Güncel

Diş Macunlarındaki Kimyasallar ve Etkileri

0

Diğer kişisel bakım ürünleri gibi diş macunları da birçok kimyasal madde içermektedir. Bu kimyasalların üretim aşamasında çevreye, kullanımında ise insan sağlığına olumsuz etkileri olabilmektedir.

Diş macunlarında bulunan bazı kimyasalları ve bu kimyasalların sebep oldukları olumsuz etkileri maddeleyelim.

1. Florür

Florür, florozise* dişlerde renk değişikliğine, nörolojik ve endokrin disfonksiyon (görevini yerine getirememe) dahil olmak üzere bir dizi ciddi olumsuz sağlık problemine neden olabilmektedir. 

2012 yılında Harvard Halk Sağlığı Okulu ve Çin Tıp Üniversitesi’nden konuyla ilgili çalışma yapan bazı araştırmacılar, florürün çocuklarda bilişsel gelişimi olumsuz yönde etkileyebileceğine dair bazı bulgulara rastlamışlardır.1 

Ayrıca, ABD Ulusal Araştırma Konseyi tarafından 2006 yılında yapılan bir çalışmada, florürün normal endokrin fonksiyonunu etkilediğine dair kanıtlar bulunmuş.2 Endokrin, hormon salgılayarak vücuttaki birçok işlevi kontrol etmeye yardımcı olan bir sistemdir. Endokrin sistemin olumsuz etkilenmesi, kemiklerin gelişimi, kalbin çalışması gibi bazı işlevleri de olumsuz yönde etkileyebildiği görülmüştür.

2. Triklosan
Antibakteriyel sabunlarda ve kozmetik ürünlerde kullanılan Triklosan, diş macunlarında da kullanılmaktadır.

Amerika Gıda ve İlaç Dairesi’ne (FDA) göre yapılan bir çalışmada, triklosanın bazı tiroid hormonlarında azalmaya neden olduğu saptanmıştır.3 Çalışma ile insanlardaki etkiler hakkında henüz önemli bir veri bulunamamıştır.

Ancak, tiroid hormonlarındaki azalma, yavaş bir metabolizmaya neden olabilir. Triklosanın neden olabileceği düşünülen olumsuzluklar nedeniyle bu kimyasaldan uzak durmak faydalı olacaktır.

3. Sodyum Lauril Sülfat (SLS)

Sodyum lauril sülfat cilt tahrişine neden olabilir4 ve aftöz ülserleri şiddetlendirebilir.5

Ağız Cerrahisi ve Ağız Tıbbı Anabilim Dalı hastaları üzerinde yapılan bir araştırmada, 3 aylık bir süre boyunca SLS içeren bir macun kullanılmış. Yapılan Çalışma sonrasında hastaların bir kısmında ülser rahatsızlığı görülmüştür.5 Çalışmaya farklı bir alternatif olarak SLS içermeyen bir macun kullanıldığında ise hastaların ülser rahatsızlıkları önemli ölçüde azalmıştır.5

Ayrıca diş macunu içeriğindeki SLS’nin diş etlerinde tahrişe neden olduğu görülmüş. En azından bilinen bu nedenlerden dolayı SLS içermeyen diş macunlarının tercih edilmesi makul olacaktır.

4. Propilen Glikol

Propilen glikol, ürünlerin raf ömrünü, görünümünü ve dokusunu iyileştirmek için kullanılır. Büyük miktarlarda propilen glikol, merkezi sinir sistemi, karaciğer ve kalp hasarlarına neden olabilmektedir6,7.

Propilen glikol, tatlandırıcılar, kozmetik ürünler ve bazı ilaçların içeriğinde bulunabilir. Bu kimyasalı içeren diş macunlarını tercih etmemek doğru tercih olabilir.

5. Yapay Tatlandırıcılar

Yapay tatlandırıcılar (sakarin ve aspartam gibi) üzerinde yapılan araştırmalarda, vücut üzerindeki etkileri konusunda zıt çalışmalar vardır. Geçmiş dönemlerde, beyin tümörü, lenfoma ve mesane kanseri ile ilişkilendirilmesine karşın bu iddiaları destekleyecek kanıtlara rastlanmamış.

Aspartamın ise bağırsak bakterilerini etkilediği ve insülin direnciyle bağlantılı olan kan şekerini yükselttiği görülmüş.

Doğal bir tatlandırıcı olması ve tedavi edici özelliğinin bulunması sebebiyle şeker otu olarak bilinen Stevia yaprakları gibi tatlandırıcılar içeren diş macunlarını tercih etmek daha iyi olabilir.

6. Dietanolamin (DEA)

Dietanolamin (DEA), antifriz ve fren sıvısında bulunabilen bir üründür. 1998’de yapılan bir çalışmada, DEA’nın topikal uygulaması hayvanlarda kanserle ilişkilendirilmiştir.9

Aynı çalışmada DEA’nın hepatik kolin eksikliğini (karaciğer yetmezliği) indüklediği saptanmıştır.10

Herhangi bir kişisel tüketim ürünlerinde bulunmaması gereken bir kimyasaldır.

7. Parabenler

Parabenler, diş macunu da dahil olmak üzere çeşitli kozmetiklerin raf ömrünü korumak için kullanılır.

Parabenler, östrojen hormonunu taklit ederek hormon işlevini bozabilir. Bazı durumlarda parabenler meme kanserine yol açabilir11.

Gıda ve İlaç İdaresi, konuyla ilgili sınırlı bilgi nedeniyle parabenlerin güvenliğini hâlâ değerlendirmektedir12.

Diş temizliği sağlığımız için önemlidir. Sağlığımızı korumak için yapacağımız diş temizliğinde, vücudumuza olumsuz etkileri olabilecek diş macunu kimyasallarından uzak durarak misvak, karbonat gibi doğal diş temizleme yöntemlerini kullanabiliriz.

 

*Florizise: Diş gelişimi sırasında çok fazla flora maruz kalan kişilerin dişlerinde beyazdan sarı veya kahverengi arasında değişen hafif noktalar şeklinde mine dokusundaki bozunma.

Kaynaklar;

(1)Dwyer, M. (2018). Florürün çocuklarda nörolojik gelişim üzerindeki etkisi . [çevrimiçi] Haberler. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.hsph.harvard.edu/news/features/fluoride-childrens-health-grandjean-choi/

(2) Fluoridealert.org. (2018). Florür Eylem Ağı | Endokrin Sistemi . [çevrimiçi] Şu adresten ulaşılabilir: https://fluoridealert.org/issues/health/endocrine/
(3) FDA.gov. (2018). Triklosan Hakkında Bilinmesi Gereken 5 Şey . [çevrimiçi] Şu adresten ulaşılabilir: https://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm205999.htm [Erişim tarihi 27 Ağustos 2018].
(4)Cancerwa.asn.au. (2018). Diş macunu (sodyum lauril sülfat) ve kanser – Kanser Konseyi Batı Avustralya . [çevrimiçi] Kanser Konseyi Batı Avustralya. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.cancerwa.asn.au/resources/cancermyths/toothpaste-cancer-myth/

(5)BB, H. ve P, B. (2018). Sodyum lauril sülfat ve tekrarlayan aftöz ülserler. Bir ön çalışma. – PubMed – NCBI. [çevrimiçi] Ncbi.nlm.nih.gov. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/7825393

(6) Terri Y. Lim, N. (2018). Çocuklarda Propilen Glikol Toksisitesi. [çevrimiçi] PubMed Central (PMC). Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4341412/
(7)Zar T, e. (2018). Propilen glikol toksisitesinin tanınması, tedavisi ve önlenmesi. – PubMed – NCBI. [çevrimiçi] Ncbi.nlm.nih.gov. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17555487
(8) Palmnäs, M., Cowan, T., Bomhof, M., Su, J., Reimer, R. and Vogel, H. (2018). Düşük doz aspartam tüketimi, diyete bağlı obez sıçanda bağırsak mikrobiyota-konak metabolik etkileşimlerini farklı şekilde etkiler . [çevrimiçi] PubLMed.gov. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25313461

(9) FDA.gov. (2018). Dietanolamin . [çevrimiçi] Şu adresten ulaşılabilir: https://www.fda.gov/cosmetics/productsingredients/ingredients/ucm109655.htm
(10)Lehman-McKeeman LD, e. (2018). Dietanolamin, farelerde hepatik kolin eksikliğine neden olur. – PubMed – NCBI. [çevrimiçi] Ncbi.nlm.nih.gov. Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/11961214
(11)PubLMed.gov. (2017). 3,5-İkame yoluyla Parabenlerin Östrojen Reseptör Bağlayıcı Özellikleri ve Antimikrobiyal Özelliklerinin Bağlantısını Kesmek. [çevrimiçi] Şu adresten ulaşılabilir: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/29348811

(12)FDA.gov. (2018). Kozmetikte Parabenler. [çevrimiçi] Şu adresten ulaşılabilir: https://www.fda.gov/ Cosmetic/productsingredients/ingredients/ucm128042.htm

 

 

 

Bir Mektup Hikâyesi

Önceki içerik

Tespih ve Semendel Kuşu

Sonraki içerik

Yorumlar

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Arşiv