Yazar Tezim için çalıştığım yazma eserde karşıma çıkan Nermidil Kalfa Sebili’ni görmek için 19 Ağustos 2024 Pazartesi günü 11 civarlarında tekkeyi arayarak bulduğumda, tekkenin kapısı kilitli olduğundan girememiş geri dönmek zorunda kalmıştım. 23 Ağustos 2024 Cuma Günü, cuma çıkışı Pazar Tekkesi’nin yanında bulunan Kürkçübaşı Ahmet Şemsettin Camii görevlisine tekkenin anahtarının onlarda olup olmadığını, tekkeye nasıl girebileceğimizi sorduğumda, bana ana cadde üzerinde bulunan Topkapı Endüstri Kaeser Kompresörleri adlı iş yerine gitmemi, tekkenin anahtarının onlarda olabileceğini söyledi.
Pazar Tekkesi, Sarnıç ve Sebil kitabesi
Arkadaşımla beraber iş yerine gittiğimizde; tez çalışmamda bulunan sebilin yerini görmek istediğimi, tekkenin anahtarının kendilerinde olabileceğini söylediklerini ilettim. Bize yardımcı oldular ve tekkenin kapısını açtılar. Tabi benim dışarıdan gördüğüm kapıyı değil, iş yerinin hemen bitişiğinde bulunan kapıyı açtılar. Tekkenin bahçesinde Nermidil Kalfa’nın yaptırmış olduğu sebili aradık ancak bulamadık. Tekkenin içine girdiğimizde hemen giriş kapısının sağına bitişik olan duvarda bir kitabe vardı. Arkadaşımla kitabeyi okuyunca bu kitabenin Nermidil Kalfa Sebili kitabesi olduğunu anladık.
Tekkeyi dolaşmaya başladığımızda bu duvara bitişik olan giriş kapısının karşı duvarında bir kitabe daha olduğunu fark ettik, heyecanla kitabeyi okumaya başladık. Kitabeyi bitirdiğimizde bu kitabenin de Nermidil Kalfa Sarnıcı kitabesi olduğunu öğrendik. Bahçede sebili bulamamıştık ancak bir de Nermidil Kalfa’nın sarnıcı olduğunu kitabesinden öğrenmiştik. Bahçede ne sarnıcı ne de sebili görebildik. Her iki kitabenin türbe içinde korunuyor olması bir nebze de olsa bizi sevindirdi.
Nermidil Kalfa Sebili ve Sarnıcı kitabesi ile tekkenin içinde bulunan zatlar, bahçedeki kitabeler ve tekkenin dış kapı kitabesinin fotoğrafları çekildi. Bahçeyi sarnıç ve sebili bulabilir miyiz diye bir kez daha dolaştık ancak bulamadık. Bahçede bulunan kitabeleri de okuduk. Fotoğrafları çekilen tüm kitabeleri okuyarak, okunuşunu bize yardımcı olan görevlilere ileteceğimizi söyleyip teşekkür ederek oradan ayrıldık. İlerleyen günlerde kitabelerin okunuşunu kendilerine ilettik.
Tekkenin dışarıdan görüntüsü kötüydü ancak içi dışına göre daha bakımlıydı. 19 Nisan 2026 tarihinde tekke ile ilgilenen şahsa fotoğraf çekmeye gitmek istediğimi söylediğimde kabul etti ve türbenin yakın tarihte tadilata gireceğini, projenin onaylandığını söyledi. İnşallah kaybolan kültür varlıklarımızdan olan Nermidil Kalfa Sebili ile Sarnıcı da yeniden canlandırılır. İlgili görevliye bu konuda bilgi gerekirse elimizdeki bilgileri verebileceğimizi de ilettik.
20 Nisan 2026 Pazartesi Günü eksik kalan fotoğrafları tamamlamak için tekkeye bir kez daha gittik.
Pazar Tekkesi ile Nermidil Kalfa’nın sebil ve sarnıç kitabesini görmek isteyenler için adres şöyledir: Pazar Tekkesi, Topkapı Mahallesi, Pazar Tekkesi Sokağı No:57 Fatih, İstanbul.
Şimdi hep beraber kitabelere bir göz atıp okuyup anlamaya ne dersiniz?
Ahmed Cemaleddin Sindel’in “Erkâm-ı Ebced Fi’l-ebvâbi’l-cevâmi‘il-Kostantîniyye İstanbul’da Mevcûd Câmi‘-i Şerîflerin ve Çeşmelerin ve Sebillerin Târîhlerini Esmâ-i Bânîlerini Tarz-ı Mi‘mârlarını [Mi‘mârîlerini] Gösterir Bir Risâledir” isimli eserinin 136 [207]. sayfasında Nermidil Kalfa Sebilinden şöyle bahsettiğini görürüz:
Şimdi de türbe içinde bulunan sebilin ve sarnıcın kitabelerine bir bakalım
Nermidil Kalfa Sebili Kitabesi Pazar Tekkesi’nin girişinin sağındaki duvarda asılı
Nermidil Kalfa Sebili – Pazar Tekkesi Sebili Kitabesinin Okunuşu:
Hazret-i Sultân Hamid-i ma‘delet-kârın cihân
Asr-ı âlîsinde ma‘mûr olmada ser-tâ-be-pâ
İşte ez-cümle şu dergâh-ı şerîfe bir sebîl
Eylemişdi evvelâ Hüsn-i Melek Kadın binâ
Ancak olmağla zelâzilden harâb u nâ-bedîd
Oldı bir sâhib-i mürüvvet bâni-i sâni ana
Ya‘ni nezd-i tâc-dâride üçüncü kâtibe
Eyledi tecdîdine sarf-ı nukûd-ı i‘tinâ
Teşnegânı nev sebîl itdikçe sir-âb-ı safâ
Sahibü’l-hayrâtı şâd itsün Cenâb-ı Kibriyâ
Yazdı târîhin Bahâî harf-i cevher-dâr ile
İtdi inşâ Nermidil Kalfa sebil-i dil-güşâ
Nemmekahû Hüsâmeddîn Âlî Sene 1312 İbnü’ş-şeyh Ahmed Zarîfî
H. 1312
Nermidil Kalfa Sebilinin Kitabesinin Günümüz Türkçesi:
Adaletli Hazreti Sultan Abdülhamit Han
Zamanında baştanbaşa mamur oldu cihan
Bir sebil yaptırdı işte özellikle şu mübarek dergâha
İlk olarak Hüsnü Melek Kadın yaptırmıştı onu bina
Ancak depremlerden dolayı harap olup kayboldu
İyiliksever Nermidil Kalfa ikinci kez yaptırdı onu
Yani hükümdarın üçüncü kâtibi
Yenilenmesi için itinayla parasını sarfetti
Teşnegânı nev sebîl itdikçe sir-âb-ı safâ
Sahibü’l-hayrâtı şâd itsün Cenâb-ı Kibriyâ
Susuzları yeni sebil safa ile suya kandırdıkça
Hayır sahibini şad etsin Cenabı Allah da
Bahâî cevherli harf ile yazdı tarihini
Nermidil Kalfa yaptırdı gönül açıcı sebili
Bunu Hüsamettin Âlî yazmıştır. Sene H. 1312 / M. 1894
Şeyhoğlu Ahmet Zarîfî
Nermidil Kalfa Sarnıcı Kitabesi Pazar Tekkesinin girişinin karşı duvarında asılı
Nermidil Kalfa Sarnıcı – Pazar Tekkesi Sarnıcının Kitabesinin Okunuşu:
Ve sekâhüm rabbühüm şerâben tahûrâ
Teâlallâhü fürûğ-ı mihr-i ismet Nermidil Kalfa
Bu dergâh-ı şerîfe yapdı sahrınc-ı safâ-bahşâ
Bu hayrât eyledikce teşnegânı neşve-yâb-ı şevk
Anı ecr ü sevâba mazhar itsün Hazret-i Mevlâ
Güherden olsa lâyıkdır Bahâî seng-i tarîhî
Su iç yâhû yapıldı işte sahrınc-ı hayât-efzâ
Sene 1315 Nemmekahû Hüsâmeddîn Âlî
H. 1315 / M. 1897-98
Nermidil Kalfa Sarnıcının Kitabesinin Günümüz Türkçesi
Ve sekâhüm rabbühüm şerâben tahûrâ
Ayetin Anlamı: Rableri onlara tertemiz bir içecek sunmaktadır. (İnsan Suresi, 21. Ayet)
Allah Teâlâ ismet güneşinin ışığı Nermidil Kalfa’ya
Safa veren sarnıcı yaptırdı bu mübarek dergâha
Bu hayrat neşe ve şevk verdikçe susamışlara
Onu ecir ve sevaba mazhar etsin Hazreti Mevlâ
Bahâî taşın tarihi Güher tarih olsa layıktır
Hayat veren sarnıçtan su iç yahu işte yapılmıştır
Bunu Hüsamettin Âlî yazmıştır. Sene H. 1315 / M. 1897-1898
Yorumlar