demektir, karşılığını yerine koyamayacağımız nimetlerin şükrü nasıl olmalıdır gibi soruları kıymetli konuğumuz Diyanet İşleri Başkanlığı Eski Başkanlık Vaizi - [Muhabbete Dair](https://sumbulsokak.com/muhabbete-dair/) - Kıymetli konuğumuz Prof. Dr. Hasan Tahsin Feyizli ile muhabbet ve sevgi nedir, Allah sevgisi ne demektir, Hz. Peygamber'i sevmek niçin gereklidir gibi sorulara dair gerçekleştirdiğimiz hoş sohbetimizi ilgilerinize sunarız. Bu sohbete ortak olmanız için hepinizi videomuzu izlemeye davet ediyoruz. İyi seyirler dileriz. - [Evsiz Kalmak](https://sumbulsokak.com/evsiz-kalmak/) - Evsiz kalmak ne demek? Sokakta yaşamak ne demek? Başını sokacağı bir evi olmayan insan nerede yer, içer, uyur? Onunla da bitmez ki. Banyo yapmak ister insan. Özel (mahrem) bir alanı olsun ister. Arada yalnız kalıp kafa dinlemek ister. Türkiye'de öyle her gün rastladığımız bir şey olmadığı için "evsiz kalmak" veya "evsizlik" kelimeleri ilk etapta hayal - [Algış](https://sumbulsokak.com/algis/) - Onu uyandıran, her bir darbesinde yüreğini korkuyla buran davulun sesi oldu. Nerede olduğunu hatırladığında, uyandığını görmesinler diye hissettiği paniği bastırmaya çalıştı. Kısa sürede buna hiç de gerek olmadığını anladı. Önündeki açıklıkta, Kattanculla onun gibi ağır kanlı birisinden beklenmeyecek çeviklikte dans ederek, ateşin ve her iki yanında oturan Alçin ve Boday’ın etrafında dönüyordu. Bu esnada kâh - [Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu](https://sumbulsokak.com/bir-kis-gecesi-eger-bir-yolcu/) - Merhaba sevgili okur, Bu sefer çok "değişik" bir kitapla karışınızdayım. Az sonra Italo Calvino'ya ait, Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu isimli romanın tanıtım yazısını okuyacaksın. Rahatla. Toparlan. Zihnindeki bütün düşünceleri kov gitsin. Çünkü oldukça zor bir kitapla karşı karşıyasın. Seninle böyle sohbet etmeyi sevdiğimi bilirsin. Neredeyse bir yıldır beraberiz artık birbirimizi tanıdığımızı düşünüyorum. Eğer benim yazımı ilk - [Beş Şehir](https://sumbulsokak.com/bes-sehir/) - Bu ay karşınıza Tanpınar'ın Beş Şehir'iyle çıkıyorum. Ahmet Hamdi Tanpınar, Türk edebiyatının en önemli kalemlerinden biri. Kendisi "Ne içindeyim zamanın, ne de büsbütün dışında" gibi bir dizeyi söyleyebilecek büyük bir deha, öykücü, romancı, şairdir. Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Huzur, Mahur Beste gibi eşsiz romanların yazarı, Yahya Kemal'in sadık öğrencisi, Türk edebiyatında adı geçen birçok yazarın da - [Doğru Postürün Faydaları](https://sumbulsokak.com/dogru-posturun-faydalari/) - Postür, duruş anlamına gelen tıbbî bir terimdir. Her insan kendisine özgü bir postüre sahip olarak dünyaya gelir. Sahip olduğu postür farkında olarak veya olmayarak değişebilir, gelişebilir. İnsanda doğru postür gelişiminin farkındalıkla meydana gelmesi istenir. Bunun yanında zaman içinde farkında olmadığımız postürel bozulmalar meydana gelebilmektedir. Doğru postürün bozulması durumu bireyin maruz kaldığı olumsuz şartlar sebebiyle oluşuyor - [Aziz Olunur mu?](https://sumbulsokak.com/aziz-olunur-mu/) - Günümüz psikolojisinde değer görmeyen, aşağılanan, çevresi ve ailesi tarafından eğlence unsuru haline getirilip alay edilen bir çocuğun büyüdüğünde, toplumda değer görmek adına kendi duygu ve düşüncelerinden hatta izzetinden feragat ettiği gözlemlenmiştir. Bu tür bir muameleye maruz kalan insan, fikirlerini ifade edememesinin yanı sıra toplumda kabul görmek için maddi ve manevi istismara açık bir hale gelmiştir. - [Gıda İsrafını Nasıl Engelleyebiliriz?](https://sumbulsokak.com/gida-israfini-nasil-engelleyebiliriz/) - Son aylarda Gıda Dedektifi ve Denetle sosyal medya hesapları üzerinden değerli takipçilerimizin gönderdiği çarpıcı fotoğraflarda israf gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Özellikle zincir marketlerde son tüketim tarihi geçmiş temel gıda maddelerinin nasıl çöpe atılarak israf edildiğine birebir tanık oluyoruz. Sütler, peynirler, yoğurtlar, ekmekler, meyve ve sebzeler derken bir ailenin sofrasına gelse yüzleri güldürecek, içinden geçtiğimiz ekonomik süreçte ocakları - [Enerji](https://sumbulsokak.com/enerji/) - Petrol gibi fosil yakıt kaynaklarının bulunabilirliği, güvenirliğindeki düşüşler ve bu gibi enerji kaynağına yönelik taleplerdeki değişimler; bağımlı ülkelerin enerji, ulaşım, gıda, lojistik gibi faaliyetleriyle beraber ekonomi ve çevre güvenliğini de olumsuz yönde etkiler. "Güvensiz veya yetersiz enerji kaynaklarına sahip bir ulus, insanlarını besleyememe ve barındıramama, çevresine özen gösterememe ve ekonomisini sürdürememe riskiyle karşı karşıyadır."¹ Ülkeler - [Un Çuvalı](https://sumbulsokak.com/un-cuvali/) - Nesiller büyüyüp yaşlanırken arkadan gelenler diğerlerinin ne yaşadığını bilmeden büyüyor. Refah seviyemiz arttıkça ve rahata alıştıkça galiba gözlerimiz kör oluyor. 1929'da "Büyük Buhran" olarak bilinen küresel dünya krizi tüm dünyayı kasıp kavurmuştu. Savaşların bedelini dünyaca ödedi o neslin muhatapları. Şimdi biz yeni jenerasyon, gelin 1929-1930 yıllarına doğru bir gidelim. Büyük Buhran bir diğer ismiyle "Büyük - [Bir Güzel, Kemal Batanay](https://sumbulsokak.com/bir-guzel-kemal-batanay/) - Yukarıda Kemal Batanay’ın kaleminden, celi talik hattı ile yazmış olduğu Besmele’yi görmekteyiz. Hattat, musikişinas, tanburî, ve hafız olan Kemal Batanay, ilmiyle irfanını birleştirerek taliplilerine aktarmıştır. Gelin kendisiyle tanış olalım. Kemal Batanay, gelenekli sanatlarımızın nesilden nesile aktarılması hususunda ziyadesiyle emek sarf etmiş, ömrünü vakfetmiştir. Gönlüyle söyleştiği kimi zamanlar hüsn-i hatla kalemini konuşturmuş; kimi zamanlar tanburunun nağmesiyle dinleyenlerin - [Sandık Lekesi](https://sumbulsokak.com/sandik-lekesi/) - Evin ak saçlı, gün görmüş geçirmiş Süreyya Ninesi Hakk'a vasıl olunca, onun ceviz oyma ahşap sandığı da tavan arasına kaldırılmıştı. Unutulmuşluğun ve uçuşan tozların arasında, sinesinde cevher sakladığından bütün ev halkı yirmi yıldır bîhaberdi. Oysa ki Süreyya teyze her cuma günü sandığın kapağını özenle açar, çeyizine anneciğinin koyduğu dantelleri okşar, telli duvağını rahmetli eşi İhsan - [Nurun Tasviri](https://sumbulsokak.com/nurun-tasviri/) - "Nur, kalbin ordusu; zulmet de nefsin askeridir. Allah Teâlâ kuluna yardım etmek dilediğinde ona nurdan askerler gönderir. Bir de ondan zulüm ve mâsiva olanağını keser." (Hikem-i Atâiyye, 59. Hikmet) Allah'ın her şeyi bir baş altında toplamak, birleştirmek, nasibin oradan dağıtılması gibi bir âdet-i sübhânîsi vardır. İnsanların bir imamda, arıların bir kraliçede birleşmesi gibi, askerin mekânının - [Rusçuklu Ömer](https://sumbulsokak.com/ruscuklu-omer/) - -Ömer! Hadi çember çevirmeye gidelim. -Siz gidin. İşim var. "Vatanı sen kurtaracaksın ya!" deyip hep bir ağızdan kahkaha atmaya başladı mahallenin çocukları. Rusçuk'un Arnavut kaldırımlarında koşarak uzaklaştılar. Ömer'in ise küçücük kalbinde, aklında çok sevdiği Rusçuk ve düşman hattından gelen toplardan başka bir şey yoktu. 1877-1878 Rus Muharebesi yeni patlak vermişti. Hani şu nam-ı diğer 93 - [Aşk](https://sumbulsokak.com/ask/) - Aşk kelimesi, yaygın bir kabule göre Arapça’da “aşekâ/sarmaştı, sıkıca sarıldı” kelimesinin mastarıdır ve “sarmaşık” anlamına gelmektedir. Bazı kaynaklar bu sarmaşığın “zehirli” olduğunu söylemişler. Bu öyle bir sarmaşıktır ki sarıldığı ağacın suyunu emer ve onu zayıflatır. Eskiler sarmaşığın bu halini, insandaki aşk duygusuna benzettikleri için ona bu ismi vermişler. Bazı kaynaklarda ise aşk kelimesinin Türkçe’deki “ışık” - [Putları da Kırarlar](https://sumbulsokak.com/putlari-da-kirarlar/) - "ibrâhîm içimdeki putları devir elindeki baltayla kırılan putların yerine yenilerini koyan kim" baltayı ne zaman eline verdiler? ne zaman orda duran, oracıktaki, kırılması gereken bir put halini aldı? ve ne zaman anlamak ister oldu, ibrahim'i? sanki asırlardır içindeydi. yeri dolmayacak, fena bulmayacak, o sonsuzdan bu sonsuza onunla olacakmışçasına taşıyordu. onu taşıyordu. gönlünün en geniş odası - [Akraba](https://sumbulsokak.com/akraba/) - Akraba kelimesi aralarında kan bağı bulunan veya evlilik yoluyla aralarında bir ilişki, bir yakınlık doğan kimseler için kullanılır Türkçemizde. Halk arasında "hısım akraba" olarak kullanırız. Akraba kelimesi, Arapça "kariba / yaklaştı, yanaştı, yakın idi" fiil kökünden türemiş; "kurb / yakın, yakın olma, yakınlık" isminin çoğuludur; “yakınlar, yakın olanlar” anlamına gelir. Bildiğiniz gibi, doğadaki canlıları inceleyen - [Başlık, Ayakkabılık](https://sumbulsokak.com/ayakkabilik/) - Ayakkabılar hakkında bir yazı mı? Sanırım biri beni ele verdi. Bunca zaman daha mantıklı yatırımlar yapabilecekken değil günlük hayatta, hayatımdaki hiçbir "davette" giyilmeyecek ayakkabılar almıştım. Sermayeyi 39 numara "el" kadar deri ve lastik parçalarına akıtmıştım. Nasıl da uslanmaz bir ayakkabı koleksiyoncusuydum. Aslında koleksiyoner demeyelim çünkü çok severek aldığım bu şeyleri zamanı geldiğinde vermekten hiç imtinaÇok sevdiğim, veremediğim, güzel olan her şey gibi ‘siyah’ botlarım vardı. Dışı da güzel, içi de… Sonbahar gelse de giyinsem diye vakit kolluyorum. Aldığım şehri hatırlatıyor, sanki onları giyindiğimde oraya ışınlanıyorum. - [Şükür, Geldin Yeni Yaşım](https://sumbulsokak.com/sukur-geldin-yeni-yasim/) - Sokağın tüm sakinlerine ve okurlarına merhaba, Yeni fikirlere, yeni yollara, yeni yoldaşlara... Yeni bir yılın ilk adımları olan bu günlere ve yeni yaşımıza merhaba! Ne çabuk geçti zaman ve biz bir seneyi tamamlayıverdik. Eksiğimizi, fazlamızı yanımıza alıp az çok demeden yolları adımladık. İşte yeni bir günün kapısında, yeni yılımıza hep birlikte merhaba dedik. Geriye bakıldığında - [Semazenlerin Duruşları Nelere İşaret Eder?](https://sumbulsokak.com/semazenlerin-duruslari-nelere-isaret-eder/) - Semazenlerin duruşları da giyindikleri kıyafetler gibi bazı manalara işaret etmektedir. Konuyla ilgili röportajımızı ilgilerinize sunarız. - [Taksici Kenan Bey](https://sumbulsokak.com/taksici-kenan-bey/) - Çoğu İstanbullu gibi benim de Ankara ile ilişkimin en sevimli tarafı dönüş yolculuğudur. Bu sefer daha da sevimli oldu. Çünkü dönüş yolunda taksi şoförü Kenan Eroğlu bey ile tanıştım. Ankara’da yolların açık, trafiğin rahat olduğu bir cumartesi sabahı saat 10.30 civarında hava alanına gitmek için bulunduğum yerden ayrıldım. Hava alanına giden meşhur firmalardan birinin kalktığı - [Yün Modası](https://sumbulsokak.com/yun-modasi/) - Tekstil dünyasının en doğal hayvansal lifi ile tanışmamız, annemizin komşu teyzelerle toplanıp yün yatak, yorgan yıkamalarına şahit olmamızla başlar. Eğer böylesi anılarınız yoksa, bunu büyüklerinizin çocukluk anılarından bir dinleyin derim. Bizim mahallede her yaz komşu teyzeler yünleri yıkar, çırpar, kurutur ve kumaşlara doldurup dikerlerdi. İmece usulü her gün başka bir bahçede düzenlenen seanslar yazın habercisi - [Nuruosmaniye Camii](https://sumbulsokak.com/nuruosmaniye-camii/) - Yaşadığımız coğrafyanın, gezip dolaştığımız şehirlerin birbirinden eşsiz camilerini tanıtmak niyetiyle pencerelerinde rengarenk çiçekler açan, güneşli, mis kokulu Sümbül Sokağa adım atalı bir yıl olmuş bile. Okurlara camii tanıtalım derken merak eden, öğrenen, tanıyan meğer biz olmuşuz. İyi ki… Camilere vakit namazını kılmak için girip, kadınlar mahfilinde sağa sola dikkat etmeden borcunu eda edip çıkan biri - [Din-Den-Dön](https://sumbulsokak.com/din-den-don/) - Yaşımızın küçük, esprilerimizin soğuk olduğu dönemden eminim hepimizin bildiği bir bilmece vardır; Soru: Papazın zili nasıl çalar? Cevap: din-den-dön Dinden dön. O küçük yaşta bu bilmeceyi nerden duymuşuz? Arkadaşlarımıza sorarken ne düşünüyorduk? O zamanlar bu "dinden dön" esprisinin -eğer varsa- altındaki manadan bîhaber olduğumuza eminim. Gerçi bugün de kayda değer bir fikrim olduğu söylenemez ya. - [Kağıdın Serüveni](https://sumbulsokak.com/kagidin-seruveni/) - Nedir bu sevdanın nihayetinde Yadlar gezer yarın vilayetinde Herkes diyarında muhabbetinde Bilmem bizi ne civara yazmışlar Yazar, yazılır, yazdırır, iz olur, bir kadim izin peşinde iz sürer insan. Ezel ile ebed arasındaki o kadim ahdi, dağa, taşa, yerdeki karıncaya, turnaya, güneşe, aya ve nice nimete nakşeder, bir yazgısı vardır, ahsen-i takvim ile esfel-i safilin arasında - [Lokman'ın Hikâyesi](https://sumbulsokak.com/lokmanin-hikayesi/) - Şeb-i Arus'u içinde barındıran Aralık ayında olmamız hasebiyle bu yazıda sizinle Mesnevi'den bir hikâyeyi paylaşmak istedim. Lokman Hikâyesi olarak da bilinen bu hikâye zengin bir adamdan ve onun Lokman adındaki kölesinden bahseder. Hz. Mevlânâ, Lokman'ın efendisine olan muhabbetini, onun elinden yediği acıyı bile baş tacı edişini anlatırken muhabbetin gerektirdiği bakış ve davranışı da ortaya koyar. - [18. Fiillerin İnsandaki Yansımaları](https://sumbulsokak.com/18-fiillerin-insandaki-yansimalari/) - Bir fiilin bizde açığa çıkmasına odaklanmak içimizdeki uyanışların aşamalarına ilişkin bir farkına varışı beraberinde getirir. Bilincin derinliklerindeki bir fiili yapmaya dönük hareketlilik bizde eylem olarak açığa çıkmadıkça onlardan sorumlu tutulmayız. Ancak eylemlerimizi düşünmeye başladığımız zaman zihnimizin geri döneceği nokta bu başlangıçlardır. Akaid kitaplarımızda istitâat konusu çerçevesinde havâtır kavramı üzerinden işlenmiş kelami ve tasavvufi bahisleri de - [Konya Alâeddîn Camii](https://sumbulsokak.com/konya-alaeddin-camii/) - Şeb-i Arus’u sinesinde muhafaza eden aralık ayında gönlümüz, Konya’da Hz. Mevlânâ’nın huzuruna varmayı, sema ayin-i şeriflerinin hakiki manasını idrak etmeyi ister. Bunu yapmak nasibimiz değilse de belki Mesnevî’den birkaç beyti anlamaya çalışmak sadrımıza şifa olur. Ya da Sümbül sokakta gezinirken Konya’nın en eski camilerinden biri olan Alâeddîn Camii hakkında bir yazı okuyup Şeb-i Arus haftasında - [Özümüzden Özbekistan'a](https://sumbulsokak.com/ozumuzden-ozbekistana/) - Sevgili okur, bu yazı dizisinde Medeniyet şehirleri dediğimizde aklımıza ilk gelen yerlerden biri; Türklerin ata yurdu, medeniyet ışığının yükseldiği güzel Özbekistan'dan ve şehirlerinden bahsetmek istiyoruz. Özbekistan'ı tarihiyle, insanlarıyla, değerleri ile anlamak ve özümüze yaklaşmak için başkenti Taşkent'te, Semerkant'ta, Buhara'da, sokak aralarına dalmak, öğrenmek ve bağlarımızı bu anlayışla kuvvetlendirmek niyetiyle hep birlikte yola koyuluyoruz. İnsanın, ilim - [Zümrüt](https://sumbulsokak.com/zumrut/) - Zümrüt, beril grubunun kıymetli bir mineralidir. İsmi eski Yunanca'da "yeşil" anlamına gelir. Bir zümrüdün kalitesi, şeffaflığı ve renginden anlaşılabilir. Renk tonu ve şeffaflığı ne kadar yüksekse taşın mücevher kalitesi de o kadar yüksektir. Günümüzde zümrütler, mineralleri ve kimyasal yapıları bire bir taklit edilerek laboratuvar ortamında üretilebilmektedir. Bunun yanı sıra piyasada cam ve benzeri maddelerden üretilenleri - [Balkanlarda Bir Osmanlı Yadigârı](https://sumbulsokak.com/balkanlarda-bir-osmanli-yadigari/) - Yüzlerce yıl, Osmanlı ve devletinin hüküm sürdüğü her dönemde büyük önem verilen Balkanlar, halen birçok esere ev sahipliği yapmaktadır. Bu eserler hem Müslüman kimliğinin bir nişanesi olmaları hem de Osmanlı'nın bir yadigârı olmaları yönüyle bizler için hususi hallerini her zaman muhafaza edecektir. Her ne kadar yok edilmeye çalışılsa da Balkanların her bir şehrinde ve her - [İşitmek, Duymak ve Dinlemek](https://sumbulsokak.com/isitmek-duymak-ve-dinlemek/) - Her ay belirli konu başlıkları etrafında konuklarımızla düzenleyeceğimiz röportajların ilki ile karşınızdayız. Hz. Mevlânâ'nın Vuslat Yıldönümü münasebetiyle hazırladığımız röportajın 1. bölümünde semâ kelimesi çerçevesinde işitmek, duymak ve dinlemek arasındaki ince farklılıkları öğrenmeye çalıştık. Keyifli seyirler dileriz. - [Sema ve Yer Arasında Nasıl Bir İlişki Vardır?](https://sumbulsokak.com/sema-ve-yer-arasinda-nasil-bir-iliski-vardir/) - Semâda yere/zemîne atfedilen ehemmiyetin anlamına ilişkin sorumuz bir bilenin dilinden biz dinleyicilerine hangi ipuçlarını sunuyor dersiniz? Buyrunuz, dinleyelim. - [Osmanlı'da Derviş Kıyafetleri](https://sumbulsokak.com/osmanlida-dervis-kiyafetleri/) - Osmanlı döneminde erkeklerin statülerinin tanımlanmasında, giyim şekli görsel iletişim dilinin çok önemli bir parçasıdır. Dış görünüş konusundaki bu ilkeler öyle kesin ve net olarak uygulanmıştır ki, belirlenen tasarım veya renk üzerinde yapılan herhangi bir değişiklik hemen fark edilmiş ve uyarılmıştır. Giyim toplumsal hiyerarşinin korunmasının bir parçası olduğu için hazırlanan model ve tasarım zenginliğine, kumaşın cinsine - [Semâda Niçin Dönülerek Zikredilir?](https://sumbulsokak.com/semada-nicin-donulerek-zikredilir/) - Semâda niçin dönülerek zikredilmektedir, bir bilene sorduk. Buyurunuz. - [Havva Eva de Vitray](https://sumbulsokak.com/havva-eva-de-vitray/) - İnsan hayatı bir yolculuktur. Her yolcuya özel rotalar çizilmiştir. Kendi yolculuğunun peşine düşmüş bir isim Eva de Vitray, onunla tanışacağız bu yazıda. Kendisiyle yapılan bir röportajın ışığında Eva De Vitray'dan Hacı Havva Hanım'a nasıl bir yolculukla geldiğine birlikte şahit olacağız. -Eva de Vitray-Meyerovitch, müsaade ederseniz size aklıma ilk gelen şu soruyu soralım: Fransız aristokrasisi içinde - [Kokina Çiçeği](https://sumbulsokak.com/kokina-cicegi/) - Aralığın son haftaları. Miladi yılbaşına günler kaldı. Sokakların başköşelerindeki her üç kişiden beşinin elinde olan, sosyal medya durum ve profillerinin gözbebeği kokinalar. Özellikle bugünlerde ortalıkta gezinen yeşil uzun oval yapraklarının arasında beşerli onarlı küçük kırmızı topları olan çalı şeklindeki bitki. Peki sebebi ne ola ki özellikle bugünlerde belirdi ortalıkta, diye soruyor insan kendine. Şahsi çekiciliği - [Mevlevî Kıyafetleri](https://sumbulsokak.com/mevlevi-kiyafetleri/) - Herkese Merhaba, 4. bölümümüzde konuğumuz Abdurrahman Tevruz ile Mevlevî kıyafetleri ve bunların işaret ettiği manalardan bir kısmı üzerine konuştuk. Keyifli bir sohbet için buyurunuz. - [Doğru Duruş](https://sumbulsokak.com/dogru-durus/) - Doğru duruş, postürün olması gereken düzlemler içinde kalarak hareket etmesi ya da durağan konumunu koruması demek. Tabi ki bu insicamla asıl sağlanmak istenen kas, kemik ve sinir sisteminin hatta dolaşım sisteminin nizamının her şartta bozulmadan devam etmesidir. Bu konuyla ilgili bilimsel yaklaşım ve uygulama tavsiyelerine geçmeden önce zamanın ruhuna uygun duruşa, oluşa değinmek isterim. Doğru - [Kompost (Toprak İyileştirici)](https://sumbulsokak.com/kompost-toprak-iyilestirici/) - Bitkisel ve hayvansal atıkların nemli-oksijenli ortamda bozunarak organik gübreye dönüşmesi ile elde edilen kompost, toprak düzenleyici olarak kullanılır. Evlerimizde oluşan katı atığın yarısından fazlası organik içerikli olduğundan bunu kompost şeklinde değerlendirerek kullanmak, atık alanlarının azaltılması için oldukça önemli. İstanbul'daki Kentsel Katı Atık Karakteristik Raporuna göre katı atık içindeki organik atık oranının %50'nin üzerinde olduğu tespit - [Yılbaşı Ağacı](https://sumbulsokak.com/yilbasi-agaci/) - Yılbaşı ağacı nedir? Neden yılbaşında ağaç süslenir? Kimler yılbaşında ağaç süsler? Bu yılbaşı ağacının "çam" olmasının özel bir sebebi var mı? Müslümanlar yılbaşı ağacı süsleyebilir mi? Bu ve benzeri sorulara cevap veren tonla site vardır eminim. Ben gittim hepsini, babası pastor (protestan rahibi) olan Amerikalı bir arkadaşıma sordum. Yetmedi, gittim kendisi pastor olan biri ile - [Hoş Gör Sen](https://sumbulsokak.com/hos-gor-sen/) - Alvarlı Efe Hazretleri'nin nutkundan bir beyti, Hattat Macid Ayral'ın kaleminden, sülüs hatla yazılmış haliyle görmekteyiz. Gelin birlikte okuyalım. "Fâriğ ol aybın gözetme kimsenin Tâ ki Hakk setreyleye aybın senin" Sen kendi işine bak, alakadar olma Kimsenin kusurlarını gözetme Ki, Allah da senin kusurlarını örtsün Güzel ahlâkın temelleri üzerine inşa olunan dinimiz İslam için kusurların örtülmesi - [MalikHane](https://sumbulsokak.com/malikhane/) - Hiç birinin hiç birine benzemediği, harika bir MalikHane sahibiyiz hepimiz. Bedelsiz oturuyoruz. Ay sonunda kira derdimiz yok. Yok efendim, bankadan kredi çekip de kredi borcunu ödüyoruz derdimiz yok. Kablosuz kolay kurulum. Sınırsız wi-fi. Bina kontrol sistemleri ile bütün bileşenlerin, mükemmel entegrasyonu elimizin altında. Evimizdeki sistemler ve cihazlar ihtiyaçlarımızla, istek ve alışkanlıklarımızla uyum içinde koordineli çalışmaya - [Aşk İle Hû](https://sumbulsokak.com/ask-ile-hu/) - Hz. Mevlânâ Türbesi'nin giriş kapısı üzerinde Mehmed Sadık Efendi'nin celi talik hattıyla yazmış olduğu Ya Hazreti Mevlânâ levhasına bakıyoruz. Levhanın hemen altındaki yazıda Molla Câmi'nin Hz. Mevlânâ'nın türbesini ziyaret ederken söylediği talik hattıyla yazılmış Farsça beyti görmekteyiz. Okunuşu ve manası itibarıyla şöyledir: Ka'betü'l uşşâk bâşed in makâm Her ki nâkıs âmed incâ şod temâm Bu makam - [İnsan Ne İle Yaşar?: WiFi](https://sumbulsokak.com/insan-ne-ile-yasar-wifi/) - İnsanlık dijital yaşamla birlikte yeni bir boyuta geçti. Birçok işlem artık ev rahatlığında gerçekleşebiliyor. Evlerde artık sadece bilgisayar değil her birey için kişiselleştirilmiş telefonlar, tabletler var. İnternet üzerinden yemek siparişi vermek, rezervasyonlarımızı yapmak, otomatik olarak faturalarımızı ödemek gibi 20 yıl önce hayal edemeyeceğimiz, sadece Jetgiller dizisinde görebileceğimiz şeyleri bizzat yapabiliyoruz. Uzmanlara göre (bunlar her kimseler!) - [Pestisitler II](https://sumbulsokak.com/pestisitler-ii/) - Bir önceki yazımızda pestisitlerin sebep olduğu birçok sağlık sorununa işaret etmiştik. Bu yazımızda sağlık sorunlarından bazılarına değineceğiz. Pestisitlerin kullanım alanları çok geniştir. Bu konuda yapılan araştırmalardan birisi, 2018 yılında İngiltere'de gerçekleştirilmiş. Araştırma sonucunda tarım arazilerinde verimliliği arttırmak için otuzdan fazla farklı çeşitte pestisitin kullanıldığı, çoğununsa herbisit (yabani otlar için kullanılan bir tür pestisit) olduğu tespit - [Psikologlar ve Fil](https://sumbulsokak.com/psikologlar-ve-fil/) - Merhaba sevgili okur, nasılsınız? Bugün sizi psikoloji camiasının arka bahçesine davet ediyorum. Size psikoterapiden, psikoterapi ekollerinden, aralarındaki çekişmeden ve nedenlerinden kısaca bahsetmek istiyorum. Psikoloji bugünkü manada ne zaman bilim oldu, psikoterapi denilen şeyin dayandığı zemin nedir gibi birkaç konuyu özetlemek gayesindeyim. Yazının sonunda, âdetim olduğu üzere, sürprizlere hazırlıklı olun derim. (Meraklısına ihtiyaç halinde detaylı bilgi - [17. Fiillerimiz Allah'ın Yaratması İle Meydana Gelir](https://sumbulsokak.com/17-fiillerimiz-allahin-yaratmasi-ile-meydana-gelir/) - Yapabilme gücümüzün varlığıyla yapabileceklerimiz arasındaki sınırsız ihtimal bizi kendi kendimize bırakmaya izin vermez. Bunun için akaid kitaplarımızda kader konusu işlenirken fiil ile istitâat [güç yetirebilme] arasındaki ilişkiye dikkatimiz çekilmiştir. İstitâat bir fiili yapmak üzereyken Allah'ın bizde yaratmış olduğu bir sıfattır. Her fiilimiz Allah'ın o fiili yapmamıza imkan tanıyan kudreti yaratmasıyla meydana çıkar. İstitâat üzerine düşünmek - [Alâmet](https://sumbulsokak.com/alamet/) - Bir önceki yazımıza kaldığımız yerden devam ediyoruz. Süleyman Çelebi, "Hem Muhammed gelmesi oldu yakîn" derken hem zaman bakımından Efendimiz'in (s.a.s.) gelmesinin yakınlaştığını ifade etmiş hem de bu gelişin kutsal kitaplarda hiçbir şüphe kalmayacak şekilde kesin bilgiye dayalı olduğunu ifade etmiştir. Süleyman Çelebi bize kısa bilgiler vererek iz sürmemizi ister. Bir beyitten kaç ayet, kaç hadis - [Mihrî Hatun'dan Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/mihri-hatundan-bir-beyit/) - Gülsitanunda bugün ol goncanın feryâd kıl Yohsa yarın gül gider kalursın ey miskin hezâr “Ey miskin bülbül, o nazlı goncanın gülşeninde bugün feryad etmeyi akıl edemezsen, yarın gül elden giderse perişan olursun.” Aşığın sevgilisine aşkını ilan etmesi için hususi bir vakit yoktur. Klasik olarak açıklamak gerekirse, aşığın her zaman gözü yaşlı ve gönlü yaralı olması - [Davut Yıldızı](https://sumbulsokak.com/davut_yildizi/) - Allah'a giden yol cehalet ve küfrün eşlik ettiği beklenmedik yollardan geçebilir. Bu yol hiç kimsenin Yaradan'ın adını anmadığı ve aldıkları nimetlerin hiçbirini kabul etmediği düşmanca görünen bir ortamdan başlayabilir. Ben Batı toplumlarının merkezinde, gayrimüslim bir çevrede yetişmiş bir ressam olarak yolculuğuma İslam'la devam edebilmiş olmayı büyük bir nimet sayıyorum ve O’ndan uzak geçirilmiş olan yıllarda - [Uzak Bir Yakınlık](https://sumbulsokak.com/uzak-bir-yakinlik/) - Geçen gün bir yeri temizlemeye çalışıyordum. Sabırla kirlerin çözülmesine uğraşırken, suyu kirlerin çok yakınına yaklaştırdım. Kirler çözülmedi. Suyun gürlüğünü arttırdım. Aynı yakınlıktan yine denedim, kirler çözülmedi. Sonra suyu uzaklaştırdım. Kirler yumuşamaya başladı. Suyun gürlüğünü azalttım, kirler yavaş yavaş silinmeye başladı. Sabırla şahit olurken bu manzaraya, hayretler içindeydim: su en azami gürlükteydi ve olabildiğince uzaktı kirlere. - [Yol Var, Gidersen](https://sumbulsokak.com/yol-var-gidersen/) - Bir önceki yazımızı “bu yolculuğa hazır mısınız?” sorusu ile bitirmiştik. İstedim ki tam da buradan devam edelim yolumuza çünkü en gizemli, en heyecanlı öyküler, romanlar ve filmler bir yolculukla başlar çoğu zaman. Bir yere giderken yolculuğa hazırlanmak bile ziyadesiyle keyiflidir. Bizler de gerek sözlük anlamında gerek ise mecazi anlamda, farkında olarak ya da olmayarak birçok - [Yalnızlık Ömür Boyu mu?](https://sumbulsokak.com/yalnizlik-omur-boyu-mu/) - Merhaba sevgili okur, hangi duygularla bu yazıyı okumaya başladın bilemiyorum. Kıymetli vaktinden feda edeceğin birkaç dakikada anlaşıldığını hissetmen, bu kısa hayattaki yoldaşlığımızı fark etmen, yüzünde bir gülümseme ile buradan ayrılman için bu yazıyı kaleme alıyorum. Ve ayrıca yorum yapıp beğene dokunmaz ve bu yazıyı paylaşmazsan üç gün içerisinde hesabının ele geçirileceğini de bildirmek isterim. Şaka - [Aşk İle Bir Ömür](https://sumbulsokak.com/ask-ile-bir-omur/) - Türk Hat sanatının güzide hattatlarından biri olan Ahmed Kamil Akdik'e ait bu portre, hattat ve ressam olan oğlu Şeref Akdik tarafından çizilmiş. Bu vakûr koca çınarın yazıyla geçen ömrüne yakından tanık olmak isterseniz, gelin kendisiyle tanış olalım. Kamil Akdik Efendi, 29 Kasım 1861 yılında İstanbul Fındıklı'da dünyaya gelir. İlk tahsilini Zeyrek Saliha Sultan Mektebi'nde yapar. - [Yasin Suresi Bize Ne Anlatıyor? (20-27. Ayetler )](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-ne-anlatiyor-20-27-ayetler/) - بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحيمِ Bismillahirrahmanirrahim Merhaba sevgili okurlar, bu ayki yazımıza Yasin Suresi'nin 20-27. ayetleri ile devam ediyoruz. Geçen ay işlemiş olduğumuz ayetlerde (13-19) bir şehir halkı ile onlara gönderilen elçiler arasında geçen diyaloglardan bahsetmiştik. 20. ayetten itibaren de kıssaya devam edilmektedir. 20) Şehrin öbür ucundan bir adam koşarak geldi ve şöyle dedi: "Ey kavmim! - [Asil Sedef: Hz. Âmine](https://sumbulsokak.com/asil-sedef-hz-amine/) - Hz. Peygamber'in Doğumu Bahsi Âmine Hatun Muhammed ânesi Ol sadefden doğdu ol dür dânesi (Muhammed Mustafa'nın annesi Âmine Hatun'dur. İşte o inci tanesi o sedeften doğdu.) Çünkü Abdullah'dan oldu hamile Vakt irişdi hefte vü eyyam ile (Çünkü Abdullah'dan hamile oldu Günler haftalar geçti ve vakit geldi.) Muhammedî nurun emanetçisi olanlar onu asıl sahibine teslime hazırlanırken bu - [Uçan Balon](https://sumbulsokak.com/ucan-balon/) - "Dünyaya bakmayı aşıp dünyayı görme noktasına ulaştığımızda neye talip olmamız gerektiğini anlarız." İsmet Özel Küçük oğlu uçan balonları çok severdi. Büyük oğlu da severdi de küçük daha çok severdi. En çok da mavi olanı. Okuldan geldiklerinde balonlarla karşılamak istedi çocuklarını. Çiçekçiye girdi. Balonlara baktı. Üç renk balon seçti. Mavi, beyaz ve kırmızı. Elde avuçta tutmak - [Nedir Bu Şellak?](https://sumbulsokak.com/nedir-bu-sellak/) - Daha önce Sümbül Sokak’ta katkı maddelerinden genel itibariyle bahsettiğimiz bir yazımız yayınlanmıştı. Bu yazıda ise çokça sorulan, özellikle çocuklara yönelik şekerleme, draje ve çikolata ürünlerinde karşımıza çıkan şellaktan bahsedeceğiz. Şellak, gıda ürünlerinde kullanımına izin verilen katkı maddeleri arasında parlatıcı sınıfında E904 koduyla yer alan bir katkı maddesidir. Bu kodu bilmeniz etiketlerde farkındalık sağlamanız adına önem - [Türkler Tatlı Yemez](https://sumbulsokak.com/turkler-tatli-yemez/) - Sofra kültürü bir milletin kimliğidir. "Bana İbn-i Battuta derler. Marco Polo ile birlikte Orta çağın en büyük iki seyyahından birisiyim. Hatta çok daha geniş bir alanı gezmişliğim, üç kıtada en önemli merkezlere ulaşmışlığım olması hasebi ile onu da geride bıraktığımı söyleyecekler ileriki zamanda. Namım dönemimi aşıp asırlar devredecek. Beni sayıp sevenlere selam olsun. Ne anlatayım - [Alışverişin Neresindeyim?](https://sumbulsokak.com/alisverisin-neresindeyim/) - Çocukluğumda annemin, ablamdan bana kalan kıyafetleri mevsim geçişlerinde ortaya çıkarması benim için inanılmaz heyecan vericiydi. Daha önce hiç görmediğim ve genelini kendi diktiği elbiselerin yaşıma uygun olanlarını dolabıma asardı. O dönemler yakınlarının kıyafetlerini giymek normal bir şeydi. Sokağa dahi çıkmadan alışveriş yapabileceğimiz bir dönemde yaşadığımızı ve sınırsızca tükettiğimizi düşününce bu tarz hikayeler çok uzak geliyor. - [Gözlerimin Nurusun Ya Resûlallah!](https://sumbulsokak.com/gozlerimin-nurusun-ya-resulallah/) - Kutlu Peygamber'in Nurunun Nesilden Nesile Aktarılması Bahri Hak Teâlâ çün yarattı Âdem'i Kıldı âdemle müzeyyen âlemi (Allah Teâlâ Âdem'i (a.s.) yarattı. Böylece âlemi insan ile süslemiş oldu.) Âdem'e kıldı feriştehler sücûd Hem ona çok kıldı ol lutf ıssı cûd (O lutuf sahibi Allah, cömertliğiyle insana öyle ihsanlarda bulundu ki melekler sonunda Âdem'e secde ettiler.) Mustafa - [Akik Taşı ve Özellikleri](https://sumbulsokak.com/akik-tasi-ve-ozellikleri/) - Merhaba Sümbül Sokak sakinleri. Selamların en güzeli ile her birinizi selamlayarak başlamak isterim söze. Bir önceki yazımda hatırladığınız üzere doğal taşların mücevhere dönüşüm hikâyesinden bahsetmiştim sizlere. Bu yazımda ise daha da merak edilen bir konuyu anlatmak istiyorum: Şifalı taşlar! Doğal taşlar, birçok medeniyette yüzyıllardır mücevher olarak değer gördüğü gibi, yine aynı ölçüde, içerikleri, titreşim özellikleri - [Kalbin Anahtarı](https://sumbulsokak.com/kalbin-anahtari/) - "Hakk'ı zikir esnasında Allah ile huzura ermiş olmadığından dolayı sakın zikri terk etme! Çünkü Hakk'ın zikrini ihmal, zikirde gafletten daha ağırdır. Cenâb-ı Mevlâ seni gafilâne zikrinden uyanıklığa, uyanıklıkla zikirden kalp huzuruna, kalp huzuru ile zikirden Allah'ın gayrini terk edip yalnız Allah ile zikirde bulunma derecesine yükseltebilir. "Hem Allah'a göre bu zor bir iş değildir" (İbrahim - [Çift Başlı Kartal Efsanesi](https://sumbulsokak.com/cift-basli-kartal-efsanesi/) - Türklerde özellikle Hun çağından itibaren hayvan sembolleri -kartal, boğa, aslan, kurt, pars, dağ keçisi, geyik gibi şekiller- halkın tüm kullanım alanlarında görülmektedir. Hunlar ve İskitlerle Avrupa’ya kadar yayılan hayvan üslubu Türklerin İslam’ı kabulünden sonra Gazneliler ile Asya’nın güneyine, Abbasilerle başta Samarra olmak üzere Mezopotamya’ya, Büyük Selçuklularla İran, Irak ve nihayet Anadolu’ya kadar ulaşarak etkisini göstermiştir. - [Seni Seven Neylesin?](https://sumbulsokak.com/seni-seven-neylesin/) - Merdüm-i dîdeme bilmem ne füsûn etti felek Giryemi kıldı füzûn, eşkimi hûn etti felek Şirler pençe-i kahrımda olurken lerzân Beni bir gözleri âhûya zebûn etti felek Selimî 2 sene 4 ay boyunca cihan padişahı Hâkimu'l-Haremeyni'ş-Şerifeyn1 Selim Han hazretlerinin otağını temizleme şerefine nail oldum. Hoş, o öyle bir sultan ki kendisine yakıştırılan hâkim sıfatını, "Biz o - [Yeni Vâlide Camii](https://sumbulsokak.com/yeni-valide-camii/) - Geçenlerde bir arkadaşım benden Üsküdar Yeni Valide Camii’nden bahseden bir yazı kaleme almamı rica etti. Camide bir sır, bir tılsım hissettiğini, ziyaret etmekten, namaz kılmaktan ayrı bir feyiz aldığını söyledi. Buna benzer cümleleri başkalarından da duyduğumu, Üsküdar Valide-i Cedid Camii’nin sadece Üsküdarlılar için değil, uzak yakın pek çok mümin nezdinde özlenen bir yer olduğunu farkettim. - [Yeni Camii / Valide Camii](https://sumbulsokak.com/yeni-camii-valide-camii/) - İstanbul’un Eminönü semtine gündüz gelirseniz iskeleye yanaşan vapurları, inip binen yolcuları, akıp giden bir nehre benzeyen trafiği seyreder ve mütemadiyen hareket eden insan kalabalığına bakarken kendinizi hızlı çekim bir filmde hissedersiniz. Oysa Eminönü’nden gece geçseniz, sabahki kalabalığın vakumla çekilmiş gibi ortadan kaybolduğunu şaşkınlıkla görürsünüz. Bütün bu akışın bozulmayan sahne fonu Yeni Camii’dir. Eminönü’nü ve İstanbul’un - [Hikmetiye Camii](https://sumbulsokak.com/hikmetiye-camii/) - Bu hafta, çok fazla göz önünde olmasa da tarihi kıymeti ve hikayesi olan bir yerden, Kartepe Hikmetiye Camii'nden bahsetmek isterim. Hikmetiye Camii’nin hikayesi, Sultan Abdülhamid Han’ın Osmanlı ile Japonya arasındaki ilişkileri güçlendirmek isteği ve iradesiyle başlıyor aslında. Japonya Prensi Komatsu 1887'nin Ekim ayında İstanbul'a gelir. Aradan iki yıl geçtikten sonra Sultan Abdülhamid Han, diplomatik iade-i ziyaret amacıyla, - [Kehribar](https://sumbulsokak.com/kehribar/) - Doğal taşlar arasında ismi geçen kehribar (amber) diğer taşlardan farklı olarak organik bir maddedir ve fosilleşmiş ağaç reçinesinden meydana gelir. Dünyanın en değerli kehribar yatakları Baltık Denizi kıyılarıdır. Mücevher değeri en yüksek kehribarlar genelde bu bölgeden çıkartılır. Kehribar taşı birçok ülkede, farklı renk tonlarında bulunur. En sık rastlananları turuncu (portakal) ve sarı tonlarında olanlarıdır. Günümüzde - [Canlılığın Ortak Özelliği: Hareket](https://sumbulsokak.com/canliligin-ortak-ozelligi-hareket/) - Canlı veya cansız tüm varlıklar atomlardan oluşur. Kâinatta bulunan atom ve moleküllerin her biri, kendilerine ait olan yörüngelerinde, yapılarına özgü bir hız ve hareketle dönüş halindedirler. Canlı organizmalar bu dönme hareketi sayesinde yaşamlarını sürdürürler. Atomu oluşturan parçacıklar da (elektron, nötron, proton) tıpkı atomdaki titreşim (devinim) gibi bir harekete sahiptirler. Katı maddelerde bu hareketi doğrudan temaşa - [İhtiyaç](https://sumbulsokak.com/ihtiyac/) - İhtiyaç kelimesi sözlükte; elinde olmayan bir şeyin eksikliğini duyma, eksiliği halinde zorluk çekilen anlamını ifade eder. Kökeninde ise “gerek duyma, lüzum” manasını ifade eden "hacet" kelimesi vardır. Bu bakımdan hacet, muhtaç ve ihtiyaç aynı kökten türemiş akraba kelimelerdir. Bu harika doğa manzarasını Kurşunlu Kaplıcaları’nda çekmiştim. Manisa’nın Salihli ilçesindeki bu kaplıcalar, yemyeşil ağaçların arasında dinlenme ve rehabilitasyon - [Pestisitler-I](https://sumbulsokak.com/pestisitler/) - Pestisitler genellikle tarım zararlılarından korunmak ve haşerelerden kurtulmak için kullanılan toksik maddelerdir. İlk bakışta kullanım açısından makul görünen pestisitler tarım ürünü tarafından absorbe edildikleri için insan vücuduna da taşınabilen zararlı kimyasalları oluşturması yönüyle kullanımında dikkatli olunması gereken maddelerdendir. Tarım Kimyasalları İlaç mı Zehir mi? Pestisitler kullanım alanlarına göre böcek öldürücü (insektisit), ot öldürücü (herbisit), mantar - [Gizli Kahramanlık Mesleği](https://sumbulsokak.com/gizli-kahramanlik-meslegi/) - Dünya kurulalı beri, insanlar tarafından yapılan çok farklı işler, çok kıymetli meslekler olmuştur. Aslında emek harcanarak, hakkıyla yapılan her iş çok değerlidir fakat her şeyde olduğu gibi mesleklerin de bazıları, bazılarından daha kıymetlidir. Çevremize şöyle bir baktığımızda görürüz ki etrafımızdaki her şey değerini insana yakınlık ve hizmet ölçüsü ile alır. Mesela bitkilerin en kıymetlileri insana - [Remains Of The Day (Günden Kalanlar)](https://sumbulsokak.com/remains-of-the-day-gunden-kalanlar/) - Bu ayki yazımızda, Nobel Edebiyat ödüllü yazar Kazuo Ishiguro’nun en iyi romanlarından biri olan Günden Kalanlar'ın aynı isimle sinemaya başarılı bir şekilde uyarlanan, yönetmenliğini James Ivory'in yaptığı filme yer veriyoruz. Başrollerini sinema tarihinin en önemli isimlerinden Antony Hopkins ve Emma Thompson’un paylaştığı filmin hikayesi İngiltere'de II. Dünya Savaşı yıllarında geçmektedir. Darlington Mâlikânesi'nde başkahyâlık yapan James - [Hanife Teyze](https://sumbulsokak.com/hanife-teyze/) - Bizim buraların köyleri çok güzeldir. Bazıları biraz sapadır ama hiç yormaz, yeter ki doğru yoldan şaşma. Bursa'nın Keles kasabasına bağlı Sorgun Köyü ise Bebekçi Hanife teyzenin köyüdür. O bizim buraların en büyük zanaatkarlarından. 80 yaşında. Osmanlı'dan kalma dokuma geleneğini sürdürdükleri köyde atalarından kalma antika tezgahlarda dokudukları kıyafetlere ilgi azalınca o da bu kıyafetlerin minyatürlerini hazırlayarak - [16. Allah Hayrın ve Şerrin Yaratıcısıdır](https://sumbulsokak.com/16-allah-hayrin-ve-serrin-yaraticisidir/) - Kader, zihinlerin savrulduğu ve düşüncelerin tutarlılık niteliğini yitirdiği bir konu gibi gözükse de insanın, ilâhî tasarrufu her şeyde müşahede edebilmesine ilişkin güçlü bir vurgu içerir. Kadere iman, Allah’ın üzerimizde gözüken fiillerinin idraki ve kulluğumuzun kemal derecesine ulaşması açısından büyük bir amaçtır. Kulluk söz konusu olduğunda iradeye yönelik konuşmalarımız öne çıkar ancak ilahlık söz konusu olduğunda - [Benzemez Kimse Sana](https://sumbulsokak.com/benzemez-kimse-sana/) - Muhabbetten Muhammed oldu hâsıl Muhammedsiz muhabbetten ne hâsıl Yukarıdaki levhada Mahmud Celâleddin Efendi'nin kaleminden sülüs hatla yazılmış olan beyti okuduk. Her şeyin sevgi üzerine yaratıldığı şu âlemde yaratılış gayemiz, sevgili peygamberimiz (s.a.s.) hürmetine Allah bizleri muhabbetle yarattı. Severek ve isteyerek, özenerek can verdi. Canların en güzelini bize rehber eyledi. Kaynağı sevgi olan insanoğlu şüphesiz Resulullah'a - [Bursa Yeşil Camii](https://sumbulsokak.com/bursa-yesil-camii/) - Osmanlı döneminin meşhur arkeolog, müzeci ve ressamı Osman Hamdi Bey’in dünyaca ünlü Kaplumbağa Terbiyecisi tablosunu duymuşsunuzdur. Peki bu tablodaki kırmızı kaftan giymiş sakallı adamın, önünde durup kaplumbağaları seyrettiği pencerenin, Bursa Yeşil Camii içindeki hünkâr mahfilinde bulunduğunu duymuş muydunuz? Ülkemizde modern anlamda resim sanatının ilk temsilcilerinden biri kabul edilen Osman Hamdi Bey, birçok eserinde (Kur'an Okuyan - [Hattat Mehmed Şevki Efendi](https://sumbulsokak.com/hattat-mehmed-sevki-efendi/) - Türk hat sanatının güzide hattatlarından Mehmed Şevki Efendi'nin celi sülüs hatla yazmış olduğu Kelime-i Tevhid levhasını görmekteyiz. Hüsn-i hat sanatında, sülüs ve nesih yazıya başlarken, dersler Şevki Efendi'nin hattından meydana gelen meşk kitabındaki müfredat üzerinden ilerler. Rabbi yessir duası, harfler-birleşimleri ve satır yazısından oluşan bu kitaptan ziyadesiyle istifade edilir. Hat sanatında bir mektep olan Şevki - [Gübre Kullanımını Azaltmak](https://sumbulsokak.com/gubre-kullanimini-azaltmak/) - Hepimizin bildiği gibi gübrenin toprak mahsulü üretilmesinde katkısı oldukça fazladır. Gübreyi kullanarak çiftçiler daha fazla üretebilir ve kazanabilirler. Çevresel açıdan gübre kullanımının faydası ise daha az arazi kullanarak daha fazla üretim yapıldığı düşünüldüğünde orman alanlarının korunabilmesidir. Ancak gübreyle bitkilere verilen azotun tamamı bitkiler tarafından kullanamadığından bir kısmı yeraltı sularına, nehir ve göllere, denizlere akmaktadır. Azotun - [Günlük Hayatımızda Fizyoterapi](https://sumbulsokak.com/gunluk-hayatimizda-fizyoterapi/) - Gün geçtikçe değişen yaşam şartları ve çalışma ortamındaki gereksinimler nedeniyle fizyoterapi ve rehabilitasyona duyulan ihtiyaç giderek artmaktadır. Sevgili Sümbül Sokak sakinleri biz de ihtiyaca binaen bu köşede genellikle günlük hayatımızda karşılaştığımız ya da şartlar gereği maruz kaldığımız durumları sağlığımız için sorun oluşturmayacak şekilde nasıl revize edebileceğimizi, bedensel ve çevresel faktörleri nasıl düzenleyebileceğimizi ele alacağız. Yazılarımız - [Bi' Daha mı Gelicez Dünyaya](https://sumbulsokak.com/bi-daha-mi-gelicez-dunyaya/) - Sizler için Japon sinemacı Hirokazu Koreeda'nın 1998 tarihli filmi After Life’ı seçtim. Film, öldükten sonra sonsuz hayata götürülmek üzere bir istasyona getirilen insanların hikayesini anlatıyor. Öteki dünyaya geçmeden önce bir tür bekleme salonuna alınan ruhlar ile bu istasyonda görevli memurlar arasındaki görüşmeye şahitlik ediyoruz. Burada ruhlardan, sonsuz hayata götürmek üzere hayatlarından tek bir anı seçmeleri - [Yeni Bir Zoom Toplantısı Planlamak](https://sumbulsokak.com/yeni-bir-zoom-toplantisi-planlamak/) - Merhabalar! Bu haftaki yazımızda Zoom programında yeni bir toplantı planlama ve oluşturma konusunu anlatıyoruz. Öncelikle telefonumuzda ya da bilgisayarımızda Zoom programını çalıştırıyoruz. Giriş sayfasının görünüşü ilk resimde görüldüğü gibi olacaktır. Giriş sayfası üzerinde Schedule butonuna tıklayarak başlıyoruz. Schedule butonu bize Schedule Meeting (Toplantı Planlama) adlı sayfaya yönlendirecektir. Bu sayfada istenen bilgi girişini yapıyoruz. Date (Tarih), - [Papatya](https://sumbulsokak.com/papatya/) - Koca bir papatya tarlasının yanındaki elma ağacının bir yaprağında kozaya giren bir tırtıl varmış. Kozadaki günleri tamam olduktan sonra masmavi gösterişli kanatları olan son derece sağlıklı bir kelebeğe dönüşmüş. Tabi bu onun ilk doğuşu değilmiş. Bu doğuştan sonra birçok keşif onu bekliyormuş. Elveda elma ağacı, fedakar bir ev sahibiydin… Özgürlükle kanatlarını açan kelebeğin tek isteği - [Ne İçindeyim Zamanın Ne Büsbütün Dışında](https://sumbulsokak.com/ne-icindeyim-zamanin-ne-busbutun-disinda/) - Sizler için The Truman Show ve The Terminal gibi popüler filmlerin senaryosunu kaleme alan Andrew Niccol'un 2011'de vizyona giren Zamana Karşı (In Time) isimli filmini seçtim. Filmde genetik müdahale ile insanoğlunun yaşlanma belirtilerinin 25 yaşında durduğu, zenginlerin sonsuza kadar yaşadığı, zamanın para birimi olarak da kullanıldığı bir dünya tasvir edilmiş. Film, zamanın hızla tükenen ve - [Aldığın Yara, Işığın Sana Sızacağı Yerdir](https://sumbulsokak.com/aldigin-yara-isigin-sana-sizacagi-yerdir/) - http://sumbulsokak.com/wp-content/uploads/2021/11/Aldigin-Yara.mp4 Sizler için meşhur yönetmen Steven Spielberg’in 2004 yapımı The Terminal isimli filmini seçtim. Film, 1988'den 2006'ya kadar Paris-Charles de Gaulle Havalimanı’nda yaşayan Mehran Karimi Nasseri’nin yaşamından esinlenilerek beyaz perdeye aktarılmış. The Terminal filminin benim için önemi başkadır. Bu ay sokakta her yerde insan konuşuluyor. İnsan demişken bu filmi de mutlaka yazmak istedim. Ne - [Saat Kaç?](https://sumbulsokak.com/saat-kac/) - Şu telefonu elimden bir bırakayım. Elim de kafam da iki dakika dinlensin. Hayır, İnstagram'da ana sayfayı sürekli güncelle, 5 dakikada bir Whatsapp'a gir bak yeni bir şey var mı diye. Boşa giden bir zaman ve içinden çıkamadığım bir kısır döngü. Bazen o kadar sinirleniyorum ki bu hale "atayım şu telefonu çöpe, bir daha da hayatıma - [Işıksız Bir Gece](https://sumbulsokak.com/isiksiz-bir-gece/) - Elleri arkadan bağlı bir şekilde Boday tarafından sürüklenerek değirmenden çıkarılan Tunay önünü görmekte zorlanıyordu. Karanlık bir geceydi; ne ay ne de yıldızlar vardı. Endişeyle bulutsuz gökyüzünü bakarken ayağı taşa takılıp dizlerinin üzerine düştü. Omuzlarından tutulup sertçe ayağa kaldırılırken karanlık aydan kast edilenin aysız bir gece olduğunu kavradı. Alçin neredeydi? Ondan önce Kattancula tarafından alınıp götürüldüğünde - [Muhtaçlık](https://sumbulsokak.com/muhtaclik/) - Derd-i aşkla kâil ol kim bundadır dermân dile Olmasın ömr-i azîzin derdsizlikten hebâ İçimizde herhangi bir şeye olan ihtiyarî yöneliş sevgi ile başlar. Sevdiğimiz için bir uğraşın içinde bulunuruz ya da sevdiğimiz için bir yere gider, sevdiğimiz için bir yere döneriz. Yine sevdiğimiz insanlar için emek sarf ederiz. Sevgi, muhabbet bizim hayata bakış açımızda merkezî - [Yol](https://sumbulsokak.com/yol-3/) - Karac'oğlan der ki ismim ögerler Ağu oldu yediğimiz şekerler Güzel sever diye isnad ederler Benim Hak'tan özge sevdiğim mi var Küçükken okul eğer kapanmış ya da hafta sonu tatiline girmişse biz soluğu anneannemlerde alırdık. Dedem bahçeyi de bahçe işlerini de pek sever. Daima bir şeylerin dibini, çevresini temizler, kendini oyalamanın bir yolunu bulurdu. E haliyle - [15. Rüyetullah Kulluğun Ayrıcalıklı Kılınmasıdır](https://sumbulsokak.com/15-ruyetullah-kullugun-ayricalikli-kilinmasidir/) - Rüyetullah, Kur'an-ı Kerim'de Hz. Musa üzerinden bir talebin tezahürü olarak müminlere bildirilmiş, böylece rüyet talebinin aynı zamanda bir kulluk hali olduğu gösterilmiştir. İnsanın sırf Allah tarafından bir ihsan olarak yine O'nun kemal ve cemali ile karşılaşmasının anlatımı sayılan bu konu, müminin içinde bulunduğu haller bakımından ayrıcalıklıdır. Âlem çü kûh-ı Tûr dân mâ hemçü Mûsâ tâlibân - [Osmanlı Dönemi Halk Kadın Giyimi](https://sumbulsokak.com/osmanli-donemi-halk-kadin-giyimi/) - Değerli okurlarımız, geçtiğimiz ay sizlere Osmanlı saray giyimi ile alakalı bilgiler aktarmaya çalışmıştım. Bu ayki yazımızda da Osmanlı halkında kadınlar nasıl giyinirdi sorusuna değinelim istedim. Osmanlı kadınlarının sokakta giydikleri kıyafetleri ile evde giydikleri kıyafetler birbirinden farklıydı. Dış giyimi sadece sokağa çıkarken ev kıyafetlerinin üstüne giyerlerdi. Bu kıyafet yüzü ve elleri dışında tüm vücudu örterdi ve - [Ülfet](https://sumbulsokak.com/ulfet/) - Geçmişte kız çocuklarımıza sıklıkla isim olarak verdiğimiz "Ülfet" kelimesinin ne anlama geldiğini merak eder misiniz? Gelin, Ünsiyet ve Muhâcir yazılarımızda sizinle paylaştığımız gerçek hayat hikayesinin kahramanı Osman Nuri Efendi'nin hayatından örneklendirerek Ülfet'i birlikte anlamaya çalışalım. Yıllar geçmiş, Osman Nuri Efendi’nin imamlık tayini Serez’den diğer Balkan ordugâhlarına çıkarılmıştı. Önce Bosna’ya sonra Yanya’ya göç etmişlerdi. Artık Yanya’da - [Siz Kimsiniz?](https://sumbulsokak.com/siz-kimsiniz/) - Şu son paragrafı da okuyayım, bakayım saat kaç? Saat 18'e 15 var. Başımda tam olarak şöyle bir sızı: tamam bir çay iç artık, vakti geldi. Çay ocağı kapanmak üzere, gidip kütüphanenin son demliğinin çayını içeyim. E tabi bahçede turlamadan da olmaz. Birinci tur. Hava nasıl da güzel, çiçekler açmış. Ağaçlar sonbaharın gelişini afişe ediyor, oraya - [Dünyada Yaşama Yolları](https://sumbulsokak.com/dunyada-yasama-yollari/) - Eskiler bakır, kurşun gibi âdî mâdenlere iksir denilen maddeyi ilâve ederek gümüş veya altına dönüştürme ilmine kimya derlermiş. Yine kişinin âdî mâdenler gibi olan nefs-i emmâresini temizleyerek güzel ahlâk ve kemâle dönüştürme yolu da kimya olarak adlandırılmıştır. Hatta kimyâ-yı ahmer/kibrît-i ahmer adında bir taştan da bahsedilir ki bu taş değersiz madenleri altın veya gümüşe kalbedermiş. - [Hz. Âmine'nin Rüyası](https://sumbulsokak.com/hz-aminenin-ruyasi/) - "Ben atam İbrahim'in duası, kardeşim İsa'nın müjdesi ve annemin rüyasıyım. Annem rüyasında içinden çıkan bir aydınlığın Şam diyarı saraylarını aydınlattığını belirtmişti. Peygamber anneleri hep böyle rüyalar görürler." (Ahmed b. Hanbel, Müsned, IV, 127, 128). Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) dünyaya teşrifleri yaklaştıkça görülen alametlerden bazıları da Hz. Âmine'ye gösterilen bir takım haller ve rüyalardır. Bu hallerden birini Hüseyin - [Mühür](https://sumbulsokak.com/muhur/) - Ehlen ve sehlen ey gâm-ı kalb-i perîşân merhabâ Tezgahlarda çeşit çeşit antikalar, eskiler, kullanılmayan atıl eşyalar. Dedelerden, babalardan kalan kitaplar, bakırlar, kristaller, muranolar, şinanaylar, şamdanlar, yüz yıllık kilimler, saatler, ünlü marka fincanlar, el boyama tablolar... Daha neler neler. Bit pazarı rengarenk, can alıcı parçalar gelmiş yine. Pazarda tek kural geçerli; hızlı olan en güzide parçayı - [Literatür](https://sumbulsokak.com/literatur/) - Ne vakit bilgisayarı açmaya çalışsam, cihazınız sizi tanımadı diye bir uyarı veriyor. Parmak iziyle açmayı denedim, telefon numaramı falan girdim ama nafile, illa şifre istiyor. Teknolojiyi fazla kullanmayınca bir de yapay zekâlarla karşılaşınca işler bazen içinden çıkılmaz bir hal alabiliyor. Yapay zekâ demişken; "Bir sanatçı nasıl üretir?, Kendisini nasıl anlatır?, Fikirlerini nereden bulur?" gibi sorularına - [Vecihi K-6](https://sumbulsokak.com/vecihi-k-6/) - "Hayatımda o gün kadar mesud olduğumu hatırlamıyorum. Büsbütün yeni sistem bir tayyare yapacak, memleketime yeni bir şey hediye edecekdim."1 Bir milletin kendi azim hikayeleri yoksa dışarıdan şişirme kahramanlıklar ithal eder. Ve öz benlikle uyuşmayan hikayeler üstte eğreti durur. Neyse ki bizim topraklarımızın yekûnu azim hikayesi de böyle şeyler gerekmiyor. Tek eksiğimiz bizim olana sahip çıkamamak. - [Hattat Mehmed Esad Yesârî Efendi](https://sumbulsokak.com/hattat-mehmed-esad-yesari-efendi/) - Ta'lik hattına yeni bir üslup kazandırarak Türk ta'lik ekolünü kuran hattatımız Mehmed Esad Yesârî Efendi'yi minnetle yad ediyoruz. Yukarıdaki levhada kendisinin celi ta'lik hatla yazmış olduğu ve Ayasofya Camii'nde bulunan Hasbiyallahû vahdehû "Allah bana tek başına yeter" anlamındaki levhayı görmekteyiz. Mehmed Esad Yesârî Efendi ta'lik hattına Türk üslubunu kazandırmış olmanın yanı sıra, yazıya olan sevgisi - [Cupcake Mutluluktur](https://sumbulsokak.com/cupcake-mutluluktur/) - Merhabalar, ben Aslı, nam-ı diğer Mutlu Gün Kurabiyecisi Aslı. Yalova’daki atölyemde, 10 yıldır mutlu anlara, kişiye özel butik pasta tasarımları yapmaya ve pastacılık eğitimleri vermeye devam ediyorum. Yıllar içerisinde üzerinde titizlikle çalıştığım bazı reçetelerimi artık ayda 1 kez buradan sizinle paylaşıyor olacağım… İlk olarak, herkes tarafından çok beğenilen çikolata kremalı kakaolu cupcake ile başlıyorum. Mixer - [Aslı'nın Bayram Hediyesi](https://sumbulsokak.com/aslinin-bayram-hediyesi/) - Evet bu tarifi benden çok istediniz, çok beklediniz. Her lokmada içindeki tüm malzemelerin lezzetini aldığınız dünyanın en kolay donutlarından biriyle sizlerleyim. Donut aslında mayalı hamur ile yağda kızartılarak yapılan bir tatlıdır. Kızartıldıktan sonra toz şeker tarçın karışımına bulanan çeşitleri olduğu gibi farklı çikolatalar ile kaplanan çeşitleri de vardır. Ama biz bu gün yine "az malzeme, - [Mutlu Gün Kurabiyesi](https://sumbulsokak.com/mutlu-gun-kurabiyesi/) - Yazmayalı ne kadar uzun zaman geçtiğini aralık kalan camdan esen serin rüzgarı hissedince anladım. Hiç istemeden verdiğim bu arada yoğun iş temposu, hastalıklar, hüzünler, mutluluklarla yaprak gibi savrulurken hayatın akışında bir baktım ki gerçekten savruluyor yapraklar, sonbahar gelmiş. Tüm bunları düşünürken gözüm duvardaki askılığa takıldı ve elimin orada asılı duran pazen önlüğüme gitmesi ile arasında - [Bağdat Kalesine Şanlı Sancağı Diken Yiğit..](https://sumbulsokak.com/bagdat-kalesine-sanli-sancagi-diken-yigit/) - Bu yazımda siz değerli okuyucularımıza, yüzlerce yıl Türk ordusunun ayrılmaz bir parçası olan ve katıldığı tüm savaşlarda askerin fetih ruhunu güçlendiren, canlı yapısıyla askerlerin moralini daima yüksek tutan “Mehter Teşkilatı”ndan ve çoğumuzun en az bir defa dinlemiş olduğu "Genç Osman Marşı"nın hikayesinden kısaca bahsetmek istiyorum. Mehterin tarihi, milattan önceki yıllara ve hatta Türkistan (Orta Asya) - [Geldim, Gördüm, Kaygılandım](https://sumbulsokak.com/geldim-gordum-kaygilandim/) - Merhaba, umut dolu bir günden selam olsun. Günün hangi saatinde kavuştuysak, devamında güzelliklerle buluşmanızı dilerim. Bugün sizi zihnimde misafir etmek istedim. Yazmak, biraz da zihne kapı açmak değil midir? Ortalığı toplamadım, eh olduğu kadar sonuçta yabancı değiliz artık. Sizler için komplo teorileriyle gündemden düşmeyen yılların dizisi The Simpsons’ı seçtim. Yıllar önce izlediğim bu sahne, sosyal - [Ali Dede](https://sumbulsokak.com/ali-dede/) - Ali dede, ömrüne bereket 86-87 yaşlarında. Eski zamanları o anlatıp siz dinledikçe vaktin nasıl geçtiğini anlamıyorsunuz. Anne babasını çocuk yaşta kaybetmiş, merhume eşi ona hem anne hem baba hem de eş olmuş. İnsan için en kıymetli şeyin elinin emeğiyle kazandığı olduğunu söyledi bize. Eski zamanlardaki yokluğun onları öğüterek getirdiği şimdiki zamanlar sahip olduğu varlıkla her - [Gasteci İlhan Amca](https://sumbulsokak.com/gasteci-ilhan-amca/) - https://www.youtube.com/watch?v=q9__IIOPYQc Bir sabah Erenköy'de Marmaray durağının oradayım, karşımdaki büfeye doğru yürüyorum. Yanında bir leğen ile İlhan amcayı bakla ayıklarken gördüm. İyice yakınlaşınca selam verdim, müsaade isteyip konuşalım mı dedim, olur dedi. Tanıştık, konuştuk. İlhan amca yirmi yıldır gastecilik yapıyormuş. Telefon bilmem ne kullanmıyormuş. Tepki olarak değil, ihtiyaç hissetmemekten kaynaklanıyor sanırım. Öyle anladım ben. Onunla - [Mahallemizin Filozof Marangozu Turan Demirci](https://sumbulsokak.com/mahallemizin-filozof-marangozu-turan-demirci/) - https://www.youtube.com/watch?v=u_JcKwj4G2w&t=7s İstanbul Maltepe'nin bir mahallesinde marangozluk yapan Turan abimizin asıl mesleği sanat. Bunu derken sanatı kendi üslubunda özümsemiş birinden bahsediyoruz, dükkanını ve evini görmeniz lazım. Bulundukları her köşe tam bir sanat atölyesi. Şiirler, şarkılar, resimler, heykeller... Hepsi onun elinden dilinden ayrı bir yol bularak ortaya çıkıyor. Turan abi hayatı sorgulayan tavrının yanında bir filozof - [Yıldız, Naciye, Rafiye ve Hayriye Hanımlar](https://sumbulsokak.com/yildiz-naciye-rafiye-ve-hayriye-hanimlar/) - https://www.youtube.com/watch?v=64jRHPGpN1s Bolu, Çamyayla Köyü'nde sıradan bir pazar öğleden sonrası. Köy sokakları sessiz ve sakin. Biraz uzakta bir yerlerden kulağımıza konuşma sesleri geliyor. Merak edip o tarafa doğru gidiyoruz. Üç dört hanım sokakta neşeli neşeli konuşuyorlar. Az önce yaptıkları peyniri satılmak üzere arabaya yükleyip şehre yollamış, sonrasında da tatlı bir muhabbete dalmışlar. Selam verip yanlarına - [Ünsiyet](https://sumbulsokak.com/unsiyet/) - Serez’e yerleştiklerinde yeni evlenmişlerdi Osman Nuri Efendi ve eşi Naile Hanım. Evlat sahibi olmayı beklerken geçen zamanı saymaz olmuşlardı artık. Allah’a dua etmeye, her namazlarında hayırlı evlat dilemeye alışmıştı elleri de yürekleri de Naile Hanım’ın tahta evin penceresinden gece gökyüzüne bakıp Rabbi'ne yalvarırken ağlayan gözleri de. Osman Nuri Efendi’nin, Serez kasabasına Tabur imamlığı görevine tayininden - [Hz. Abdülmuttalib](https://sumbulsokak.com/hz-abdulmuttalib/) - Hem Muhammed gelmesi oldu yakîn Çok alâmetler belirdi gelmedin (Hz. Muhammed'in doğumunun yaklaştığına dair O daha doğmadan birçok alametler belirdi.) Âlemlere rahmet Efendimiz'in (s.a.s.) dünyaya teşrifleri yaklaşırken gerek ailesi gerekse gelişini bekleyen Yahudi alimleri tarafından birçok belirtiler görülür. Bu alâmetlerin çoğunu Efendimiz'in dedesi Hz. Abdülmüttalib yaşamıştır. Süleyman el-Cezûlî'nin Delailü'l-Hayrat isimli salavat kitabında yer alan bir - [Fizyoterapi ve Rehabilitasyon](https://sumbulsokak.com/fizyoterapi-ve-rehabilitasyon/) - Fizyoterapist kimdir? Ne yapar? İnsan yaratılış bakımından en üstün varlıktır. Bilimsel kabullerle izah edecek olursak; insan en gelişmiş sistemleri bir arada bulunduran bir metabolizmaya sahip olmakla birlikte etrafındaki ekosistemlerle de sürekli alışveriş halinde olan bir canlıdır. Sağlıklı olmak, Dünya Sağlık Örgütü’nce sadece hastalık ve sakatlığın olmayışı değil beden, ruh ve sosyal yönden tam iyilik hali olarak - [Rebiulevvelde O'ndan Bir Dua](https://sumbulsokak.com/rebiulevvelde-ondan-bir-dua/) - Rebiulevvel ayının içinde olduğumuz şu günler, hakkımızda rahmete, Efendimiz'in şefaatine ve yakınlığına vesile olsun diyerek duayla başlayalım. 12 Rebiulevveli Efendimizin hem dünyaya teşrifi hem ahiret alemine irtihali hem de Mekke'den Medine'ye hicretini tamamladığı gün olarak biliyoruz. O günkü Müslümanların Mekke'den Medine'ye hicreti 1 yılda tamamlanmış olsa da hicretin gereken bazı durumlarda kıyamete kadar farz olduğunu biliriz. - [Ahî Çelebi Camii](https://sumbulsokak.com/ahi-celebi-camii/) - Evliya Çelebi’nin neden seyahatle vazifelendirildiğini hiç merak ettiniz mi? "Şefaat Ya Resulullah" demek isterken ağzından "Seyahat Ya Resulullah" cümlesinin çıktığını, bunun üzerine de ömrünü seyahatle ve gezip gördüğü şehirleri, mekanları, makamları yazmakla geçirdiğini belki duymuşsunuzdur. Bunun bir rivayet olduğunu düşünmüş olabilirsiniz. Ama aşağıda okuyacaklarınız fikrinizi değiştirebilir. Evliya Çelebi Seyahatnâme'sinde yaşadığı bir yakaza halinden bahseder. Eskilerin, "Beyne'n-nevm - [Beni Bağışlayınız](https://sumbulsokak.com/beni-bagislayiniz/) - "Beni bağışlayınız. Birçok şeyi yapamamış, yetiştirememiş ve noksanlıklarıyla devam ettirilen bir hayatın fâili olarak karşınızdayım. Çok bilen ama bilmeyen, çok okumayan, hatırlayamayan biriyim. Kendisinden duyulan rahatsızlığın bazen kolayca yüzüne söylendiği bazen de dolaylı biçimde yaşanmışlıklar üzerinden hissettirildiği kişiyim. Mükemmeliyetçiliğin karşısında yalnız, acınası, tutunamayan bir gölgeyim. İnsanî yaratılışına daima yetişmeye çalışan, onun peşinde bir gölge. Zaman - [Acil Moda Tasarımcısı Aranıyor!](https://sumbulsokak.com/acil-moda-tasarimcisi-araniyor/) - Kendini ifade edebilmenin başka bir yoludur moda. Yaptığınız iş hayallerinizi çizip, üretip insanlara kıyafet satmaktan öte; kimlik oluşturmaktır. Uzaktan eğlenceli gelse de başarılı olmak için sınırsız sebat gerektiren bir iştir. Bu işte kararlıysanız moda üzerinde kendimizi geliştirmek için kolları sıvayalım. Başarılı bir moda tasarımcısı olmak için resmi bir eğitim veya diplomaya ihtiyacınız yoktur. Ancak bu - [Kandil](https://sumbulsokak.com/kandil-2/) - Kuş ölür, sen uçmayı hatırla. Furuğ Ferruhzad İnsan kuş misali, konduğu bu dünya dallarından bir gün gelir göçer gider. Oysa biz ölümü ne kadar az hatırlıyoruz. Çocukken çok sık duyduğum bir sözdü: Kendi kendine konuşana deli derler. Sebebini bugüne kadar yazılarımı okuduysanız anlamışsınızdır herhalde. Belki de hissettiklerime karşımda muhatap bulamayışım buna sevk ediyordu beni, kim bilir? - [Birlikte Yaşama Anlaşması: Medine Vesîkası](https://sumbulsokak.com/birlikte-yasama-anlasmasi-medine-vesikasi/) - Hz. Peygamber ashabıyla birlikte Medine'ye hicret ettiklerinde idârî ve sosyal düzen açısından oldukça karışık olan bu şehir yapılanmaya başlamıştı. Öncelikle Efendimiz (s.a.s.) tarafından şehrin adı sözlükte "kınamak, hataları yüzüne vurmak, kötülemek, fitne ve fesat çıkarmak" anlamına gelen Yesrib'den, "aydınlanmış şehir" anlamına gelen Medine-i Münevvere'ye çevrilmişti. Fakat şehirde her din ve kültürden farklı insanların birlikte bulunması, - [Senede Bir Gün](https://sumbulsokak.com/senede-bir-gun/) - Keşefe'd-dücâ bi cemâlihî, Sallû aleyhi ve âlihî "Cemaliyle karanlıkları aydınlattı O. O'na ve âline salât ediniz." Yukarıdaki levhada Mehmed Hulusi Efendi'nin kaleminden celî ta'lik hatla yazılmış olan Arapça ibareye bakıyoruz. Sultan Ahmed Camii'nde bulunan bu levhanın 1935 yılında Ayasofya Camii'nden getirtildiği nakledilir. İnsanlığın efendisi, âlemlerin sultânı sevgili peygamberimiz Hz. Muhammed'in (s.a.s.) dünyayı teşrifiyle kâinatta adeta - [O ve Ben](https://sumbulsokak.com/o-ve-ben/) - Rüyasında O’nu gören Evliya Çelebi, tam şefaat isteyecekken, heyecandan "Seyahat Yâ Resulallah" deyivermiş ya hani birden… O an Resulullah’ın yüzünde nasıl bir gülümseme olmuştur kim bilir. Bunu ilk dinlediğim günden beri, her düşündüğümde hem gözlerim dolar hem de yüzüme bir tebessüm yerleşir. Ve tüm gün oracıkta kalır. Bir kez bile bile olsa, şu dünyadan göçmeden - [Sümbülzade Vehbi'den Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/sumbulzade-vehbiden-bir-beyit/) - Gel ey rûh-ı revanım cismime gelsin yine cânım Ten-i bî-câna döndüm bister-i hasretde ben sensiz “Ey benden giden rûhum, gel ki, cismime cânım yine gelsin. Hasret döşeğinde sensizken cansız bir tene döndüm.” Klasik edebiyatın sevgili karakteri, aşığa hiç yüz vermemesiyle meşhur olmuştur. Hoş, aşık gözü yaşlı gerektir. Aşkın alametleri vardır. Aşık kanlı gözyaşları döktüğünden ten - [Dana Kıyma 5 Lira](https://sumbulsokak.com/dana-kiyma-5-lira/) - Amerika'nın güzel yanlarından biri de et fiyatlarının gerçekten çok ucuz olması. Amerika'da yaşayan Türkler bunu her fırsatta dile getirir. Ülkede kıymanın kilosu, kalitesi ve yağ oranına göre 7 ile 13 dolar arasında değişiklik gösterir. Asgari ücretin ise ortalama 1500-2000 dolar civarında olduğunu düşünürsek ete ulaşmak toplumun her kesimi için kolay gibi duruyor. Sadece et mi? Paketli gıdalar - [Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç](https://sumbulsokak.com/kuyruklu-yildiz-altinda-bir-izdivac/) - Sene 1910, yer İstanbul. Halley kuyruklu yıldızının dünyaya çarpacağı haberi hızla yayılıyor. Ahali şaşkın, kadınlar korkuyor. İstanbul'un bir mahallesinde konuşulan dedikodularla başlıyor roman. Bedriye Hanım komşusunu haberdar ediyor: "Dünyaya kuyruklu yıldız çarpacakmış." Emine Hanım konuya kayıtsız, ama diğer komşular hemen kafalarını camdan çıkarıyorlar, bu önemli haberi kaçırmak istemezler. "Yıldız çarpıp da kıyamet kopacak diyorlar da - [Âlim ve Câhil](https://sumbulsokak.com/alim-ve-cahil/) - "Nefsinden razı olmayan bir câhil ile arkadaşlık etmek nefsinden razı olan bir âlimle arkadaşlıktan, senin için elbette daha hayırlıdır. Zira kendini beğenen âlime hangi ilim fayda verir ve nefse muhalefet etmekle yakîn ehli olan câhil için nasıl cehil zararlı olur?" (Hikem-i Atâiyye, 37. Hikmet) Öncelikle razı olmaktan biraz bahsedelim. Kişi nefsinden veya Allah'tan razıdır. Kendi - [Sabit'ten Bir Beyit](https://sumbulsokak.com/sabitten-bir-beyit/) - Meydâna geldi nâş-ı rakîb-i nemîme-sâz Kıldım huzûr-ı kalb ile ömürde bir nemâz “Rakîbin cenazesi önüme geldi, ilk defa ömrümde kalp huzuruyla bir namaz kıldım.” Klasik Türk edebiyatında şair aşık, maşuk sevgili, rakib ise sevgilinin diğer sevenleridir. Bununla birlikte sadece sevgilinin diğer sevenleri değil, sevgili dışında ne varsa hepsi rakib olarak nitelendirilebilir. Biz klasik tarzdaki şiirlerin - [Öz Hakiki Koç](https://sumbulsokak.com/oz-hakiki-koc/) - On dört sene boyunca eğitim sektöründe çok farklı görevlerde bulunduktan sonra aldığım bir karar ile kurumsal hayata elveda deyip kendi yolculuğuma çıkmaya karar verdiğimde bildiğim, inandığım ve bundan sonraki iş hayatımda hedeflediğim tek bir şey vardı: İnsana dokunmak. Bu çok geniş kavramın bir ucu maşribten bir ucu mağripten görünse de muhakkak bir yerinden yakalayacağıma emindim - [Şefkat](https://sumbulsokak.com/sefkat/) - Şefkat, Arapça kökenli "acıma, merhamet etme, rahmet ile gözetip kollama” anlamındaki "şafka" kelimesinden dilimize girmiş olup Türkçemizde “koruma, sevme, esirgeme ve acıma duygularıyla karışık saflaşmış bir sevgi”yi ifade eden duygunun adıdır. Şefkatli sıfatını ve şefkat gösterme deyimini günlük hayatımızda sıklıkla kullanırız. İnsan etrafında şöyle bir göz gezdirip şefkat duygusunu aradığında bunu en yakın “annelerde ve - [Her Nefese İki Şükür](https://sumbulsokak.com/her-nefese-iki-sukur/) - 2014 yılında yaşanan Soma maden faciasının ardından göçük altındaki 40 madencinin nasıl kurtulduklarını okumuştum. Bu madenciler demir raylarını ısırarak beyinlerinin ihtiyacı olan oksijeni aldıklarını ve bu sayede kurtulduklarını söylüyorlardı. İşçiler, çavuşları olan tecrübeli madenciyi dinleyerek demir raylara ağızlarını yaklaştırıp ısırdılar. Böylece demirin oksijeni çekmesi ilkesinden yararlanan madenciler, saatler sonra yerin yüzlerce metre altından sağ olarak kurtuldular. - [Hafız Ramazan Hoca](https://sumbulsokak.com/hafiz-ramazan-hoca/) - 1939 yılında Isparta’nın Kuzca köyünde doğmuş Hafız Ramazan Hoca. Babası büyük gayretlerle kendisini ilçedeki bir camiye gönderip okutmuş; böylece hafız olmuş. Sonrasında ilmin devamı için İstanbul'a gelip Nuruosmaniye Camii’nde tashih-i huruf derslerine katılsa da babasının hastalığı sebebi ile memleketine geri dönmüş, ziraatle uğraşmış, yuvasını kurmuş. Ankara Kocatepe Camii yapımı sırasında köylerden yardım toplamaya gelen diyanet - [Nutuk Haklamak](https://sumbulsokak.com/nutuk-haklamak/) - “Nataka, Yentıku, Nutk/Mantık…” Arapça 2. baptan mastar olan ve mantıkla da aynı kökten gelen nutuk kelimesi, sözlükte ölçüp biçerek, düşünerek söz söylemek, konuşmak, bir topluluğa etkili bir şekilde hitap etmek, idare etmek gibi anlamlara gelir. TDK’ya baktığımızda nutuk için “söz, konuşma, söylev” anlamları verilirken “Nutuk Atmak” veya “nutuk çekmek” şeklinde şöyle olumsuz bir anlamda çıkar - [Yabana Doğru (Into the Wild)](https://sumbulsokak.com/yabana-dogru-into-the-wild/) - Yönetmenliğini daha önce de köşemizde yer verdiğimiz hem aktör hem de yönetmen olan Sean Penn’in üstlendiği, Jon Krakauer’in 1996 yılında yazdığı İnto the Wild kitabındaki gerçek bir hayat hikâyesinden uyarlanan filmin başrolünü Emile Hirsch üstleniyor. Filmde Christopher (Emile Hirsch) zeki, başarılı bir öğrencidir. Üniversiteyi dereceyle bitirip mezun olur. İstediği hayatın bu olmadığını, bir şeylerin hayatında - [Türkmen Başbuğu Çaka Bey](https://sumbulsokak.com/turkmen-basbugu-caka-bey/) - 1071 Malazgirt Zaferi'nin ardından Anadolu'daki Türk fetihleri sahillere doğru genişlemeye başlamış ve bu genişleme devam ettikçe fetihlerin kalıcı olması için güçlü ve büyük bir donanma kurulması şart olmuştur. Fetihler hızla devam ederken, Anadolu’daki ilk Türk denizcilik faaliyetlerini başlatan ise Türkmen Başbuğu Çaka Bey olmuştur. İlk defa bir tersane inşa eden, kendine ait bir donanma kuran, - [Mobilyalarınız Ne Kadar Eski?](https://sumbulsokak.com/mobilyalariniz-ne-kadar-eski/) - Eskiden çoğu evde kullanılan masif mobilyalar şimdi ne durumda? Masif mobilyalar tamamen ahşap bloklarla, ahşabın kaplama veya doldurma olmayan som ve saf halinden üretilerek elde edilir. Hem gözümüze hem de sağlığımıza hitap eden masif mobilyaların içeriğindeki kimyasal oranı mdf veya diğer ürünlere oranla çok düşüktür. Bu da diğer mobilyalara göre kullanım açısından avantajlı ve doğal olması - [Fesleğen Kokulu Şehirler](https://sumbulsokak.com/feslegen-kokulu-sehirler/) - Uçak Taşkent’e yaklaşırken bulutların gölgesi aşağıda göz alabildiğine uzanan bozkırda siyah lekeler halinde görünüyor. Bu bulutlar, bu sonsuz bozkır bin yıldır değişmemiş, öylece kalmış sanki. Seyahatten anladığımız keşfetmekse değişimin değil değişmeyenin peşine düşüp öğrenmek istiyorum. Şu küçük yuvarlak beyaz şekil Cengiz Han’a küsen bulut olmasın? Ne de olsa burası Cengiz Han’ın, Timur’un, Uluğ Bey’in toprakları. - [Hattat Halim Efendi](https://sumbulsokak.com/hattat-halim-efendi/) - Yukarıda hat sanatımızın nadide isimlerinden Mustafa Halim Efendi'nin kaleminden ta'lik hattıyla yazılmış olan "Lâ rahate fi'd-dünya" (Dünyada rahatlık yoktur.) hadis-i şerifini görmekteyiz. Gelin hattatımızın kendisiyle tanış olalım, varlığıyla medeniyetimize kattığı güzellikleri birlikte anlamaya çalışalım. Mustafa Halim Özyazıcı 14 Ocak 1898 yılında İstanbul'un Etyemez semtinde dünyaya gelmiştir. Babası Kırımlı Nalıncı Hacı Cemal Efendi, annesi Sudanlı Adviye - [Yasin Suresi Bize Ne Anlatıyor? ( 13-19.Ayetler)](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-ne-anlatiyor-13-19-ayetler/) - بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحيمِ Bismillahirrahmanirrahim Kıymetli okurlar, Yasin Suresi’nin 13-19. ayetleri ile sizlerle buluşmaya devam ediyoruz. Yasin Suresi’ni konulara göre değerlendirdiğimizde beş ana başlık karşımıza çıkmaktadır. Buraya kadar işlediğimiz ayetlerde (1-12. ayetler) Yüce Allah’ın (c.c.) Hz. Muhammed’in (s.a.s.) peygamberliği ve inanan/inanmayan insan karakterlerine ilişkin kelamını okumaktayız. 13. ayetten itibaren bir şehir sakinleri ile kendilerine gönderilen - [Değersizsiniz!](https://sumbulsokak.com/degersizsiniz/) - Eylül ayının gelmesiyle beraber neredeyse iki senedir kapalı olan okullarımız nihayet açılabildi. Gerçi her gün yükselen vaka sayılarıyla ne kadar açık kalacak bilmiyoruz ama hayatın normal akışına dönebilmesi için yine de sağa sola koşturmaya devam ediyoruz. Bu hazırlık ve başlangıç döneminde değişen mevsimlerle birlikte üzerime ölü toprağı serpilmişcesine bir süre durgunluk dönemi yaşasam da, sokaktan - [Süheyl Ünver İle Babacığı](https://sumbulsokak.com/suheyl-unver-ile-babacigi/) - Geçmişle geleceğin bağlarını kurmuş adeta bir mektep olmuş abide şahsiyet Süheyl Ünver'i minnet ve hürmetle yad ediyoruz. Ömrünü ilim, bilim, sanat ve kültür alanında tarihimizle kotararak bu kutlu mirası gelecek nesillere aktarmayı dert edinmiş, kendine münhasır şahsiyet Ord. Prof. Dr. Ahmed Süheyl Ünver'e müteşekkiriz. 17 Şubat 1898, hicri 27 Ramazan 1315 senesinin Kadir gecesinde İstanbul - [Fehim](https://sumbulsokak.com/fehim/) - Fehim, Arapça kökenli bir kelime olup "fehemâ/anladı, zihnen kavradı, idrâk etti” fiilinin isimleşmiş ve dilimize girmiş hâlidir. "Anlamak, kavramak, idrâk etmek" anlamlarına gelir. Dilimizde “fehmetmek” fiilini çokça kullanırız. Duyusal idrak güçlerimiz olan görme, işitme, dokunma, koklama, tat alma ile içerisinde yaşadığımız kâinatın varlığına şahitlik ederiz. Görmediğimiz halde varlığını kabul ettiğimiz şeyler de vardır; akıl, ruh, - [13. Kur'ân Ezelî ve Ebedî Kelâmdır](https://sumbulsokak.com/13-kuran-ezeli-ve-ebedi-kelamdir/) - Akâid kitaplarımızda Allah'n kelâm sıfatı ve Kur'ân'ın yaratılmış olup olmadığı üzerine yoğun bir içerikle karşı karşıya kalırız. Bu bizim açımızdan ilk anda takip edilmesi güç bir konudur. Burada akaide dair bilginin düşünce tarihine açılan yönlerini görmeli, insan zihninin bin yıllara yayılan sorularına ve arayışlarına bizi ilettiğini hatırımızda tutmalıyız. İtikadımız kelam-ı ilâhî olarak Kur'ân'ın yaratılmadığı; ezelî - [Toprağın Altından Evladiyelik Mücevherlere: Taşlar!](https://sumbulsokak.com/topragin-altindan-evladiyelik-mucevherlere-taslar/) - Merhaba Sümbül Sokak sakinleri. Öncelikle siz değerli okuyucular ile bu güzide sokakta buluşmaktan onur duyduğumu belirterek, sokağın her bir sakinini gönülden selamlarım. Sokağımızda, 2004 yılından bu yana mesleki tecrübelerimizden mütevellit deneyimleyerek derlediğim bilgileri taş ve takı severlerle belli aralıklarla paylaşmaya çalışacağım. Doğal taşlara olan hayranlığımız ve merakımız 2004 yılından beri meslek hayatımızı da etkiledi. O - [Osmanlı Saray Giyimi](https://sumbulsokak.com/osmanli-saray-giyimi/) - 16. yüzyılın başlarında Osmanlı İmparatorluğu, Orta Doğunun büyük bir kısmına yayılmaya başlamıştı. Ekonominin ve refah seviyesinin en yüksek seviyede olduğu bu dönemde Osmanlı yönetimi, ipek endüstrisinin gelişmesi ve düzenlenmesi için büyük çaba gösterdi. 15. yüzyıldan itibaren de ipek dokumacılığının merkezi olan Bursa'da, saray için brokar ipek kadife kumaşlar üretilmeye başlandı ve yeni atölyeler kuruldu. Bu - [Keşik](https://sumbulsokak.com/kesik/) - Anadolu'nun bağlarına Takıldım dağlarına Ekmek pişirip yedim Bayıldım yağlarına Kış çabuk gelir Antalya sınırını aşıp sarp dağlardan, kıraç vadilerden, yaylalara çıkınca. Hazır karşılamak gerekir kışı. Kar inince ince ince, ambarın doluysa kışında dolu dolu geçer. Yaz sıcağını hissettirdiyse; tarlalarda domatlar, büberler hafiften kızardıysa, buğdaylar biçilip de bulguru bulgurluk, dövmesi dövmelik, yarması yarmalık ayrılıp da kalanı - [Seraptan Su Ummak*](https://sumbulsokak.com/seraptan-su-ummak/) - Düşe daldım. Kendimi kuş uçmaz, kervan geçmez denilebilecek uçsuz bucaksız bir çölde buldum. Her taraf altın sarısı kumlarla kaplı. Güneş tam tepemde, kavurucu bir sıcak hâkim. Susuzluktan dilim damağıma yapıştı. Biraz su olsa iyi olacak. Etrafıma bakınıyorum, derken ötelerde bir nehir. Nehrin kenarında su içen hörgüçlü bir deve. Kalkıp o yöne doğru gitmeliyim diye düşünmekle - [Hatay'da İlk Durak: Habib-i Neccar Hazretleri](https://sumbulsokak.com/hatayda-ilk-durak-habib-i-neccar-hazretleri/) - Yazı dizimizin bu bölümünde Habib-i Neccar Hazretleri’ne uğrayacağız. Hatay yazı dizisinin ilk bölümünde Hatay’ın tarihçesi, kültürel yapısı, inanç turizmi, yemekleri, iklimi, ekonomisi ve mimarisine yüzeysel olarak değinmiştik. Serimize Hatay’ın manevi önderlerinden olan Habib-i Neccar Hazretleri'nden bahsederek devam etmek istiyorum. Habib-i Neccar Antakya da yaşamış bir din büyüğüdür. Kendisine marangozlukla uğraştığı için kelimenin Arapça ifadesi olan - [Çevresel Kaygı](https://sumbulsokak.com/cevresel-kaygi/) - Çevresel kaygı; bireylerin dünyaya yönelik oluşan tehlikeler, bu tehlikelerin doğaya ve gelecek nesillere yönelik sonuçları kapsamında oluşan endişelerdir. (Abdul-Muhmin, 2007). Son zamanlarda yaşanan, müsilaj, sel, yangın gibi sorunlar birçok kişide çevresel kaygı oluşmasına sebep oldu. Hatta eko-ankisiyetiye teriminin de sıkça kullanılmaya başlandığı haberini yapan TRT internet sayfasında, bu konuyla alakalı Prof. Dr. Ejder Akgün Yıldırım - [Artık Dikelim mi?](https://sumbulsokak.com/artik-dikelim-mi/) - Dikiş dikme özgürlüğüne kendini kaptırmak tam anlamıyla şahane bir karardır. Bu zamanla ve ürettikçe daha iyi anlaşılır. Dergilere daha farklı bakar, vitrinlerdeki ürünleri çok daha başka görürsünüz. Bir ürünün fiyatını değerlendirirken kumaş maliyeti yapıp karar değiştirebilirsiniz. Pek tabii bu süreçte dikiş dikmek alışkanlık haline gelecektir. Dikiş malzemelerini hazırlayıp, makineyle tanıştıysanız öte yandan da el dikişini - [Tahta Kılıç](https://sumbulsokak.com/tahta-kilic/) - Ḥaḳ yolunda her kim ḳıldı ġazā Raḥmet-i Ḥaḳ anlara virdi Ḫudā Yönümü şaşırdım, yolumu da... Hangi yöne gideceğimi sorma çünkü kestiremiyorum. Bir tarafım Sarı Saltuk, bir tarafım Umay Ana, bir tarafım Gül Baba, bir tarafım adı sanı kırklara karışmış gönül sultanları. Yolların ve yönlerin arasında sıkıştım kaldım. Şark kanlı, garb azgın, şimal hırçın, cenup suskun. - [Adamotu](https://sumbulsokak.com/adamotu/) - Bu yazıda alışılmış bitkilerin aksine oldukça esrarengiz bir bitki olan adamotundan (Mandragora officinarum) bahsedeceğiz. Harry Potter ve Sırlar Odası filminden adamotunun konu edinildiği sahne Belki birçoğumuz onu Harry Potter serisinden anımsıyor olabiliriz. Bu bilim kurguda büyü ile taşlaştırılmış nesneleri eski haline getirmek için kullanılan adamotundan ikonik olarak bahsedilmiştir. Büyü dersindeki genç büyücüler, adamotu ekmeyi öğrenirken - [İklim Üzerindeki İnsan Etkisi](https://sumbulsokak.com/iklim-uzerindeki-insan-etkisi/) - Araştırmacılar dünyadaki her bölgeyi farklı iklim koşullarıyla inceliyor, dünyadaki iklim değişimini gözlemliyorlar. - [Kalplerin Huzuru](https://sumbulsokak.com/kalplerin-huzuru/) - Mustafa Halim Efendi'nin kaleminden h. 1382 tarihli ta'lik hattıyla yazılmış olan levhayı seyrinize sunuyoruz. Gelin bu zarif yazıyı birlikte okuyalım: "Yâ Tabîbe'l Kulûb" Yazılışta kısa fakat mana itibariyle ağırlığı olan ve tüm hayatımızı kapsayan "Ey kalplerin tabîbi" anlamındaki bu nidâ ve niyazı idrak etmeye çalışarak yazıya tekrar bakıyoruz. Dünya misafirhanesinde bir yolcu olduğumuzu unutarak bazen - [Kaygı ve Kavrayış](https://sumbulsokak.com/kaygi-ve-kavrayis/) - Herkese merhaba, Bu ay adımlarımızın sıklaştığı, kalabalık arasına karıştığımız, günlük rutinimizin günden güne "yeni normal" güncellemesi ile yinelendiği bir akışın içindeyiz. Bazılarımızın düzen, bazılarımızın değişiklik olarak baktığı yinelenen yaşam döngüsü içten içe bir korkuyu, kaygıyı beraberinde getiriyor. Geçmişimizden getirdiğimiz ve geleceğimize götürdüğümüz yaşadıklarımızdan kaynaklanan ve yaşayacaklarımıza yönelik kaygılar taşıyoruz. Kaygının gerçeğe yöneldikçe değer ifade eden, - [Eylül](https://sumbulsokak.com/eylul/) - Eylül, "Rumî takvimin dokuzuncu ayı" için dilimizde yerini almış bir kelimedir. Arapça’da "eylûl" (أيلول) olarak kullanılsa da bu kelimenin kökeni aslında Arapça değildir. Kökeni Mezopotamya dilleri olan Aramice/Süryanice "ilūl אלול" kelimesinden gelir ki bu dillerde ortak bir ifade ile "üzüm ayı/bağbozumu" anlamında kullanılırdı. Kuzey yarım kürede Eylül ayının gelmesi ile mevsimsel değişimler başlar. Sonbahar kendini gösterir. - [11. İlâhî İsimler İle İrtibatımız](https://sumbulsokak.com/11-ilahi-isimler-ile-irtibatimiz/) - Hakkıyâ esmâ-i hüsnâ gülleri açıldı hep Bu gülistân-ı vücûd içre anı dermez misin? - [Pazarcı Teyze](https://sumbulsokak.com/pazarci-teyze/) - Bizim insanımızın güzelliğine canı gönülden inanarak çıktık yola. Ve tüm güzel insanlar kendi içinde güneş gibi. - [Tehlike Çanları Çalmak](https://sumbulsokak.com/tehlike-canlari-calmak/) - Bir varmış bir yokmuş. Yüce Allah bu âlemi safha safha yoktan var etmiş. İlk insan Hz. Âdem’i, onun sol kaburga kemiğinden ise Hz. Havva’yı yaratmış. Bu ikisinden de insan neslini çoğaltmış. İnsan, eşref-i mahluk (yaratılanların en şereflisi) buyrulan zat-ı muhterem. İnsan, nevi şahsına münhasır, başlı başına küçük bir âlem. İnsan, nice sırlar barındıran, hâlâ tam - [12. İlâhî İsimler İle Aramızdaki Bağ](https://sumbulsokak.com/12-ilahi-isimler-ile-aramizdaki-bag/) - İlahi isimlerle irtibatımızı Kur'an-ı Kerim'in üzerimizdeki himayesi ve Peygamberimiz ile ümmet arasındaki veraset bağı üzerinden kurarız. Allah'a yakınlık dolayısıyla açığa çıkacak her kavrayış ve yaşantı anlamını ve örneğini Kur'an-ı Kerim ve Peygamberimizde bulur. Bu yüzden akaid kitaplarının Allah'ın kelam sıfatı hakkındaki etraflı tartışmaları ve İslamî ilimlerden birinin kelam adını taşıması anlamlıdır. Bâki-i mu’ciz ne hâcet - [Yegâne Cömert](https://sumbulsokak.com/yegane-comert/) - "Bir talep için niyetin Allah'ın gayrısına ulaşmamalıdır. Çünkü cömert ancak isteklerin kendisini aşamadığı zata derler." (Hikem-i Ataiyye, 40. Hikmet) Allah dostları kerim olan Mevlâ varken Allah'tan gayrısından bir şey istemezler. Yani O'nu unutarak ve başka mercilere itimat ederek istemezler. Maksada uygun hareket etmek elbette şeriat gereğidir. Men edilen; Allah'a itimâdı terk ederek, ihtiyaçlarını insanlardan istemektir. Kendi - [Fedailerin Kalesi Alamut II](https://sumbulsokak.com/fedailerin-kalesi-alamut-ii/) - Sevgili Matbaa okuyucuları, Sloven yazar Vladimir Bartol'a ait Hasan Sabbah’ın, Alamut Kalesi’nin, fedailerin ve insan eliyle yaratılmış cennet bahçelerinin hikâyesini anlattığı romanına devam ediyoruz. Eğer bir önceki yazıyı okumadıysanız buradan okuyabilirsiniz. Hasan Sabbah'ın İbn-i Tahir'e verdiği önemli görevde kalmıştık. İbn-i Tahir'in dedesi Tahir dönemin önemli bir İsmaili askeridir ve Nizamü'l-Mülk tarafından öldürülmüştür. Ailesi İbn-i Tahir'i - [Hz. Peygamber'in Temiz Nesebi](https://sumbulsokak.com/hz-peygamberin-temiz-nesebi/) - Bir önceki yazımızda Hz. Abdullah'ın bereketinden söz etmiştik. İstiyorum ki Hz. Âmine ve Hz. Abdullah'tan biraz daha bahsedelim ve onların mânâ feyizlerinden azamî derecede istifade edelim. Hz. Abdullah 25 yaşına geldiğinde nûr-i Muhammedî'nin de verdiği parlaklıkla yüzündeki güzelliği iyice belirmeye başlamıştı. Akıl, zeka, güzel ahlak ve asaleti bakımından da diğer Kureyş gençlerinin en üstünüydü. Onu - [Simurg Efsanesi](https://sumbulsokak.com/simurg-efsanesi/) - Cife-i dünyâ değil kerkes gibi matlupumuz Bir bölük ankâlarız Kâf-ı kanâat bekleriz (Fuzûlî) "Anadolu" kelimesini duyan kim olursa olsun içinde bir çerağ uyanıyorsa bizdendir. Bir varmışla başlar hikayeler. Bir varmış bir yokmuş mudur yoksa evvel zamanın içinde midir dışında mıdır bilinmezken Allah'ın deli kulları çokmuş. Allah'ın 30 delisi 30 yaşındaymış. Ama bizden daha - [12.000 Yıllık Medeniyet Diyarbakır](https://sumbulsokak.com/12-000-yillik-medeniyet-diyarbakir/) - 12.000 yıl önce iskân edilen Akadlar, Gutiler, Hurrîler, Mitanîler, Urartular, Medler ve Persler gibi medeniyetleri bağrında barındıran Diyarbakır… Diyarbakır, yaşanan tarih sürecinde birçok devlet ve beylik tarafından ele geçirilmeye çalışılmıştır. Son zamanlarda her ne kadar ciğer ve karpuzu ile konuşuluyor olsa da M.Ö 3000'li yıllara dayanan birçok medeniyetin izlerini taşıyan ve bir kültür mozaiği olan - [Bizde Selam Parayla](https://sumbulsokak.com/bizde-selam-parayla/) - Allah kısmet etti, Amerika’ya taşındıktan birkaç ay sonra başımı örttüm. Başımı örttükten sonra alelade zamanlarda ve yerlerde hiç tanımadığım insanlar bana selam vermeye başladı. Siyahisi, beyazı, zengini, dilenen evsizi… Hangi birini anlatayım. Caddede gezerken, market otoparkında yürürken, benzin almak için beklerken bir anda “esselâmu aleyküm sister!” sesiyle dünyanız değişiveriyor. Ecnebî topraklarda hayatınızda daha önce görmediğiniz - [Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA)](https://sumbulsokak.com/yasam-dongusu-degerlendirme-life-cycle-assessment-lca/) - Beşikten mezara diye bir tabir kullanılır, ürünlerin çevresel etkisi değerlendirilirken. Bir malzemenin üretilirken, kullanılırken ve atık haline geldiğinde çevreye ne gibi etkileri olduğunun hesaplandığı bilimsel bir yöntem olan Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) yaklaşımı ile tüketirken çevreye ne kadar etki ettiğimiz ölçülebilmektedir. Ürünlerin, Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (LCA) ve ISO 14040-44 standartı temel alınarak, dünya çapında geçerli - [(E)ndüstrinin Bilinmeyen Kodları](https://sumbulsokak.com/endustrinin-bilinmeyen-kodlari/) - İnsanın yaratılışı itibariyle başta su olmak üzere birçok gıdaya muhtaç durumda. Vücudumuzun eşsiz mekanizmasını sağlıklı bir şekilde işler kılmak adına başta enerji, vitaminler, mineraller ve su olmazsa olmazlar. Bu ihtiyaçları doğal ve katkısız gıdalardan eksiksiz olarak alırken, son yüzyılda ortaya çıkan endüstrileşme ve şehirleşme ile buna bağlı nüfus artışı gıda arzını endüstrinin ellerine bırakmış durumda. - [Medine Hattatı Abdullah Zühdî Efendi](https://sumbulsokak.com/medine-hattati-abdullah-zuhdi-efendi/) - Medine hattatı olarak bilinen Abdullah Zühdî Efendi'nin celi sülüs hatla yazdığı Mescid-i Nebevi'nin yazısını seyrinize sunuyoruz. Sahabeden Temîmü'd-Dâri hazretlerinin soyundan gelen Abdülkadir Efendi'nin oğlu olan Abdullah Zühdî Şam'da dünyaya gelmiştir. Ailesiyle birlikte önce Kütahya'ya yerleşirler. Burada bir müddet yaşadıktan sonra İstanbul'a hicret ederler. Abdullah Zühdî Efendi, Eyüp Sultan türbedârı Eyyûbi Raşid Efendi ile hüsn-i hatta - [Allah’ın Boyası İle Boyanan Renkli Dağlar](https://sumbulsokak.com/allahin-boyasi-ile-boyanan-renkli-daglar/) - Kâinattaki her şey Allah'ın kendilerine verdiği rengi yansıtmaktadır. Bundan 4-5 yıl önce eşim ve kayınvalidemle birlikte Ankara Nallıhan’a Taptuk Emre Hazretlerini ziyarete gidiyorduk. Mesleğimden dolayı yol boyunca etraftaki toprak ve dağları inceler, yaşını, neden oluştuğunu anlamaya çalışırım. Bu yolculuk sırasında da yine bölgeyi tanımaya çalışıyordum. Birden sağ tarafımızda renkli dağlar karşımıza çıktı. Arabayı kenara çekip - [Acele](https://sumbulsokak.com/acele/) - Acele, Arapça “acila / acele etti” fiil kökünün isimleşmiş mastar halidir ve “telaş ve sabırsızlık ile, kendini ve başkalarını sıkıntıya soksa da, hızlı hareket etmeyi, durup beklememeyi” ifade eder. Kısacası “teennî” ne ise, “acele” onun zıttıdır. Daha önce teenni yazımızı da sizlerle paylaşmıştık, tıklayıp okuyabilirsiniz. Çoğu kaynakta, acele ve çabuk kavramları eş anlamlı verilmektedir. Arapça acele - [Biz Beraber Güzeliz](https://sumbulsokak.com/biz-beraber-guzeliz/) - Mevzu insana gelince zihnimin fotoğrafladığı bazı kareleri ve insanları, hatırımda yer tutan birkaç şeyi sizlerle paylaşmak isterim. Bizim insanımız güzel gerçekten. Onlar kim derseniz eğer, "Bizim eve hep derdi olan gelirdi. Yatılı misafir ederdik. Babam dışarda onlara yardımcı olurken annem hem kursta hafız talebelere hocalık yapar, hem ev işlerini aksatmaz hem de zorluklara rağmen misafire - [Çöl Panteri Sultan Baybars](https://sumbulsokak.com/col-panteri-sultan-baybars/) - Bu yazımızda sizlere, Hz. Yusuf (a.s.) gibi köle pazarından Mısır sultanlığına kadar giden hikayesiyle, Kahire, Şam ve Filistin'de derin izler bırakan ve Memlük Devleti'nin en ünlü sultanlarından biri olan Baybars'ın hayatını anlatmaya çalışacağım. Memlük, Arapça’da “köle” demektir. Bu kelime, köle pazarlarından satın alınan ve savaşlarda esir düşen köleler için daha çok kullanılmıştır. İslam tarihinde ilk - [İnsan](https://sumbulsokak.com/insan/) - Dilimizde İnsan kelimesi “kişi, kimse, birey, fert” olarak anlaşılır. İnsan, Arapça'da "ins" kelimesinin çoğuludur ve “insanlık, insanlığın tamamı, insan kavmi”ni ifade etmektedir. Aslında tekil hali “ins” ya da “enes” tir ve "benlik, kimse, kişi" anlamındadır. İnsan varoluş bakımından hem dünyadaki diğer canlılar gibi biyolojik sistemlerden oluşan somut bir canlı hem de ruhuyla, aklıyla ve duygularıyla - [Azıcık Aşım Kaygısız Başım](https://sumbulsokak.com/azicik-asim-kaygisiz-basim/) - Sabah 09:00. Uyanınca pazara gitmem gerekti. Ben dönene kadar çoluk çocuk kapıya dökülmüş. Arabadan poşetleri indirirken bir baktım çocukların elinde közlenmiş mısır. Havada bir odun ateşi kokusu. Sanki gün dönmüş de ben geç kalmışım. İşi olan kervanını çoktan yola düzmüş. Kapının ağzından içeri poşetleri bırakır bırakmaz elime dört çocuğu kapmamla mısırın izini sürmeye koyuldum. Bu - [Sefer](https://sumbulsokak.com/sefer/) - Dünya hayatının ziynetleri, ahiret hayatının kazanımları olması için insana verilmiştir. Allah Teala eşyayı insana hizmet için yaratmış; insana da kendisine lazım olan eşyayı üretebilme yeteneğini vermiştir. Günümüze geldiğimizde ise eşyanın insana hizmet etmesi gerekirken insan eşyaya hizmet eder duruma düşmüştür. Reklamlarla, pazarlama taktikleriyle aslında hiç ihtiyaç olmayan bir şeyi; ‘çok ihtiyacınız olduğunu’ telkin edip satıyorlar. - [Dikişe Başlarken](https://sumbulsokak.com/dikise-baslarken/) - Modanın dur durak bilmeyen hızına yetişmek istemiyor ve fazla arayışa girmeden kendi stilinizi kendiniz oluşturmak istiyorsanız, artık dikiş dikmeye hazırsınız demektir. İlk olarak işe basit bir dikiş makinesi edinerek başlayın. Çok fazla özelliği olması harika dikiş dikebileceğiniz anlamına gelmez. Bilinen ve servisine kolaylıkla ulaşabileceğiniz bir marka olması yeterli. İlk kumaş alışverişlerinize saten, şifon, kadife gibi - [Ofrett (Kurban)](https://sumbulsokak.com/ofrett-kurban/) - 1986 yapımı olan Offret ya da Türkçe adıyla Kurban, şiirsel sinemanın dâhi Rus yönetmeni Andrey Tarkovski’nin ağır hasta olduğu dönemde çektiği, ölümünden önceki son filmidir. Film, Rönesans döneminin İtalyan ressamı Leonardo da Vinci’nin “Üç Kralın Tapınışı” tablosunun uzun gösterimi ile başlıyor. İsa’nın doğuşunu anlatan bu tablo tanrıya yakarışı temsil eder. Her filminde dini imgelere yer - [Giysilerin En Güzeli "İhram"](https://sumbulsokak.com/giysilerin-en-guzeli-ihram/) - Değerli okurlarımız, geçtiğimiz ay mübarek kurban bayramını ihya ettik, bu sebeple sizlere hac ve umre ibadetinin farzı, giysilerin en özeli ve anlamlısı olan "ihram" dan bahsetmek istedim. Hac veya umreye niyet eden kişinin, başka zamanlarda işlemesi mübah olan bazı fiil ve davranışları belirli bir süre kendine haram kılmasına "ihrama girme"; bunu belli eden kıyafete de "ihram" - [İnsan Bu Azizim](https://sumbulsokak.com/insan-bu-azizim/) - Yesarizâde Mustafa İzzet Efendi'nin kaleminden ta'lik hattıyla yazılmış olan nutk-i şerife bakıyoruz. Nutuk, Allah velilerinin beyit yada kıta olarak yazdıkları şiirlere verilen isimdir. Sözleri Abdülkadir Geylâni Hazretleri'ne ait olan bu nutuk, insana Efendimiz'i (s.a.s.) ve aile efradını hatırda tutturan bir hediye adeta. Gelin bu ta'lik levhadaki yazılı olan sözleri birlikte okuyalım: "Lî hamsetün utfî bihâ harre'l-vebâi'l-hâtıma - [Son Trenin Kutlu Yolculuğu](https://sumbulsokak.com/son-trenin-kutlu-yolculugu/) - Bir önceki yazımızda Hicaz Demiryolu projesinin II. Abdülhamit Han'ın gayretleriyle nasıl hayata geçirildiğinden ve sadece Osmanlı coğrafyasında değil, aynı zamanda bütün dünya Müslümanları açısından nasıl önem arz ettiğinden kısaca bahsetmeye çalıştık. Bu yazımızda ise, bu büyük projenin nasıl finanse edildiğini, inşa aşamasında neler yaşandığını ve daha bir çok önemli detayı yeniden hatırlamaya çalışalım. Osmanlı topraklarında - [Sadece İnsan](https://sumbulsokak.com/sadece-insan/) - Bir yolun etrafında evler, ocaklar, bahçeler sıralanır. Altlı üstlü katların her birinden bir kalp çarpıntısı duyarsınız elbette nefesinizi tutup sesleri dinlemeye koyulduğunuzda. Bu sesler bir evin, bir sokağın, bir mahallenin, bir şehrin, bir ülkenin sesidir. İçerisinde türlü güzelliği, iyiliği, yakınlığı, uzaklığı ve belki kötülüğü, nefreti barındırır. Hepsi pek tabii mümkündür. Çünkü insanız, insana dair hiçbir - [Bugün Ne Diksem?](https://sumbulsokak.com/bugun-ne-diksem/) - Moda değişimdir, moda yeniliktir, farklılıktır. Ancak farklı olmaya çalışırken ihtiyacı karşılamaktan ziyade sahip olduğumuz değerleri harcayarak tüketim bağımlısı haline geldik. Kolay erişilebilen her şey değerini kaybetti. Gardıroplar askılar dolusu kıyafetle doluyken hızla değişen trendlere ayak uydurmak için alışverişe devam etmek, yine modayı takip etme çabasının olumsuz bir getirisi. Kolay alışverişi sağlayan internet sayesinde, her - [Galatasaray ve Gül Baba](https://sumbulsokak.com/galatasaray-ve-gul-baba/) - Takım tutmak ve o takıma deli gibi bağlanmak çok da akıl karı bir şey değildir çoğu hanıma göre. Çok duyduğum bir söz var; "Bu insanlar deli mi! 90 dakika boyunca bir ordu adam, bir meşin yuvarlağın peşinde haldır huldur koşuyor." Konuyu nereye bağlayacağımı merak ediyorsunuzdur. Maçtan takımdan girdik nerden çıkacağız bakalım. Vira Bismillah! Çoğu kişi - [Güneş Doğar Batmak İçin](https://sumbulsokak.com/gunes-dogar-batmak-icin/) - Güneş Doğar Batmak İçin Âdem Doğar Ölmek İçin Hazret-i Mevlânâ, hüneri sadece bu dünyada işe yarar olmasından ötürü dünyaya âşık olan Calinus’un, bu dünyaya aşkını dile getirdiği beyitlerin devamında, bu gibi kimselerin hâlini anne karnındaki cenine benzeterek şöyle buyurur: “Bu gibi kimselerin hâli, kerem-i ilahî dışarıya çekerken, geriye ve anasının karnına doğru kaçan ceninin hâline - [Instagram'dan 16 Yaş Mahremiyet Kararı](https://sumbulsokak.com/instagramdan-16-yas-mahremiyet-karari/) - Facebook tarafından 2012 yılında satın alınan Instagram uygulaması bir süredir yasa düzenleyiciler, ebeveynler ve çocuk güvenliği savunucuları tarafından çocukların güvenliğini mahremiyetini ve ruh sağlığını tehlikeye attığı iddiasıyla ciddi eleştirilere maruz kalıyor. Bu sebeple Instagram yeni bir güvenlik düzenlemesi uygulamaya alarak 16 yaş altı çocukların (bazı ülkelerde 18) hesaplarını varsayılan olarak gizli statüsüne alarak sadece kullanıcı - [Elimizdeki Son Fidan](https://sumbulsokak.com/elimizdeki-son-fidan/) - Bir tohumu toprağa atmak ne anlama gelir? Birçoğumuz çocuklukta pamukların arasına fasulye koyup suyunu verip yeşillenmesini dört gözle beklemiştir. Biraz daha şanslı olanlarımız o fasulyeye güzel sözler söyleyip bakımını güzelce üstlendiğinde ve bunun aksini yaptığında gelişimi karşılaştırma imkanı bulmuştur. Heh hatırladık mı, işte konumuz tam da bununla ilgili. Aslında yaşamın kendisi başta sorduğumuz soruya gerek - [Fedailerin Kalesi Alamut I](https://sumbulsokak.com/fedailerin-kalesi-alamut-i/) - Sloven yazar Vladimir Bartol’un bu en meşhur romanı Fedailerin Kalesi Alamut Hasan Sabbah’ın, Alamut Kalesi’nin, fedailerin ve insan eliyle yaratılmış cennet bahçelerinin hikâyesini anlatır. 11. yüzyılın İran’ında geçen roman, Halime isimli küçük bir kızın köle pazarından satın alınarak Alamut’a getirilmesiyle başlar. Halime bir grup güzel ve genç kız ile birlikte fevkalade dizayn edilmiş bahçelerin içinde - [Mahalleler Arasında](https://sumbulsokak.com/mahalleler-arasinda/) - Yargıların eşliğinde insan tanımak. Kimlikler, ideolojiler, renkler, mahallelerle bezenmiş kartela üzerinden insan tanımak. İnsan nasıl tanınır sahi? İnsan bütün kimliklerinden soyunup, tüm önyargılarını bir kenara bırakıp insan denilen varlıkla ne sıklıkla karşı karşıya gelir? Kendi mahallesinden olanı kendinden kabul edip, yan mahallelerdekini öteki bellediği bir tavırda hangi insanı sahiden tanır? Tanımlamaların çizdiği profilleri mi görmeye - [Yanıyoruz](https://sumbulsokak.com/yaniyoruz/) - Tohumlar fidana, fidanlar ağaca Ağaçlar ormana dönmeli yurdumda. Yuvadır kuşlara, örtüdür toprağa, Can verir doğaya ormanlar yurdumda. Bir tek dal kırmadan, ormansız kalmadan, Her insan bir fidan dikmeli yurdumda. Biz bu şarkılarla büyümüş bir nesiliz. Değil insana zarar vermeyi; hayvana bakmayı, korumayı öğrenmiş bir nesiliz. Çiçeğin, ağaçların ve dahi tüm canlıların muhabbetiyle yazıldı okul şarkılarımız. - [Hi Jolly](https://sumbulsokak.com/hi-jolly/) - Anadolu, Amerika'yı hiç şüphesiz ki çok kez feth etmiştir. En renklisi galiba İzmirli Hacı Ali'nin hikayedir. Hikaye 1850 yılında Amerikan ordusunun develi birlikler kurma fikri ile başlar. 3 Mart 1855 yılında Amerikan Kongresi 30,000 dolar bütçe ile çöl gemisi olarak bilinen develi birliklerin kurulması için ilk adımı atar. 4 Haziran sabahı Amerika'dan kalkan gemiler İstanbul'un - [Gaziantep'te Bir Saraylı: Kutnu](https://sumbulsokak.com/gaziantepte-bir-sarayli-kutnu/) - Anneanne ve babaannelerimizin moda sohbetleri ettiklerini duyduk mu hiç? Trend, çok satan, favori ürünler gibi kelimeler kullandıklarını? Hayır; çünkü eskiden bir kıyafet eskimeden yenisi alınmazdı. Üretim sınırlı olduğundan haliyle tüketim de yoktu. Böylelikle "yeni sezon" diye bir kavramı hiç duymamıştı zihinler. Geçmiş dönemlerde sadece üst sınıf kendine özel kıyafet diktirebildiğinden terziler tanınmıyordu. "Modacı" kimliği kapitalizmin - [Kuşun Ölümü](https://sumbulsokak.com/kusun-olumu/) - 20 yıl önce Eminönü'nde. Bir yaz günü öğleden sonrası. Seslerin, tatların, dükkanların neşesine, kendimi kaptırmış, Eminönü sokaklarında yürüyorum. Yeni Camii’nin önünde güvercinlere yem atanları izliyorum. Kimilerine göre Eminönü kuşlara yem atmak demek. Kuşlar kah kanatlanıyor; kah yere konup yem yiyor. Çocuklar kuşların arasında sevinç çığlıkları atarak koşturuyor. Yaşlı bir kadın oturduğu taburede yem tabaklarını hazırlıyor. - [Bastonlu Teyze](https://sumbulsokak.com/bastonlu-teyze/) - Bu hafta bir bahane ile yolumuzu Aydın'ın Umurlu ilçesindeki Çayyüzü Şehitliği'ne düşürdük. Tam ışıklardaki şehitliği gösteren tabeladan dönmüştük ki kaldırımda oturan bir yaşlı teyze bastonu ile durdurdu bizi. İtiraf ediyorum. Hayatımda böylesine güzel bir otostop görmedim. Buyur teyze demeye kalmadan bindi arabaya. Teyze üst köydeki akrabalarına başsağlığına gidiyormuş. "Üst köye dolmuş yok. Şehitliğe kadar birlikte - [Benim Güneş Yüzlü Çingenem](https://sumbulsokak.com/benim-gunes-yuzlu-cingenem/) - Sizi tanıştırayım, Fatoş Abla. Aslında adı Fatma. Samimiyetin, cana yakınlığın dile yansıyış ifadelerinden biri de bu sanırım. Fatoş abla ekmeğini çiçekçilikten kazanıyor. Gün onun için sabahın erken saatlerinde başlıyor. Çiçekçi tezgahını kurduktan sonra biraz kitap (Yasin, Mülk, Nebe gibi Kuran'dan surelerin yer aldığı dua kitabı) okurmuş, öyle diyor. 45-50 yaşlarında olduğunu tahmin ettiğim Fatoş abla - [Üç Silahşörler](https://sumbulsokak.com/uc-silahsorler/) - Muhammet, Ali ve Ayşe. Ayrı evlerin aynı avluyu paylaştığı bir yerde Halep ve İstanbul çiçekleri olarak kader onları birleştirdi. Muhabbetle birbirlerini anladıkları için aynı dili konuşmuyor olmaları onları hiç etkilemiyor. Başlarında tatlı sert haliyle onları kollayan bir dede var. Dedenin hışmı ve muhabbeti arasındaki ince çizgide yol alıyorlar. Tehlikeli oyunların dedenin hışmıyla sonuçlanacak en kritik - [Plastik Geri Dönüşümü Plastik Atık Sorununu Çözemiyor](https://sumbulsokak.com/plastik-geri-donusumu-plastik-atik-sorununu-cozemiyor/) - Atıklarımızın yönetimi konusundaki eksiklerin bir sorun olmasının yanında aşırı atık oluşumu da atık yönetimini daha zor hale getiriyor. Geri dönüşüm her ne kadar bir çözüm gibi görünse de bir kaç sefer geri dönüştürülen bir plastik malzeme kalitesi azalacağından sürekli geri dönüştürülemiyor. Yani çöp haline geliyor. Ayrıca geri dönüşüm işlemi de bir üretim aşaması olduğundan bu - [Hac Suresinden Ayetler II](https://sumbulsokak.com/hac-suresinden-ayetler-ii/) - Merhabalar Hac suresinden bazı ayetleri, Ruhu'l-Beyan ve sufi müfessirlerin yorumlarıyla aktarmaya, kaldığımız yerden bu hafta da devam edelim inşallah. "Onlar öyle kimselerdir ki Allah anıldığı zaman kalpleri titrer; başlarına gelene sabrederler, namaz kılarlar ve kendilerine rızık olarak verdiğimiz şeylerden Allah için harcarlar." (Hac, 22/35) İsmail Hakkı Bursevi, kalbin zikir sırasında titremesi, Hakkın kalbe tecellisine göredir - [İmparatorluğun Yarım Kalan Rüyası](https://sumbulsokak.com/imparatorlugun-yarim-kalan-ruyasi/) - 1900 senesi Osmanlı İmparatorluğu için çok önemli bir dönüm noktasıdır. 1 Eylül 1900'de II. Abdülhamit Han'ın Büyük Rüyası olarak tarihe geçen ve İstanbul'dan Medine-i Münevvere' ye kesintisiz şekilde gitmesi planlanan "Hicaz Demir Yolu Projesi'nin" yapımına başlanmıştır. II. Abdülhamit Han bu büyük proje sayesinde, yaklaşık iki yüzyıllık bir gerileme döneminin ardından imparatorluğu askeri, mali ve iktisadi geri - [Kıstas/Ölçü](https://sumbulsokak.com/kistas-olcu/) - Geçen gün bir haber okudum akıllara zarar. Aslında yarar ama ülkemizde çok sık görülen bir şey olmadığı için hayretimden öyle söylüyorum. İzmir’de zabıtanın kaldırıma motosikletini park ettiğini gören vatandaşlarımızdan biri bu duruma itiraz edince, zabıta vatandaşa hak vererek kendisine 240 TL ceza yazmış ve cezayı da hemen ödemiş. Bizim yıllar önce yurt dışına giden bir - [Gözlemeci Ayşe Bacı](https://sumbulsokak.com/gozlemeci-ayse-baci/) - Ayşe Bacı için gün erken başlar. Horozlar bile daha uyanmadan hamur yoğurulur ve mayalanmaya bırakılır. Küçücük bir çardağın altında, dut ağaçlarının gölgesinde ve serinliğinde, tam da yol kenarında bir gözleme evi burası. Gözleme olur da odun ateşinde semaver çayı olmaz mı? Ekmek teknesi olan gözleme evinin temizliği ve misafir hazırlığı derken gün yarılanıyor. Ve başlıyor - [Ziraatçi Kerim Dayı](https://sumbulsokak.com/ziraatci-kerim-dayi/) - Ucu bucağı görünmeyen bir tarla düşünün. Yeşilin binbir çeşidi. Sıra sıra elma, erik, ceviz, çitlembik ağaçları karşılıyor sizi tarlanın girişinde. Kivilerin sardığı bir çardaktan geçerek sanki gizemli bir yere davet edilmişsiniz hissi veriyor. Hemen sağ tarafınızda taş ev. Güler yüzleri ve içten halleriyle emekli ev ekonomisi öğretmeni olan Meliha Hoca hanım, ziraatçi Kerim dayımız ve - [Terzi Berna Abla](https://sumbulsokak.com/terzi-berna-abla/) - Sizi bizim buraların en tatlı terzisi ile tanıştırayım. Terzi Berna Abla ve çırağı Gurbet. Hatta ben aradan çıkıp sözü kendisine bırakayım. Direkt Berna Abla anlatsın kendisini. Her esnaf bir günlük tutmalı bence. Bizim gördüğümüz, biriktirdiğimiz insanın haddi hesabı yok. Her türlüsünü görüyoruz. Kibirlisini, alçak gönüllüsünü, alttan alanını, üste çıkanını... Ama en çok üzüldüğüm şeyse, emeğimizi - [Süleymaniye Külliyesi](https://sumbulsokak.com/suleymaniye-kulliyesi/) - Bu hafta Mimar Sinan'ın “kalfalık eserim” diye nitelendirdiği bir abideden, klasik Osmanlı mimarisinin en önemli eserlerinden biri olan Süleymaniye Camii ve Külliyesinden bahsetmek istiyorum. İstanbul’un silüetini ihtişamı ve zerafetiyle dolduran Süleymaniye Külliyesi, pek çok şairin ifade ettiği gibi Mimar Sinan’ın taşlarla yazdığı erişilmez bir şiir, görkemli bir nağme, bir şaheser. Mimar Sinan ve Sultan Süleyman - [İlk Yer Kabuğu Oluşumu Kabe'den mi Başladı? II](https://sumbulsokak.com/ilk-yer-kabugu-olusumu-kabeden-mi-basladi-ii/) - Bir önceki yazımızda, ilk katılaşan kayaların oluştuğu yerlerden birinin Mekke-i Mükerreme olabileceğini söylemiştik. Bugün kaldığımız yerden devam ediyoruz. Çünkü Kâbe’nin bulunduğu bölgenin zemin kayaları da jeolojik zaman dilimlerinin en eskisi ve ilki olan prekambriyen devrine ait. Bu da şu anlama geliyor, ilk yer kabuğu burada oluşmuş olabilir. Kayaçların yaşlarını tespit etmek için bir çalışma yapılıp - [Beytullah'ın Huzurunda](https://sumbulsokak.com/beytullahin-huzurunda/) - Affet isyanım benim halim yaman Allah'ım Ref'et nisyanım benim meded aman Allah'ım Defterim dolu siyah amelim tekmil günah Sensin kuluna penah meded aman Allah'ım. Beytullah'ın eteğine oturmuşuz can u gönülden Allah'a yalvarıyoruz. Açtık ellerimizi Rabbimiz'e gözyaşları içinde niyaz ediyoruz. Merhametlilerin en merhametlisi vermeyi istemeseydi isteyebilir miydik hiç? Gözyaşları birbiri ardına inci taneleri gibi dökülüyor. Ümidimizi - [İlk Yer Kabuğu Oluşumu Kabe'den mi Başladı? I](https://sumbulsokak.com/ilk-yer-kabugu-olusumu-kabeden-mi-basladi-i/) - “Yeri de biz döşedik (Biz) ne güzel döşeyiciyiz!”(Zariyat, 51/48) İlk Umre ziyaretimde Mekke yolculuğumuz sırasında, aramızda bulunan bir gönül dostu, bizimle hem bulunduğumuz bölge hakkında hem de yol boyunca gördüklerimizle ilgili sohbet ederken tefekkür edelim diye şunları anlatmıştı: "Kainat yaratıldı, içinde dünya da yaratıldı. Dünya sıvı haldeydi, çalkalanıyordu. Canlılar yaratılırken toprağın yaratılmasının başladığı ilk yer Mekke-i - [Hac Suresinden Ayetler I](https://sumbulsokak.com/hac-suresinden-ayetler-i/) - Merhabalar İçinde olduğumuz Zilhicce ayının ve yaklaşan Kurban Bayramı'nın ümmetçe birlik beraberliğimize ve Allah Teâlâ’nın kurbiyetine vesile olmasını diliyorum. Kurban, kendisi ile Allah’a yaklaşılan şey demektir. Bu bağlamda düşünerek, fazileti malûm olan bugünlerde Hac suresinden bazı ayetlerin tefsirlerini, özellikle sufi müfessirlerin anlatımlarından aktaralım, hatırlayalım isterim. Bunlardan ilki Hac suresi 26. ayet-i kerimedir. "İbrâhim’i Beytullah’ın bulunduğu - [Milenyumda Kurban Kesmek](https://sumbulsokak.com/milenyumda-kurban-kesmek/) - Bu sene Temmuz ayı içerisinde kurban bayramını idrak ediyoruz. Hz. İbrahim'den bu yana sürdüregeldiğimiz bu görevi hâlâ birçoğumuz geleneksel yöntemlerle gerçekleştiriyor. Kurban pazarları kuruluyor, insanlar tek başlarına küçükbaş veya 7 kişi bir araya gelerek büyükbaş hayvan bakıyor ve bütçesine göre bulduğu en güzel hayvanı satın alıyor. Kurbanlıklar İslami kurallara göre genelde satın alınan yerde kasap - [Formül](https://sumbulsokak.com/formul/) - Söze ‘Kurban Allah'a yaklaşmaktır.’ diye başlamayacağım çünkü artık bilmeyenimiz yoktur. Kaldı ki daha önce Hayat Pahalı! isimli yazımızda bu mevzuya bir parça değinmiştik. O halde bu Kurban Bayramı arefesinde yani Zilhicce ayına girdiğimiz şu günlerde konumuz kurbansa nereden başlayacağız. Tabi ki ölümsüzlükten. Sular hep aktı geçti Kurudu vakti geçti Nice han, nice sultan Tahtı bıraktı - [Yaradana Kurban Olmak](https://sumbulsokak.com/yaradana-kurban-olmak/) - Neye yaklaşsam, sonu uzaklık ve kırgınlık Anla ki, yok Allah’tan başkasına yakınlık… N.F.K Yakınlık anlamında, Arapça kurb kökünden gelen kurban için bir dava uğruna feda edilen şey diyebiliriz kısaca. Hayvanın miracı yani rabbine yakınlığına vesile olan şey, bir müminin kursağından geçmekti. Bizim yakınlığımıza vesile ise “Allahu Ekber!” diyerek her şeyi elinin tersiyle itip bu dünyadan - [Nüfus Artışı ve Çevresel Felaketler](https://sumbulsokak.com/nufus-artisi-ve-cevresel-felaketler/) - Nüfus Artışı Çevresel Felaketlerin Sebebi midir? Birçok kaynakta nüfus artışı, kaynak kullanımı ile doğru orantılı olarak ele alınır. Nüfusun artması kaynak tüketiminin direkt etkeni sayılarak, çevre üzerinde baskı oluşturduğu düşünülmüştür. Bu vesile ile pek çok çevresel felaketin tetikleyicisi olduğu söylenen nüfus artışı, çevresel felaketlerin başrol oyuncusu olarak ortaya çıkarılmaktadır. Artan nüfusun ihtiyaçları, yeri doldurulamayan kaynak - [Birlikte Yaşama Kuralları vol.712354: Bayramda Küslük Olmaz](https://sumbulsokak.com/birlikte-yasama-kurallari-vol-712354-bayramda-kusluk-olmaz/) - Allah bir ev yaptı Adını kalp koydu Kurban hazırlıklarımız süredursun gelin bakalım köyde ne teraneler dönüyordu? Yaşamın iç içe ve deyim yerindeyse birbirinin ağzında geçtiği küçük, hoşgörülü, sade yaşam merkezleri olan köyler çok yakınlığın tez ayrılık getirdiği bazı sahnelere de ev sahipliği yapmıyor değildi. Gerek komşularla ufak tefek anlaşmazlıklar gerek ailevi atışmaların yaşandığı yüksek gerilim - [İsmail Hakkı Bey'in Sanatlı Yaşamı](https://sumbulsokak.com/ismail-hakki-beyin-sanatli-yasami/) - Tuğrakeş İsmail Hakkı Altunbezer'in celi sülüs hatla yazılmış olan "Allah bes, bâkî heves: Allah yeter, gayrısı boştur" yazılı levhasına bakıyoruz. İsmail Hakkı Bey, 1873 yılında Kurban Bayramı'nın ilk günü dünyaya gelmiştir. Bugüne hürmeten adı da İsmail konulmuştur. Beş kuşak hattat bir aileden gelen İsmail Hakkı Bey'in babası, Kazasker Mustafa İzzet Efendi'nin talebelerinden İlmi Efendidir. Süheyl - [Mukarreb](https://sumbulsokak.com/mukarreb/) - Mukarreb, “(k-r-b) karîb/yakın” sıfat kökünden, “Takrîb/yakın kılınma” fiilinin tef’il kalıbındaki isim halidir; “yaklaştırılmış, yakın kılınmış” anlamına gelir. Kulların fazilet ve takvâ üzere ihlaslı bir hayat geçirmelerinin karşılığında, Kulun büyük bir lutuf ve ikrâm olarak Allah (c.c.) katında ulaşacağı en yüce mânevî makamı ifade etmektedir. Mutahhar yazımızda sizlerle paylaşmış olduğumuz gibi; "Mukarreb" ism-i şerîfi aynı zamanda Resûlullah Efendimiz'in - [Ortaköy Camii](https://sumbulsokak.com/ortakoy-camii/) - İstanbul’la ilgili dergi ve gazete haberlerini, İstanbul’da geçen filmleri, videoları zenginleştiren, görsel simge olan bir camiden bahsetmek istiyorum bu hafta. Adı kayıtlarda Büyük Mecidiye Camii olarak geçse de İstanbullular onu Ortaköy Camii diye tanır. Kristalimsi mavi ışıltılarla parlayan denizin boynundaki muhteşem gerdanlığın tam altında beyaz eteklerini açmış bir gelin gibi durur Ortaköy Camii. Giriş kapısı - [Srebrenitsa Çiçeği](https://sumbulsokak.com/srebrenitsa-cicegi/) - Dünyada iz bırakmak ve insanlar üzerinde tesirli olmak için her zaman soylu bir aileden gelmemize gerek yoktur. Gösterişli kıyafetler, hoş kokular, evler, arabalar olmasa da dünyanın sinesinde usulca tekrar tekrar yeşerebiliriz. Srebrenitsa çiçeği diğer bir adıyla Hafıza çiçeği tam da böyledir. Kokusunun neye benzediğinin, nerelerde yetiştiğinin, çiçeklenme vaktinin kesin bir dille cevabı yoktur. Çünkü bu - [Bir Diğer Pandemi: Diyabet Gerçekleri](https://sumbulsokak.com/bir-diger-pandemi-diyabet-gercekleri/) - Toplumda şeker hastalığı olarak bilinen diyabet aslında bir kronik hastalık. İnsülin eksikliği ya da etkisizliği sonucunda oluşan diyabet her yaşta görülebiliyor; Tip-1 ve Tip-2 olmak üzere iki çeşide ayrılıyor. İnsülini üretmekle görevli pankreas eğer eksik insülin üretiyor ya da hiç üretemiyorsa buna Tip-1 diyabet, eğer pankreasta üretilen insülin dokular tarafından kullanılamıyorsa -bilinen ismiyle insülin direnci - [Aile Fobisi](https://sumbulsokak.com/aile-fobisi/) - 1923 yılı tüm ülkenin zihninde belli bir ânı çağrıştırır. Bir de şahsi kayıtlarımızda yer tutan özel anılar vardır. Mesela ben bugün size o yılda doğmuş olan büyük nenemden bahsedeceğim. Büyük dedemle ikisi Teke yöresinde siyasetin uzağındaki bir köyde büyüyüp yetişmiş, çoluk çocuğa karışınca hepsini toplayıp şehre gelmişler. Ben nenemi tanıdığımda kız kardeşiyle birlikte bahçesinde nane, - [Yeşilkart Kurası](https://sumbulsokak.com/yesilkart-kurasi/) - Önce şunu anlayalım: Amerikan rüyası nedir? Zira "Amerikan Rüyası" bir sebep, "Yeşilkart" bir sonuçtur. Maddi manevi rahatlığın ve bolluğun içinde bir hayat hüküm sürmeyi kim istemez ki? Cennet gibi! İşte bu ütopyanın slogan ismi “Amerikan Rüyası” ki bu imkanı sağlayan sloganın sahibi ülke de, ABD. Arka planını, buralara nereden gelindiğini şimdilik bir başka yazıya bırakıp - [Yaşayan Sultan "Şah-ı Zinde"](https://sumbulsokak.com/yasayan-sultan-sah-i-zinde/) - Kıymetli okuyucularımız bu yazımda sizlere, Türkistan coğrafyasına İslam'ı ilk tebliğ eden isimlerin başında gelen ve bu topraklarda İslamiyet'in yayılması için çok büyük hizmetlerde bulunan, mücahit kimliğiyle hep anılan büyük sahabe Kusem Bin Abbas'ın (r.a.) hayatını anlatacağım. Babası, Peygamber Efendimizin (s.a.s.) amcası, Hz. Abbas'tır. Annesi ise Ümmü’l-Fazl Lübabe'dir. Ümmü’l-Fazl Lübabe, Hz. Hatice annemizden sonra Müslüman olan - [Gelin Yakın Olalım](https://sumbulsokak.com/gelin-yakin-olalim/) - Merhaba Sokağımızın Kıymetli Okuyucuları, Sizin de bildiğiniz gibi biz yani emeğini yazmaktan ve okumaktan yana ortaya koymak isteyenler bir hayal kurmuş, muhabbete vasıl olmak adına soframıza sizleri de davet ederek Ocak ayında yayın hayatına başlamıştık. Sizin de teveccühleriniz vesilesi ile soframız ve sokağımız her geçen gün daha da bereketlendi. Bazen gülerek bazen endişelenerek bazen sitem ederek - [Atık Su Nedir, Neden Arıtılır?](https://sumbulsokak.com/atik-su-nedir-neden-aritilir/) - Birçok alanda, çeşitli amaçlarda kullanılan sular atık haline geldikten sonra çevreye verilmeden önce arıtılırlar. İçindeki kirleticiler sebebiyle, evlerden kaynaklanan atık suların ve endüstrilerden kaynaklanan atık suların özellikleri birbirinden çok farklı olup arıtımında kullanılacak yöntemler de farklıdır. Evsel atık sular genellikle organik kökenli kirleticiler içerirken endüstrilerden kaynaklanan atık sular yoğun kimyasal kirleticiler içermektedir. Suların arıtım yöntemleri - [Madde 8: Allah'ı Sıfatları İle Biliriz](https://sumbulsokak.com/madde-8-allahi-sifatlari-ile-biliriz/) - Ehl-i sünnete müntesip olmak her şeyden önce sıfatlara ilişkin bir kavrayışa sahip olmak demektir. Çünkü ilah hakkındaki kavrayışımızın hem başlangıç hem de son aşamasında sıfatlar vardır. Sıfatlar ve isimler Hakkın bize dönük tecellilerinin bizim açımızdan ilkeleridir. Dolayısıyla biz kendimizin Allah ile bağını sıfatlar ve isimler üzerinden tanır ve anlamlandırırız. Budur evrâd cümle enbiyanın Dahi gelmiş - [Yeşil Bina](https://sumbulsokak.com/yesil-bina/) - 23 Aralık 2017 tarihli resmi gazetede, Binalar İle Yerleşmeler İçin Yeşil Sertifika Yönetmeliği yayınlanmış, yönetmelik ile "Binalar ve yerleşmelerin doğal kaynakları ve enerjiyi verimli kullanarak çevreye olan olumsuz etkilerini azaltmak için değerlendirme ve belgelendirme sistemlerinin oluşturulmasına, değerlendirme ve belgelendirme sürecinde rol alacakların görev, nitelik ve sorumluluklarının belirlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek" amaçlanmıştı. Geçtiğimiz günlerde - [Madde 10: Sıfatlar Kur'an ve Hadiste Belirtilen Şekilde Bilinir](https://sumbulsokak.com/madde-10-sifatlar-kuran-ve-hadiste-belirtilen-sekilde-bilinir/) - Sıfatlar konusunda spekülasyonlara kapılmaksızın onları Kur'an'da vârid olduğu/belirlendiği ve hadis-i şeriflerde geçtiği üzere kabul etmek ve onlardaki manaları beşeri durumlara bağımlı kılan anlayışlardan tenzih edici bir tutum benimsemek ehl-i sünnetin temel niteliklerindendir. Cümle âlem nûr-i zâtınla dolu Cümle âlemden sıfâtındır ulu Oğlanlar Şeyhi İbrahim, Müfîd ü Muhtasar, s. 103. - [Madde 9: Allah'ın Sıfatlarının Keyfiyeti](https://sumbulsokak.com/madde-9-allahin-sifatlarinin-keyfiyeti/) - Akaid her şeyden önce Allah’a dair kulluk edebine yaraşır bir bilinci inşa etmek ve sürdürmek sorumluluğu demektir. Bu yüzden ehl-i sünnet akaidinde ilk karşılaştığımız konu zat ve sıfat meselesidir. Anlaşılmasındaki zorluğa rağmen biz, sıfatların Allah'ın zatına ilişikliği konusunda O’nun “ne aynıdır ne gayrıdır” ilkesine ulaşmış; böylece zihnimizin yetersiz sonuçlara varacağı bir noktada imanı yöntem olarak - [Madde 1: Akaid Nedir?](https://sumbulsokak.com/madde-1-akaid-nedir/) - Akaid gerçekliğe ilişkin kavrayışın hem başlatıcısı hem de ilkesidir. Bu yüzden Nesefi akaidi “eşyanın hakikatleri sabittir ve ona ilişkin bilgimiz ispatlanmış bir gerçektir” diye başlar. Böyle bir kabul ile yola koyulduğumuzda varlık ve bilgi bizim kaçınılmaz gündemlerimize dönüşecektir. Artık akaid bir hakikat araştırmasıdır. Güneşin delili yine güneştir Sana delil gerekse ondan yüz çevirme. (Mevlânâ, Mesnevî - [Madde 2: Akaidde Bilgi Kaynakları](https://sumbulsokak.com/madde-2-akaidde-bilgi-kaynaklari/) - Akaid bizim bilme imkanlarımıza ve bilgi kaynaklarımıza ilişkin bir öğrenme sürecidir. Bu açıdan akaid “neyi, nasıl bilebilirim?” sorusuna ilkeler düzeyinde verilmiş cevaplardan oluşur. Duyularımız, aklımız ve bize ulaştırılan haberler hem dinî bilincimizi inşa eder hem de varlığa bakışımıza yön ve derinlik kazandırır. Hısn-ı îmândır akāid-i dîn Hüsn-i islâm ile bulur tezyîn Mahz-ı ilhâmdır akāid-i dîn - [Madde 3: Mütevatir Haber](https://sumbulsokak.com/madde-3-mutevatir-haber/) - Bir haber kaynağını Peygamberimizde buluyorsa bu bizim için bilgi ifade eder. Bize ulaşan haber özellikle mütevatir olarak yani nesilden nesile hem davranış hem de hafıza ortaklığıyla intikal etmişse biz bunun üzerinden kendi kulluğumuza ilişkin bilgi elde ederiz. Kulluğumuz hakkındaki bilgi dış dünyaya yönelik ilgilerimizdeki noksanlıkları da tamamlar niteliktedir. Sözün makbul-i dergâh-ı Samed dillerde evsafun Şefì-i - [Madde 4: Nasıl Var Olundu?](https://sumbulsokak.com/madde-4-nasil-var-olundu/) - Bizim algımız önce dış dünyaya yöneliktir. Akaid açısından dış dünyayı kendi kendine yeterli olarak göremeyiz. Varlık hakkındaki eksik tasavvurlar hakikatle aramızdaki uzaklığı arttırır. Şu durumda dünyanın yaratılmışlığı üzerine düşünmeye başlamamız gerekir. Bu yüzden varlığın sürekli yaratılmakta olduğunu kavramak akaidin hareket noktasıdır. Bu cism ü câna her dem zâhir olsun Rumûz-ı külle yevmin hüve fî şe’n - [Madde 5: Yaratıcı Fikri](https://sumbulsokak.com/madde-5-yaratici-fikri/) - Yaratıcıya ulaşmak yaratılmışların taşıdığı niteliklere kaynaklık eden bir ilke ile mümkündür. Bu ilke mahlûkata/yaratılmışlara hem varlık hem de anlam verir. Biz bazen varlıktan anlama bazen anlamdan varlığa giderken varlık ve anlam düzeyleri arasındaki düşünme eylemimiz bizi bir yaratıcıya götürür. Zihnimiz yaratıcıya ulaştığı andan itibaren o yaratıcıya ilişkin bilginin peşine düşmek durumunda kalırız. Akaid de yaratıcıya - [Madde 6: Allah'ı Sıfatlarıyla Biliriz](https://sumbulsokak.com/madde-6-allahi-sifatlariyla-biliriz/) - Biz yaratıcı hakkındaki bilgiyi peygamber kanalıyla öğreniriz. Bu bilgide yaratıcıya ilişkin kavrayışımıza konu olan temel nokta O’nun sıfatlara sahip olduğudur. Her şeyin öncesinde O'nun sıfatlara sahip bir rab ve ilah olduğuna inanırız. O bilen, güç yetiren, hayat sahibi, görme, işitme, dileme, rızıklandırma, konuşma gibi sıfatlara kendine has bir biçimde yaratılmışlarla özdeşleşmeksizin sahip olandır. Bütün yaratılmışların - [Madde 7: Allah'ın Sıfatlarının Kaynaklarda Farklılığı](https://sumbulsokak.com/madde-7-allahin-sifatlarinin-kaynaklarda-farkliligi/) - Yaratıcının belli başlı sıfatlara sahip olduğunu söylediğimiz anda İslamî hafızada ortaya çıkmış Allah hakkındaki tasavvurlara da giriş yapmış oluruz. Bildiğimiz tüm îtikâdî tutumlar, Allah hakkındaki beyanları yorumlayan ve bunları bize akaid olarak takdim eden ekoller, hep sıfatlar konusundaki perspektif üzerinden şekillenirler. Farklı bakış açılarının bulunması aynı zamanda zihinlerin hayrete düşmesi dolayısıyladır; çünkü ilah kendisinde hayrete - [Gece](https://sumbulsokak.com/gece/) - "Gece neye gebeyse onu doğurur." Geceyi ikiye bıçaksız ayıran Allah'ım. Dünyanın yaratılışından beri göğü, yıldızları, güneşi, ayı bize, bizi de onlara emanet eden Allah'ım. Yeryüzünde her şey değişti. Olanlar oldu, ölenler öldü ama bir sema aynıca döndü. Başını kaldırıp da gökyüzüne en son ne zaman baktın? Yıldızları, karanlığın girdabında en son ne zaman seyrettin? Karanlığın - [Hacılarla Hacceden Kervanlar](https://sumbulsokak.com/hacilarla-hacceden-kervanlar/) - Hattat Mustafa Şerif Efendi'nin Bursa Ulu Camii'ndeki bir levhasına1 bakıyoruz. Okurken yüzümüzde tebessüm uyandıran bu tekerlemeli ibareyle sizleri baş başa bırakıyoruz. "Netehaccecü bitehaccüci tehaccece bihuccâci tehaccacet bitahcîci haccecet haccecâbî: Biz haccedenlerle haccederiz, sen de bizim haccettiğimiz gibi haccedenlerle haccet." Yukarıdaki yazıya bakınca hac kervanını anımsattı bize. Harflerdeki intizam ve istifin seyrinin aynı oluşu kafilede peş - [Sosyal Platformlarda İslamofobi](https://sumbulsokak.com/sosyal-platformlarda-islamofobi/) - Koronavirüs ekonomik, sosyal ve çevresel etkenler başta olmak üzere hayatımızın birçok alanında etkili oldu. Koronavirüs salgınının İslamofobi üzerinde etkisi olduğu ise pek aklımıza gelmezdi. Görülen o ki maalesef koronavirüs krizinin faturası İslamofobi kullanılarak Müslümanlara yazılmaya çalışılıyor. Birmingham Şehir Üniversitesi'nde yapılan bir araştırmaya göre1 koronavirüs krizi Müslümanları hedef alan nefret söylemlerinde ve sosyal medyadaki İslamofobiyi artıran - [Öz/güven](https://sumbulsokak.com/oz-guven/) - "Sen güzel ahlakın sadece insanlarla iyi ilişkilerde bulunmak olduğunu mu zannediyorsun? İnsanların haklarına riayet edip de Allah’ın haklarına saygı göstermeyen insan, güzel ahlak sahibi değildir."1 "Böylece sizi (Ey Muhammed Ümmeti) vasat (orta, mû’tedil) bir ümmet yaptık, tâ ki insanlara karşı siz şâhitler olasınız ve bu peygamber de size tam bir şâhit olsun diye. (Habibim) senin - [Nan-ı Aziz](https://sumbulsokak.com/nan-i-aziz/) - “Bugün cuma Büyükannemi hatırlıyorum, Dolayısıyla çocukluğumu, Uzun olaydı o günler! Yere düşen ekmek parçasını Öpüp başıma götürdüğüm günler!” (Cahit Sıtkı Tarancı) Bizim nasihat dinlediğimiz zamanlarda dinlediğimiz nasihatler, hayatın ta kendisiydi. Canıyla kanıyla, büyüklerimiz yaşadıklarını bize aktarma derdindeydi. Nesil mayalamak deniyor bu derdin adına. Bir laf vardır bilirsiniz; "Genç bilseydi, ihtiyar yapabilseydi," diye. Yaşlılarımız, gençler yapabilsin - [Karanlık Ay](https://sumbulsokak.com/karanlik-ay/) - Işık ve rüzgâr gibi yağmur da tahtaların arasından sızmayı başarıyordu. Tunay için ıslanmaktan kaçınmak bir süre sonra mümkün olmayacaktı. Kendini ufaltıp geriye kalan en kuru alana sığdırmaya çalışırken tavandaki kapı sertçe açıldı. Genç kız aş zamanı olmadığına emindi, bu yüzden aşağıya inecek olanı korkuyla bekledi. “Deliğinden çık kadın!” Tunay’ın varlığını görünmez kılma çabaları sonucunda Boday’ın - [Kurban Olmak](https://sumbulsokak.com/kurban-olmak/) - “Bir varmış, bir de yokmuş. Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, pireler berber iken develer tellal iken…” diye başlarmış masal. Bu dünya da bir nevi masal… Bu masalda hep birileri, birileri için bir şeyler kurban ede görmüş. Hâbil gibi en değerlisini kurban sunanlar olduğu gibi, Kâbil gibi değersizini sunup sunağı reddedilenler de olmuş. Kimi ulvi - [Fethin Kapısı Diyarbekir I](https://sumbulsokak.com/fethin-kapisi-diyarbekir-i/) - Rahmân ve Rahîm olan Allah’ın adıyla. “Hoşunuza gidecek bir şey daha var: Allah’ın yardımı ve yakın bir fetih! Haydi müminleri müjdele.” (Saff, 61/13) 12.000 yıl önce iskân edilen Akadlar, Gutiler, Hurrîler, Mitanîler, Urartular, Medler ve Persler gibi medeniyetleri bağrında barındıran… Hz. Zülkifl, Hz. Elyasa, Hz. İlyâs, Hz. İdris, Hz. Yûnus, Hz. Harun-ı Asâfî, Hz. Enüş, - [Fethin Kapısı Diyarbekir II](https://sumbulsokak.com/fethin-kapisi-diyarbekir-ii/) - Diyarbekir’de kuşatma uzar ve Müslüman askerler Âmid surlarının çevresinde beş veya altı ay kalırlar. 639 yılının Cemaziyelevvel ayı, Halid b. Velid kendisine tahsis edilen askerlerle şehrin etrafını dolanır, gece olduğunda geri döner. Namazını kılar, orucunu açmak üzere karargâha geçer. Hizmetlisi Halid b. Velid için 3 parça arpa ekmeği pişirir, karargâha bırakır. Akşam namazı kılıp nafile - [Medeniyet Ağacı: Zeytin](https://sumbulsokak.com/medeniyet-agaci-zeytin/) - Genelde birçok bitkinin bütünsel anlamlarını biliriz. Tarihi kuran ve şekillendiren unsurlar arasında olan zeytinin ise yaşamının birçok değişik evresinde farklı anlamları mevcuttur. Bir yerde zeytin ağacı bulunması sükutu ve asayişi bildirir. Zeytinin fidesi umudu, dalı barışı, meyvesi bereketi gösterir bize. Oleaceae (zeytingiller) ailesinde birçok zeytin (Olea europaea) türü mevcut. İsminin kökeni yunanca elaia ve latince olea'dan - [Âb-ı Leziz](https://sumbulsokak.com/ab-i-leziz/) - Suyun âb-ı leziz olsun. Hadi gelin bugün romantik bir hayal kuralım. Sizinle birlikte, biletsiz bir yolculuğa çıkalım. Kemerleri bağlayın, gözlerinizi yumun. Hayal edin. Gözleri yumarsak yazıyı nasıl okuyacağız? O da doğru. O zaman hem okuyun hem hayal edin. Dağın başında, bir çınar ağacı. Ağacın yanında bir küçük çoban çeşmesi. Etrafında salınan otlar. Gözün alabildiğine uzanan - [Hatay](https://sumbulsokak.com/hatay-medeniyetler-sehri/) - Mevzu Hatay olunca hepinizin aklına ilk olarak künefenin geldiğini biliyorum. Hatay’ın sembolleri arasında yer alan künefenin yemek kültürü içindeki yeri tabii ki azımsanmayacak niteliktedir. Fakat sekiz bin yıllık bir geçmişe sahip olan Hatay, künefeden daha eski bir medeniyetler beşiğidir ki burada hayat, insanoğlunun yazıyı icadından çok önce başlamıştır bile. Ülkemizin en önemli ve en eski - [Medresetü'l-Hattâtîn](https://sumbulsokak.com/medresetul-hattatin/) - Yukarıdaki fotoğrafta Medresetü'l-Hattâtîn'in 27 Kasım 1923'de gerçekleştirilen ikinci icâzet merasiminde bulunan hocaları ve talebelerini görmekteyiz. Tarih kokan bu mânidar fotoğrafta o dönemin imkânlar içindeki imkânsızlıklarında neler yaşanmıştı? Gelin Medresetü'l-Hattâtîn'in yaşam hikayesine birlikte tanık olalım. 1915 yılında kurulan Medresetü'l-Hattâtîn (Hattatlar Medresesi), hat sanatıyla birlikte diğer İslam sanatlarının da nesillere aktarılmak üzere öğretildiği bir Osmanlı mektebi idi. - [Kıtmir](https://sumbulsokak.com/kitmir/) - Karanlığa taş atmak ya da siz ne derseniz! Üniversitenin ilk yılı. Kantinde karton bardakta bir acı kahve için sıra bekliyorum. Yan masadaki konuşan kavruk tenli, kalın kaşlı, kadife sesli, yağız delikanlının söylediği cümleler, boş bir evin duvarlarına vurup da geri çarpar gibi dövüyor zihnimi. Etrafında birkaç samimi arkadaşı; sıcak bir muhabbet olduğu her halinden belli. - [Muhammedî Nurun Yolculuğu](https://sumbulsokak.com/muhammedi-nurun-yolculugu/) - Kıldı ol nur onun alnında karar Kaldı onun ile nice rûzigâr (O nur, Âdem'in alnına yerleşti ve nice zaman onunla birlikte kaldı.) Sonra Havva alnına nakl etti bil Durdu onda dahi nice ay u yıl (Sonra o nur Havva'nın alnına geçti. Bir nice aylar ve yıllar boyunca da onda bekledi.) Şit doğdu ona nakl etti - [Renklerin Gücü](https://sumbulsokak.com/renklerin-gucu/) - Değerli okuyucularımız, yazın gelmesiyle birlikte bütün cemadat1, nebatat Allah (c.c.) tarafından sanki bir renk cümbüşü haline getirildi. Bunların renklendirilmesiyle her bahar ve yaz bizlerin de içinde çiçekler açıyor ve bu çiçekler kıyafetlerimize de yansıyor. Bu sebeple bu ayki yazımızda renkleri ve renklerin giyim tarzımıza, vücut yapılarımıza ve ruhsal durumlarımıza göre bizleri nasıl etkilediğini sizlerle paylaşmak - [İki Dost](https://sumbulsokak.com/iki-dost/) - Daima şiir mûsikîye, mûsikî de şiire birbirinden kopmaz şekilde bağlı kalmışlardır. Güfte şairleri şiirlerini mısralar halinde yazıyor, her bir mısraını, zengin bir âhenk halinde lisânı ile nağmeleştirdikten sonra bestekâra teslim ediyordu. Bestekâr da, bu şiirleri alıyor, kabına sığmayan ilhâmıyla ses ve âhenk dünyasında ölümsüzleştiriyordu. Çünkü mûsikîşinaslar da şiirlerdeki inceliklere vâkıftılar. Pek çok bestekârımız şairdir. Hatta - [Bi' Eteğin Olsun](https://sumbulsokak.com/bi-etegin-olsun/) - Çocukluğumda annemle pazar dönüşü kumaşçıya uğrar, parça kumaşların en çiçeklilerini seçerdik. Ne dikerse diksin artanından bana muhakkak etek dikerdi. Bugün hiç benzerini görmediğim farklı modellerde eteklerim olurdu. Küçük bir kız çocuğu için daha güzel ne olabilirdi ki. Farklı model derken, Gurur ve Önyargı filmindeki Elizabeth'in giydiği sımsıkı korseli, kat kat jüponlu, zaman zaman kuyruklu ve - [Buğz](https://sumbulsokak.com/bugz/) - Arapça "beğaḍa/nefret etmek, bir kimseye düşman olmak" fiil kökünün isim hâlidir. Buğz; kin, nefret, sevimsiz ve kerih görme anlamında Türkçemize girmiştir. Sevgiyi ve muhabbeti esas alan dinimizde kötülüğe iyilikle mukabele edilmesi emredilirken, buğz etmek bu prensiplerle çelişir gibi görünebilir. Ancak burada bahsi geçen düşmanlığın, müminlerin Allah'ı (c.c.) inkâr eden ve şirk koşanlara karşı beslemesi gereken - [Bizden Değilsin](https://sumbulsokak.com/bizden-degilsin/) - Üniversitede Almanca dersi aldım. Hocamız yaklaşık 40 sene önce Türk biriyle tanışıp evlenmiş ve Türkiye’ye yerleşmiş olan Alman bir kadındı. Yardımsever, güler yüzlü ve çok tatlı bir insandı. O kadar ki kendisine komşu ve arkadaş çevresinden “Ya sen çok iyi bi' insansın, neden Müslüman olmuyorsun?” diye soranlar olurmuş. Bütün bu insanî yönünün yanısıra çok bilgili, - [Yeni Delhi’deki Cuma Camii](https://sumbulsokak.com/yeni-delhideki-cuma-camii/) - Dünyada en fazla Müslüman nüfusuna sahip ülkelerden birisi de Hindistan’dır. Tarih boyunca zaman zaman Müslüman hükümdarların yönettiği bu büyük ve kalabalık ülkede 1527 - 1826 arasında hüküm süren Babür İmparatorluğu'nun yaptırdığı ve günümüzde de ibadete açık olan pek çok camii, mescid, türbe, dergah ve medrese vardır. Bunlardan en önde geleni Babür İmparatoru Şah Cihan’ın kaybettiği - [Sinsi](https://sumbulsokak.com/sinsi/) - Tunay, Kattancula'nın tepesinde dolandığını ona hissettirenin ne olduğunu önce anlayamadı. Altına sığmaya çalıştığı abanın ona neden birden fazla geldiğini, bir öncekinden daha sıcak olmayan gece ayazının aniden bahara döndüğünü kavradığında oğlanın orada olduğunu tahmin etti. Bu sefer oğlanın varlığını anlamak için ışığa ya da tavandan dökülen tozlara ihtiyacı olmamıştı. "Sinsi! O sefil dalaverelerini benim üzerimden - [Kitapta Yeri Olmak](https://sumbulsokak.com/kitapta-yeri-olmak/) - “Kitapta yeri olmak” diye bir deyim vardır. Genelde kötü bir fiille karşılaştığımızda, haksızlığa uğradığımızda, zulme maruz kaldığımızda “Bunun hangi kitapta yeri var!” deyiveririz. Geçmişten günümüze şöyle bir baktığımızda bir milletin hayat damarı, kültürel mirası olan kütüphane ve arşivler her daim tahrip edile görmüş. Bu tahribatın hiçbir kitapta yeri olmasa gerek. Tahrip edilen birçok kütüphane örneği - [Unknowingly Done](https://sumbulsokak.com/unknowingly-done/) - The key to knowing God begins with knowing oneself. - [Dünya Dedikleri](https://sumbulsokak.com/dunya-dedikleri/) - Dünya dedikleri ne ola ki? Kimisi tarlaya benzetti. Ne ekersen onu biçersin dedi. Kimisi misafirhane dedi, bir gece kaldı geçti. Kimisi han dedi bir kapıdan girdi diğerinden çıktı gitti. Kimisi heybe dedi. Sonra bıraktı gitti. Kimisi pencereye benzetti her gelen baktı geçti. Kimisi gözlük dedi kaç numara cam ile bakarsan dünyayı öyle görürsün dedi. Kimisi - [Teennî](https://sumbulsokak.com/teenni/) - Şirket çalışanlarına liderlik vasıflarına sahip olmak, ekip bilincini geliştirmek, takım çalışmasına bağlı olarak verimliliği arttırmak veya girişimcilik gibi konularda destek veren gerek kişisel gelişim uzmanlarının gerekse psikolog ve sosyologların seminerlerinde ya da bire bir danışan görüşmelerinde ilk söyledikleri sözlerden biri şudur: "Yavaşlayın." Çünkü insanoğlu acelecidir. Bedeni koşmasa da hayali, zihni ve ruhu koşar. Zihin ya - [Avrupa'yı Dize Getiren Hakan "Attila"](https://sumbulsokak.com/avrupayi-dize-getiren-hakan-attila/) - Tarih boyunca dünyayı titreten Türk devletleri başlığı altında bir liste yapılsa şüphesiz ilk sıralara Avrupa Hun Devleti'ni yazmamız gerekir. Büyük Hun İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasından sonra dağılan Hun halkları uzun bir süre Kazakistan bozkırlarında kalarak askeri anlamda ve nüfus olarak güçlenmeyi beklediler. Kuzey Hunları M.S 360’lı yıllarda Başbuğ Balamir idaresinde batıya doğru göç etmeye başladılar. Karadeniz’in - [Birlikte Yaşama Kuralları vol. 15467: Üç Kulhü Bir Elham-I](https://sumbulsokak.com/birlikte-yasama-kurallari-vol-15467-uc-kulhu-bir-elham-i/) - Akşam vakti olunca köyde kapı önü sohbetlerinin ardından el ayak çekilir, herkes evlerine yollanırdı. Gündüz dürülünce gecenin koynuna bırakılan biz çocuklar için bir uyku kuralı elbette ki vardı. Uyku öncesinde akşam eve girerken yıkanmış olan el ayak tekrar yıkanır -tabi buna çitilenmek tabiri daha yerinde olur ama annelerimizin bu tatlı sert hallerini bu yazıya konu - [Birlikte Yaşama Kuralları vol. 15467: Üç Kulhü Bir Elham-II](https://sumbulsokak.com/birlikte-yasama-kurallari-vol-15467-uc-kulhu-bir-elham-ii/) - Önceki yazıda İslamofobi kavramının Müslüman kimliğe yönelik taraflı bir okuma olduğuna ve bu kavramı üretenlerin kendi sahip oldukları olumsuz eğilimleri öteki olarak konumlandırdıkları Müslümanlara yansıttıklarına değinmiştik. Tabi meselenin sadece bir yönü bu. Şimdi gelelim madalyonun diğer yüzüne. Esef duyarak söylemek gerekir ki artan bireyselleşme, ipleri ele alarak sonu gelmez isteklere kolayca erişme olanağı sunduğundan amaca - [Müsilaj (Deniz Salyası)](https://sumbulsokak.com/musilaj-deniz-salyasi/) - Geçtiğimiz haftalarda, Marmara Denizi kıyılarında görülen deniz sıcaklığının yükselmesi ve buna bağlı olarak bakteriyel aktivitelerin artması sonucunda oluşan müsilaj (deniz salyası), çevreye ve canlılara verdiği zarar nedeniyle tedirginliğe sebep oldu. Daha önce de Marmara Denizi'nde yaşanan müsilaj sorunu bu sefer yoğunluğunun ve etkisinin fazla olması sebebiyle deniz ekosisteminin korunması gerektiğine dair aciliyeti daha fazla hissettirdi. Son - [Paranın Serüveni ve Kripto Paralar](https://sumbulsokak.com/paranin-seruveni-ve-kripto-paralar/) - İnsanoğlu göçebe yaşamdan yerleşik düzene geçtiğinde, kaynakların kısıtlı olmasından dolayı, kendinde olmayan mal veya hizmeti bir başkasından sağlamak istemiş, bunun için de kendinde bulunan mallar ile olmayanları değiş tokuş yapmaya başlamıştır. Takas dediğimiz bu alışveriş birçok zorluğu da içinde barındırır. Karşı tarafın kendisindeki ürünü beğenmemesi, farklı bir ihtiyacının olması, kendisindeki ürün ile diğer ürün eş - [İkindi Vaktine Kadar](https://sumbulsokak.com/ikindi-vaktine-kadar/) - "Allah’ın mescitlerinde O’nun adının anılmasına engel olan ve oraların yıkılması için çabalayandan daha zalim kim olabilir? Bunların o (mescitlere) ancak korkarak girmeleri söz konusu olabilir. Onlara dünyada rezillik, ahirette de büyük bir azap vardır." (Bakara; 2/114) Bu hafta Allah Teâlâ'nın el-Kuddûs (c.c.) ismini anlatmak üzere klavyenin başına geçtiğimde Kudüs'ün zulmü nasıl son bulacak sorusuna cevap - [Muhammed Ali](https://sumbulsokak.com/muhammed-ali/) - "Seni tüketen, önündeki tırmanılacak dağlar değil, ayakkabındaki çakıl taşıdır." 12 yaşında bir çocuk bisikleti çalındığında ne yapar? Cassius'un içinden bir Muhammed Ali çıkmasına çok az bir zaman vardı. Öyle sinirlenmişti ki hırsıza, onu dinleyen polis memuruna, hırsızı eline geçirirse neler yapacağını anlatmaya başladı. Polislikle birlikte bir spor salonunu da işleten Joe Martin, Cassius'un ciddiyetinden çok - [Ayna](https://sumbulsokak.com/ayna/) - Ayna, ayna söyle bana benden daha lâik olan var mı dünyada? Bir büyüğüm şöyle demişti: "Devletlerin dini olmaz. O devlette yaşayan insanların dini olur." Yani devletin kurucuları kimse, halkın çoğunluğu da yöneticilerin dini üzerindedir. Mesela bizler Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları olarak Müslümanız. Ülkemizde azınlıkları ve farklı etnik kökenli insanları barındırsak da genel olarak devletin kurucusu olan - [Kurtuba Camii](https://sumbulsokak.com/kurtuba-camii/) - İslam tarihinin en görkemli camilerinden biri de Endülüs’te bulunan Kurtuba Ulu Camii'dir. Endülüs İslam Devleti’nin kurucusu I. Abdurrahman tarafından 785 yılında inşa ettirilen cami, Endülüs’te üç asır hüküm süren Emevî Devleti'nin mimarlık tarihine nakşettiği silinmez imzasıdır. Dönemin İslam mimarisinin ihtişamını; kendinden emin, güçlü ve irfan sahibi bir iktidarın zenginliğini ve gücünü aksettiren âbidevî bir yapıdır. - [Nefsin Acziyeti](https://sumbulsokak.com/nefsin-acziyeti/) - "Vakitlerinin en hayırlısı, fakrını müşahade ettiğin, muhtaçlığını gördüğün ve zilletine geri çevrildiğin vakittir." (Hikem-i Ataiyye, 103. Hikmet) İnsan, hayatiyetinin devamı için de ruhunun nefes alması için de her daim Rabbine muhtaçtır. Fakat sağlık ve afiyet içindeyken gaflet perdesiyle bu muhtaçlık halini hissetmez, aldanır ve acziyetini unutur. Derler ki, firavunun yüzlerce yıl ilahlık iddia etmesi, başı - [Hattat Hamid Aytaç'ın Vefası](https://sumbulsokak.com/hattat-hamid-aytacin-vefasi/) - Ömrünü hat sanatına adamış Diyarbakırlı hattatımız Hamid Aytaç'ı minnetle yad ediyoruz. Asıl ismi Şeyh Musa Azmi olan nâm-ı diğer Hamid Aytaç Diyarbakır'da dünyaya gelmiştir. Zülfikâr Ağa'nın oğlu olup dedesinin de hattat olduğu kaynaklarda geçmektedir. İlk ve orta tahsilini doğduğu şehirde yapan Hamid Bey çocukluğunda yazı ve resim dersleri almıştır. İstanbul'a gelerek önce hukuk, sonrasında sanayi-i - [Bitki ve Şerbet II](https://sumbulsokak.com/cicekli-serbetler-ii/) - Yeniden merhaba, Önceki yazımızda şerbetlerden söz etmiştik. Sıcak mevsimlerin harareti bizleri şerbetlerin o tatlı serinliğine yeniden davet edince kayıtsız kalamadık. O halde konumuza kaldığımız yerden devam edelim. Meyan şerbeti hazırlamak için meyan bitkisinin lif haline getirilmiş kökleri bir sürahinin içerisine konup üzerine soğuk su eklenir. Dolapta yedi-sekiz saat kadar bekletildikten sonra pamuk tülbentten süzülür. Buradaki - [Yeşillik Olsun, Kilo Olmasın!](https://sumbulsokak.com/yesillik-olsun-kilo-olmasin/) - Bu yazımızda size yeşil alanlara yakınlığın çocuk sağlığı üzerindeki etkisinden bahsetmek istiyorum. Kentsel yaşam alanlarının, yeşil veya mavi alanlara yakınlığı ile BMI (vücut kitle endeksi) arasındaki ilişki ve özellikle okul ortamındaki yeşilliğin çocukluk çağı obezitesi üzerindeki etkisi araştırılmış. Yeşil alanlarda yaşamanın obezite üzerine etkisini derinlemesine incelemek amacıyla yapılan bu çalışmalardan ikisinde, kentsel bölgelerin yeşil alanlardan - [Hz. Peygamber'in Beytü'l-Makdis Planı](https://sumbulsokak.com/hz-peygamberin-beytul-makdis-plani/) - Hz. Peygamber Allah'ın bereketli kıldığı, üç semavi dinin kutsal kabul ettiği Kudüs için "Mukaddes ev" anlamına gelen "Beytü'l-Makdis" terimini kullanmıştır. Bir farkındalığı başlatan İsra ve Miraç olayı ile Müslümanlar, Beytü'l-Makdis ve Mescid-i Aksa hakkında daha kapsamlı bir bakış açısına sahip olmuşlardır. Bu hadise Hz. Peygamber'in ilmek ilmek işlediği fetih sürecini başlatan dokunun ilk ilmeği olmuştur. - [Ahşap Duvarlar](https://sumbulsokak.com/ahsap-duvarlar/) - Karanlık ve soğuk Tunay'ı sırtını duvara yaslayıp dizlerine sarılmak zorunda bırakmıştı. Arada sırada yalnızlığı birkaç fare tarafından bölündüğünde gürültü çıkarmanın en iyi çare olduğunu keşfetti. Bu da uykusuzluk ve başına çok yakın olan tavanın ardından gelen sert uyarıları beraberinde getirdi. Yine daldığı bir anda üzerine atılan yığının ağırlığıyla sıçradı. Tıpkı atı gibi kokan kaba örtüye - [İslamofobi: Çok Uzak, Fazla Yakın](https://sumbulsokak.com/islamofobi-cok-uzak-fazla-yakin/) - Müslümanlar sistematik bir ötekileştirmenin kutbu oldular. Süreç bu akış içerisinde yeni bir kavramı da üretmiş oldu: İslamofobi. - [Siz Kimlerdensiniz: Kolektif Kimlik Ümmet Bilincini Yendi mi?](https://sumbulsokak.com/siz-kimlerdensiniz-kolektif-kimlik-ummet-bilincini-yendi-mi/) - Merhaba sevgili okur, nasılsınız? Bu sene Ramazan ayının sonlarına doğru yaşanan elim hadiseler vesilesiyle istedim ki dostluk, düşmanlık ve aidiyet duyguları üzerine biraz düşünelim. Mevzuya bir de psikolojik açıdan yaklaşalım. Öncelikle başlıktaki "kolektif kimlik" ve "ümmet bilinci" mefhumlarına değinmek istiyorum. Bunlar ne ki, birbirlerini yenmelerinden bahsedebiliyoruz? Bunlar iki futbol takımı mı, savaşan askerler mi? Kolektif - [Gel Keyfim Gel](https://sumbulsokak.com/gel-keyfim-gel/) - Necmeddin Okyay'ın kaleminden celi ta'lik hattıyla yazılmış olan "Gel keyfim Gel" ibaresinin bulunduğu levhaya bakıyoruz. Bu yazının şöyle bir hikayesi vardır: Ebru sanatında kullanılan ve Hindistan'dan geldiği için bulunması zor olan lök boyasının Mısır Çarşısı'nda bir dükkanda satıldığını duyan Necmeddin Okyay, bu boyayı temin için hemen yola koyulur. Fakat o tarihler Mondros Mütarekesi'nin olduğu zamanlarmış. - [Direklerarası](https://sumbulsokak.com/direklerarasi/) - Direklerarası, Osmanlı'nın son döneminde Ramazan'ın feyzinden pek de nasipdar olamayanların uğrak yeri olan Fatih Şehzadebaşı’nda bulunan bir eğlence merkeziymiş. Kimileri kültür faaliyeti olarak tiyatro yapıldığını anlatsa da çoğu zaman tiyatroya gitme bahanesiyle evden çıkan gençlerin flört ettiği bir sokak haline gelmiş. "Eee ne var bunda" diyenler olacaktır. Herkesin direkler arası kendine. Buyrun bizim direkler aramıza. - [WhatsApp Kullanım Sözleşmesi](https://sumbulsokak.com/whatsapp-kullanim-sozlesmesi/) - WhatsApp'ın en son sözleşmesi büyük bir infiale sebep olmuştu. Hatta bu sözleşmeyi kabul etmeyenlerin 15 Mayıs 2021 tarihinden itibaren WhatsApp hesaplarının silineceği bile iddia edilmişti. WhatsApp sözleşmesini kabul etmeyenlerin sınırlı kullanıma sahip olacaklarını ve sınırlı kullanımda kullanılan hesapların da belirli bir süre sonunda kapanacağı söyleniyordu. Bu sebeple birçok kullanıcı hesaplarını askıya alarak Telegram ve Bip - [Buğdayların Türküsü](https://sumbulsokak.com/bugdaylarin-turkusu/) - İşidin ey yarenler aşk bir güneşe benzer Âşık olmayan gönül misal-i taşa benzer Taş gönülde ne biter dilinde ağu tüter Nice yumşak söylese sözü savaşa benzer Kıtlığın gölgesinin, toprağa düştüğü çetin yıllardı. Bozkırın yüzü kendi içine dönmüş, toprağın bağrı şahrem şahrem çatlamıştı. Ot dahi bitmez olmuştu. Yanan toprağın bağrında, biz de bitmezük der gibi biz - [Bir Osmanlı Güzelliği: Surre Alayları](https://sumbulsokak.com/bir-osmanli-guzelligi-surre-alaylari/) - Osmanlı padişahları, 16.yy'ın ortalarından itibaren her yıl düzenli olarak; İstanbul'dan Mekke, Medine, Kudüs ve nadiren de olsa Dımaşk'e (Şam) "Surre Alayı" gönderirlerdi. Sözlükte "Surre", içine altın ve para gibi kıymetli eşyaların konulduğu kese anlamındadır. Ecdadımızın hassasiyet ve inceliklerle bezenmiş sayısız geleneklerinden biri olan "Surre Alayı" ise; Hac mevsiminden önce Mekke ve Medine halkının ihtiyaçlarını karşılamak - [Son Tekmil](https://sumbulsokak.com/son-tekmil/) - “1972’de bir gün ajansa geldiğimde bir telgrafım olduğunu söylediler. (Kudüs’teki) Rehberden gelen bir tek cümle yazılıydı: Mescid-i Aksa’yı bekleyen son Osmanlı askeri bugün öldü.“ Telgrafın tellerine bugün kuşlar kondu. Konması ile uçması bir oldu. Gönüllerimizin hüzünle boğulduğu gün bugün. Birinci cihan Harbini kaybettiğimiz gün, Kudüs'ü kaybettiğimiz gün... Ben, 20. Kolordu, 36. Tabur, 8. Bölük, 11. - [Mukaddes](https://sumbulsokak.com/mukaddes/) - Mukaddes kelimesi, “kuds, kudüs / kudsiyete sahip” isim kökünden ve “kadusa / takdis edildi, kudsiyet verildi” fiil kökünden türemiş bir sıfattır. Mukaddes kelimesinin 'temizlenmiş, arındırılmış ya da el değmemiş temizlikte olan' anlamlarını ifade ettiğine birçok kaynakta yer verilmiştir. Mukaddes olarak bildiğimiz ve zikrettiğimiz her şey, el-Kuddüs (c.c.) olan Allah (c.c.) tarafından bahşedilmiş, ihsan edilmiş temizliğe, - [İstanbul'un Kudüs'ü](https://sumbulsokak.com/istanbulun-kudusu/) - Eskilerin hoş bir sözü vardır: "Şerefü'l mekân bi'l mekîn" yahut "Şerefü'l mekîn bi'l mekân" denilirmiş. "Mekânın şerefi orada bulunan kişi iledir veya kişinin şerefi bulunduğu mekân iledir." Bu kelâm-ı kibar bize Allah Velisi Gönenli Mehmed Efendi'nin camiler ile alakalı şu sözlerini hatırlattı. Bazı mekânlar evvelden seçilmiş manevi sırrı olan yerlerdir. Gönenli Mehmed Efendi maddi ve - [Eyüp Sultan](https://sumbulsokak.com/eyup-sultan/) - İslamla şereflenmiş kadim beldelerde müminlerin bir araya geldiği, gönüllerin huzur bulup Resûlullah’a (s.a.s.) muhabbet tazelediği sahabe makamları vardır. Ülkemizde bu makamların en çok bilineni ve en fazla ziyaret edileni Ebû Eyyub el-Ensarî’nin (r.a.) türbesinin bulunduğu Eyüp Sultan Külliyesi'dir. Türbede medfun bulunan Hâlid Bin Zeyd Ebû Eyyub el-Ensârî (r.a.) Medine’de Peygamber Efendimiz'e (s.a.s.) iman eden ilk - [Look Who is Making Them Talk!](https://sumbulsokak.com/look-who-is-making-them-talk/) - It is said that Abraham (a.s.) saw the kings and rulers who dwelled upon the Earth and the Heavens. When he realized that they were rebellious and sinful, he asked Allah (c.c.) to destroy them. And so did Allah (c.c.). After a while, Abraham saw other people committing sins and he prayed again and they, - [Endülüs'e Hüzünlü Veda](https://sumbulsokak.com/enduluse-huzunlu-veda/) - Bundan önceki üç yazımızda, günümüzden bin üç yüz yıl önce fethedilen ve yaklaşık sekiz asır boyunca Müslümanların hüküm sürdüğü İber Yarımadasında yani Endülüs’te İslam’ın altın çağının nasıl yaşandığını ve Müslümanların dünyanın sayılı medeniyetlerinden birini nasıl kurduklarını kısaca anlatmaya çalıştık. Endülüs’te egemen olan siyasi güç, kılıç zoru olmadan yani askeri güç kullanmaksızın din ve ırk farkı - [Al Mendil](https://sumbulsokak.com/al-mendil/) - Al mendil sende kalsın Sakla koynunda kalsın Ben murad alamadım Mendilim murad alsın Kenarı dantelli mendiller. İğne oyalı mendiller. Rengarenk kelebek kanadı mendiller. Sakız gibi ak, sabun gibi pak. Ütüsü, kokusu yadigar mendiller. Bu mendiller bize ne söyler? Nedir bu mendilin hikayesi? Mendilin geçmişi antik çağlara kadar gider. Korkmayın, biz o kadar gitmeyeceğiz. Uygurların yapmış - [1950'ler ve Sonrasında Moda](https://sumbulsokak.com/1950ler-ve-sonrasinda-moda/) - Değerli okuyucularımız, bir önceki yazımızda ilk çağlardan 1950'lere kadar küçük bir moda turu gerçekleştirmiştik. Bu ayki yazımızda turumuza kaldığımız yerden devam ediyoruz. 1950'li yıllarda farklı moda akımları kendini göstermeye başlamıştır diyebiliriz. Bu yıllarda Kore'de devam eden savaşın moda trendlerini fark edilir derecede etkilediği görülmektedir. Giyim stilleri değişim göstermiş, kadın giyimde bol kesimler yerine daha dar, - [Kayseri'nin İncisi Talas 2](https://sumbulsokak.com/kayserinin-incisi-talas-2/) - Merhaba Kıymetli Okuyucular, Talas'ın sokaklarında dolaşmaya bu hafta da devam ediyoruz. Bu küçük yerleşim yerinin bunca güzelliği ve tarihî dokuyu bünyesinde bulundurması bizleri kendisine çekmeye elbette yetecektir. O zaman nerede kalmışız, şöyle bir bakalım. İlk olarak Han Camii'ne uğrayalım. HAN CAMİİ: Cami, Han mahallesinde bulunmaktadır. II. Abdülhamid döneminde 1899 yılında yaptırılmıştır. Kare planlı, iki katlı - [Selahaddin Eyyubi](https://sumbulsokak.com/selahaddin-eyyubi/) - "Karnında Allah'ın kılıçlarından bir kılıç taşıyorsun!" Duyduğu sesin etkisindeydi, bir rüyanın içinde olduğunu fark etti. Hayırlar olsun inşallah. Bir Fatih dünyaya getireceğinden habersiz dokuz ay on gün geçti. Bir anne için ne büyük müjde. Tikrit'ten ayrılacakları gece 532 (1137/1138) yılında gürbüz mü gürbüz, ışıl ışıl gözlü bir bebek, dünyaya güneş gibi doğdu. Annesinin parmağını sımsıkı - [Tüketim Çağında Hakikate Öykünen Sanat-II](https://sumbulsokak.com/tuketim-caginda-hakikate-oykunen-sanat-ii/) - Önceki yazımızda en son yapaylaşmanın, insanın yaşama devam kabiliyetini yok ettiği tükeniş noktasında sistemin çöküşünü hazırladığını ve yeniden var olabilmenin tek şartının insanın kendi hakiki doğasına geri dönüşünden geçtiğini şuurlu bir biçimde algılayacağız demiştik. Bu uyanış ve farkındalık insan olma vasfını yeniden gün yüzüne ya da bütüncül bilinçte varlığını aşikâr edinceye dek, başka bir deyişle - [Yazıcı](https://sumbulsokak.com/yazici/) - Her şey bir kızcağızın içtiği süt şişesini Twitter'da paylaşmasıyla başladı. Ülkemizde pek yaygın olmayan bir şekilde şişenin üzerinde sütün yapımında emeği geçen ineklerin isimleri yazıyordu. Sadece bunu göstermek istemişti. Gelin görün ki Veganlar tarafından yediği sosyal linçten ötürü ‘Süt içtiğim için özür dilerim!’ demek zorunda kaldı. Gerçi bu isimlendirmeler ve minnettarlık bizim özümüze yabancı değil. - [Şerbet](https://sumbulsokak.com/serbet/) - Şerbet kelimesi, Arapça “şurb/ içmek” ve “şeribe / içti” fiil kökünden türemiş bir isimdir. Mevsimine göre yaz aylarında soğuk, kış aylarında sıcak hazırlanan; meyve veya bitki özlerinin şeker ile ezildikten sonra sulandırılmasıyla ya da sadece saf şekerin su ile karıştırılması ile yapılan içecek için kullanılan isimdir. Resul-i Zişân Efendimiz'in balı ve bal şerbetini çok sevdiği - [Çıkmaz Yol](https://sumbulsokak.com/cikmaz-yol/) - "Ey mürid, Rabbin ile talep ettiğin şey yolunda gider ve kolaylaşır. Nefsinle yapmaya kalktığın işler ise rast gitmez ve sonu hüsran olur." (Hikemi-i Atâiyye, 26. Hikmet) İnsanı hareket ettiren şey onun kalbinde doğan istektir. Eğer kalbindeki bu istek nefsin arzusundan kaynaklanıyorsa insan bu isteğe güvenebilir mi? Hz. Mevlâna, nefsi yırtıcı bir kurda benzetir ve "O - [Sümbül'ün Gül'ü](https://sumbulsokak.com/sumbulun-gulu/) - İslam medeniyetinde insan ölmez. Asıl yurduna, ebedi aleme göçer. Buna ahirete doğmak da denilir. Bizim inancımızda hayat bitmez, nihâyete erer. "Her nihâyet yeni bir başlangıcı doğururmuş." Sümbül Sokak'ımızın İzi Sürülenler'inde, Gül Konağı'nda oturan Şeyma ablacığımız ahirete taşındı... Biz de kendisi gibi zarif ve lâtif olan çiçeklerle süslenmiş, yukarıdaki besmeleyi onun anısına paylaşmak istedik. Sülüs hattıyla - [Teravih mi Acaba?](https://sumbulsokak.com/teravih-mi-acaba/) - Vatanımızın kıymetini biliyor muyuz gerçekten? İki Ramazan'dır teravihten mahrum kaldık. Teravih deyince aklımıza ne geliyor? Bütün mahalle birlikte aynı anda aynı safta namaza durmak ya da hiç tanımadığın insanlarla omuz omuza vermek, her selamdan sonra hep bir ağızdan söylenen salat-ı ümmiyeler, namaz sonrası yapılan tesbihatlar, dualar… Ne muazzam bir atmosfer aslında, zamanında değerini bilemedik, hakkını - [Kolay Gelsin](https://sumbulsokak.com/kolay-gelsin/) - Rahmet ayı Ramazan-ı şerifte buluştuğumuz bu yazımızda Ramazan ile incelen kalbimizi izleyelim, merhametinin kaynağını anlayalım istedik. Merhamet denilince ilk aklımıza gelen er-Raûf (c.c.) ism-i şerifine döndürdük gönlümüzü, birlikte biraz bakıp tefekkür edelim niyetiyle geldik karşınıza. er-Raûf (c.c.) şefkat ve merhamet etmek anlamındaki "re’fet" kökünden türemiştir. Re'fet ise rahmetten çok daha baskın bir merhamet duygusunu içerisinde - [Gönüllere İnşirah](https://sumbulsokak.com/gonullere-insirah/) - Şu pandemi döneminde herkesin bir şeyler söyleyecek iki kelime, bir cümlesi vardır illaki diye tahmin ediyorum. Eee, herkesin olur da benim olmaz mı? Milletçe psikoloji savaşı verirken kara kutu televizyon da boş durmuyor elbette ki. Ve yapımcılar dizi üzerine dizi patlatarak izleyiciyi televizyon ekranına kitlemeyi başarıyorlar velhasıl. Haydi gelin hep birlikte ilgimi çeken bir konu - [Bitki ve Şerbet](https://sumbulsokak.com/cicekli-serbetler/) - Aylardan Ramazan. Arefesinde kazan kazan hazırlanan şerbetler bakır şerbet güğümlerine dolduruluyor. Işıl ışıl mahyalarla neşelenmiş mahallelerin arasından “şerbet var şerbettt, buz gibi buzzz, 32 dişe birden keman çaldırıyorrr “ nidalarıyla şerbetçiler geçiyor. Dağılan cami cemaati, etrafta koşuşturan çocuklar bir bir doluşuyorlar şerbetçinin etrafına. Şerbetçinin omzunun üstünden güğümün aşağı doğru kıvrılan musluğundan mis gibi şerbetler dolduruluveriyor. - [Geleneksel Keçe Sanatı](https://sumbulsokak.com/geleneksel-kece-sanati/) - Gelenekli sanatlar içerisinde en köklü geçmişe sahip olan sanat keçedir. İlk nasıl yapıldığı konusunda kesin bir bilgi olmamakla birlikte ilk kez Homeros’un İlyada’sında keçeden bahsedildiği bilinmektedir. En eski keçe parçaları M.Ö. 3. yy. tarihinde İskit sanatlarından örneklerle Pazırık kurganından çıkarılan keçe halıdır. Genellikle hayvan üslubu kullanılmıştır. Yine keçenin tarihçesiyle ilgili bilgilerde Allah’ın kendisiyle konuştuğu gün - [Alçak Uçan Yüce Konar...](https://sumbulsokak.com/alcak-ucan-yuce-konar/) - Alçak Uçan Yüce Konar, Yüce Uçan Alçak Konar Bir önceki yazımızda dil dedik, gönül dedik, susmak dedik ve neticesinde ilmine mağrur bir gramer âlimi ile gönlünü incittiği kayıkçının hikâyesine dümen kırdık. Mesnevî-i Manevî’de bir hikâye anlatılır. Bir Nahiv âlimi yani Arap dili gramerini iyi bilen bir hoca efendi bir gemiye biner. Biner binmesine lakin ilmin - [Muhâcir](https://sumbulsokak.com/muhacir/) - Birazdan okuyacaklarınız gerçek bir hayat hikayesidir: Peyker, sekiz ya da dokuz yaşlarında. Kız kardeşi İffet ise belki üç, belki dördünden gün almış. Erkek kardeşleri kundakta bebek. İşte anneleri vefat ettiğinde bu üç evlat henüz ana kuzusu. Babaları, Osmanlı ordusunda subay. Osmanlı, Trablusgarp Savaşı'nı, Oniki Ada İşgali'ni yaşadığı buhranlı bir dönemden geçiyor. Henüz Balkan cephesi açılmamış. - [Tükettikçe Tükeniriz](https://sumbulsokak.com/tukettikce-tukeniriz/) - Yıllardır bir şekilde ürettiğimiz çöplerden onları gömerek, yakarak, düzenli depolayarak kurtulmaya çalıştık. Bu çöplerle ne yapacağımızı bilmiyorduk. Sadece kendimizden uzaklaştırdığımızda kurtulacağımızı sandığımız atıklar, uzun vadedeki etkisini göstermeye başladı. Onları gömecek yerimiz de kalmadı. Atığın sorumsuzca imha edilmesi çevreyi kirletebilir ve insan sağlığını riske atabilir. Kaldı ki mevcut atıkları düzenli depolama alanları da sınırlı. Bu atıklardan - [Ramazan ve Dijital Hayat](https://sumbulsokak.com/ramazan-ve-dijital-hayat/) - Ramazan ayının gelmesiyle günlük alışkanlıklarımız da değişiyor. Üç aylardan başlamak üzere Ramazan'la birlikte devam eden bu aylarda genellikle uhrevi yaşamı hayatımızın merkezi haline getirerek Allah'la olan irtibatınızı güçlendirmeye çalışırız. Bununla birlikte istatistiklere göre özellikle Ortadoğu ve Kuzey Afrika coğrafyalarında Ramazan ayında internet kullanımının arttığı görülmektedir. Bizim de pandemi dolayısıyla evlerimize kapandığımız bu süreçte en azından - [Nomadland](https://sumbulsokak.com/nomadland/) - Ardımızda bıraktığımız 2020 yılı, muhtemelen herkes için rutininin dışına çıktığı, her şeyden el etek çekip eve kapandığı bir yıl oldu. Pandeminin bir çok sektör gibi kültür-sanat dallarını da etkilediği malûmunuz. 2020 yılında pandeminin etkisi ile sinema salonlarının kapandığı, sektör adına durağan bir yıl oldu. Bir çok festival iptal edildi. Bazı festivaller filmlerini çevrimiçi platformlarda yayınladı. - [Kazan](https://sumbulsokak.com/kazan/) - Hikaye klasik Nasreddin Hoca fıkrası işte. Günlerden bir gün, şekiller güzel, keyifler gıcır. Tam odun ateşinde keşkek kaynatmalık hava var deyip Hoca Nasrettin mutfağa koşmuş. Koşmuş koşmasına ama bir de ne görsün kazanlar almış başını kalaya gitmiş. Mecbur komşu komşunun külüne muhtaç hesabı, komşusunun kapısını tıklamış. Tık tık tık. "Sabahı şeriflerin hayrolsun komşu. Aman komşu, - [Şeyma'nın Doğumu](https://sumbulsokak.com/dogum/) - İnsanın acı bir haber aldığında dağılmak yerine “innâ lillahi ve innâ ileyhi raciûn" diyerek toplanması gerekmez mi? Yalnızca biri vefat ettiğinde söylendiğini düşünürdük çoğu zaman. Oysa ‘her şey aslına rücu edicidir’ hükmünce kırılıp dökülen, zarar gören, bizi üzen her şeyde de söylendiğini öğrendik. Kudüs ve Filistinli kardeşlerim hakkında bir yazı karalamaya çalışırken gelen bir acı - [Ramazan'a İnan, Bayram Et!](https://sumbulsokak.com/ramazana-inan-bayram-et/) - Elhamdülillah Receb ve Şaban aylarındaki duaların bereketi, Allah'ın lutfu ile Ramazan ayımıza kavuştuk. Hayatımız, Ramazan'ın mağfiret güneşinin nurları ile aydınlanarak devam etmekte. Ramazan'ın rahmeti öyle geniştir ki, toplumda dinden en uzak, çevresinden dini adına bir şey duymamış, öğrenmemiş insanlar dahi Ramazan'dan haberdardır. Oruç, teravih, sahur denildiğinde "Bunlar da ne?" diye sormazlar. Bunda Ramazan'ın kuşatıcılığının yanı - [Ne Yediğinizi Hiç Düşündünüz mü?](https://sumbulsokak.com/ne-yediginizi-hic-dusundunuz-mu/) - Çoğumuz şehirlerde yaşayan insanlar olarak çiftliklerden, tarlalardan, su kaynaklarından, meyve bahçelerinden yani yaşamımızı sürdürmemiz için gereken hammadde kaynaklarından uzakta yaşıyoruz. Oysa insanlık binlerce yıl boyunca bu hammadde kaynaklarının yakınında yerleşmeler kurdu ve tükettiği her şeyi doğadan elde etti. Ve şehirleşmenin artmasıyla son 100 yılda binlerce yıllık uygarlıkların yaptıklarının tam tersine, insanlar artık yaratılmış değil, üretilmiş - [Güneşe Yolculuk Yapalım mı?](https://sumbulsokak.com/gunese-yolculuk-yapalim-mi/) - Cümleten Selâmün Aleyküm sevgili Matbaa okuyucuları, Sizinle tanışalı tam beş ay olmuş bile. Ramazan ayının teşrifi sebebiyle bu ay kitaplığımdaki en değerli eserlerden birini sizlerle tanıştırmaya niyet ettim: Güneşe Yolculuk. Gözlerdeki ışıltıyı görür gibiyim adeta. Ayşe Sevim'in Güneşe yolculuğundan bahsediyorum, doğru bildiniz. 2004 TYB Çocuk edebiyatı ödülü alan, âlemlere güneş gibi doğmuş Peygamber Efendimiz'in (s.a.s.) - [Dışarı Çıkalım mı?](https://sumbulsokak.com/disari-cikalim-mi/) - Çocuklarımızda gelişmesini istediğimiz, adalet ve doğruluk, derinlik duygularının; risk yönetimi, eylem yönetimi, öğretimsel sağlamlık, bilgiyi kullanabilme becerilerinin doğa ve dış çevre ile gelişebileceğini düşünmüş müydünüz? Çevreye duyulan sevginin, bir kişinin merak duygusunu korumasına nasıl yardımcı olabileceğini ayrıntılarıyla anlatan Rachel Carson'ın The Sense of Wonder (Merak Duygusu) kitabında, her çocuğun dünya için heyecan uyandırabilecek bir ebeveyne - [Burası Vatan](https://sumbulsokak.com/burasi-vatan/) - Burası gözü kapalı şehadete koşanların diyarı. Her bir karış toprağa vatan diyenlerin diyarı. Burası doğu, burası batı, burası vatan. Burası "kim'lik". Vur Pençe-i Âli'deki şemşir aşkına Gülbang-ı âsmânı tutan pir aşkına Unutturmaya çalışsalar da hicranlı ve bir o kadarda şanlı tarihimizi; unutma çocuk! Çanakkale'ye geçilmez damgasını vuran şanlı ordumuz, 1916 yılı Nisan ayında, aynı destanı - [Hz. Bilal: Son Ezan](https://sumbulsokak.com/hz-bilal-son-ezan/) - Erihna yâ Bilal Sesin çağlar ötesine ulaşsın Erihna yâ Bilal Gönüller aşk-ı Muhammed'le donansın Erihna yâ Bilal Ezanlar kubbeleri, ümmet camileri kuşatsın. Peygamberler Serverinin sonsuzluk âlemine irtihalinden sonra Hz. Bilal bu ayrılık acısını taşıyamaz olmuş; Medine'den uzaklaşma isteği gelmişti. Ömrünün kalanını cihada ve seferlere adamak istiyordu. Hz. Ebubekir kendisi gibi ilk Müslümanlardan olan Hz. Bilal’in - [Bir Kendilik Nesnesi Olarak "Şeyh Efendi"](https://sumbulsokak.com/bir-kendilik-nesnesi-olarak-seyh-efendi/) - Müslüman bir psikolog olarak eğer bir konuda ileri okuma ve araştırma yapacak, yetkin kişiler ile fikir teâtisinde bulunacak olsaydım, en çok mürid-mürşid ilişkisi ile danışan-terapist ilişkisinin benzerliklerini ve benzemezliklerini anlamaya çalışmak isterdim. Bu istek, bu konuda çok donanımlı olduğumdan değil, fakat bir süredir gözlemde bulunup düşündüğümden dolayıdır. İslam tasavvufunda ananevi psikoterapotik ilişki biçimi, müdahaleler ve - [Temcîd](https://sumbulsokak.com/temcid/) - Konakta üç evladı, gelinleri, torunları, hizmet ehli çalışanları ile beraber yaşayan Mahza Bey ve Emine Hanım, Ramazan’ı geçirmek için Kocamustafapaşa’daki küçük konaklarına gelmişlerdi. Mahza bey ve eşi kalabalık ailenin her türlü telaşına da razıydılar; çünkü onlar kalabalık ve mutlu bir aileydi. Ramazan gelince konağın havası değişir, daha bir neşelenirdi. Sofralar buluşma yeriydi. Sahur vakti yaklaşırken, - [Yeryüzünün Elmas Kolyesi "Elhamra"](https://sumbulsokak.com/yeryuzunun-elmas-kolyesi-elhamra/) - Bir önceki yazımızda, Avrupa’da Ortaçağ karanlığı tüm kasvetiyle devam ederken, Endülüs’te yetişen âlimlerin ilim ışığını nasıl parlattıklarından ve Müslümanların Avrupa’ya tuttukları bu ışık sayesinde rönesans ve reform hareketlerinin başlamasına nasıl öncü olduklarından kısaca bahsetmeye çalıştık. Endülüs’te asırlarca süren siyasi, dini ve bilimsel hayatta yaşanan etkileşimin en aktif olduğu alan sanat ve mimari olmuştur. Endülüs Müslümanları - [#instakıyas](https://sumbulsokak.com/instakiyas/) - Klişe söylemimizle açalım yazımızı: "Gösteri toplumunda yaşıyoruz." Bu toplumun şu anda en etkin vitrini ise, storylerin, fotoğrafların havada uçuştuğu mecra: inst*gr*m (reklam olmasın). Burası dev bir cam vitrin. Herkesin elindekileri sergilemesine müsaade edilen bir alan. Doğru yere kanalize edilmeyen merakların ise içinde fink attığı, dipsiz bir kuyu. Kimisi yediği, içtiği, gezdiği ve giydiği ile; kimisi çizdiği, - [Don't Let Them Steal Your Repentance](https://sumbulsokak.com/dont-let-them-steal-your-repentance/) - None of the sins ever greater than the mercy of Allah. Clarifying the answers to these two questions within our effort to understand the Beautiful Names of Allah in this very journey, will give us a map with more concrete lines: The first question being “How is Allah (c.c) known? And the second one is, - [Diş Kirası](https://sumbulsokak.com/dis-kirasi/) - Sami Efendi'nin kaleminden h. 1318 tarihli celi sülüs hatla yazılmış bir levhaya bakıyoruz. Okunuşu ve manası şöyledir: "Allahu veliyyü't-tevfîk, ni'mel mevlâ ve ni'me'r-refîk: Başarıyı sağlayan Allah'tır, O (c.c.) en iyi dost, en iyi yardımcıdır." Hattat Sami Efendi hoş sohbet ve latifeli bir zatmış. Sohbetlerinde bulunan Tevfik Paşa onu dinlemekten son derece keyif alırmış. Hattat İsmail - [Felek de Melek de Senin İçin Hazırlanıyor, Ya Sen?](https://sumbulsokak.com/felek-de-melek-de-senin-icin-hazirlaniyor-ya-sen/) - Bizler zaman ve mekanla kayıtlı varlıklarız. Varoluşumuz hakkında düşünürken bu kavramlardan bağımsız olamayız. - [Ay Allah'ın, Kul Allah'ın, Kime Ne?](https://sumbulsokak.com/ay-allahin-kul-allahin-kime-ne/) - Receb ayı, rahmet ayı. "Rahmetim gadabımı geçmiştir." buyuran Allah Teala'nın ayı. Bizler inanan insanlar olarak biliyoruz ki yerler gökler, günler geceler Mâlikü'l-mülk olan Allah'ındır. Fakat Receb ayı Allah Teala'nın zatına atfettiği bir aydır. "Şehrullah" buyurmuştur Efendimiz (s.a.s.) bu ay için. "Beş gece vardır ki , dua reddolunmaz Bu geceler şunlardır: Receb-i şerifin birinci gecesi, Şaban-ı - [Şaban-ı Şerif](https://sumbulsokak.com/saban-i-serif/) - Şaban-ı şerifte Efendimiz'e (s.a.s.) olan muhabbetimizi, onun sünnetine riayet edişimizi ve onun hayat-ı saadetlerinden ne kadar haberdar olduğumuzu düşünmek, bize bahşedilen bu zaman dilimine çok uygun olacaktır. - [Aşkın Önsözü](https://sumbulsokak.com/askin-onsozu/) - Tevhid Bahri Allah adın zikr edelim evvela Vâcib oldur cümle işde her kula (Her şeyin başında Allah adını analım. Bütün işlere O’nun adıyla başlamak herkese vaciptir.) Allah adın her kim ol evvel ana Her işi âsân ede Allah ona (Her kim işin başında Allah’ın adını anarsa Allah ona bütün işlerini kolaylaştırır.) Allah adı olsa her işin - [Sonbahar Yaprakları](https://sumbulsokak.com/sonbahar-yapraklari/) - Bir kez Allah dese aşk ile lisân Dökülür cümle günah misl-i hazân (Dil bir kere aşk ile Allah derse Bütün günahlar sonbahar yaprağı gibi dökülüp gider) İsm-i pâkin pak olur zikreyleyen Her murada erişir Allah diyen (Allah'ın temiz adını zikreden elbette temizlenir Allah diyen elbette her muradına erişir.) Aşk ile gel şimdi Allah diyelim Dert - [Allah Ve Kâinat](https://sumbulsokak.com/allah-ve-kainat/) - Birdir ol birliğine şek yok durur Gerçi yanlış söyleyenler çok durur (Birdir. Birliğine hiç şüphe yoktur. Buna rağmen yanlış konuşanlar çoktur.) Cümle âlem yok iken ol var idi Yaradılmışdan Ganî Cebbar idi (Bütün âlem yok iken O var idi Varlığı başka bir varlığa muhtaç değildir. İlahlığında ortağı yoktur; istediği şekilde hüküm ve icrâ eder.) Var - [Gizli Hazine](https://sumbulsokak.com/gizli-hazine/) - "Bari ne hacet kılavuz sözü çok Birdir Allah ondan artık Tanrı yok" (Bu konuda sözü uzatmanın gereği kalmamıştır. Allah birdir ve O'ndan başka Tanrı yoktur.) "Haşre dek ger denilirse bu kelâm Nice haşr ola bu olmaya tamam" (Allah'ın birliğini kıyamete kadar anlatacak olsak Kaç tane kıyametin sonu gelir de bu sözün sonu gelmez.) "Pes Muhammed'dir - [Hayat Pusulası](https://sumbulsokak.com/hayat-pusulasi/) - "Ey azizler işte başlarız söze Bir vasiyet kılarız illa size" "Ol vasiyyet kim direm her kim tuta Misk gibi kokusu canlarda tüte" - [Dinle](https://sumbulsokak.com/dinle/) - Her Şeyden Önce Peygamberin Nurunun Yaratılması "Evvel andık onu kim evveldir ol Evveline bulmadı hiç akl yol" (Her şeyden önce O'nun adını andık. Öyle ki O'nun her şeyden önce oluşu aklın ötesindedir.) "Evvelin evvelidir bî-güman Âhirin hem âhiridir câvidan" (Öncelikte evvelliğinin şüphesi olmadığı gibi Dirilikte de sonsuzluğunun sonu yoktur.) "Çünkü Hak evvelliğin bildik ayân Dinle - [Görkem](https://sumbulsokak.com/gorkem/) - Resûlullah Efendimiz'in (s.a.s.) varlığının görkemi, O'nun (s.a.s.) nurunun görkemli yaratılışıyla başlar. - [Deneyim](https://sumbulsokak.com/deneyim/) - Deneyimlerimizden ders alma, sonrasında ise anlam oluşturma becerisi insana verilmiştir. - [Mucize](https://sumbulsokak.com/mucize/) - Nuh tufanı gibi mucizeler, Efendimiz (s.a.s.) henüz doğmadan önce gerçekleşen mucizelerindendir. - [Ahde Vefa](https://sumbulsokak.com/ahde-vefa/) - "Cümle onun dostluğuna adına Bunca izzet kıldı Hak ecdâdına" (Allah O'nun (s.a.s.) atalarına bunca ululuğu hep O'nun (s.a.s.) hürmetine bağışladı.) "Ceddi olduğıyçün onun hem halil Nârı cennet kıldı ona ol Celîl" (İbrahim Halilullah, sırf O'nun (s.a.s.) atası olduğu için Allah O'na ateşi gül bahçesi (cennet) eyleyiverdi.) Kur'an-ı kerimde buyrulur ki; "Biz daha önce İbrâhim’e doğru - [Asâ](https://sumbulsokak.com/asa/) - Hem dahi Mûsa elindeki asâ Oldu O'nun (s.a.s.) hürmetine ejdehâ (Üstelik Musa'nın elindeki asa da sırf O'nun (s.a.s.) hürmetine yılana dönüşüvermişti.) Hz. Musa'nın adını anmamızla beraber eminiz ki hepimizin aklına pek çok mucizevi olay ve olağanüstü haller gelir. "Mucizeli", "asâlı" gibi lakaplarla da bilinen, kendisine dört büyük kitaptan "Tevrat"ın indirildiği Hz. Musa, Allah Teâlâ'nın ona - [Mabeddeki Oda](https://sumbulsokak.com/mabeddeki-oda/) - Ölmeyüp İsa göğe bulduğu yol Ümmetinden olmak için idi ol (İsa peygamberin ölmeyip göğe yol bulması da sırf (tekrar dünyaya gelip) O'nun (s.a.s.) ümmetinden olabilmek içindi.) Hz. İsa kendisine dört büyük kitaptan İncil'in indirildiği, Benî İsrâiloğullarına gönderilmiş son peygamberdir. Allah Teâlâ Hz. İsa ile Hz. Âdem'in yaratılışını benzer kılmıştır. Her ikisinin de yaratılışının benzeyişini ifade - [Yakut](https://sumbulsokak.com/yakut/) - Gerçi kim bunlar dahi mürsel durur Lîk Ahmed ekmel ü efdal durur (Gerçi bu adını andıklarımızda birer peygamberdir ama Muhammed aleyhisselam hepsinden daha mükemmel ve üstündür.) Çok temenna kıldılar Hak'dan bular Kim Muhammed ümmetinden olalar (Bu peygamberlerin hepsi Muhammed'in ümmetinden olabilmeyi çok istediler.) Şer'ini tut ümmeti ol ümmeti Tâ nasîb ola sana Hak rahmeti (Getirdiği - [Hz. Ebubekir: Evvâh](https://sumbulsokak.com/hz-ebubekir-evvah/) - Rasulullah'ın yumuşak kalpli, merhametli dostu Orta boylu, zayıfça, sakalları seyrek, teni sarıya çalar beyaz, yüz hatları ince; bu sade görünümün içinde saplandı mı bir ok gibi insanı hizaya çeken keskin bakışlar. Nesep, soy, kabile şecerelerine vakıflığıyla meşhur ve tarihi bir çok bilgiyi temiz hafızasında taşıyan ilim erbabı. Hatta bu ilmiyle Peygamber Efendimizin (s.a.s) çeşitli kabilelerle - [Hz. Ebubekir: Yâr-i Gar](https://sumbulsokak.com/hz-ebubekir-yar-i-gar/) - Resûlullah'ın (s.a.s) mağara arkadaşı, sadakat kafilesinin imamı; Allah Resûlü'ne (s.a.s) yakın erkekler ağlardı. Kalpleri iman ateşiyle pişer, yumuşardı. Kimi zaman sevinçten kimi zaman hüzünle akardı gözyaşları. Duygularını güzel kelimelerle ifade ederken yoktu tabuları. Onlar için “had” Resûlullah'ın (s.a.s) örnek ahlâkı ve Kur'an'dı. Âlemlerin Efendisi vefatından kısa bir süre önce îrad ettiği bir hutbesinde, "Allah Teâlâ, - [Hz. Ali](https://sumbulsokak.com/hz-ali/) - “Resûlullah’ın (s.a.s.) gölgesinde yetişen Murteza” Ebu Talip evinde “son peygamberin çocukluğunu” himaye etmişti. Son Peygamber de (s.a.s.) evinde Allah'ın Aslanı, Haydar-ı Kerrâr, torunlarının babası, amcaoğlu Ali’nin "çocukluğunu" himaye etti. Mekke’de ihtiyaca yetecek kadar ürün kalmamış, kuraklık sebebiyle şiddetli bir sıkıntı ve açlık baş göstermişti. Kalabalık ve dar gelirli aileler bundan çok daha fazla etkilenmişti. Bu - [Hz. Ali: Sultânü'l-Evliya](https://sumbulsokak.com/hz-ali-sultanul-evliya/) - Arifler içinde marifet ziyneti en güzel olanı - [Hz. Ali: İlim Şehrinin Kapısı](https://sumbulsokak.com/hz-ali-ilim-sehrinin-kapisi/) - Çehâr yâr-ı güzîn yani Resûlullah’ın dört seçkin dostundan bir tanesi. Nübüvvet bahçesinin çiçeği, Hz. Fatıma annemizin eşi. Kevser suyunun sâkîsi Hz. Ali. - [Hz. Ali: Husûsî Dost](https://sumbulsokak.com/hz-ali-hususi-dost/) - Bedir'de 25 yaşlarında yiğit, mert, aslan gibi bir delikanlı, Allah ve Resûlunden sonra müminlerin dostlarındandı. Allah yolunda cihad eden, Bedir ashabının önde gelenlerindendi. Kureyşli müşriklerle teke tek çarpışan üç kişiden biriydi. Bedir zaferinden sonra ona bir deve, bir kılıç, bir kalkan, bir de Esedullahi’l-Gâlib //Allah'ın galip gelen aslanı lakabı verildi. Hz. Osman’ı (r.a.) korusun diye - [Hz. Zeyd b. Hârise](https://sumbulsokak.com/hz-zeyd-b-harise/) - Yemenli Kelb ailesinin kaçırılan çocuğu... Mekke’de Ukaz panayırında köle pazarında satılan sekiz yaşlarında zeytin gözlü bir oğlan. Günlerce pazarda aç ve susuz bekledikten sonra bir miktar dirhem karşılığında satın alınan esir. Önce Hz. Hatice (r.a.) annemize sonra da Âlemlerin Efendisi Hz. Muhammed’e (s.a.s.) hediye edilen azatlı köle. Resûl-i Ekrem’in kendisini azat edip “evlatlığım” demesiyle O’nun - [Hz. Zeyd b. Hârise: Hıbbu Resûl](https://sumbulsokak.com/hz-zeyd-b-harise-hibbu-resul/) - “Bir mumdan yanmış çerağı gören, yakînen o mumu görmüş gibidir” Hidayet güneşinin yıldızı Zeyd! Hane-i saadetin kıymetlisi Zeyd! Seven ve sevilen olma makamına ermiş, ümmetin şereflisi Zeyd! Ömrünü Hakk'a hizmete adamış, Allah Resûlünün her talebinde öne atılmış, müminlerin öncüsü Zeyd! Mevlana, Hz. Peygamber'in (s.a.s.) çok değer verdiği azatlısı Hz. Zeyd hakkında şunları işlemiş hikmet deryasına: - [Hz. Zeyd: Başkumandan](https://sumbulsokak.com/hz-zeyd-baskumandan/) - Mûte Destanını yazan üç büyük kumandandan birincisi Zeyd b. Hârise idi. "Zeyd şehid olursa, yerine Câfer bin Ebî Talib geçsin! Câfer şehid olursa, yerine Abdullah bin Revâha geçsin! Abdullah da şehid olursa, Müslümanlar aralarında münasib birini kendilerine kumandan seçsin!" Resûl-i Ekrem (s.a.s.), Mûte Savaşı için orduyu yola çıkarırken sancağı Zeyd’e vererek, “Eğer Zeyd şehid olursa - [Hz. Bilal-i Habeşî](https://sumbulsokak.com/hz-bilal-i-habesi/) - Teni siyah, cemâli nurlu Bilal Cismi köle, ruhu hür Bilal Kızgın çölde kayaların altında “Ehad! Ehad!” zikriyle, sesi gür Bilal Yeni bir din geldiğini duyunca hidayet nuru kalbine doğan, “Ben nasıl müslüman olurum?” diye Hazreti Ebubekir’e (r.a.) soran, hiç vakit kaybetmeden İslam ile şeref bulan Habeşli Bilal. Müslüman olduğunu açıkça ilan eden ilk sahabelerin arasına - [Hz. Bilal: Müezzinlerin Efendisi](https://sumbulsokak.com/hz-bilal-muezzinlerin-efendisi/) - “Müezzin, sesini ulaştırmak için ne kadar güç sarf ederse, o kadar bağışlanır. Kuru ve yaş (ne varsa hepsi) onun lehine şahitlik eder. (Cemaatle) namaza katılan kimseye de yirmi beş namaz (sevabı) yazılır ve iki namaz arasındaki (günahları) affedilir.” buyuran Allah Resûlünün müezzine olan minneti böyle geçti kayıtlara. Çünkü müezzin; Allah ile buluşmaya, onu seven kullarıyla - [Kulluk Noktası](https://sumbulsokak.com/kulluk-noktasi/) - Hace Abdullah Harevî hazretleri tövbeyi anlatırken tövbeden evvel bir merhaleden bahseder. Yakaza. Yakaza, uykuyla uyanıklık arasındaki haldir. Tövbeden önceki hal de insanın kusurunu fark edip, gafletten uyanıklık haline geçişi olduğu için Harevî hazretleri bu hâli yakaza olarak isimlendirmiştir. İnsan, önce gafletten uyanır. Hz. Mevlana der ki eğer bir kişiye, Allah Teâlâ kusur ve kabahatlerini görebilmeyi - [Yine Ama Yeni Bir "Üç Aylar"](https://sumbulsokak.com/yine-ama-yeni-bir-uc-aylar/) - Hayat veren su sirkülasyon olmazsa birkaç gün sonra yosun tutar, kapalı bir yerde kalırsa kokar. İnsan da bir bakıma su gibidir. İki dakika bile aklına gelen düşüncelerden uzak kalamaz, hep bir akış vardır. Hali iyi olan fakat daha iyiye gitmek için gayret etmeyen kişinin hali yosun tutan, kokan suyun haline benzer. Akıp giden zamanda öğütülmemek; - [İlahi Feyizler](https://sumbulsokak.com/ilahi-feyizler/) - "Bazen bast gündüzünün aydınlığında istifade edemediğin ilim ve marifetler kabz gecesinin karanlığında öğretilir." Atâullah İskenderî Hazretleri. - [Cânânı Aramak](https://sumbulsokak.com/canani-aramak/) - "Hep yarın diyerek bu işi erteliyorsun. Fakat bil ki günler geçtikçe o dikenler büyüyüp güçleniyor, sense güç kaybediyorsun. Dikenler dinçleşiyor, sense giderek ihtiyarlıyorsun." - [Gaybî Sırlar](https://sumbulsokak.com/gaybi-sirlar/) - "Gaybî sırlar yerine içindeki gizli ayıpları öğrenmeye çalışman, senin hakkında daha hayırlıdır." (Hikem-i Atâiyye, 33. Hikmet) Merhaba, yine Atâullah el-İskenderî Hazretleri'nin hikmetli sözlerinden biriyle devam ediyoruz. Orijinali Arapça olan bu metinde geçen "hayırlı" kelimesinin anlamından bahsetmek istiyorum öncelikle. Kuran-ı Kerim'de çokça geçen bu kelimeyi doğru anlamak âyetleri de doğru anlamamıza vesile olacaktır. Arapçada "hayırlı" kelimesi - [Yokluk İle Gelen Varlık](https://sumbulsokak.com/yokluk-ile-gelen-varlik/) - "Bütün kâinat yokluk ve karanlıktır. Yaratılmışları, Hakk'ın zuhur tecellisi var edip aydınlattı. Her kim yaratılmışları görür de onda veya onunla beraber, veya ondan evvel veya ondan sonra Yaratıcı Hakk'ı göremezse, şüphesiz nurlardan ayrı kalır. İlâhî maârif güneşi, yaratılmış şeylerin bulutları ile örtülüdür." (Hikem-i Atâiyye, 14.Hikmet) Kulda hakikî Rabbanî sıfatlar tecelli edince insanî ve nefsanî özellikler - [Yokluk Talebi](https://sumbulsokak.com/yokluk-talebi/) - "Kendi varlığını bilinmezlik toprağına göm yani namsız nişansız ol! Zira toprağa gömülmeyen tohum büyüse de faydalı olmaz."(Hikem-i Ataiyye, 11. Hikmet) "Allah vardı ve O'nunla birlikte hiçbir şey yok idi."1 hadis-i şerifi -bir rivayete göre- Hz. Ali'den sorulduğunda kendileri "El-ân öyledir." buyurmuş. Atâullah el-İskenderî Hazretleri de "O halde varlığını yok et ve onu bilinmezlik toprağına göm." diyor. - [Kalbe Gelen Nurlar](https://sumbulsokak.com/kalbe-gelen-nurlar/) - Kalp boş bir bahçe gibidir. Onda mutlaka bir şeyler yetişecektir. İnsan hayatının merkezine, niyetinin temel taşına Allah rızası gibi ulvî bir derdi koyarsa bakışı da ona göre şekillenir, kalbinde zuhur eden de nur ve güzellik olur. - [Daima İlerle](https://sumbulsokak.com/daima-ilerle/) - "Vahdet bezmine yolcu olan salik eğer kendisinde vuku bulan keşif ve tecelliler ile yetinip duraklarsa hemen ona hakikat habercileri gaipten hal diliyle seslenir: 'Durma vuslatını talep ettiğin hakiki Sevgili ileridedir.' Mahlukatın dış görünüşleri süslü ve cazibeli bir hale bürünürse, derhal sana bunların hakikatleri seslenir: 'Bizler ancak birer fitneyiz, imtihanız! Sakın ha aldanma! Bizim dış güzelliğimize - [Gönül Orucu-I](https://sumbulsokak.com/gonul-orucu-i/) - Merhabalar... Öncelikle Ramazan ayınızın feyizli ve mübarek olmasını dilerim. Bugün sizinle Ramazan ve oruç üzerine bir gönül sohbeti yapalım isterim. Onk. Dr. Haluk Nurbaki Nur Dolu Geceler adlı kitabında 'Gönüllerde Ramazan' başlığı altında bu konuyu derinlemesine işlemiş ve ufkumuzu genişletecek şekilde ele almış. Kendisi tuttuğumuz orucun bir olgunluğa ulaşması ve güzel bir anlam kazanabilmesi için - [Gönül Orucu-II](https://sumbulsokak.com/gonul-orucu-ii/) - Geçen haftaki yazımızda Onk. Dr. Haluk Nurbaki'nin "Gönüllerde Ramazan" adlı yazısından paylaşımlar yapmıştık. Ahlâkımızı iyileştiren, bizi Allah'ın güzelliklerini seyre götüren bir gönül orucundan bahsetmiştik. Bu orucun da kendine göre yasakları, kuralları vardır demiş orada kalmıştık. Bunlardan ilki, gönle lüzumsuz şeyleri, yani malâyaniyi dahil etmemektir. Oruç ancak gönlün oruca iştirakiyle tamam olur. Gönül işi ciddi bir - [Akbaba Mehmet Efendi Hazretleri](https://sumbulsokak.com/akbaba-mehmet-efendi-hazretleri/) - İstanbul’un fethi sırasında Fatih Sultan Mehmet’in manevi önderlerinden Akşemsettin Hazretleri ile adı geçen, İstanbul’un Beykoz ilçesinde türbesi bulunan Akbaba Sultan'ın gerçek adı Ak Mehmet Efendi’dir. Buhara’dan yürüyerek gelip katıldığı yüce gazada, Fatih Sultan Mehmet Han’la İstanbul şehrini fetheden ve “ni'me'l-ceyş” ifadesiyle başlayan hadis-i şerifte ne güzel asker şeklinde nitelenen gözdelerdendir. Tasavvuf ilmi ve diğer İslamî - [Mehmet Zahid Kotku Hazretleri](https://sumbulsokak.com/mehmet-zahid-kotku-hazretleri/) - Merhaba, Sizlerle bu hafta paylaşmak istediğim mübarek Mehmet Zâhid Kotku Hazretleri. Umarım çok güzel mutlu, sağlıklı, huzur dolu bir hafta geçirmişsinizdir. Bu şartlarda biraz zor gibi gözükse de, her şeye rağmen hayata bakış açımız olumlu olduğu müddetçe dışarıda yaşanan olaylar bizi çok fazla etkilemeyecektir diye umut ediyorum. İstanbul'a yolunuz düşmüşse ya da bu şehirde yaşıyorsanız - [Mihrişah Valide Sultan](https://sumbulsokak.com/mihrisah-valide-sultan/) - Merhaba, Receb-i Şerif ayının sonuna yaklaştığımız bu kıymetli günleri layıkıyla geçirebilmeyi nasip etsin Rabbim hepimize. Bugün Eyüp semtinde Mihrişah Valide Sultan'ın konuğu olacağız. Eyüp Sultan Hazretleri'nin türbesinin C kapısından çıktığınızda solda karşınıza çıkacak olan yapı Mihrişah Valide Sultan Türbesi ve aşevi. Esasında bugün sizlerle Eyüp Sultan Hazretleri'nin hikayesini paylaşmaktı niyetim. Lakin aşevinin açık olması ve - [Ebû Eyyub el-Ensârî](https://sumbulsokak.com/ebu-eyyub-el-ensari/) - Merhaba, Ramazan-ı Şerif'e adım adım yaklaştığımız günlerdeyiz. Pandemi sürecinde geçirdiğimiz ikinci üç aylar. Pandemi süreci bir çok iş yeri sahibi ve çalışan açısından zorlu geçti. Fakat bazılarımız için de oldukça bereketli, kendimize zaman ayırdığımız, geliştiğimiz, eksiklerimizi fark edip üzerinde çalıştığımız, kısaca farkındalığımızı artıran bir süreçti. Önceleri günlük koşuşturmaca içinde Recep ve Şaban aylarının farkına bile - [Ebû Eyyub el-Ensârî 2](https://sumbulsokak.com/ebu-eyyub-el-ensari-2/) - Peygamberimiz Ebû Eyyub el-Ensârî'ye hitaben "Ey Halid, Yüce Hakk seni dünyada ve ahirette muazzez, mükerrem ve muhterem eylesin." buyurmuştur. - [Kaleyi Fethetmek](https://sumbulsokak.com/kaleyi-fethetmek/) - İnsan dünya macerasının içine ilk düştüğünde kendi tasarrufuna verilmiş olan bedenini henüz kontrolden acizdir. Eline doğduğu insanın yardımı ile hayatiyeti için gerekli yardımları alır ve zamanla kendi bedenî ihtiyaçlarını gidermeyi öğrenir. Bu biyolojik hayatiyetin devamı için insanın içine yerleştirilmiş iki temel duygu olan "şehvet" (kendine lazım olan şeyleri alması için verilmiş dinamik) ve "kızgınlık" (kendine - [Herkese Vacip Olan](https://sumbulsokak.com/herkese-vacip-olan/) - Bil ki tövbe, zuhur eden marifet ve iman nurudur. Kulun kendi talimi ile edindiği ve amel ettiği ilimden sonra Hakk'ın kendisine vasıl olma yolunu tarif ettiği ilme marifet denir. Bu ilim ve nurun verdiği farkındalık ile kişi kendi günahlarının öldürücü bir zehir olduğunu görmekle kalmaz, bir an önce kendisini günden güne helake götüren bu durumdan - [Sevgili İçin Aynayı Temizlemek](https://sumbulsokak.com/sevgili-icin-aynayi-temizlemek/) - Her günah kalbe bir karartı, her iyi amel de kalbe bir nûr, bir pırıltı verir. - [Bilmeden Oldu](https://sumbulsokak.com/bilmeden-oldu/) - İmam Gazâli Hazretleri Kimya-ı Saadet adlı eserinde marifetullah olarak belirtilen Allah'ı (c.c) tanıma ilmini bilmeyi şu şekilde ifade eder: "Bil ki, Allahu Teâlâ'yı tanımanın anahtarı, kişinin kendini tanıyıp bilmesi ile başlar. Hülasa, sana senden yakın kimse yoktur. Sen kendini bilmezsen, başkasını nasıl bilip anlayacaksın?" Allah’ı (c.c) tanımak isteyenin ilk önce kendini tanıması gerektiği çok yalın cümleler - [Tövbeni Çaldırma](https://sumbulsokak.com/tovbeni-caldirma/) - Esmaü'l-hüsnayı anlamaya gayret ederken iki sorunun cevabını netleştirmek bu yolculukta elimize çizgileri daha net bir harita verebilir: Birincisi Allah (c.c) nasıl bilinir? İkincisi esmalar Allah'ın (c.c) zatî özelliklerini tüm yönleri ile açıklar mı? Allah’ın (c.c) isimlerini kendi ulûhiyetine (ilahlığına) göre anladığını iddia etmek, esmaü'l hüsnanın kendi zatındaki tecellilerini bilmek mümkün değildir. İsimleri ve ayetleri düşünürken - [Ol Söyleteni Anla](https://sumbulsokak.com/ol-soyleteni-anla/) - Hikâye edilir ki; bir gün İbrahim (a.s) yerde ve gökte bulunan melikler gördü. Bazılarının isyankâr ve günahkâr olduklarını görünce Allah'tan (c.c) onları helak etmesini istedi. Allah da helak etti. Sonra yine başkalarının günah işlediğini gördü ve onlar için de dua etti, onlar da helak oldular. Daha sonra yine aynısı oldu. Dördüncü kez dua ettiği zaman - [O Kalemi Tutan Bir El Var](https://sumbulsokak.com/o-kalemi-tutan-bir-el-var/) - Karıncanın biri bir gün bir yazı görmüş ve demiş ki: - Ne kadar güzel bir yazı, nasıl güzel akıp gidiyor. Görüşü daha iyi olan bir karınca demiş ki; - Sen yazıyı görüyorsun, onu yazan bir el var. Diğerlerine göre daha görmüş geçirmiş bilge bir karınca biraz yukardan seslenmiş: - Siz eli görüyorsunuz ama ben görüyorum, - [Haddimi Bilirim](https://sumbulsokak.com/haddimi-bilirim/) - Esmâü'l-hüsnâyı anlamaya çalışırken bir nefeslenip Besmele-i Şerif'e bakmamız, üzerinde tefekkür etmemiz gerekir. Zira her surenin başında ayrı bir ayet olarak nakşedilmiş bu anahtarın ne olduğunu anlamak, sonrasında gelen ayetleri anlamanın ilk ve en önemli adımıdır. Besmele, Allah'ın (c.c.) razı olduğu işleri Allah'ı unutmadan yapmanın ifâdesidir. Besmele, Kur'an'ı ve Efendimiz'i (s.a.s.) doğru bir bakış açısıyla anlamak - [O'ndan Uzağa Düşmek Günah](https://sumbulsokak.com/ondan-uzaga-dusmek-gunah/) - Rahman (c.c) kâfire de mümine de kendine vasıl olma fırsatını bu dünyada eşit olarak veren Allah demektir. - [Rahîm Bizi Bekler mi?](https://sumbulsokak.com/rahim-bizi-bekler-mi/) - Rahîm (c.c.) kendi başına kulluğunu ve ahlâkını gösterme gayreti ile uğraşan kullarına Allah'ın kendisini bildirmesidir. - [Elhamdülillah](https://sumbulsokak.com/elhamdulillah/) - Andolsun, eğer onlara, “Gökten yağmuru kim indirip de onunla yeryüzünü ölümünden sonra diriltti?” diye soracak olsan, mutlaka, “Allah” diyeceklerdir. De ki: "Hamd Allah’a mahsustur. Fakat onların çoğu akıllarını kullanmazlar. (Ankebut, 29/63) O Allah ki ben ne yaparsam yapayım Rahmân'dır, Rahîm'dir. Allah'ın dünyada da âhirette de her zaman kuluna "merhameti ile muamele edecektir" gerçeğini anlayanın zikridir - [Râzı mısın!](https://sumbulsokak.com/razi-misin/) - İnsanların çoğu Allah'tan râzıdır ama Allah'ın fiilinden râzı değildir. Sen râzı mısın? - [Mü'min Kime Denir?](https://sumbulsokak.com/mumin-kime-denir/) - El-Mü’min (c.c.) ismi; inanıp tasdik eden, başkalarının güvenli olmasını sağlayan, vaadine güvenilen anlamlarına gelir. İsmin mânâsı “emân” köküne veya “îmân” masdarına dayanmaktadır. Sadreddin Konevi esmâ şerhinde el-Mü'min ism-i şerifini "kulların tasdik ettikleri şeye inanan ve ahidlerini yerine getirdiklerinde onlara emân verendir" şeklinde açıklar. Allah Teâlâ kendisine iltica edene emân/güven ve emniyet vererek himaye eder. Emniyet - [O Gördüğünü Gösterir](https://sumbulsokak.com/o-gordugunu-gosterir/) - Geçen yazımızda Kur'an-ı Kerim'de el-Mü'min (c.c.) ism-i şerifine baktık. Bu hafta ise el-Mü'min ismi şerifini anlamaya çalışırken "Mü'min mü'minin aynasıdır." hadis-i şerifine değinmeyi ve bu esmayı kendimize ayna yapmayı planlamıştık ki sokağın başka köşesinden bir ses geldi. O zaman aynaya önce buradan bakalım: "El-mü'minü mir'âtü'l-mü'min" Bu yazıyı okuyup "Bizim aynalar bu aralar güzel şeyler söylemiyor." - [Yasin Suresi Bize Ne Anlatıyor? (2-4. Ayetler)](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-ne-anlatiyor-2-4-ayetler/) - Değerli okurlarımız, ilk yazımızda Yasin Suresi’ne genel bir giriş yapmış ve ilk ayeti olan Ya-Sin kelimesi üzerine yapılan yorumları sizler ile buluşturmuştuk. Surenin 2, 3 ve 4. ayetleri ile yazımıza devam ediyoruz. بسم الله الر حمن الر حيم Bismillahirrahmanirrahim 2- "Hikmetli Kur’an’a yemin olsun." Bir önceki yazımızda Ya-Sin ayet-i kerimesinde bir yemin ifadesi olduğunu, bu - [Yasin Suresi Bize Ne Anlatıyor? ( 5-6. Ayetler)](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-ne-anlatiyor-5-6-ayetler/) - Bismillahirrahmanirrahim Bu kitap, Azîz ve Rahîm olan Allah’ın (c.c) katından indirilmiştir. Ataları uyarılmamış, bundan dolayı da gaflet içinde olan bir milleti uyarasın diye - [Yasin Suresi Bize Ne Anlatıyor? (7-12. Ayetler)](https://sumbulsokak.com/yasin-suresi-bize-ne-anlatiyor-7-12-ayetler/) - ‘’Kimin zerre kadar kalbinde kibir var ise cennete giremez'' Hz. Muhammed (s.a.s.) - [Sümbül](https://sumbulsokak.com/sumbul/) - Sümbül der ki boyum uzun Yapraklarım düzüm düzüm Beni ak gerdana dizin Benden âlâ çiçek var mı? Sümbül (Hyacinthus orientalis) baharın habercisi, bir müjdecidir. Sümbülgiller (Hyacinthaceae) ailesinin son derece naif ve ilk bakışta nazarları üzerine çeken renklere sahip bir mensubudur. Sonbaharda toprakla buluşan sümbül soğanları havanın ısınıp karların erimesiyle filizlenerek gün yüzüne çıkmaya başlar. Sümbülün - [Çınar](https://sumbulsokak.com/cinar/) - Yaprakların çeşit çeşit önümüze serildikleri vakitlerdeyiz. Toprak kokusu yeşilimsi sarı renklerle birleşince maskelerin altından bile kışı hisseder oluyoruz. Farketmişsinizdir, her bitkinin kışa geçişi farklı farklı oluyor. Kimisi yemyeşil açmaya devam ederken kimi yapraklarını döküveriyor. Aslında bu ağaçların karakter meselesidir. Bu meseleden ileriki yazılarımızda ayrıntılı bir şekilde bahsedeceğiz. Çınargiller (Platanaceae) familyasının heybetli üyesi Çınar (Platanus orientalis - [Çarkıfelek](https://sumbulsokak.com/carkifelek/) - Çarkıfelek (Passiflora L.) nam-ı diğer saat çiçeği, ihtişamlı duruşuyla son derece göz alıcı tropikal bir bitki olarak karşımıza çıkıyor. Passiflora cinsi bitkiler birçok türüyle Çarkıfelekgiller (Passifloraceae) adı verilen geniş bir aileyi oluşturur. Pek tabi isminin çarkıfelek konulmasının sebepleri var. Feleğin çarkı (çarkıfelek), felsefî olarak insanın hayatı boyunca başına gelen kayıp, kazanç, ödül ve cezaları kaderiyle ilişkili olması yönünden - [Kardelen](https://sumbulsokak.com/kardelen/) - Koca koca kar taneleri kaplamış yeryüzünü, kardelenler çiçek açsın diye. - [Bitkilerle Bir Mart Güzellemesi](https://sumbulsokak.com/bitkilerle-bir-mart-guzellemesi/) - Gecenin gök gürültüsü korkutur, titretir de; sabahına tohumlar yeşerir, bademler çiçek açar. - [Ihlamur](https://sumbulsokak.com/ihlamur/) - Ihlamurların (Tilia sp.) çiçek açma vakti yakındır. Biz de önden bir hazırlık yapmak niyetiyle, gelin şöyle bir ıhlamura yönelelim. Kahverengimsi kızıl devasa bir gövde… Belki yüz, belki de beş yüz yıldır kök salmaya devam ediyor. Haziranın gelmesiyle yüreği andıran genellikle dişli, geniş yuvarlak ayalı yaprakları dalların her bir yanını sarıp sarmalıyor. Sarımsı beyaz her bir - [Kökboya](https://sumbulsokak.com/kokboya/) - Anadolu'da gönlü ellerine uzanan kimseler düşünün. Bazen bir anne, bazen genç bir kız, bazen de yeni bir gelin… Elindeki iplikleri tek tek ahşap bir dokuma tezgahında her bir ilmeği binbir emekle dokuyor. İp tiftiklendikçe ellerini önceden hazırladığı lavanta suyuna batırıyor. Ve dualarla, sevdalarla belki de heyecanla atıyor düğümlerini. Günler süren dokumanın sonunda kilim, halı, duvar halısı - [Ey Yolcu Nereden Gelir, Nereye Gidersin?](https://sumbulsokak.com/ey-yolcu-nereden-gelir-nereye-gidersin/) - Çakıl taşlarının izini sürerek bir yere mi ulaşmaya çalışmaktayız? Yoksa sadece kaybolmaktan mı sakınmaktayız? Kim bilir? Ama ne zaman ki başımızı yerden kaldırıp, şöyle ayağımızın, dizimizin, belimizin ağrısından bir an fırsat bulur; kursağımızın sızısına kulak tıkar da uzağa, ufka doğru bakarız, işte o zaman bazı sorular bizi yakalayıverir. Nereye gitmektesin ey yolcu? Nereyedir yolculuk? Ne - [Sanat: Özgürlüğe Doğru Zorlu Bir Yolculuk](https://sumbulsokak.com/sanat-ozgurluge-dogru-zorlu-bir-yolculuk/) - Sanat üretmek üzere çıkılan yol, aslen insanın benliğinden “özgürleşme” yoludur. - [Tüketim Çağında Hakikate Öykünen Sanat-I](https://sumbulsokak.com/tuketim-caginda-hakikate-oykunen-sanat-i/) - Sanat alanına dair hasbihâle niyet ettiğimiz bu köşede, söze nereden başlamalı diye pek uzun düşünmek gerekti. Dünya yuvarlak olsa da düşünce dünyasına daldığımızda doğu batı mevzusundan kaçmak pek de mümkün olmuyor. Hâl böyle iken bir de zamansal manada gelişim ve değişimler söz konusu olunca derya deniz içine dalıveriyoruz, bir inci tanesi avına… O halde bir - [Dua](https://sumbulsokak.com/dua/) - “Dua” çağırmak, seslenmek, istemek, yardım talep etmek üzere küçüğün büyüğe, acizin kudretli olana yaptığı istek, yakarış anlamına gelir. Üç harften oluşan küçük bir kelime gibi görünse de, aslında hayatımızın tamamını kapsar. Her hâlimizde, her bulunduğumuz yerde hem sözle hem fiilen ortaya koyduğumuz âmellerdir. Dua hayatımızın eksenidir diyebiliriz. Allahu Teâlâ’ya beş vakit namazımızda dua ederiz; namazlardan - [Mağfiret](https://sumbulsokak.com/magfiret/) - “Mağfiret” kelimesi; kusur işleyene merhamet gösterme, kusurunu örtme, onu bağışlama anlamına gelen “ğfr/ğufran” kökünden gelmektedir. Allahu Teâlâ’nın, daha henüz istiğfar etmemiş bile olsa günahkâr kuluna karşı sabırlı ve merhametli; kulu istiğfar ettikten sonra da çok merhametli ve bağışlayıcı olmasını ifade eder. Allahu Teâlâ, Kur’an-ı Hakîm'inde bağışlanmayı anlattığı birçok ayetinde, mağfiretinin beraberinde büyük ecirler, nitelik ve - [Muştu](https://sumbulsokak.com/mustu/) - Müjde kelimesi Farsça kökenli bir kelime olup, dilimizde “sevindirici, güzel haber” anlamında kullanılır. Müjde kelimesi Türkçeye ilk zamanlarda “muştu/muştı” olarak girmişti. Anlam olarak da şimdiki kullanımından biraz farklıydı. Muştu, sevinçli bir haber getiren kişiye verilen bahşiş, armağan anlamında kullanılıyordu. O yüzden bir komşusuna bir yakınına hayırlı güzel haber getiren kimse ilk önce “Müjdemi isterim” diyerek - [Dem](https://sumbulsokak.com/dem/) - Dem kelimesi Arapçada kan anlamına gelmekle birlikte hacıların hac ibadeti sırasında belirli hükümleri ihlâl etmeleri üzerine, hatalarına kefaret olarak kestikleri küçükbaş kurbana verilen isimdir. Tövbe edip Allahu Teâlâ tarafından affolunma umuduyla, bir nevi hatalardan temizlenmek için, kefaret olarak kesilmesi gereken kurbanın adına dem demişlerdir. Türkçeye girmesi de bir benzetme şekliyle olmuştur. Haşlanmış çayın kan kırmızısı - [Kandil](https://sumbulsokak.com/kandil/) - Kandil, Arapçada "aydınlatıcı" anlamına gelen bir sözcüktür. Aramice/Süryanicedeki "kandila" sözcüğü ile eş kökenlidir. - [Mutahhar](https://sumbulsokak.com/mutahhar/) - "Ger dilersiz bulasız oddan necât// Deyin mutahhar ravzasına es-salât" - [İstikamet](https://sumbulsokak.com/istikamet/) - Arapça kâme “durdu”/kıyâm “dik ve doğru durma” kelime kökünden gelen istikamet kelimesi, “yön, doğrultu, cihet” anlamında kullanıldığı gibi “doğruluk, dürüstlük, dengeli ve kararlı olma” manalarına da gelir. Evvel emrinde Allahu Teâlâ hazretleri buyurdular ki; “O halde sen (Resûlüm!) Beraberindeki tevbe edenlerle birlikte, sana emredildiği gibi, istikamet üzere (dosdoğru) ol. Aşırı gitmeyin (asla ilâhî hududun dışına - [Kıble](https://sumbulsokak.com/kible/) - Kıble; Arapça kabele "yöneldi, kabul etti, boyun eğdi" fiil kökünden gelmektedir. Aynı zamanda kubl "yüz, vech, bedenin ön tarafı" anlamına gelen isim ile kökteştir. İnsanın yüzünü, göğsünü, ön bedenini çevirdiği yön, cihet anlamına gelir. İslamiyet'te müslümanlar Allah'a secde ederken, Arafat'ta vakfeye dururken, namaz kılarken ve bunlar gibi ibadetlerini uygularken yüzleriyle, göğüsleri ve ön bedenleriyle kendilerini - [İstikrar](https://sumbulsokak.com/istikrar/) - Arapça “karra/durdu, karar kıldı” anlamına gelen fiil kökünden türemiştir. Belirlenmiş bir konuda kararlı olmak, verilen karar veya hüküm üzerinde sebat göstermek, vazgeçmemek anlamlarına gelmektedir. Bir kişi için kullanıldığı gibi, merkezinde insanların bulunduğu kurum, oluşum, devlet veya kuruluşlar için de kullanılır. Misallerin en güzellerini getirdiği Kur’an-ı Kerîm’de Rabbimiz, kararlılık örneği olarak Hazreti Âsiye validemizi zikretmiştir. Hz. - [Berat](https://sumbulsokak.com/berat/) - Bir zamanlar Bağdat'ta yaşayan fakir bir dokumacı vardı. Hacca gitmeyi çok istedi, duası kabul oldu. Hacca gitti. Kafilenin hocası dönüş yolunda fakir komşusuyla alay ederek "Komşu hüccetini aldın mı, beratını verdiler mi sana?" diye sordu. Safiyâne cevapladı dokumacı: "Yoo, berat ne ola? Nasıl verirler?" Hoca devam etti: "Kabe'ye yüz sürene verilir, cehennemden azat edildiğini söyleyen - [Himmet](https://sumbulsokak.com/himmet/) - Kıtlık yıllarında, toprak susuzluktan çatlamışken, Ankara yakınlarındaki köylerden birinde Yunus adlı bir köylünün yâdına düşer Hacı Bektaş-ı Velî'den yardım istemek. Duyar hep büyüklerinden, köyün ileri gelenlerinden, “Gideni boş çevirmez, mutlaka yardım eder” diye. Evde yiyecek lokma ekmek, un öğütecek buğday yoktur. Karar verir, yola düşer. Eli boş gitmesin ister, kendi mücevherini taşıyıp götürdüğünü bilmeden, dağdan - [Dünya](https://sumbulsokak.com/dunya/) - Güneş sistemi adı verilen gök cisimleri topluluğundaki gezegenlerin içinde, Güneş’e en yakın üçüncü gezegene "Dünya" diyoruz. Tek doğal uydusu Ay olan, üzerinde hayat ve su barındırdığı bilinen tek astronomik cisim. Dünya kelimesi, Arapça “denâ/yaklaştı” fiil kökünden ya da “dünv/yakın olma” sıfatından türetilen bir isim olarak dilimize girmiş. Bazen de insanların menfî davranışlarını görüp, bu davranışlar olsa - [Mahyâ](https://sumbulsokak.com/mahya/) - Mahyâ; Farsça "mah/ay" kelimesine Arapça kelimelerde olduğu gibi "-iyye" eki getirilerek “mahiyye, mahyâ/ay'lık, aya mahsus, ay için” anlamına gelir. Aynı zamanda Arapça kökenli bir kelime olup, “memât/ölüm” kelimesinin karşıt anlamlısı diyebileceğimiz “mahyâ/hayat” anlamı da vardır. Osmanlı döneminde Ramazan ayında, genellikle sadece İstanbul'daki selatin camilerinin iki minaresi arasına gerilen ip ya da tellere kandiller asılması sanatı - [Düğüm](https://sumbulsokak.com/dugum/) - Tunay tüm sarsmalarının, ismi yerine hoş olmayan türlü yakıştırmalarla seslenmelerinin sonunda uyanan kızın durumunu sormak yerine birkaç adım gerisinde, koşarken düşürdüğü değneğini yerden aldı. Alçin mahmur gözlerle etrafına bakarken doğrularak oturdu. “Yine mi kamptan uzaklaştım?” diye sordu umutsuzlukla. “Neredeyiz?” Tunay “Ormanın dibinde!” diyerek burnundan soludu. “Bileğine attığım düğümü çözmen mümkün değildi.” Genç kız bir ucu - [Rüyalar ve Kartallar](https://sumbulsokak.com/ruyalar-ve-kartallar/) - Ayak bileğindeki ipi didikleyen gagası kendi canını acıtıyor ancak tutsaklığından kurtulmasını sağlamıyordu. İri kanatların sebep olduğu esintiyi hissettiğinde darbelerin hızını ve şiddetini arttırdı. Karanlığın içinde bir şenlik ateşi gibi parlarken düşmanının onu kolayca bulacağını biliyordu. Çok geçmedi iplerden kurtulmasına an kala güçlü pençeler gırtlağına yapışıp etini yardı. “Yardım edin!” Alçin acıyla bağırdı. Yine yardımına kimsenin - [Sıcak Bir Gün](https://sumbulsokak.com/sicak-bir-gun/) - “Sinekler!” Alçin, atının etrafında dolanan irili ufaklı sineklerden payına düşenin konaklığını yapmaktaydı. Dünün aksine bulutlar gökyüzünü terk etmişti. Hava bir yaz günü gibi sıcaktı. Hâlbuki kanlarına susamış sinekler olmasaydı sabah su iyesi tarafından verilen zoraki soğuk yıkanmadan sonra bu durum hoşuna bile gidebilirdi. Onunkinden daha iri ve uzun bacaklı atını aniden durduran Tunay’ın yanına varınca - [Kattancula](https://sumbulsokak.com/kattancula/) - Güvenli bir uyku, çadır belki de kilitli kapılar ardında geçecek bir gece ve Alçin'in uykusunda yürüyüşe çıkamayacağından emin olmak. İşte bu düşünceler onu zorbalıktan alıkoyuyordu. - [Boynuzun Ölçüsü](https://sumbulsokak.com/boynuzun-olcusu/) - Değirmene girene kadar onunla konuşmaya bile ürken oğlanın yerinde artık toynağı zemindeki tozu, samanı kaldırırken burnundan gazapla soluyan, ucu sivri birçok dala ayrılan boynuzları iki kol açımı genişlikte, başı onunla aynı hizada iri bir geyik vardı. Üstelik boynuzlarını ona geçirmek için Tunay’ın kaçmasını ya da saldırmasını bekliyor ve bunun içinde oldukça hevesli görünüyordu. Tunay elini - [Şenlik Ateşi](https://sumbulsokak.com/senlik-atesi/) - Toprağın yedi kat altında, Yeşil sarayındaki gümüş tahtında Oturur kara saçlı, kara çatal sakallı, kara Erlik Kara dokuz boğaya vurur kara yılan kamçıyla Çıkar gün yüzüne kaçırır kızları yeşil sarayına Alçin adamın nameli sözlerini duyduğunda içini ürperten bir karanlıkla geriledi. Ne demek istiyordu? Onları öldürüp sonra da toprağın yedi kat altına mı gömecekti? Kara Erlik, - [Biri Bizi Çağırıyor!](https://sumbulsokak.com/biri-bizi-cagiriyor/) - Hazret-i Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî Efendimiz’e nispet edilen, bir rivayette Ebȗ Said Ebu’l-Hayr’a ait olduğu söylenen, büyüklerimizden edindiğimiz bilgiye göre ise rahmetli Âmil Çelebioğlu hocamızın bu hususta araştırma yaptığı ve kaynaklarını da göstererek bu dörtlük Şeyh Nasuhiddin’e aittir dediği, internet ortamında sıklıkla karşımıza çıkan bir dörtlüğü analiz etmeye çalışalım. Bâzâ! Bâzâ! Her ân çi hestî bâzâ! - [Sermayemi Kedi Kapmasın!](https://sumbulsokak.com/sermayemi-kedi-kapmasin/) - "Sermayeyi kediye yüklemek" deyimini sıkça olmasa da arada bir duyarız. İşinde zarara ziyana uğrayıp elinde sermayesi bile kalmama hâlini ifade eden bir deyim. "Ser" ve "mâye" olmak üzere Farsça iki kelimeden müteşekkil "sermâye" kelimesini irdeleyecek olursak; Farsçada baş (kafa) manasına kullanılan “ser” kelimesi; yerine göre koruyan, himaye eden, lider, önder gibi manalara da gelebilmektedir. "Mâye/Mâyê" - [Ömür Kar Gibidir](https://sumbulsokak.com/omur-kar-gibidir/) - "Ömür Temmuz (yaz) güneşinde eriyen kar gibidir; beyhude geçirmeyesin/aldanmayasın." Sadi-i Şirâzî - [Bile Bile Lades Diyemem!*](https://sumbulsokak.com/bile-bile-lades-diyemem/) - Lades! “Kumara girer mi, caiz midir değil midir?” ben bilmem, orasına karışmam lakin nereden geldiğini soracak olursanız, edindiğim malumatı karınca kararınca aktarmaya çalışayım. Lakin önce “lades” nedir bilmeyenler için anlatayım. Tavuk pişirildiğinde lades kemiği iki kişi tarafından karşılıklı tutularak kırılır ve oyuna dahil olan bu iki kişi birbirlerinden bir şey alacakları zaman “aklımda” yahut “hatrımda” - [Dervişin Fikri Neyse Zikri de O Olur](https://sumbulsokak.com/dervisin-fikri-neyse-zikri-de-o-olur/) - “Zekera-Yezküru-Zikr…” Arapça 1. baptan mastar olan zikir kelimesi, sözlükte dil ile yahut kalp ile anmak, yâd etmek gibi anlamlara gelir. En büyük zikir de müminin miracı namazdır buyrulur. Zikir önemlidir, türlü türlü de zikir vardır. Yan etkisi olan olmayan, kafaya göre çekilemeyen, her daim çekilebilen. Şimdi bunlara hiç girmeyelim, biz başlığımıza dönelim. “Dervişin zikri neyse fikri - [Bülbül Kasidesi](https://sumbulsokak.com/bulbul-kasidesi/) - İsm-i Subhân virdin mi var? Bahçelerde yurdun mu var? Bencileyin derdin mi var? Garip garip ötme bülbül Ötme bülbül ötme bülbül Derdi derde katma bülbül Benim derdim bana yeter Bir dert de sen katma bülbül Bilirim âşıksın güle Gülün hâlinden kim bile Bahçedeki gonca güle Dolaşıp söz atma bülbül … Yunus cemalin pak derken Cihanda - [Dut Yemiş Bülbüle Dönmek](https://sumbulsokak.com/dut-yemis-bulbule-donmek/) - Halk diline yerleşen ve genellikle mecaz anlam taşıyan deyimler, ifade gücünü arttırıcı kalıplaşmış kelime öbeği olarak karşımıza çıkarlar. Bunlardan biri de “Ağız dil vermemek” deyimidir. Bu deyim birine küsmek sebebiyle hiç konuşmamak yahut hastalıktan ötürü konuşmaya mecali olmamak anlamlarında kullanılır. Benzer anlama gelen “Dut yemiş bülbüle dönmek” vardır bir de. Konuşkan, neşeli biri olduğu hâlde, - [Türk Yayıncılık Tarihini Başlatan Kahraman 'Tonyukuk'](https://sumbulsokak.com/turk-yayincilik-tarihini-baslatan-kahraman-tonyukuk/) - Unesco Türkiye Milli Komisyonu başkanlığında ve kardeş Türk Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan) ve Moğolistan'ın desteğiyle 2020 yılı "Bilge Tonyukuk" yılı ilan edildi. Türk tarihinde, yazdıklarını yayınlayarak yüzyıllar ötesine ulaştıran ilk yayıncı, bilinen ilk vezir, ilk özgürlük savaşçılarından, ilk tarihçi, bilinen ilk stratejist ve planlamacı, komutan, savaş dehası, istihbaratçı ve adının yanına daha birçok ‘ilk’ - [Yenisey Yazıtları](https://sumbulsokak.com/yenisey-yazitlari/) - Ölüm ile gerçekleşen ayrılığın verdiği keder, adeta kurganlara (mezar taşlarına) kazınmıştır. - [Bozkır Rüzgarı](https://sumbulsokak.com/bozkir-ruzgari/) - “Atın üzerindeki Türk değilse yüktür.” “At Türk’ün kanadıdır.” “At, başka bir kavmi sadece sırtında taşır, fakat Hun kavmi at sırtında ikamet eder.” - [Dünyanın İncisi ''Endülüs''](https://sumbulsokak.com/dunyanin-incisi-endulus/) - Günümüzde kayıp İslam coğrafyaları ya da kayıp İslam medeniyetleri denilince şüphesiz ilk akla gelen yer Endülüs'tür. Peki, neresidir bu Endülüs? Ne zaman fethedilmiştir? Nasıl ve kimler tarafından idare edilmiştir? Ve en önemlisi bahsedilen medeniyet nasıl inşa edilmiştir? Gelin bu yazımızda tüm bu sorulara ve daha birçoğuna cevap arayarak yitik bir medeniyeti yeniden keşfe çıkalım. Tarihî - [Rönesans'ı Başlatan Endülüslü Alimler](https://sumbulsokak.com/ronesansi-baslatan-enduluslu-alimler/) - Bir önceki yazımızda, Endülüs coğrafyasının siyasi tarihini kısaca anlatmış ve Endülüs Medeniyeti'nin özelde Avrupa’ya genel çerçevede ise tüm insanlığa bıraktığı büyük mirasın, medeniyetin oluşumundan bahsetmeye başlamıştık. Bu yazımızda ise kurulan bu medeniyetin yetiştirdiği âlimlerin tarihin seyrini nasıl değiştirdiğini, en başta bilim olmak üzere felsefe, sanat ve edebiyata nasıl yön verdiklerini keşfetmeye devam edeceğiz. Endülüs’te İslam - [Kağıt Geri Dönüşümü](https://sumbulsokak.com/kagit-geri-donusumu/) - Geri Dönüşümde büyük pay kağıt atığın. Atıktan gelir elde edilmesi; malzeminin üretilmesi ve bertaraf edilmesinin maliyetinden daha ucuz olduğu için geri dönüşüme ilgi git gide arttırıyor. Kağıdın kullanım alanının yaygın olması, kağıt geri dönüşümünü, bu endüstrinin büyük bir bölümü haline getiriyor. Kağıt ürünlerin neredeyse bütün türleri geri dönüştürülebilir ancak kağıt havlu, peçete, karton bardaklar, yiyecek - [Plastik Çeşitleri ve Geri Dönüşüm Kazanımları](https://sumbulsokak.com/plastik-cesitleri-ve-geri-donusum-kazanimlari/) - Bir çok alanda kullanılan plastik ambalajlar üretildiği maddeye göre farklılık gösterir. Plastik ambalajların, hangi tür plastikten üretildiği ve ne kadar geri dönüştürülebildiği, üzerlerindeki geri dönüşüm sembollerinden anlaşılır. Süt, ayran, su gibi içecek şişeleri; sabun, şampuan, deterjan ve ilaç şişeleri; halatlar, halı elyafları, kıyafetler, borular, streç filmler, kağıt bardaklar, tek kullanımlık mutfak malzemeleri, paketleme köpüğü gibi - [E-Atık (Elektronik Atık)](https://sumbulsokak.com/e-atik-elektronik-atik/) - Pili veya fişi olan, tüm atılmış ürünler elektronik atık veya e-atık olarak ifade edilir. Buzdolabı, fırın gibi ısıtma ve soğutma ekipmanları, cep telefonu, oyuncak gibi küçük elektronik eşyalar, çamaşır, bulaşık makineleri gibi büyük elektronik eşyaların kullanılmaz hale gelmesiyle elektronik atıklar oluşur. Plastik, metal ve cam gibi ana bileşenlerden oluşan elektronik atıklar, klorlu solventler, bromlu alev - [Bitkisel Atık Yağlar](https://sumbulsokak.com/bitkisel-atik-yaglar/) - Gelir artışı, enerji tüketimini arttıran temel etkenlerden biridir. Son zamanlarda enerji tüketiminin artmasıyla artan yakıt ihtiyacı, alternatif yakıtlara ve yenilenebilir enerji kaynaklarına ilgiyi arttırmıştır. Güneş ve rüzgar enerjisi gibi yenilenebilir enerji kaynakları, mevcut kaynakların sürdürülebilirliği sağlamak ve fosil yakıt kullanımının azaltılması amacıyla da kullanılmaktadır. Teknolojinin el verdiği ölçüde her türlü enerji kaynağının değerlendirilmek istenmesi ve - [Metal Geri Dönüşümü](https://sumbulsokak.com/metal-geri-donusumu/) - Daha temiz bir dünyada yaşamak için daha hassas davranmalı, yaşam biçimimize itina göstererek geri dönüşüm meselesini rutinimize eklemeliyiz. - [Sera Gazları](https://sumbulsokak.com/sera-gazlari/) - Sizlerin de bildiği gibi yaşadığımız bu dönemde iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha görünür bir hale geldi. Bu soruna çözüm olabilecek en etkili yöntemlerden birinin karbon emisyonlarının ve sera gazlarının etkisini azaltmak olabileceği düşünülüyor. Görünen o ki göz ardı edilemez bir sorun haline gelen iklim değişikliğinin şifası aciliyet gerektirdiğinden, bazı ülkeler acıya neden olan sorunların çözülmesine - [Tekstil Atıklar](https://sumbulsokak.com/tekstil-atiklar/) - Giysilerimizin ortalama ömrünü sadece üç ay uzatabilirsek, karbon ve su ayak izlerinin yanı sıra atık oluşumunu da %5-10 oranında azaltabiliriz. - [Biyobozunur mu?](https://sumbulsokak.com/biyobozunur-mu/) - Biyobozunur etiketi olan ürünlerde dahil bir çok ürün ne yazık ki geride toksik madde bırakarak bozunuyor. - [Atıklar Ne Kadar Sürede Ayrışır?](https://sumbulsokak.com/atiklar-ne-kadar-surede-ayrisir/) - Evlerimizde oluşan atıkların yarısından fazlası geri dönüştürülebilir veya geri kazanılabilir özelliktedir. Plastik, kağıt, metal gibi ambalaj atıkların geri dönüştürülmesi, meyve sebze atıkları, yemek atıkları gibi organik atıkların kompostlanması, bitkisel atık yağlardan biodizel elde edilmesi, elektronik atıkların geri dönüştürülmesi, atık pil ve akümülatörlerin ise türlerine göre geri kazanılabilmesi veya uygun şekilde bertarafı mümkündür. Sadece atıkları, doğru - [Çevresel Adalet](https://sumbulsokak.com/cevresel-adalet/) - Çevresel Adalet kavramı, 1980'lerin başında Amerika Birleşik Devletleri'nde ortaya çıkmıştır. Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı'nın (EPA) ifadesiyle, Çevresel Adalet ile çevre kanunları, yönetmelikleri ve politikalarının geliştirilmesi ve uygulanmasında ırk, renk, ulusal köken veya gelir durumuna göre ayrım yapmadan, tüm insanların adil muamele görmesi hedeflenir. Temelinde tüm insanlar için eşit çevresel şartlar temennisi üzerine geliştirilen Çevresel - [Gıda İsrafı](https://sumbulsokak.com/gida-israfi/) - BBC Türkiye'nin derlediği bir haberde, 2021 BM Gıda İsrafı Raporu'na göre Türkiye'de her yıl 7,7 milyon ton yiyeceğin çöpe atıldığı söyleniyor. Bu rapora göre her yıl kişi başına 93 kilogram yiyecek çöpe atılıyor ve Türkiye, dünya genelinde kişi başına en çok gıda israf eden ülkeler arasında üçüncü sırada yer alıyor. Gıda israfının gelir durumu yüksek ## Sayfalar - [Anasayfa](https://sumbulsokak.com/) - Bir sümbül sokak hayal ettik. Bu sokağın sakinleri kendi dillerince anlatacak ele aldığı meseleyi. Hep birlikte göreceğiz neler olup bittiğini. Özgün Yazılar . - [Yazar Ekibimiz](https://sumbulsokak.com/yazar-ekibimiz/) - [Edebi-Tarihi](https://sumbulsokak.com/edebi-tarihi/) - [Kültürel](https://sumbulsokak.com/kulturel/) - [Sosyal](https://sumbulsokak.com/sosyal/) - [Ab-ı Hayat](https://sumbulsokak.com/ab-i-hayat/) - [Hakkımızda](https://sumbulsokak.com/hakkimizda/) - [Aktiviteler](https://sumbulsokak.com/aktiviteler/) - [Uçan Terlik](https://sumbulsokak.com/ucan-terlik/) - [Mahfil](https://sumbulsokak.com/mahfil/) - [Güncel](https://sumbulsokak.com/guncel/) - [Authors list](https://sumbulsokak.com/authors-list/) - Yazar Listesi - [Shortcodes](https://sumbulsokak.com/shortcodes/) - If friendship is your weakest point, then you are the strongest person in the world.Abraham Lincoln Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Button Lorem ipsum dolor sit amet, te est populo ocurreret sententiae, - [Page builder blocks - Full width section](https://sumbulsokak.com/page-builder-blocks-full-width-section/) - [Page builder blocks - Content section](https://sumbulsokak.com/page-builder-blocks-content-section/) - [İletişim](https://sumbulsokak.com/iletisim/) - [All posts](https://sumbulsokak.com/all-posts/) - [Coming soon](https://sumbulsokak.com/coming-soon/) - [Home 1](https://sumbulsokak.com/home-1/) ## Kategoriler - [Genel](https://sumbulsokak.com/kategori/genel/) - [Âb-ı Hayat](https://sumbulsokak.com/kategori/abhayat/) - [Edebi-Tarihi](https://sumbulsokak.com/kategori/edebitarihi/) - [Kültürel](https://sumbulsokak.com/kategori/kulturel/) - [Sosyal](https://sumbulsokak.com/kategori/sosyal/) - [Güncel](https://sumbulsokak.com/kategori/guncel/) - [Sümbül Sokak](https://sumbulsokak.com/kategori/sumbulsokak/) - [Sizden Gelenler](https://sumbulsokak.com/kategori/guncel/sizdengelenler/) - [Bunu Konuşmaya Gerek Yok](https://sumbulsokak.com/kategori/bunukonusmayagerekyok/) - [Medeniyet Şehirleri](https://sumbulsokak.com/kategori/medeniyetsehirleri/) - [Bizim İnsanımız Güzeldir](https://sumbulsokak.com/kategori/biziminsanimizguzeldir/) - [Mahfil](https://sumbulsokak.com/kategori/mahfil/) - [Uçan Terlik](https://sumbulsokak.com/kategori/ucanterlik/) - [Sumud](https://sumbulsokak.com/kategori/sumud/) ## Etiketler - [İstanbul](https://sumbulsokak.com/etiket/istanbul/) - [Akbaba Hazretleri](https://sumbulsokak.com/etiket/akbaba-hazretleri/) - [Ak Mehmet Efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/ak-mehmet-efendi/) - [kalpgözü](https://sumbulsokak.com/etiket/kalpgozu/) - [yurtdisindayasam](https://sumbulsokak.com/etiket/yurtdisindayasam/) - [amerika](https://sumbulsokak.com/etiket/amerika/) - [amerikadayasam](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikadayasam/) - [Bursa](https://sumbulsokak.com/etiket/bursa/) - [ulu camii](https://sumbulsokak.com/etiket/ulu-camii/) - [ulu caminin sırları](https://sumbulsokak.com/etiket/ulu-caminin-sirlari/) - [minberdeki kainat](https://sumbulsokak.com/etiket/minberdeki-kainat/) - [Hazreti Süleyman camii](https://sumbulsokak.com/etiket/hazreti-suleyman-camii/) - [anneanne](https://sumbulsokak.com/etiket/anneanne/) - [gorgu](https://sumbulsokak.com/etiket/gorgu/) - [azçok](https://sumbulsokak.com/etiket/azcok/) - [gurbet](https://sumbulsokak.com/etiket/gurbet/) - [çikolata](https://sumbulsokak.com/etiket/cikolata/) - [çakıltaşı](https://sumbulsokak.com/etiket/cakiltasi/) - [yol](https://sumbulsokak.com/etiket/yol/) - [yolcu](https://sumbulsokak.com/etiket/yolcu/) - [iz](https://sumbulsokak.com/etiket/iz/) - [lokum](https://sumbulsokak.com/etiket/lokum/) - [yasin](https://sumbulsokak.com/etiket/yasin/) - [fatiha](https://sumbulsokak.com/etiket/fatiha/) - [doksanlar](https://sumbulsokak.com/etiket/doksanlar/) - [90'lar](https://sumbulsokak.com/etiket/90lar/) - [kockarı imanı](https://sumbulsokak.com/etiket/kockari-imani/) - [ayetelkürsi](https://sumbulsokak.com/etiket/ayetelkursi/) - [bismillah](https://sumbulsokak.com/etiket/bismillah/) - [tevbe](https://sumbulsokak.com/etiket/tevbe/) - [tövbe](https://sumbulsokak.com/etiket/tovbe/) - [tevvab](https://sumbulsokak.com/etiket/tevvab/) - [Allah](https://sumbulsokak.com/etiket/allah/) - [maceradoluamerika](https://sumbulsokak.com/etiket/maceradoluamerika/) - [trump](https://sumbulsokak.com/etiket/trump/) - [biden](https://sumbulsokak.com/etiket/biden/) - [estağfirullah](https://sumbulsokak.com/etiket/estagfirullah/) - [irade](https://sumbulsokak.com/etiket/irade/) - [vicdan](https://sumbulsokak.com/etiket/vicdan/) - [fabrikaayarı](https://sumbulsokak.com/etiket/fabrikaayari/) - [Hikem-i Ataiyye](https://sumbulsokak.com/etiket/hikem-i-ataiyye/) - [günah](https://sumbulsokak.com/etiket/gunah/) - [yakaza](https://sumbulsokak.com/etiket/yakaza/) - [Abdullah Harevi](https://sumbulsokak.com/etiket/abdullah-harevi/) - [hasanül Basri](https://sumbulsokak.com/etiket/hasanul-basri/) - [gaflet](https://sumbulsokak.com/etiket/gaflet/) - [dua](https://sumbulsokak.com/etiket/dua/) - [niyaz](https://sumbulsokak.com/etiket/niyaz/) - [istek](https://sumbulsokak.com/etiket/istek/) - [çağrı](https://sumbulsokak.com/etiket/cagri/) - [yakaris](https://sumbulsokak.com/etiket/yakaris/) - [ibadet](https://sumbulsokak.com/etiket/ibadet/) - [dostoyevski](https://sumbulsokak.com/etiket/dostoyevski/) - [sucveceza](https://sumbulsokak.com/etiket/sucveceza/) - [raskolnikov](https://sumbulsokak.com/etiket/raskolnikov/) - [gogol](https://sumbulsokak.com/etiket/gogol/) - [tefecikadin](https://sumbulsokak.com/etiket/tefecikadin/) - [balta](https://sumbulsokak.com/etiket/balta/) - [Efendimiz](https://sumbulsokak.com/etiket/efendimiz/) - [mevlid](https://sumbulsokak.com/etiket/mevlid/) - [gazzali](https://sumbulsokak.com/etiket/gazzali/) - [kimyaisaadet](https://sumbulsokak.com/etiket/kimyaisaadet/) - [kendiniaramak](https://sumbulsokak.com/etiket/kendiniaramak/) - [yılbasi](https://sumbulsokak.com/etiket/yilbasi/) - [piyango](https://sumbulsokak.com/etiket/piyango/) - [bakara](https://sumbulsokak.com/etiket/bakara/) - [tevhid](https://sumbulsokak.com/etiket/tevhid/) - [besmele](https://sumbulsokak.com/etiket/besmele/) - [zikir](https://sumbulsokak.com/etiket/zikir/) - [geridönüşüm](https://sumbulsokak.com/etiket/geridonusum/) - [şaman](https://sumbulsokak.com/etiket/saman/) - [peri](https://sumbulsokak.com/etiket/peri/) - [fantastik](https://sumbulsokak.com/etiket/fantastik/) - [kurgu](https://sumbulsokak.com/etiket/kurgu/) - [kudüs](https://sumbulsokak.com/etiket/kudus/) - [mescidi aksa](https://sumbulsokak.com/etiket/mescidi-aksa/) - [yasinsuresi](https://sumbulsokak.com/etiket/yasinsuresi/) - [tefsir](https://sumbulsokak.com/etiket/tefsir/) - [hz.muhammed](https://sumbulsokak.com/etiket/hz-muhammed/) - [yemin](https://sumbulsokak.com/etiket/yemin/) - [hosgoru](https://sumbulsokak.com/etiket/hosgoru/) - [pandemi](https://sumbulsokak.com/etiket/pandemi/) - [neolursanolyinegel](https://sumbulsokak.com/etiket/neolursanolyinegel/) - [mescidiaksa](https://sumbulsokak.com/etiket/mescidiaksa/) - [moda](https://sumbulsokak.com/etiket/moda/) - [israf](https://sumbulsokak.com/etiket/israf/) - [ekmek](https://sumbulsokak.com/etiket/ekmek/) - [sifiratik](https://sumbulsokak.com/etiket/sifiratik/) - [esmaulhusna](https://sumbulsokak.com/etiket/esmaulhusna/) - [seyyidül istiğfar](https://sumbulsokak.com/etiket/seyyidul-istigfar/) - [istiğraf](https://sumbulsokak.com/etiket/istigraf/) - [âbihayat](https://sumbulsokak.com/etiket/abihayat/) - [Vesiletunnecat](https://sumbulsokak.com/etiket/vesiletunnecat/) - [Süleymançelebi](https://sumbulsokak.com/etiket/suleymancelebi/) - [tuzak](https://sumbulsokak.com/etiket/tuzak/) - [nöronal ağ](https://sumbulsokak.com/etiket/noronal-ag/) - [başlangıç](https://sumbulsokak.com/etiket/baslangic/) - [bereket](https://sumbulsokak.com/etiket/bereket/) - [evrenemesaj](https://sumbulsokak.com/etiket/evrenemesaj/) - [meteoroloji](https://sumbulsokak.com/etiket/meteoroloji/) - [yagmurduasi](https://sumbulsokak.com/etiket/yagmurduasi/) - [sümbül](https://sumbulsokak.com/etiket/sumbul/) - [bahar](https://sumbulsokak.com/etiket/bahar/) - [tabiat](https://sumbulsokak.com/etiket/tabiat/) - [hissiyat](https://sumbulsokak.com/etiket/hissiyat/) - [bitki](https://sumbulsokak.com/etiket/bitki/) - [seyyidülistiğfar](https://sumbulsokak.com/etiket/seyyidulistigfar/) - [Kalem](https://sumbulsokak.com/etiket/kalem/) - [Tonyukuk](https://sumbulsokak.com/etiket/tonyukuk/) - [sonbaharyaprakları](https://sumbulsokak.com/etiket/sonbaharyapraklari/) - [ask](https://sumbulsokak.com/etiket/ask/) - [şemseddinsivasi](https://sumbulsokak.com/etiket/semseddinsivasi/) - [gözyaşı](https://sumbulsokak.com/etiket/gozyasi/) - [sofra](https://sumbulsokak.com/etiket/sofra/) - [mağfiret](https://sumbulsokak.com/etiket/magfiret/) - [istiğfar](https://sumbulsokak.com/etiket/istigfar/) - [merhamet](https://sumbulsokak.com/etiket/merhamet/) - [mevlana](https://sumbulsokak.com/etiket/mevlana/) - [kul](https://sumbulsokak.com/etiket/kul/) - [Türkistan](https://sumbulsokak.com/etiket/turkistan/) - [anne](https://sumbulsokak.com/etiket/anne/) - [internet](https://sumbulsokak.com/etiket/internet/) - [sosyalmedya](https://sumbulsokak.com/etiket/sosyalmedya/) - [Kubbe](https://sumbulsokak.com/etiket/kubbe/) - [camii](https://sumbulsokak.com/etiket/camii/) - [Tabirler](https://sumbulsokak.com/etiket/tabirler/) - [Koku](https://sumbulsokak.com/etiket/koku/) - [Ölüm](https://sumbulsokak.com/etiket/olum/) - [Denge](https://sumbulsokak.com/etiket/denge/) - [teknoloji](https://sumbulsokak.com/etiket/teknoloji/) - [sema](https://sumbulsokak.com/etiket/sema/) - [çerağ](https://sumbulsokak.com/etiket/cerag/) - [sahabehayatları](https://sumbulsokak.com/etiket/sahabehayatlari/) - [göktekiyıldızlar](https://sumbulsokak.com/etiket/goktekiyildizlar/) - [sahabe](https://sumbulsokak.com/etiket/sahabe/) - [program](https://sumbulsokak.com/etiket/program/) - [zoom](https://sumbulsokak.com/etiket/zoom/) - [yeni hesap](https://sumbulsokak.com/etiket/yeni-hesap/) - [hat](https://sumbulsokak.com/etiket/hat/) - [dahilek](https://sumbulsokak.com/etiket/dahilek/) - [sami efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/sami-efendi/) - [halim efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/halim-efendi/) - [Meşhed camii](https://sumbulsokak.com/etiket/meshed-camii/) - [Diyarbakır sahabeleri](https://sumbulsokak.com/etiket/diyarbakir-sahabeleri/) - [Fantastik Kurgu](https://sumbulsokak.com/etiket/fantastik-kurgu/) - [amel](https://sumbulsokak.com/etiket/amel/) - [zoom yuklemek](https://sumbulsokak.com/etiket/zoom-yuklemek/) - [dijital hayat](https://sumbulsokak.com/etiket/dijital-hayat/) - [katipsinan](https://sumbulsokak.com/etiket/katipsinan/) - [sanduka](https://sumbulsokak.com/etiket/sanduka/) - [Deyimler](https://sumbulsokak.com/etiket/deyimler/) - [sermaye](https://sumbulsokak.com/etiket/sermaye/) - [Gel gel sözü](https://sumbulsokak.com/etiket/gel-gel-sozu/) - [Dönmek](https://sumbulsokak.com/etiket/donmek/) - [kagitatik](https://sumbulsokak.com/etiket/kagitatik/) - [plastikgeridönüşüm](https://sumbulsokak.com/etiket/plastikgeridonusum/) - [plastikatık](https://sumbulsokak.com/etiket/plastikatik/) - [afuvv](https://sumbulsokak.com/etiket/afuvv/) - [amerikadakiogrenciler](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikadakiogrenciler/) - [amerikadauniversitesistemi](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikadauniversitesistemi/) - [noel](https://sumbulsokak.com/etiket/noel/) - [mutasyon](https://sumbulsokak.com/etiket/mutasyon/) - [metalgeridonusum](https://sumbulsokak.com/etiket/metalgeridonusum/) - [metalatık](https://sumbulsokak.com/etiket/metalatik/) - [Gafur](https://sumbulsokak.com/etiket/gafur/) - [Gaffar](https://sumbulsokak.com/etiket/gaffar/) - [dokuzkatgök](https://sumbulsokak.com/etiket/dokuzkatgok/) - [muhammedikoku](https://sumbulsokak.com/etiket/muhammedikoku/) - [tefekkür](https://sumbulsokak.com/etiket/tefekkur/) - [Sinema](https://sumbulsokak.com/etiket/sinema/) - [İransineması](https://sumbulsokak.com/etiket/iransinemasi/) - [TalaveMes](https://sumbulsokak.com/etiket/talavemes/) - [AltinveBakir](https://sumbulsokak.com/etiket/altinvebakir/) - [orhunabideleri](https://sumbulsokak.com/etiket/orhunabideleri/) - [bilgekağan](https://sumbulsokak.com/etiket/bilgekagan/) - [muştu](https://sumbulsokak.com/etiket/mustu/) - [müjde](https://sumbulsokak.com/etiket/mujde/) - [gülmuştusu](https://sumbulsokak.com/etiket/gulmustusu/) - [üniversitemezunu](https://sumbulsokak.com/etiket/universitemezunu/) - [okurkençalışmak](https://sumbulsokak.com/etiket/okurkencalismak/) - [turbe](https://sumbulsokak.com/etiket/turbe/) - [akbabahazretleri](https://sumbulsokak.com/etiket/akbabahazretleri/) - [Fetih](https://sumbulsokak.com/etiket/fetih/) - [şura19](https://sumbulsokak.com/etiket/sura19/) - [şura25](https://sumbulsokak.com/etiket/sura25/) - [necmeddin okyay](https://sumbulsokak.com/etiket/necmeddin-okyay/) - [celi talik](https://sumbulsokak.com/etiket/celi-talik/) - [ahlak](https://sumbulsokak.com/etiket/ahlak/) - [universiteli_issiz](https://sumbulsokak.com/etiket/universiteli_issiz/) - [II.Mahmud](https://sumbulsokak.com/etiket/ii-mahmud/) - [fantastikkurgu](https://sumbulsokak.com/etiket/fantastikkurgu/) - [suiyesi](https://sumbulsokak.com/etiket/suiyesi/) - [turkmitolojisi](https://sumbulsokak.com/etiket/turkmitolojisi/) - [hazirlik](https://sumbulsokak.com/etiket/hazirlik/) - [uc_aylar](https://sumbulsokak.com/etiket/uc_aylar/) - [bedenkalesi](https://sumbulsokak.com/etiket/bedenkalesi/) - [akil](https://sumbulsokak.com/etiket/akil/) - [islammedeniyeti](https://sumbulsokak.com/etiket/islammedeniyeti/) - [protestanahlakı](https://sumbulsokak.com/etiket/protestanahlaki/) - [universitehayatı](https://sumbulsokak.com/etiket/universitehayati/) - [ailedestegi](https://sumbulsokak.com/etiket/ailedestegi/) - [bireysellik](https://sumbulsokak.com/etiket/bireysellik/) - [şefik bey](https://sumbulsokak.com/etiket/sefik-bey/) - [Hamd](https://sumbulsokak.com/etiket/hamd/) - [sukur](https://sumbulsokak.com/etiket/sukur/) - [hattat](https://sumbulsokak.com/etiket/hattat/) - [Tuğrakeş İsmail Hakkı Altunbezer](https://sumbulsokak.com/etiket/tugrakes-ismail-hakki-altunbezer/) - [Receb](https://sumbulsokak.com/etiket/receb/) - [Şaban](https://sumbulsokak.com/etiket/saban/) - [Ramazan](https://sumbulsokak.com/etiket/ramazan/) - [şehvet](https://sumbulsokak.com/etiket/sehvet/) - [kızgınlık](https://sumbulsokak.com/etiket/kizginlik/) - [Dönüşüm](https://sumbulsokak.com/etiket/donusum/) - [Kafka](https://sumbulsokak.com/etiket/kafka/) - [Franz Kafka](https://sumbulsokak.com/etiket/franz-kafka/) - [Gregor Samsa](https://sumbulsokak.com/etiket/gregor-samsa/) - [ebubekir](https://sumbulsokak.com/etiket/ebubekir/) - [hzebubekir](https://sumbulsokak.com/etiket/hzebubekir/) - [magaraarkadasi](https://sumbulsokak.com/etiket/magaraarkadasi/) - [halim](https://sumbulsokak.com/etiket/halim/) - [bagimlilik](https://sumbulsokak.com/etiket/bagimlilik/) - [hzadem](https://sumbulsokak.com/etiket/hzadem/) - [selatuselam](https://sumbulsokak.com/etiket/selatuselam/) - [iskenderpaşa](https://sumbulsokak.com/etiket/iskenderpasa/) - [tasavvuf](https://sumbulsokak.com/etiket/tasavvuf/) - [Sadaka](https://sumbulsokak.com/etiket/sadaka/) - [saygı](https://sumbulsokak.com/etiket/saygi/) - [dikkat](https://sumbulsokak.com/etiket/dikkat/) - [kemal batanay](https://sumbulsokak.com/etiket/kemal-batanay/) - [hulusi efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/hulusi-efendi/) - [talik](https://sumbulsokak.com/etiket/talik/) - [ihtiyar](https://sumbulsokak.com/etiket/ihtiyar/) - [dem](https://sumbulsokak.com/etiket/dem/) - [an](https://sumbulsokak.com/etiket/an/) - [vakit](https://sumbulsokak.com/etiket/vakit/) - [nefes](https://sumbulsokak.com/etiket/nefes/) - [memleket](https://sumbulsokak.com/etiket/memleket/) - [sira](https://sumbulsokak.com/etiket/sira/) - [düşünce](https://sumbulsokak.com/etiket/dusunce/) - [ismail hakkı altunbezer](https://sumbulsokak.com/etiket/ismail-hakki-altunbezer/) - [sulus-yazi](https://sumbulsokak.com/etiket/sulus-yazi/) - [anadolu](https://sumbulsokak.com/etiket/anadolu/) - [nergis](https://sumbulsokak.com/etiket/nergis/) - [ana](https://sumbulsokak.com/etiket/ana/) - [gizlibiryasam](https://sumbulsokak.com/etiket/gizlibiryasam/) - [ahiddenlife](https://sumbulsokak.com/etiket/ahiddenlife/) - [terrencemalick](https://sumbulsokak.com/etiket/terrencemalick/) - [marifetnuru](https://sumbulsokak.com/etiket/marifetnuru/) - [kınama](https://sumbulsokak.com/etiket/kinama/) - [faiz](https://sumbulsokak.com/etiket/faiz/) - [cinar](https://sumbulsokak.com/etiket/cinar/) - [heybet](https://sumbulsokak.com/etiket/heybet/) - [kis](https://sumbulsokak.com/etiket/kis/) - [Evvâh](https://sumbulsokak.com/etiket/evvah/) - [mehmedzahidkotku](https://sumbulsokak.com/etiket/mehmedzahidkotku/) - [Allahinkapisi](https://sumbulsokak.com/etiket/allahinkapisi/) - [geçmiştengünümüzemoda](https://sumbulsokak.com/etiket/gecmistengunumuzemoda/) - [defterdar](https://sumbulsokak.com/etiket/defterdar/) - [eyüp](https://sumbulsokak.com/etiket/eyup/) - [hokka](https://sumbulsokak.com/etiket/hokka/) - [divit](https://sumbulsokak.com/etiket/divit/) - [Sultanahmet Camii](https://sumbulsokak.com/etiket/sultanahmet-camii/) - [Altiminare](https://sumbulsokak.com/etiket/alti-minare/) - [Sultanahmet](https://sumbulsokak.com/etiket/sultanahmet/) - [misk](https://sumbulsokak.com/etiket/misk/) - [ebrar](https://sumbulsokak.com/etiket/ebrar/) - [Atâullah el-İskenderî](https://sumbulsokak.com/etiket/ataullah-el-iskenderi/) - [Rububiyet](https://sumbulsokak.com/etiket/rububiyet/) - [hidayet](https://sumbulsokak.com/etiket/hidayet/) - [istikamet](https://sumbulsokak.com/etiket/istikamet/) - [modanıntarihi](https://sumbulsokak.com/etiket/modanintarihi/) - [diyarbakır](https://sumbulsokak.com/etiket/diyarbakir/) - [yemen](https://sumbulsokak.com/etiket/yemen/) - [kahve](https://sumbulsokak.com/etiket/kahve/) - [vatan](https://sumbulsokak.com/etiket/vatan/) - [şehadet](https://sumbulsokak.com/etiket/sehadet/) - [bayrak](https://sumbulsokak.com/etiket/bayrak/) - [e-atık](https://sumbulsokak.com/etiket/e-atik/) - [geri dönüşüm](https://sumbulsokak.com/etiket/geri-donusum/) - [tasarruf](https://sumbulsokak.com/etiket/tasarruf/) - [ezansizsemtler](https://sumbulsokak.com/etiket/ezansizsemtler/) - [gidecekyerimmivar](https://sumbulsokak.com/etiket/gidecekyerimmivar/) - [hikmet](https://sumbulsokak.com/etiket/hikmet/) - [sözlük](https://sumbulsokak.com/etiket/sozluk/) - [mana](https://sumbulsokak.com/etiket/mana/) - [anıyakala](https://sumbulsokak.com/etiket/aniyakala/) - [alamanya](https://sumbulsokak.com/etiket/alamanya/) - [öteki](https://sumbulsokak.com/etiket/oteki/) - [ruh](https://sumbulsokak.com/etiket/ruh/) - [nur](https://sumbulsokak.com/etiket/nur/) - [kandil](https://sumbulsokak.com/etiket/kandil/) - [aydinlatici](https://sumbulsokak.com/etiket/aydinlatici/) - [rahman](https://sumbulsokak.com/etiket/rahman/) - [rahim](https://sumbulsokak.com/etiket/rahim/) - [Fatih Camii](https://sumbulsokak.com/etiket/fatih-camii/) - [sabah namazı](https://sumbulsokak.com/etiket/sabah-namazi/) - [3 aylar](https://sumbulsokak.com/etiket/3-aylar/) - [niyet](https://sumbulsokak.com/etiket/niyet/) - [hadis](https://sumbulsokak.com/etiket/hadis/) - [meditasyon](https://sumbulsokak.com/etiket/meditasyon/) - [yoga](https://sumbulsokak.com/etiket/yoga/) - [Muhasebe etmek](https://sumbulsokak.com/etiket/muhasebe-etmek/) - [Yenisey](https://sumbulsokak.com/etiket/yenisey/) - [kurgan](https://sumbulsokak.com/etiket/kurgan/) - [Mesnevi](https://sumbulsokak.com/etiket/mesnevi/) - [Ömür](https://sumbulsokak.com/etiket/omur/) - [Edirne](https://sumbulsokak.com/etiket/edirne/) - [meeting](https://sumbulsokak.com/etiket/meeting/) - [kendiliktemsili](https://sumbulsokak.com/etiket/kendiliktemsili/) - [nesneilişkileriteorisi](https://sumbulsokak.com/etiket/nesneiliskileriteorisi/) - [nesnetemsili](https://sumbulsokak.com/etiket/nesnetemsili/) - [sevr](https://sumbulsokak.com/etiket/sevr/) - [yarıgar](https://sumbulsokak.com/etiket/yarigar/) - [hz.ebubekir](https://sumbulsokak.com/etiket/hz-ebubekir/) - [hicret](https://sumbulsokak.com/etiket/hicret/) - [yolculuk](https://sumbulsokak.com/etiket/yolculuk/) - [nereden nereye](https://sumbulsokak.com/etiket/nereden-nereye/) - [guzel](https://sumbulsokak.com/etiket/guzel/) - [sarmaşık](https://sumbulsokak.com/etiket/sarmasik/) - [af](https://sumbulsokak.com/etiket/af/) - [bitkiselatıkyağ](https://sumbulsokak.com/etiket/bitkiselatikyag/) - [meşk](https://sumbulsokak.com/etiket/mesk/) - [talebe](https://sumbulsokak.com/etiket/talebe/) - [sülüs](https://sumbulsokak.com/etiket/sulus/) - [kuantum](https://sumbulsokak.com/etiket/kuantum/) - [evrim](https://sumbulsokak.com/etiket/evrim/) - [telegram](https://sumbulsokak.com/etiket/telegram/) - [mesajlasma](https://sumbulsokak.com/etiket/mesajlasma/) - [chat](https://sumbulsokak.com/etiket/chat/) - [android](https://sumbulsokak.com/etiket/android/) - [birlikruhu](https://sumbulsokak.com/etiket/birlikruhu/) - [yalnizyemek](https://sumbulsokak.com/etiket/yalnizyemek/) - [aile](https://sumbulsokak.com/etiket/aile/) - [tanbur](https://sumbulsokak.com/etiket/tanbur/) - [musiki](https://sumbulsokak.com/etiket/musiki/) - [azim](https://sumbulsokak.com/etiket/azim/) - [editörden](https://sumbulsokak.com/etiket/editorden/) - [önsöz](https://sumbulsokak.com/etiket/onsoz/) - [icerik](https://sumbulsokak.com/etiket/icerik/) - [hazırgiyim](https://sumbulsokak.com/etiket/hazirgiyim/) - [bismillahirrahmanirrahim](https://sumbulsokak.com/etiket/bismillahirrahmanirrahim/) - [balasagun](https://sumbulsokak.com/etiket/balasagun/) - [tunay](https://sumbulsokak.com/etiket/tunay/) - [alcin](https://sumbulsokak.com/etiket/alcin/) - [dinle](https://sumbulsokak.com/etiket/dinle/) - [sevgi](https://sumbulsokak.com/etiket/sevgi/) - [evvel](https://sumbulsokak.com/etiket/evvel/) - [zihin](https://sumbulsokak.com/etiket/zihin/) - [islam](https://sumbulsokak.com/etiket/islam/) - [medeniyet](https://sumbulsokak.com/etiket/medeniyet/) - [carkifelekcicegi](https://sumbulsokak.com/etiket/carkifelekcicegi/) - [web](https://sumbulsokak.com/etiket/web/) - [keşiş](https://sumbulsokak.com/etiket/kesis/) - [zunnar](https://sumbulsokak.com/etiket/zunnar/) - [şirk](https://sumbulsokak.com/etiket/sirk/) - [kızartma yağı](https://sumbulsokak.com/etiket/kizartma-yagi/) - [hatır](https://sumbulsokak.com/etiket/hatir/) - [god](https://sumbulsokak.com/etiket/god/) - [divine](https://sumbulsokak.com/etiket/divine/) - [tewwab](https://sumbulsokak.com/etiket/tewwab/) - [mehmedzahitkotku](https://sumbulsokak.com/etiket/mehmedzahitkotku/) - [namaz](https://sumbulsokak.com/etiket/namaz/) - [Rüstempaşacami](https://sumbulsokak.com/etiket/rustempasacami/) - [Eminönü](https://sumbulsokak.com/etiket/eminonu/) - [İznikcini](https://sumbulsokak.com/etiket/iznikcini/) - [mihrimahsultan](https://sumbulsokak.com/etiket/mihrimahsultan/) - [hzali](https://sumbulsokak.com/etiket/hzali/) - [haydarıkerrar](https://sumbulsokak.com/etiket/haydarikerrar/) - [dörtbüyükhalife](https://sumbulsokak.com/etiket/dortbuyukhalife/) - [ebuturab](https://sumbulsokak.com/etiket/ebuturab/) - [ayna](https://sumbulsokak.com/etiket/ayna/) - [mir'at](https://sumbulsokak.com/etiket/mirat/) - [iskender](https://sumbulsokak.com/etiket/iskender/) - [pamuk prenses](https://sumbulsokak.com/etiket/pamuk-prenses/) - [yazi](https://sumbulsokak.com/etiket/yazi/) - [karalama](https://sumbulsokak.com/etiket/karalama/) - [naili](https://sumbulsokak.com/etiket/naili/) - [ciddiyetsizyazilar](https://sumbulsokak.com/etiket/ciddiyetsizyazilar/) - [coffin](https://sumbulsokak.com/etiket/coffin/) - [tabutkulübü](https://sumbulsokak.com/etiket/tabutkulubu/) - [Artfulcaskets](https://sumbulsokak.com/etiket/artfulcaskets/) - [boşlaf](https://sumbulsokak.com/etiket/boslaf/) - [köy](https://sumbulsokak.com/etiket/koy/) - [Lades](https://sumbulsokak.com/etiket/lades/) - [Yad etmek](https://sumbulsokak.com/etiket/yad-etmek/) - [Sevgili](https://sumbulsokak.com/etiket/sevgili/) - [evlilik](https://sumbulsokak.com/etiket/evlilik/) - [salih](https://sumbulsokak.com/etiket/salih/) - [saliha](https://sumbulsokak.com/etiket/saliha/) - [iyilikafyondur](https://sumbulsokak.com/etiket/iyilikafyondur/) - [Kam](https://sumbulsokak.com/etiket/kam/) - [evliya](https://sumbulsokak.com/etiket/evliya/) - [sultanülevliya](https://sumbulsokak.com/etiket/sultanulevliya/) - [rota](https://sumbulsokak.com/etiket/rota/) - [ihlas](https://sumbulsokak.com/etiket/ihlas/) - [Mutahhar](https://sumbulsokak.com/etiket/mutahhar/) - [Tertemiz](https://sumbulsokak.com/etiket/tertemiz/) - [Ravza](https://sumbulsokak.com/etiket/ravza/) - [Metehan](https://sumbulsokak.com/etiket/metehan/) - [Hun](https://sumbulsokak.com/etiket/hun/) - [tavuskusu](https://sumbulsokak.com/etiket/tavuskusu/) - [yıldızlar](https://sumbulsokak.com/etiket/yildizlar/) - [Gizli ayıplar](https://sumbulsokak.com/etiket/gizli-ayiplar/) - [nesih](https://sumbulsokak.com/etiket/nesih/) - [guzel yazi](https://sumbulsokak.com/etiket/guzel-yazi/) - [kitap](https://sumbulsokak.com/etiket/kitap/) - [okumak](https://sumbulsokak.com/etiket/okumak/) - [Ankara](https://sumbulsokak.com/etiket/ankara/) - [Kur'an medeniyeti](https://sumbulsokak.com/etiket/kuran-medeniyeti/) - [hadis-i şerif](https://sumbulsokak.com/etiket/hadis-i-serif/) - [at](https://sumbulsokak.com/etiket/at/) - [Hacerulesved](https://sumbulsokak.com/etiket/hacerulesved/) - [rüknülyemani](https://sumbulsokak.com/etiket/ruknulyemani/) - [hızır](https://sumbulsokak.com/etiket/hizir/) - [kurtarıcı](https://sumbulsokak.com/etiket/kurtarici/) - [Gaybi Sırlar](https://sumbulsokak.com/etiket/gaybi-sirlar/) - [muhafazakarlık](https://sumbulsokak.com/etiket/muhafazakarlik/) - [ilim](https://sumbulsokak.com/etiket/ilim/) - [dörthalife](https://sumbulsokak.com/etiket/dorthalife/) - [kardelen](https://sumbulsokak.com/etiket/kardelen/) - [süt çiçeği](https://sumbulsokak.com/etiket/sut-cicegi/) - [çeharyarigüzin](https://sumbulsokak.com/etiket/ceharyariguzin/) - [dolap](https://sumbulsokak.com/etiket/dolap/) - [inilti](https://sumbulsokak.com/etiket/inilti/) - [alcalmak](https://sumbulsokak.com/etiket/alcalmak/) - [whatsapp](https://sumbulsokak.com/etiket/whatsapp/) - [signal](https://sumbulsokak.com/etiket/signal/) - [güvenlik](https://sumbulsokak.com/etiket/guvenlik/) - [Yokluk](https://sumbulsokak.com/etiket/yokluk/) - [Varlık](https://sumbulsokak.com/etiket/varlik/) - [Hiçlik](https://sumbulsokak.com/etiket/hiclik/) - [ıslıklı ok](https://sumbulsokak.com/etiket/islikli-ok/) - [rezzâkıâlem](https://sumbulsokak.com/etiket/rezzakialem/) - [boşvakit](https://sumbulsokak.com/etiket/bosvakit/) - [kapalıçarşı](https://sumbulsokak.com/etiket/kapalicarsi/) - [istighfar](https://sumbulsokak.com/etiket/istighfar/) - [ghaffar](https://sumbulsokak.com/etiket/ghaffar/) - [ghafur](https://sumbulsokak.com/etiket/ghafur/) - [deneyim](https://sumbulsokak.com/etiket/deneyim/) - [varolus](https://sumbulsokak.com/etiket/varolus/) - [kavusma](https://sumbulsokak.com/etiket/kavusma/) - [kibir](https://sumbulsokak.com/etiket/kibir/) - [lalemuldur](https://sumbulsokak.com/etiket/lalemuldur/) - [naat](https://sumbulsokak.com/etiket/naat/) - [Elhamdülillah](https://sumbulsokak.com/etiket/elhamdulillah/) - [hamid](https://sumbulsokak.com/etiket/hamid/) - [nasreddin hoca](https://sumbulsokak.com/etiket/nasreddin-hoca/) - [kazan](https://sumbulsokak.com/etiket/kazan/) - [fıkra](https://sumbulsokak.com/etiket/fikra/) - [tekstilatık](https://sumbulsokak.com/etiket/tekstilatik/) - [biyobozunur](https://sumbulsokak.com/etiket/biyobozunur/) - [sera gazları](https://sumbulsokak.com/etiket/sera-gazlari/) - [kürüsel ısınma](https://sumbulsokak.com/etiket/kurusel-isinma/) - [fastfood](https://sumbulsokak.com/etiket/fastfood/) - [amerikayemekkulturu](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikayemekkulturu/) - [vaktindegeri](https://sumbulsokak.com/etiket/vaktindegeri/) - [dogru](https://sumbulsokak.com/etiket/dogru/) - [mustakîm](https://sumbulsokak.com/etiket/mustakim/) - [1950'ler](https://sumbulsokak.com/etiket/1950ler/) - [80'ler](https://sumbulsokak.com/etiket/80ler/) - [sam](https://sumbulsokak.com/etiket/sam/) - [otizm](https://sumbulsokak.com/etiket/otizm/) - [duyguları tanımak](https://sumbulsokak.com/etiket/duygulari-tanimak/) - [usul](https://sumbulsokak.com/etiket/usul/) - [birlikteyasamakurallari](https://sumbulsokak.com/etiket/birlikteyasamakurallari/) - [edep](https://sumbulsokak.com/etiket/edep/) - [Sislicamii](https://sumbulsokak.com/etiket/sislicamii/) - [Hâmit Aytac](https://sumbulsokak.com/etiket/hamit-aytac/) - [cesme](https://sumbulsokak.com/etiket/cesme/) - [kitabe](https://sumbulsokak.com/etiket/kitabe/) - [iç huzur](https://sumbulsokak.com/etiket/ic-huzur/) - [Kattancula](https://sumbulsokak.com/etiket/kattancula/) - [Ay Tolızı](https://sumbulsokak.com/etiket/ay-tolizi/) - [samihaayverdi](https://sumbulsokak.com/etiket/samihaayverdi/) - [yasayanolu](https://sumbulsokak.com/etiket/yasayanolu/) - [kitaptanitim](https://sumbulsokak.com/etiket/kitaptanitim/) - [Hz. İsa](https://sumbulsokak.com/etiket/hz-isa/) - [editör](https://sumbulsokak.com/etiket/editor/) - [mart](https://sumbulsokak.com/etiket/mart/) - [umit](https://sumbulsokak.com/etiket/umit/) - [CeliSulus](https://sumbulsokak.com/etiket/celisulus/) - [Varidât](https://sumbulsokak.com/etiket/varidat/) - [bilinmezlik toprağı](https://sumbulsokak.com/etiket/bilinmezlik-topragi/) - [sanat](https://sumbulsokak.com/etiket/sanat/) - [benlik](https://sumbulsokak.com/etiket/benlik/) - [sanateseri](https://sumbulsokak.com/etiket/sanateseri/) - [Kilim](https://sumbulsokak.com/etiket/kilim/) - [körçiçek](https://sumbulsokak.com/etiket/korcicek/) - [Afyon](https://sumbulsokak.com/etiket/afyon/) - [Bayat](https://sumbulsokak.com/etiket/bayat/) - [islamofobi](https://sumbulsokak.com/etiket/islamofobi/) - [örnekmüslüman](https://sumbulsokak.com/etiket/ornekmusluman/) - [kamalaharris](https://sumbulsokak.com/etiket/kamalaharris/) - [israil](https://sumbulsokak.com/etiket/israil/) - [amerikankongresi](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikankongresi/) - [Denizli](https://sumbulsokak.com/etiket/denizli/) - [Yaren](https://sumbulsokak.com/etiket/yaren/) - [Turku](https://sumbulsokak.com/etiket/turku/) - [nuhtufanı](https://sumbulsokak.com/etiket/nuhtufani/) - [teslimiyet](https://sumbulsokak.com/etiket/teslimiyet/) - [gemi](https://sumbulsokak.com/etiket/gemi/) - [kurban](https://sumbulsokak.com/etiket/kurban/) - [hayatpahalı](https://sumbulsokak.com/etiket/hayatpahali/) - [zulfikar](https://sumbulsokak.com/etiket/zulfikar/) - [hayber](https://sumbulsokak.com/etiket/hayber/) - [aslan](https://sumbulsokak.com/etiket/aslan/) - [mumin](https://sumbulsokak.com/etiket/mumin/) - [mihrisahsultan](https://sumbulsokak.com/etiket/mihrisahsultan/) - [eyüpsultan](https://sumbulsokak.com/etiket/eyupsultan/) - [uyanis](https://sumbulsokak.com/etiket/uyanis/) - [vefa](https://sumbulsokak.com/etiket/vefa/) - [ateş](https://sumbulsokak.com/etiket/ates/) - [hzibrahim](https://sumbulsokak.com/etiket/hzibrahim/) - [space](https://sumbulsokak.com/etiket/space/) - [çöplük](https://sumbulsokak.com/etiket/copluk/) - [google](https://sumbulsokak.com/etiket/google/) - [zeyd](https://sumbulsokak.com/etiket/zeyd/) - [azatlıköle](https://sumbulsokak.com/etiket/azatlikole/) - [mevla](https://sumbulsokak.com/etiket/mevla/) - [ilkmüslümanlar](https://sumbulsokak.com/etiket/ilkmuslumanlar/) - [il](https://sumbulsokak.com/etiket/il/) - [yunusemre](https://sumbulsokak.com/etiket/yunusemre/) - [adimadimbahar](https://sumbulsokak.com/etiket/adimadimbahar/) - [Türk atışı](https://sumbulsokak.com/etiket/turk-atisi/) - [benötesi](https://sumbulsokak.com/etiket/benotesi/) - [kimlik](https://sumbulsokak.com/etiket/kimlik/) - [hocanasreddin](https://sumbulsokak.com/etiket/hocanasreddin/) - [Erciyes](https://sumbulsokak.com/etiket/erciyes/) - [Kayseri](https://sumbulsokak.com/etiket/kayseri/) - [Erciyeskayakmerkezi](https://sumbulsokak.com/etiket/erciyeskayakmerkezi/) - [Karadeniz](https://sumbulsokak.com/etiket/karadeniz/) - [bisiklet](https://sumbulsokak.com/etiket/bisiklet/) - [cay](https://sumbulsokak.com/etiket/cay/) - [kıble](https://sumbulsokak.com/etiket/kible/) - [kıbleteyn](https://sumbulsokak.com/etiket/kibleteyn/) - [Divrigi ulu camii](https://sumbulsokak.com/etiket/divrigi-ulu-camii/) - [dünya mirası](https://sumbulsokak.com/etiket/dunya-mirasi/) - [Kıyamdaki gölge](https://sumbulsokak.com/etiket/kiyamdaki-golge/) - [özaygönlüm](https://sumbulsokak.com/etiket/ozaygonlum/) - [şiir](https://sumbulsokak.com/etiket/siir/) - [gelecek](https://sumbulsokak.com/etiket/gelecek/) - [hatira](https://sumbulsokak.com/etiket/hatira/) - [yuva](https://sumbulsokak.com/etiket/yuva/) - [ev](https://sumbulsokak.com/etiket/ev/) - [Kur'an-ı Kerim](https://sumbulsokak.com/etiket/kuran-i-kerim/) - [mushaf](https://sumbulsokak.com/etiket/mushaf/) - [şeyh hamdullah](https://sumbulsokak.com/etiket/seyh-hamdullah/) - [hafız osman](https://sumbulsokak.com/etiket/hafiz-osman/) - [mendil](https://sumbulsokak.com/etiket/mendil/) - [destimal](https://sumbulsokak.com/etiket/destimal/) - [tarih](https://sumbulsokak.com/etiket/tarih/) - [atık](https://sumbulsokak.com/etiket/atik/) - [gıda](https://sumbulsokak.com/etiket/gida/) - [adalet](https://sumbulsokak.com/etiket/adalet/) - [çevreseladalet](https://sumbulsokak.com/etiket/cevreseladalet/) - [Tokat](https://sumbulsokak.com/etiket/tokat/) - [Tahtoba](https://sumbulsokak.com/etiket/tahtoba/) - [57.alay](https://sumbulsokak.com/etiket/57-alay/) - [sancak](https://sumbulsokak.com/etiket/sancak/) - [hilye-i şerif](https://sumbulsokak.com/etiket/hilye-i-serif/) - [şevki efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/sevki-efendi/) - [komutan](https://sumbulsokak.com/etiket/komutan/) - [hzzeyd](https://sumbulsokak.com/etiket/hzzeyd/) - [evlatlık](https://sumbulsokak.com/etiket/evlatlik/) - [hzzeydbinharise](https://sumbulsokak.com/etiket/hzzeydbinharise/) - [mute](https://sumbulsokak.com/etiket/mute/) - [kararlılık](https://sumbulsokak.com/etiket/kararlilik/) - [sebat](https://sumbulsokak.com/etiket/sebat/) - [sabır](https://sumbulsokak.com/etiket/sabir/) - [mavi](https://sumbulsokak.com/etiket/mavi/) - [merdiven](https://sumbulsokak.com/etiket/merdiven/) - [Vuslat](https://sumbulsokak.com/etiket/vuslat/) - [Haluk nur baki](https://sumbulsokak.com/etiket/haluk-nur-baki/) - [körlük](https://sumbulsokak.com/etiket/korluk/) - [josesaramago](https://sumbulsokak.com/etiket/josesaramago/) - [beyazkorluk](https://sumbulsokak.com/etiket/beyazkorluk/) - [körlükkitabı](https://sumbulsokak.com/etiket/korlukkitabi/) - [çöp](https://sumbulsokak.com/etiket/cop/) - [haşr](https://sumbulsokak.com/etiket/hasr/) - [doga](https://sumbulsokak.com/etiket/doga/) - [Nefis](https://sumbulsokak.com/etiket/nefis/) - [Hz mevlana](https://sumbulsokak.com/etiket/hz-mevlana/) - [Fihi ma fih](https://sumbulsokak.com/etiket/fihi-ma-fih/) - [ıhlamur](https://sumbulsokak.com/etiket/ihlamur/) - [ihlamurcayi](https://sumbulsokak.com/etiket/ihlamurcayi/) - [yesilkart](https://sumbulsokak.com/etiket/yesilkart/) - [dvlottery](https://sumbulsokak.com/etiket/dvlottery/) - [çevre](https://sumbulsokak.com/etiket/cevre/) - [salavat](https://sumbulsokak.com/etiket/salavat/) - [Kur'an](https://sumbulsokak.com/etiket/kuran/) - [şifa](https://sumbulsokak.com/etiket/sifa/) - [gubari-yazi](https://sumbulsokak.com/etiket/gubari-yazi/) - [hzmusa](https://sumbulsokak.com/etiket/hzmusa/) - [asalı](https://sumbulsokak.com/etiket/asali/) - [mucizeli](https://sumbulsokak.com/etiket/mucizeli/) - [berat](https://sumbulsokak.com/etiket/berat/) - [şabanınortası](https://sumbulsokak.com/etiket/sabaninortasi/) - [seçilmiş halk](https://sumbulsokak.com/etiket/secilmis-halk/) - [Amerikadayonetim](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikada-yonetim/) - [eyupelensari](https://sumbulsokak.com/etiket/eyupelensari/) - [tubba](https://sumbulsokak.com/etiket/tubba/) - [mektup](https://sumbulsokak.com/etiket/mektup/) - [hac](https://sumbulsokak.com/etiket/hac/) - [talas](https://sumbulsokak.com/etiket/talas/) - [alidagi](https://sumbulsokak.com/etiket/alidagi/) - [Dil](https://sumbulsokak.com/etiket/dil/) - [Gönül](https://sumbulsokak.com/etiket/gonul/) - [Susmak](https://sumbulsokak.com/etiket/susmak/) - [Nomadland](https://sumbulsokak.com/etiket/nomadland/) - [Film](https://sumbulsokak.com/etiket/film/) - [Karavan](https://sumbulsokak.com/etiket/karavan/) - [Hayat](https://sumbulsokak.com/etiket/hayat/) - [Endulus](https://sumbulsokak.com/etiket/endulus/) - [Tarık b.Ziyad](https://sumbulsokak.com/etiket/tarik-b-ziyad/) - [ispanya](https://sumbulsokak.com/etiket/ispanya/) - [rauf](https://sumbulsokak.com/etiket/rauf/) - [araç](https://sumbulsokak.com/etiket/arac/) - [emisyon](https://sumbulsokak.com/etiket/emisyon/) - [havakirleticileri](https://sumbulsokak.com/etiket/havakirleticileri/) - [dönüştürerek içselleştirme](https://sumbulsokak.com/etiket/donusturerek-icsellestirme/) - [duyguların dengesi](https://sumbulsokak.com/etiket/duygularin-dengesi/) - [Müslümanlar kardeştir](https://sumbulsokak.com/etiket/muslumanlar-kardestir/) - [Sivas Ulucami](https://sumbulsokak.com/etiket/sivas-ulucami/) - [İsmail hakkı toprak](https://sumbulsokak.com/etiket/ismail-hakki-toprak/) - [Yunus Emre](https://sumbulsokak.com/etiket/yunus-emre/) - [karagöz](https://sumbulsokak.com/etiket/karagoz/) - [gölgeoyunu](https://sumbulsokak.com/etiket/golgeoyunu/) - [nisan](https://sumbulsokak.com/etiket/nisan/) - [inci](https://sumbulsokak.com/etiket/inci/) - [iftar](https://sumbulsokak.com/etiket/iftar/) - [Şenlik Ateşi](https://sumbulsokak.com/etiket/senlik-atesi/) - [efekt](https://sumbulsokak.com/etiket/efekt/) - [sihir](https://sumbulsokak.com/etiket/sihir/) - [himmet](https://sumbulsokak.com/etiket/himmet/) - [buğday](https://sumbulsokak.com/etiket/bugday/) - [boşluk](https://sumbulsokak.com/etiket/bosluk/) - [dolmak](https://sumbulsokak.com/etiket/dolmak/) - [gözlük](https://sumbulsokak.com/etiket/gozluk/) - [hzmeryem](https://sumbulsokak.com/etiket/hzmeryem/) - [hzisa](https://sumbulsokak.com/etiket/hzisa/) - [hzzekeriya](https://sumbulsokak.com/etiket/hzzekeriya/) - [simulasyon](https://sumbulsokak.com/etiket/simulasyon/) - [simulakr](https://sumbulsokak.com/etiket/simulakr/) - [baudrillard](https://sumbulsokak.com/etiket/baudrillard/) - [şuur](https://sumbulsokak.com/etiket/suur/) - [sanal](https://sumbulsokak.com/etiket/sanal/) - [bilal](https://sumbulsokak.com/etiket/bilal/) - [ilkmüezzin](https://sumbulsokak.com/etiket/ilkmuezzin/) - [bilalihabeşi](https://sumbulsokak.com/etiket/bilalihabesi/) - [turkkırmızısı](https://sumbulsokak.com/etiket/turkkirmizisi/) - [kökboya](https://sumbulsokak.com/etiket/kokboya/) - [rubiatinctorum](https://sumbulsokak.com/etiket/rubiatinctorum/) - [Kerim](https://sumbulsokak.com/etiket/kerim/) - [AbdulkadirGeylani](https://sumbulsokak.com/etiket/abdulkadir-geylani/) - [Seyh Galip](https://sumbulsokak.com/etiket/seyh-galip/) - [cocuk](https://sumbulsokak.com/etiket/cocuk/) - [eğitim](https://sumbulsokak.com/etiket/egitim/) - [Eyyub el-Ensârî](https://sumbulsokak.com/etiket/eyyub-el-ensari/) - [Ensar](https://sumbulsokak.com/etiket/ensar/) - [mirathadisi](https://sumbulsokak.com/etiket/mirathadisi/) - [indirmehızı](https://sumbulsokak.com/etiket/indirmehizi/) - [yuklemehizi](https://sumbulsokak.com/etiket/yuklemehizi/) - [mindthegap](https://sumbulsokak.com/etiket/mindthegap/) - [filmincelemesi](https://sumbulsokak.com/etiket/filmincelemesi/) - [afterlife](https://sumbulsokak.com/etiket/afterlife/) - [psikoloji](https://sumbulsokak.com/etiket/psikoloji/) - [hırkaişerif](https://sumbulsokak.com/etiket/hirkaiserif/) - [veyselkarani](https://sumbulsokak.com/etiket/veyselkarani/) - [teravih](https://sumbulsokak.com/etiket/teravih/) - [cupcake](https://sumbulsokak.com/etiket/cupcake/) - [muffin](https://sumbulsokak.com/etiket/muffin/) - [diş kirası](https://sumbulsokak.com/etiket/dis-kirasi/) - [dünya](https://sumbulsokak.com/etiket/dunya/) - [tenezzül](https://sumbulsokak.com/etiket/tenezzul/) - [gezegen](https://sumbulsokak.com/etiket/gezegen/) - [gunessistemi](https://sumbulsokak.com/etiket/gunessistemi/) - [kanaat](https://sumbulsokak.com/etiket/kanaat/) - [su](https://sumbulsokak.com/etiket/su/) - [zaman](https://sumbulsokak.com/etiket/zaman/) - [ittiba](https://sumbulsokak.com/etiket/ittiba/) - [yakut](https://sumbulsokak.com/etiket/yakut/) - [efendimizinsevgisi](https://sumbulsokak.com/etiket/efendimizinsevgisi/) - [oruc](https://sumbulsokak.com/etiket/oruc/) - [haluknurbaki](https://sumbulsokak.com/etiket/haluknurbaki/) - [müezzinlerinefendisi](https://sumbulsokak.com/etiket/muezzinlerinefendisi/) - [Acziyet](https://sumbulsokak.com/etiket/acziyet/) - [Endelüs](https://sumbulsokak.com/etiket/endelus/) - [ışıtmak](https://sumbulsokak.com/etiket/isitmak/) - [obezite](https://sumbulsokak.com/etiket/obezite/) - [yesilalan](https://sumbulsokak.com/etiket/yesilalan/) - [okul](https://sumbulsokak.com/etiket/okul/) - [vucutkitleendeksi](https://sumbulsokak.com/etiket/vucutkitleendeksi/) - [internethizi](https://sumbulsokak.com/etiket/internethizi/) - [wi-fi](https://sumbulsokak.com/etiket/wi-fi/) - [kablolubaglanti](https://sumbulsokak.com/etiket/kablolubaglanti/) - [muhammedelgafiki](https://sumbulsokak.com/etiket/muhammedelgafiki/) - [Tevazu](https://sumbulsokak.com/etiket/tevazu/) - [Cehalet](https://sumbulsokak.com/etiket/cehalet/) - [boş lakırtı](https://sumbulsokak.com/etiket/bos-lakirti/) - [Kelli felli](https://sumbulsokak.com/etiket/kelli-felli/) - [orucubozanseyler](https://sumbulsokak.com/etiket/orucubozanseyler/) - [gonulorucu](https://sumbulsokak.com/etiket/gonulorucu/) - [deniz](https://sumbulsokak.com/etiket/deniz/) - [insanlık](https://sumbulsokak.com/etiket/insanlik/) - [savaş](https://sumbulsokak.com/etiket/savas/) - [şerbet](https://sumbulsokak.com/etiket/serbet/) - [gülşerbeti](https://sumbulsokak.com/etiket/gulserbeti/) - [reyhanşerbeti](https://sumbulsokak.com/etiket/reyhanserbeti/) - [çiçeklişerbetler](https://sumbulsokak.com/etiket/cicekliserbetler/) - [bagis](https://sumbulsokak.com/etiket/bagis/) - [yenidenkullanım](https://sumbulsokak.com/etiket/yenidenkullanim/) - [mahya](https://sumbulsokak.com/etiket/mahya/) - [selatincamileri](https://sumbulsokak.com/etiket/selatincamileri/) - [ikinciel](https://sumbulsokak.com/etiket/ikinciel/) - [Psikolojik_işler_köşesi](https://sumbulsokak.com/etiket/psikolojik_isler_kosesi/) - [Şekerleme](https://sumbulsokak.com/etiket/sekerleme/) - [Frekans_Ayarı](https://sumbulsokak.com/etiket/frekans_ayari/) - [Dünya_Dönüyor](https://sumbulsokak.com/etiket/dunya_donuyor/) - [Arka_Bahçe](https://sumbulsokak.com/etiket/arka_bahce/) - [aleminsusu](https://sumbulsokak.com/etiket/aleminsusu/) - [beyin](https://sumbulsokak.com/etiket/beyin/) - [alin](https://sumbulsokak.com/etiket/alin/) - [Seyreyle_Guzel](https://sumbulsokak.com/etiket/seyreyle_guzel/) - [Pause](https://sumbulsokak.com/etiket/pause/) - [Matbaa](https://sumbulsokak.com/etiket/matbaa/) - [BirYazi_BirResim](https://sumbulsokak.com/etiket/biryazi_birresim/) - [Yurtdisindan_Notlar](https://sumbulsokak.com/etiket/yurtdisindan_notlar/) - [Lezzetli_Sanat](https://sumbulsokak.com/etiket/lezzetli_sanat/) - [Haşlama_Taşlama](https://sumbulsokak.com/etiket/haslama_taslama/) - [Döpiyes_Hanım](https://sumbulsokak.com/etiket/dopiyes_hanim/) - [Dijital](https://sumbulsokak.com/etiket/dijital/) - [Çepeçevre](https://sumbulsokak.com/etiket/cepecevre/) - [Vakanuvis](https://sumbulsokak.com/etiket/vakanuvis/) - [Sandik_içi](https://sumbulsokak.com/etiket/sandik_ici/) - [Fantazya](https://sumbulsokak.com/etiket/fantazya/) - [Dil_Hafızası](https://sumbulsokak.com/etiket/dil_hafizasi/) - [Çakıltaşları](https://sumbulsokak.com/etiket/cakiltaslari/) - [Bitkinin_Ötesi](https://sumbulsokak.com/etiket/bitkinin_otesi/) - [Sadra_Şifa](https://sumbulsokak.com/etiket/sadra_sifa/) - [Names_of_Love](https://sumbulsokak.com/etiket/names_of_love/) - [Lâyezâl](https://sumbulsokak.com/etiket/layezal/) - [Kimya-i_Saadet](https://sumbulsokak.com/etiket/kimya-i_saadet/) - [İzi_Sürülenler](https://sumbulsokak.com/etiket/izi_surulenler/) - [Elçiye_Zeval_Olmaz](https://sumbulsokak.com/etiket/elciye_zeval_olmaz/) - [Bahr-i_Umman](https://sumbulsokak.com/etiket/bahr-i_umman/) - [Ama_Hayat](https://sumbulsokak.com/etiket/ama_hayat/) - [kazasker mustafa izzet](https://sumbulsokak.com/etiket/kazasker-mustafa-izzet/) - [bu da geçer](https://sumbulsokak.com/etiket/bu-da-gecer/) - [hu](https://sumbulsokak.com/etiket/hu/) - [gel keyfim gel](https://sumbulsokak.com/etiket/gel-keyfim-gel/) - [keçe](https://sumbulsokak.com/etiket/kece/) - [geleneksel keçe](https://sumbulsokak.com/etiket/geleneksel-kece/) - [keçe sanatı](https://sumbulsokak.com/etiket/kece-sanati/) - [gelenekli sanatlar](https://sumbulsokak.com/etiket/gelenekli-sanatlar/) - [ebru](https://sumbulsokak.com/etiket/ebru/) - [bahr-i umman](https://sumbulsokak.com/etiket/bahr-i-umman/) - [inşirah](https://sumbulsokak.com/etiket/insirah/) - [bilinçaltı](https://sumbulsokak.com/etiket/bilincalti/) - [el hamra](https://sumbulsokak.com/etiket/el-hamra/) - [alcazar](https://sumbulsokak.com/etiket/alcazar/) - [kurtuba camii](https://sumbulsokak.com/etiket/kurtuba-camii/) - [temcid](https://sumbulsokak.com/etiket/temcid/) - [dilhafizasi](https://sumbulsokak.com/etiket/dilhafizasi/) - [insta](https://sumbulsokak.com/etiket/insta/) - [sonezan](https://sumbulsokak.com/etiket/sonezan/) - [dogal](https://sumbulsokak.com/etiket/dogal/) - [tarım](https://sumbulsokak.com/etiket/tarim/) - [klonlama](https://sumbulsokak.com/etiket/klonlama/) - [3D](https://sumbulsokak.com/etiket/3d/) - [inek](https://sumbulsokak.com/etiket/inek/) - [İklimler](https://sumbulsokak.com/etiket/iklimler/) - [Coğrafya](https://sumbulsokak.com/etiket/cografya/) - [sahur](https://sumbulsokak.com/etiket/sahur/) - [pilav](https://sumbulsokak.com/etiket/pilav/) - [psikoterapi](https://sumbulsokak.com/etiket/psikoterapi/) - [danisan terapist iliskisi](https://sumbulsokak.com/etiket/danisan-terapist-iliskisi/) - [mürid mürsid iliskisi](https://sumbulsokak.com/etiket/murid-mursid-iliskisi/) - [guneseyolculuk](https://sumbulsokak.com/etiket/guneseyolculuk/) - [tüketim](https://sumbulsokak.com/etiket/tuketim/) - [Eyüp sultan](https://sumbulsokak.com/etiket/eyup-sultan/) - [bayram](https://sumbulsokak.com/etiket/bayram/) - [fitrat](https://sumbulsokak.com/etiket/fitrat/) - [amerikada ramazan](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikada-ramazan/) - [meyanşerbeti](https://sumbulsokak.com/etiket/meyanserbeti/) - [kızılcıkşerbeti](https://sumbulsokak.com/etiket/kizilcikserbeti/) - [aziz](https://sumbulsokak.com/etiket/aziz/) - [muhacir](https://sumbulsokak.com/etiket/muhacir/) - [peyker](https://sumbulsokak.com/etiket/peyker/) - [fitre](https://sumbulsokak.com/etiket/fitre/) - [uygulama](https://sumbulsokak.com/etiket/uygulama/) - [mobile](https://sumbulsokak.com/etiket/mobile/) - [duzenlidepolama](https://sumbulsokak.com/etiket/duzenlidepolama/) - [Yeryuzu](https://sumbulsokak.com/etiket/yeryuzu/) - [şeyma](https://sumbulsokak.com/etiket/seyma/) - [izisürülenler](https://sumbulsokak.com/etiket/izisurulenler/) - [jerusalem](https://sumbulsokak.com/etiket/jerusalem/) - [işgal](https://sumbulsokak.com/etiket/isgal/) - [siyonizm](https://sumbulsokak.com/etiket/siyonizm/) - [sumbulsokak](https://sumbulsokak.com/etiket/sumbulsokak/) - [yapıt](https://sumbulsokak.com/etiket/yapit/) - [tüketim çağı](https://sumbulsokak.com/etiket/tuketim-cagi/) - [etek](https://sumbulsokak.com/etiket/etek/) - [Umut](https://sumbulsokak.com/etiket/umut/) - [Ziyaret](https://sumbulsokak.com/etiket/ziyaret/) - [selahaddineyyubi](https://sumbulsokak.com/etiket/selahaddineyyubi/) - [balşerbeti](https://sumbulsokak.com/etiket/balserbeti/) - [israil boykot](https://sumbulsokak.com/etiket/israil-boykot/) - [turizm](https://sumbulsokak.com/etiket/turizm/) - [beyin yıkama](https://sumbulsokak.com/etiket/beyin-yikama/) - [aksa](https://sumbulsokak.com/etiket/aksa/) - [ummetinharemi](https://sumbulsokak.com/etiket/ummetinharemi/) - [muhabbet](https://sumbulsokak.com/etiket/muhabbet/) - [Müdeccen](https://sumbulsokak.com/etiket/mudeccen/) - [Reconquista](https://sumbulsokak.com/etiket/reconquista/) - [kuddus](https://sumbulsokak.com/etiket/kuddus/) - [tekbir](https://sumbulsokak.com/etiket/tekbir/) - [salatıümmiyye](https://sumbulsokak.com/etiket/salatiummiyye/) - [ıtri](https://sumbulsokak.com/etiket/itri/) - [mutlugünkurabiyecisiaslı](https://sumbulsokak.com/etiket/mutlugunkurabiyecisiasli/) - [donut](https://sumbulsokak.com/etiket/donut/) - [zeytindagi](https://sumbulsokak.com/etiket/zeytindagi/) - [filistin](https://sumbulsokak.com/etiket/filistin/) - [murabıt](https://sumbulsokak.com/etiket/murabit/) - [el Halil](https://sumbulsokak.com/etiket/el-halil/) - [direniş](https://sumbulsokak.com/etiket/direnis/) - [filmanalizi](https://sumbulsokak.com/etiket/filmanalizi/) - [palestine](https://sumbulsokak.com/etiket/palestine/) - [fitr](https://sumbulsokak.com/etiket/fitr/) - [HearGaza](https://sumbulsokak.com/etiket/heargaza/) - [Algi](https://sumbulsokak.com/etiket/algi/) - [Mescid-iaksa](https://sumbulsokak.com/etiket/mescid-iaksa/) - [Kubbetü-s-sahra](https://sumbulsokak.com/etiket/kubbetu-s-sahra/) - [içgek](https://sumbulsokak.com/etiket/icgek/) - [Boday](https://sumbulsokak.com/etiket/boday/) - [ambargo](https://sumbulsokak.com/etiket/ambargo/) - [gazze](https://sumbulsokak.com/etiket/gazze/) - [amid](https://sumbulsokak.com/etiket/amid/) - [direklerarası](https://sumbulsokak.com/etiket/direklerarasi/) - [Amerika'da İsrail'i boykot](https://sumbulsokak.com/etiket/amerikada-israili-boykot/) - [BDS](https://sumbulsokak.com/etiket/bds/) - [Sultanahmetcami](https://sumbulsokak.com/etiket/sultanahmetcami/) - [surre](https://sumbulsokak.com/etiket/surre/) - [infak](https://sumbulsokak.com/etiket/infak/) - [kudüslülerisevindirmek](https://sumbulsokak.com/etiket/kuduslulerisevindirmek/) - [mukaddes](https://sumbulsokak.com/etiket/mukaddes/) - [kubbetussahra](https://sumbulsokak.com/etiket/kubbetussahra/) - [nöbet](https://sumbulsokak.com/etiket/nobet/) - [onbaşıhasan](https://sumbulsokak.com/etiket/onbasihasan/) - [akaid](https://sumbulsokak.com/etiket/akaid/) - [mütevatirhaber](https://sumbulsokak.com/etiket/mutevatirhaber/) - [yaratıcı](https://sumbulsokak.com/etiket/yaratici/) - [Allahinsifatlari](https://sumbulsokak.com/etiket/allahinsifatlari/) - [sözleşme](https://sumbulsokak.com/etiket/sozlesme/) - [Beytülmakdis](https://sumbulsokak.com/etiket/beytulmakdis/) - [Mimar Kemaleddin](https://sumbulsokak.com/etiket/mimar-kemaleddin/) - [Batı Kemerleri](https://sumbulsokak.com/etiket/bati-kemerleri/) - [antiislamizm](https://sumbulsokak.com/etiket/antiislamizm/) - [laiklik](https://sumbulsokak.com/etiket/laiklik/) - [tebük](https://sumbulsokak.com/etiket/tebuk/) - [Kadimşehir](https://sumbulsokak.com/etiket/kadimsehir/) - [medineanlaşması](https://sumbulsokak.com/etiket/medineanlasmasi/) - [buassavasları](https://sumbulsokak.com/etiket/buassavaslari/) - [evshazrec](https://sumbulsokak.com/etiket/evshazrec/) - [aysemasluhi](https://sumbulsokak.com/etiket/aysemasluhi/) - [Bosna](https://sumbulsokak.com/etiket/bosna/) - [Kütüphane](https://sumbulsokak.com/etiket/kutuphane/) - [Tahribat](https://sumbulsokak.com/etiket/tahribat/) - [biz olmak](https://sumbulsokak.com/etiket/biz-olmak/) - [aidiyet](https://sumbulsokak.com/etiket/aidiyet/) - [kolektif kimlik](https://sumbulsokak.com/etiket/kolektif-kimlik/) - [ümmet bilinci](https://sumbulsokak.com/etiket/ummet-bilinci/) - [göç](https://sumbulsokak.com/etiket/goc/) - [homesickness](https://sumbulsokak.com/etiket/homesickness/) - [11 eylul](https://sumbulsokak.com/etiket/11-eylul/) - [Hamid aytaç](https://sumbulsokak.com/etiket/hamid-aytac/) - [hat sanatı](https://sumbulsokak.com/etiket/hat-sanati/) - [Sarah Glidden](https://sumbulsokak.com/etiket/sarah-glidden/) - [telaviv](https://sumbulsokak.com/etiket/telaviv/) - [Birthright](https://sumbulsokak.com/etiket/birthright/) - [muhammedali](https://sumbulsokak.com/etiket/muhammedali/) - [boks](https://sumbulsokak.com/etiket/boks/) - [altinkemer](https://sumbulsokak.com/etiket/altinkemer/) - [Antisemitizm](https://sumbulsokak.com/etiket/antisemitizm/) - [endüstri](https://sumbulsokak.com/etiket/endustri/) - [kurtuba](https://sumbulsokak.com/etiket/kurtuba/) - [I.Abdurrahman](https://sumbulsokak.com/etiket/i-abdurrahman/) - [uckulhubirelham](https://sumbulsokak.com/etiket/uckulhubirelham/) - [uykuduasi](https://sumbulsokak.com/etiket/uykuduasi/) - [müsilaj](https://sumbulsokak.com/etiket/musilaj/) - [maramaradenizi](https://sumbulsokak.com/etiket/maramaradenizi/) - [gece](https://sumbulsokak.com/etiket/gece/) - [gunduz](https://sumbulsokak.com/etiket/gunduz/) - [avrupahundevleti](https://sumbulsokak.com/etiket/avrupahundevleti/) - [kavimlergöçü](https://sumbulsokak.com/etiket/kavimlergocu/) - [nüfusartışı](https://sumbulsokak.com/etiket/nufusartisi/) - [iklimdeğişikliği](https://sumbulsokak.com/etiket/iklimdegisikligi/) - [holokost](https://sumbulsokak.com/etiket/holokost/) - [gurbetçiler](https://sumbulsokak.com/etiket/gurbetciler/) - [helvacicocuk](https://sumbulsokak.com/etiket/helvacicocuk/) - [kripto](https://sumbulsokak.com/etiket/kripto/) - [bitcoin](https://sumbulsokak.com/etiket/bitcoin/) - [blokzincir](https://sumbulsokak.com/etiket/blokzincir/) - [attila](https://sumbulsokak.com/etiket/attila/) - [renkler](https://sumbulsokak.com/etiket/renkler/) - [siyah](https://sumbulsokak.com/etiket/siyah/) - [beyaz](https://sumbulsokak.com/etiket/beyaz/) - [atıksu](https://sumbulsokak.com/etiket/atiksu/) - [atıksuarıtımı](https://sumbulsokak.com/etiket/atiksuaritimi/) - [dijital oyun](https://sumbulsokak.com/etiket/dijital-oyun/) - [toprak](https://sumbulsokak.com/etiket/toprak/) - [kızılderili](https://sumbulsokak.com/etiket/kizilderili/) - [başarı](https://sumbulsokak.com/etiket/basari/) - [teenni](https://sumbulsokak.com/etiket/teenni/) - [acelecilik](https://sumbulsokak.com/etiket/acelecilik/) - [golantepeleri](https://sumbulsokak.com/etiket/golantepeleri/) - [hindistan](https://sumbulsokak.com/etiket/hindistan/) - [sahcihan](https://sumbulsokak.com/etiket/sahcihan/) - [cumamescidi](https://sumbulsokak.com/etiket/cumamescidi/) - [şit](https://sumbulsokak.com/etiket/sit/) - [nasihat](https://sumbulsokak.com/etiket/nasihat/) - [Ashab-ı Kehf](https://sumbulsokak.com/etiket/ashab-i-kehf/) - [Kıtmir](https://sumbulsokak.com/etiket/kitmir/) - [modernlik](https://sumbulsokak.com/etiket/modernlik/) - [yesilbina](https://sumbulsokak.com/etiket/yesilbina/) - [yeşilbinasertifikası](https://sumbulsokak.com/etiket/yesilbinasertifikasi/) - [sakalık](https://sumbulsokak.com/etiket/sakalik/) - [Kazasker Mustafa İzzet Efendi](https://sumbulsokak.com/etiket/kazasker-mustafa-izzet-efendi/) - [idrak](https://sumbulsokak.com/etiket/idrak/) - [millet](https://sumbulsokak.com/etiket/millet/) - [hatay](https://sumbulsokak.com/etiket/hatay/) - [antakya](https://sumbulsokak.com/etiket/antakya/) - [medeniyetlerbulusması](https://sumbulsokak.com/etiket/medeniyetlerbulusmasi/) - [kutnu](https://sumbulsokak.com/etiket/kutnu/) - [hz.omer](https://sumbulsokak.com/etiket/hz-omer/) - [hubbenlillah](https://sumbulsokak.com/etiket/hubbenlillah/) - [buğzenlillah](https://sumbulsokak.com/etiket/bugzenlillah/) - [celâl](https://sumbulsokak.com/etiket/celal/) - [zeytin](https://sumbulsokak.com/etiket/zeytin/) - [olea europaea](https://sumbulsokak.com/etiket/olea-europaea/) - [Nur suresi 35. ayet](https://sumbulsokak.com/etiket/nur-suresi-35-ayet/) - [Kara Erlik](https://sumbulsokak.com/etiket/kara-erlik/) - [güfte](https://sumbulsokak.com/etiket/gufte/) - [beste](https://sumbulsokak.com/etiket/beste/) - [Yakinlik](https://sumbulsokak.com/etiket/yakinlik/) - [Miraç](https://sumbulsokak.com/etiket/mirac/) - [sıfatlar](https://sumbulsokak.com/etiket/sifatlar/) - [neaynınegayrı](https://sumbulsokak.com/etiket/neayninegayri/) - [kaynak](https://sumbulsokak.com/etiket/kaynak/) - [mehter](https://sumbulsokak.com/etiket/mehter/) - [genç osman](https://sumbulsokak.com/etiket/genc-osman/) - [bagdat seferi](https://sumbulsokak.com/etiket/bagdat-seferi/) - [melihahoca](https://sumbulsokak.com/etiket/melihahoca/) - [kerimdayı](https://sumbulsokak.com/etiket/kerimdayi/) - [Hijolly](https://sumbulsokak.com/etiket/hijolly/) - [festival](https://sumbulsokak.com/etiket/festival/) - [vahsibati](https://sumbulsokak.com/etiket/vahsibati/) - [deve](https://sumbulsokak.com/etiket/deve/) - [Medresetü'l Hattâtîn](https://sumbulsokak.com/etiket/medresetul-hattatin/) - [Hattatlar Mektebi](https://sumbulsokak.com/etiket/hattatlar-mektebi/) - [ruhbanlık](https://sumbulsokak.com/etiket/ruhbanlik/) - [sekülerlik](https://sumbulsokak.com/etiket/sekulerlik/) - [vasatümmet](https://sumbulsokak.com/etiket/vasatummet/) - [koronavirüs](https://sumbulsokak.com/etiket/koronavirus/) - [kombin](https://sumbulsokak.com/etiket/kombin/) - [saraykumaşı](https://sumbulsokak.com/etiket/saraykumasi/) - [uzak](https://sumbulsokak.com/etiket/uzak/) - [mukarreb](https://sumbulsokak.com/etiket/mukarreb/) - [basiret](https://sumbulsokak.com/etiket/basiret/) - [karîb](https://sumbulsokak.com/etiket/karib/) - [dımaşk](https://sumbulsokak.com/etiket/dimask/) - [demascus](https://sumbulsokak.com/etiket/demascus/) - [suriye](https://sumbulsokak.com/etiket/suriye/) - [İsmail](https://sumbulsokak.com/etiket/ismail/) - [akraba](https://sumbulsokak.com/etiket/akraba/) - [kervan](https://sumbulsokak.com/etiket/kervan/) - [Kabe](https://sumbulsokak.com/etiket/kabe/) - [Beytullah](https://sumbulsokak.com/etiket/beytullah/) - [SahiZinde](https://sumbulsokak.com/etiket/sahizinde/) - [Kusem Bin Abbas](https://sumbulsokak.com/etiket/kusem-bin-abbas/) - [Semerkand](https://sumbulsokak.com/etiket/semerkand/) - [mürekkep](https://sumbulsokak.com/etiket/murekkep/) - [plastik atık](https://sumbulsokak.com/etiket/plastik-atik/) - [gözlemeci](https://sumbulsokak.com/etiket/gozlemeci/) - [emek](https://sumbulsokak.com/etiket/emek/) - [hac kurası](https://sumbulsokak.com/etiket/hac-kurasi/) - [Yerkabugu](https://sumbulsokak.com/etiket/yerkabugu/) - [Yaslikaya](https://sumbulsokak.com/etiket/yaslikaya/) - [Ortaköy camii](https://sumbulsokak.com/etiket/ortakoy-camii/) - [cemaat](https://sumbulsokak.com/etiket/cemaat/) - [avlu](https://sumbulsokak.com/etiket/avlu/) - [medine](https://sumbulsokak.com/etiket/medine/) - [emeviyyecamii](https://sumbulsokak.com/etiket/emeviyyecamii/) - [kusluk](https://sumbulsokak.com/etiket/kusluk/) - [barışmak](https://sumbulsokak.com/etiket/barismak/) - [diyabet](https://sumbulsokak.com/etiket/diyabet/) - [deva](https://sumbulsokak.com/etiket/deva/) - [berhayat](https://sumbulsokak.com/etiket/berhayat/) - [anane](https://sumbulsokak.com/etiket/anane/) - [ölümsüzlük](https://sumbulsokak.com/etiket/olumsuzluk/) - [Srebrenitsa Çiçeği](https://sumbulsokak.com/etiket/srebrenitsa-cicegi/)